08.01 - Actieplan Energiearmoede 2022-2025 (principebesluit)

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: S. Mannens Afdeling / Unit: SO - Stadsontwikkeling Portefeuillehouder: N. van Veen

Vergaderdatum: 9 november 2021 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 600108

ONDERWERP Actieplan Energiearmoede 2022-2025 (principebesluit) SAMENVATTING In Capelle werken wij toe naar een duurzame stad in 2050. Wij zorgen ervoor dat alle Capellenaren mee kunnen doen aan en profiteren van de energietransitie. Daarom is in het Programma Duurzaamheid opgenomen dat wij ons inzetten om energiearmoede aan te pakken. Deze opdracht is met de recente forse stijging van de energieprijzen nog belangrijker geworden. De wijze waarop wij energiearmoede willen aanpakken is, na gesprekken met partners, uitgewerkt in een concept Actieplan Energiearmoede. Het actieplan beschrijft 15 activiteiten waarmee gemeente en partners (waaronder Welzijn Capelle, GR IJsselgemeenten Sociale Zaken en Havensteder) de komende jaren (2022-2025) energiearmoede in Capelle willen aanpakken. Dat doen wij door voorlichting en praktische steun te verzorgen en verder onderzoek te (laten) doen naar de doelgroep en bewezen aanpakken. Op deze manier geven wij Capellenaren toegang tot informatie, vaardigheden en middelen om energiekosten te verlagen, inkomen te vergroten en de energetische kwaliteit van de woning te verbeteren. Het college heeft besloten het Actieplan Energiearmoede in principe vast te stellen en dit principebesluit ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad.

Ook besloot het college de financiële consequenties van de uitvoering van het Actieplan Energiearmoede ad € 100.000,-structureel voor 2022 e.v. te betrekken bij de afwegingen in het kader van de Najaarsnota 2021. ADVIES OM TE BESLISSEN 1. Het Actieplan Energiearmoede 2022-2025 in principe vast te stellen; 2. Het Actieplan Energiearmoede 2022-2025 ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad; 3. De financiële consequenties van de uitvoering van het Actieplan Energiearmoede ad € 100.000,-structureel voor 2022 e.v. te betrekken bij de afwegingen in het kader van de Najaarsnota 2021; 4. Na consultatie van de gemeenteraad het Actieplan Energiearmoede2022-2025 definitief vast te stellen.

BESLUIT: 9 november 2021 1. Het college besluit conform het voorstel; 2. Het college mandateert de portefeuillehouder tot het aanbrengen van de laatste wijzigingen.

1

INHOUD/STREKKING In Capelle werken wij toe naar een duurzame stad in 2050. Wij zorgen ervoor dat onze aanpak haalbaar en betaalbaar is voor álle Capellenaren. Om ervoor te zorgen dat alle Capellenaren mee kunnen doen aan en profiteren van de energietransitie is in het Programma Duurzaamheid opgenomen dat wij ons inzetten om energiearmoede aan te pakken. Energiearmoede in Capelle In Capelle was in 2019 zo'n 5,4% van de huishoudens energiearm (in Nederland 7%). Dat betekent dat deze huishoudens enerzijds een laag inkomen en anderzijds óf hoge energiekosten óf een woning met een relatief lage energetische kwaliteit (slecht geïsoleerde woningen) hebben. De verschillen per wijk zijn groot. In Oostgaarde Noord was 11,5% van de huishoudens energiearm, in Capelle West en ’s Gravenland 2,2%. Daar komt nog verborgen energiearmoede bij. Het gaat dan om mensen die bewust minder energie gebruiken dan zij zouden willen omdat zij weinig te besteden hebben. Energiearmoede heeft dus niet alleen te maken met een laag inkomen of moeite met betalen van de energierekening. Een groot deel van de huishoudens met een slecht geïsoleerde woning in Capelle heeft op dit moment geen probleem met het betalen van hun energierekening. Maar zij hebben wel relatief vaak te maken met gebrek aan comfort en soms zelfs gezondheidsklachten.

En de verwachting is dat met de hoge energieprijzen, deze groep alsnog een betalingsprobleem krijgt. Actieplan energiearmoede Het Actieplan Energiearmoede is een eerste aanzet van een aanpak van energiearmoede in Capelle. Hiermee kunnen wij stappen zetten én ontwikkelingen en onderzoeken rondom energiearmoede volgen en deze vertalen naar een Capelse maatwerkaanpak. Het Actieplan Energiearmoede 2022-2025 beschrijft 15 activiteiten waarmee wij de komende jaren energiearmoede willen aanpakken. De nadruk in de aanpak ligt op voorlichting, praktische ondersteuning en verder onderzoek te (laten) doen naar de doelgroep en bewezen aanpakken. Hiermee geven wij Capellenaren toegang tot informatie, vaardigheden en middelen om energiekosten te verlagen, inkomen te vergroten en de energetische kwaliteit van de woning te verbeteren. Dat doen wij samen met partners van de beleidsterreinen duurzaamheid, armoede en wonen. Doel Het actieplan heeft tot doel dat energiearme huishoudens in Capelle ook bij kunnen dragen aan én profiteren van de energietransitie. Door energiearmoede aan te pakken, bereiken wij ook een aantal subdoelen. Energiearmoede is namelijk vaak onderdeel van een vicieuze cirkel van financiële problemen en lichamelijke en geestelijke gezondheidsklachten.

Een aanpak energiearmoede zorgt naast het slagen van de energietransitie, ook aan het verminderen van schuldenproblematiek en voor gezondheidsvoordelen. Doelgroep Wij richten ons in dit actieplan voornamelijk op huishoudens met een laag inkomen (dat is een inkomen tot 120% van het wettelijk sociaal minimum). Dat zijn niet alleen huishoudens met een inkomen uit bijstand, maar ook huishoudens met AOW met eventueel een klein aanvullend pensioen, een andere sociale voorziening als WW en ondernemers en werknemers met weinig inkomsten. De verwachting is dat een groot deel van deze doelgroep nu al niet mee kan doen aan de energietransitie. Voortgang Landelijk, provinciaal en lokaal zijn er ontwikkelingen op het gebied van een betaalbare energietransitie die kunnen leiden tot een aanscherping in onze aanpak energiearmoede. Wij volgen deze ontwikkelingen nauwlettend. Jaarlijks bekijken wij samen met onze partners de aanpak opnieuw. Zo werken wij aan een effectieve en gerichte aanpak. De voortgang van dit actieplan wordt jaarlijks beschreven in de Monitor Programma Duurzaamheid.

2

FINANCIEN Het concept actieplan energiearmoede is een eerste beschrijving van een aanpak van energiearmoede in Capelle aan den IJssel. De aanpak heeft als insteek slim gebruik te maken van bestaande activiteiten op de beleidsterreinen duurzaamheid, wonen en armoede. Hier hebben wij extra aandacht voor energiearmoede aan toegevoegd. De aanpak richt zich vooral op kleinere energiebesparende maatregelen. Dat zijn de eerste stappen die we snel kunnen uitvoeren. Door de stijgende energieprijzen is er op dit moment (landelijk) extra aandacht voor energiearmoede. Er komen steeds nieuwe inzichten in de doelgroep en in werkende aanpakken. Vaak gaat het om grotere aanpakken die een langere termijn aanpak vragen. Het college heeft met de Najaarsnota 2021 structureel € 100.000,-- aangevraagd voor de verdere uitwerking van activiteiten. Maximaal een kwart van deze middelen besteden wij aan een sterke communicatie aanpak en uitvoering van die aanpak. Verder willen wij deze middelen vooral besteden aan diensten en producten die concreet iets opleveren. Wij denken nu aan verdere uitwerking van activiteiten 9 (witgoedregeling) of 15 (compensatieregeling). Maar de precieze uitwerking willen wij vormgeven aan de hand van de wensen van de doelgroep, die wij onder andere via de huisbezoeken van de energiecoaches goed in beeld krijgen.

Uiteraard kijken wij bij de uitvoering van het actieplan ook naar cofinanciering. Zo hebben wij al budget ontvangen van de Van Cappellenstichting voor een installatieservice voor energiebesparende producten. Ook zullen wij gebruik maken van de middelen die de Rijksoverheid beschikbaar stelt om energiearmoede aan te pakken. JURIDISCH ADVIES N.v.t. ONDERNEMINGSRAAD N.v.t. COMMMUNICATIE Om de energietransitie onder de aandacht van de doelgroep en maatschappelijke partners te krijgen, is goede informatie en communicatie belangrijk. Vanuit armoede, duurzaamheid en sociale zaken wordt al gecommuniceerd over gerelateerde onderwerpen. Dit breiden wij uit met de boodschap over de energietransitie en de mogelijkheden om energiearmoede aan te pakken. Na vaststelling van het concept Actieplan Energiearmoede, wordt daarom een communicatieplan opgesteld en uitgevoerd. De hiervoor benodigde middelen maken onderdeel uit van het eerder genoemde voorstel in de Najaarsnota 2021. BIJLAGEN 

Actieplan Energiearmoede 2022-2025 (november 2021).

3