07.05 - Bijlage 2 - Evaluatie Vreedzaam

Evaluatie Vreedzame Wijk 1. Inleiding De afgelopen vier jaar is de methode De Vreedzame Wijk in de vier kwetsbare wijken van Capelle ingevoerd. Dit programma is ingezet omdat de Capelse jeugd aan gaf behoefte te hebben aan meer veiligheid, een grotere weerbaarheid en andere omgangsvormen1. Daarnaast bleek uit de enquête Veilig Opgroeien 2015 dat kinderen zich, vooral op straat, vaak onveilig voelden. Om de leefbaarheid en veiligheid voor de kinderen in deze wijken te vergroten is vanaf 2016 het programma Vreedzame Wijk ingezet. In deze bijlage evalueren we de invoering van het programma tot nu toe. Er wordt aangegeven in hoeverre De Vreedzame Wijk is geïmplementeerd in de vier kwetsbare wijken en er wordt aangegeven in hoeverre dit programma aansluit bij de behoefte van Capelle. 2. De Vreedzame Wijk De Vreedzame Wijk is een methode waarmee kinderen, jongeren, professionals en buurtbewoners leren om conflicten op te lossen, verantwoordelijkheid te dragen en elkaar respectvol en positief te benaderen. Zowel binnen als buiten de muren van school en wijkvoorzieningen. Hierdoor worden verschillende leefwerelden van de kinderen, school, thuis en straat, met elkaar verbonden. Op school is er veel structuur, waardoor kinderen veiligheid ervaren en duidelijk is wat er van ze wordt verwacht. Vaak ontbreekt deze structuur buiten school.

Door in de overige leefwerelden (thuis en op straat) in te spelen op de op school geleerde vaardigheden, wordt het voor kinderen duidelijk dat overal dezelfde verwachtingen, regels en afspraken gelden. Bovendien sluit de Vreedzame Wijk sluit aan bij de wettelijke verplichting van scholen om ‘burgerschapsvorming’ een plek te geven in het lespakket. In Capelle werken we samen met de basisscholen aan burgerschap via het programma de Vreedzame School en de Vreedzame wijk. 3. De Vreedzame Wijk in de vier kwetsbare wijken van Capelle In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de richtlijnen voor het opzetten van een Vreedzame Wijk. Dit overzicht geeft een indicatie in hoeverre de vier kwetsbare wijken in Capelle een Vreedzame Wijk zijn. Geconcludeerd kan worden dat Oostgaarde, Schollevaar en Schenkel ongeveer even ver zijn wat betreft de invoering van de Vreedzame Wijk. Waarbij er in Oostgaarde vele samenwerkingen tussen partners zijn opgebouwd. Algemene Richtlijnen voor implementatie van Vreedzame Wijk Wijk-coördinatie Stuurgroep Intentieverklaring Platformbijeenkomsten met partners Partners

1 Kinderconferentie 2015

Oostgaarde

Schenkel

Schollevaar

Kinderwerker nee ja ja, stad breed

Kinderwerker nee ja ja, stad breed

Kinderwerker ja ja ja, stad breed

Basisscholen, Havensteder, buurtcoach, jongerencoach,

CJG, stadsmariniers, jongerencoach, basisscholen,

Leger des Heils, Prokino Zorg, jongerencoach,

Rondelen Middelwatering Kinderwerker nee nee ja, stad breed Basisscholen, gemeente.

Scholen Kinderraad en wijkmanifest Wijk-mediatie Ouderactiviteiten

stadsmariniers, handhaving, CJG, Sportief Capelle, fysiotherapie, instituut bender, diëtiste, AH de Terp, Speeluitleen, IJsselkids, Bibliotheek. 4 bs (2VS) ja

kinderopvang, handhaving, Supermoeders Schenkel.

basisscholen, ouders, CJG.

3 bs (1VS) In opstartfase

4 bs (2VS) ja

6 bs (1VS) nee

Nee ja

nee ja

nee ja

nee nee

Aanvullende Capelse Vreedzame Wijk activiteiten Capelle heeft een eigen logo ontworpen, Kinderlabs gerealiseerd in Schollevaar en Middelwatering, diverse ouderactiviteiten georganiseerd, een pilot Vreedzame Verengingen en in de wijk Middelwatering een Vreedzaam schoolplein opgericht. 4. Ervaringen van betrokkenen In huidige evaluatie zijn ervaringen van de volgende partners meegenomen: de kinderbuurtcoaches, stadsmariniers, gebiedsregisseurs, het Kindercollege, CJG en scholen.  Uitgangspunten Vreedzaam De principes van vreedzaam worden door bijna alle gesproken partners omarmd. We mogen echter wel flexibeler zijn om het op een Capelse manier toe te passen en een kritisch zijn in welke activiteiten we wel en niet faciliteren.  Wijkpartners Partners lijken zich nog onvoldoende eigenaar te voelen. En door gebrek aan tijd of prioriteit is het lastig om het gedachtengoed echt toe te passen in de eigen activiteiten. Wijkpartners kunnen elkaar onderling goed vinden. Om partners nog beter met elkaar te laten samenwerken en om eigenaarschap bij partners te vergroten, zijn jeugdoverleggen met een duidelijk gemeenschappelijk doel in de wijk gewenst.  Doorgaande lijn po-vo Enkele scholen geven aan nog zoekend te zijn naar een methodiek die een doorgaande lijn kan bieden en inspeelt op de hedendaagse problematiek die te maken hebben met normverschuivingen.

 Thuis als leefwereld Momenteel worden ouders betrokken bij vreedzaam als er activiteiten voor ouders georganiseerd worden. Een volgende stap is dat ouders ook al aan de voorkant betrokken worden, zodat er meer aangesloten kan worden bij de behoefte van ouders en om hen meer eigenaarschap te geven.  Bottom-up De behoefte ligt er om meer aan te sluiten bij de problemen en signalen van de wijken. Er kan meer bottom-up gewerkt worden, door te starten bij de problemen van de kinderen.  Concreter Om draagvlak te creëren moet de Vreedzame Wijk minder conceptueel zijn, meer concreet, duidelijk en visueel. Het is momenteel te abstract, waardoor partners soms afhaken. De Vreedzame School en de Kinderlabs zijn wel duidelijk en concreet.  Rol van de gemeente De afgelopen periode heeft de gemeente te veel in de uitvoerende rol gezeten, maar de gemeente moet een meer faciliterende en aansturende rol aannemen.  Daadwerkelijke problemen

Er wordt geleerd middels fictieve verhaaltjes hoe je om moet gaan met conflicten, maar de behoefte is om met daadwerkelijke conflicten van kinderen te oefenen. 5. Conclusie Het programma Vreedzame Wijk heeft tot doel om een breed pedagogisch netwerk te vormen waarin een veilige omgeving voor kinderen en jongeren wordt gecreëerd en ieder dezelfde taal spreekt. Dat is een uitdaging die veel inspanning vraagt en vooral ook een lange adem vergt. De Vreedzame School en de Vreedzame Wijk zijn bekend bij een grote groep kinderen en jongeren. Het programma geeft hen een gevoel van samenwerking en saamhorigheid. De visie de Vreedzame Wijk wordt breed gedragen onder de partners. De afgelopen vier jaar zijn niet alleen leerkrachten van de Vreedzame Scholen, maar ook jongerenwerkers van Welzijn Capelle, sportbuurtcoaches van Sportief Capelle, jeugd- en gezinscoaches van het CJG, handhavers van de gemeente en wijkbewoners getraind in het werken met het programma Vreedzaam. Zij zien positieve ontwikkelingen, doordat kinderen en jongeren aangeven dat ze de inhoud van het programma kennen en dat het ze aanspreekt. Enkele partners zien positieve gedragsverandering bij kinderen en jongeren2. Het is echter ook hard werken om alle inzet gaande te houden.

Het blijkt in ieder geval dat de aanwezigheid van een Vreedzaam School en een Kinderlab helpt bij de ontwikkeling van het concept Vreedzaam binnen een wijk. Continue inzet en betrokkenheid van partners en ouders is belangrijk voor het succes van het programma. Om goed samen te werken en om het eigenaarschap bij partners in de wijk te vergroten zijn (jeugd)overleggen waarin bottom-up wordt gewerkt en passende informatievoorziening van groot belang. Geconcludeerd kan worden dat de meeste partners en andere betrokkenen achter de visie van vreedzaam staan, maar dat er mag wel gesleuteld worden aan het programma om beter in te spelen op de behoeften van Capelle. 6. Aanbevelingen  De implementatie van vreedzaam in de wijk Middelwatering verder stimuleren. Aanbevolen wordt om meer basisscholen enthousiast te maken voor het programma Vreedzaam, vanuit activiteiten in het Kinderlab de visie van Vreedzaam verder uit te dragen, Vreedzame jeugdoverleggen (zowel preventief als inspelen op signalen) in de wijk op te zetten en om de kinderbuurtcoach een actievere rol te vervullen.  De activiteiten die onder de Vreedzame Wijk vallen, moet blijvend gemonitord worden en bij voorkeur door de kinderbuurtcoaches. Inzichtelijk wordt gemaakt in hoeverre de wijken vreedzaam zijn en de vervolgstappen worden (in overleg met partners en doelgroepen) bepaald.

 Naast het monitoren moet het programma Vreedzame Wijk elk jaar verder geëvalueerd worden, om meer zicht te krijgen op behoeften van betrokkenen, resultaten en effecten. Binnen 2 jaar wordt opnieuw bekeken of het programma vreedzame wijk voldoende oplevert voor Capelle. 7. Financiën De kosten voor de verdere inzet van het programma Vreedzame Wijk voor de komende jaren wordt geschat op €10.000 per jaar. De financiën worden ingezet voor de invoering van de Vreedzame School in Middelwatering, consultatie bij Stichting Vreedzaam en ondersteuningsmaterialen om Vreedzaam concreter uit te dragen.

2 Verantwoording Jeugdnota 2017-2020 “Wie de jeugd heeft”.