06.07 - DCMR accountantsverslag 2025 v01042026 (1) 2418692

DCMR Accountantsverslag 2025

1 april 2026 PwC

Openingsbrief Onze kernboodschappen 1 april 2026

Onze conclusies Onze controleaanpak

Geachte leden van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur,

Uitkomsten controle​

Met genoegen leggen wij u ons accountantsverslag voor dat is

Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering

Financiële positie

opgesteld in het kader van onze opdracht tot controle van de jaarrekening 2025 (de 'jaarrekening') van de gemeenschappelijke

van het dagelijks bestuur op 9 april 2026 en tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 9 juli 2026. Mocht u nog vragen

Overige observaties

regeling DCMR Milieudienst Rijnmond (hierna: DCMR). Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met onze

hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Bijlagen

opdrachtbevestiging van 14 augustus 2025. Met vriendelijke groet, Dit verslag bevat de belangrijkste bevindingen van onze controle van uw jaarrekening en is besproken met uw management op 23 Annemarie Kros RA director

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

maart 2026. A.C.M. Kros RA director

Klik op het pictogram om Dit verslag is opgesteld uitsluitend voor gebruik door het dagelijks en algemeen bestuur van DCMR. Op dit verslag kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan DCMR.

een afbeelding toe te voegen van de engagement leader

Nelian Overbeeke RA manager

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., N.V., Boschdijktunnel 10, 5611 AG Eindhoven, Postbus 6365, 5600 HJ Eindhoven, T: 088 792 00 20, F: 088 792 96 40, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene PwC 2 inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop) voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Onze kernboodschappen Dit gedeelte geeft een samenvatting van onze belangrijkste boodschappen, inclusief de bevindingen en opmerkingen van onze controle.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

3

Onze belangrijkste boodschappen DCMR's controle Onze conclusies Controleverklaring

Uitkomsten controle • DCMR zet in op duurzaamheid,

Financiële positie • Positief maar grotendeels incidenteel resultaat;

We hebben onze controle van de jaarrekening van DCMR ver afgerond en zijn voornemens een

personeelsbezetting en samenwerking, ondanks externe ontwikkelingen en

De afwijking ten opzichte van de bijgestelde begroting is hoger dan voorgaande jaren en

goedkeurende accountantsverklaring af te geven, onder voorbehoud van goedkeuring van deze

arbeidsmarktkrapte. Wij zien dat door vaste invulling van personeel er meer aandacht is

wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere personeelskosten, welke gedeeltelijk van

jaarrekening door het algemeen bestuur op 9 juli 2026.

voor het structureren van processen in de interne beheersing en binnen de P&C cyclus.

incidentele aard zijn als gevolg van het later effecturen van de CAO-verhoging

• Wij hebben de rechtmatigheidsverantwoording

• Het resultaat voor mutaties reserves is € 2,7

Verder concluderen wij het volgende:

betrouwbaar beoordeeld zonder bevindingen.

•

miljoen positiever dan begroot. Dit komt

Er zijn geen fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid;

Wel zijn wij een beperkte overschrijding in een investeringskrediet wat aandacht vraagt bij

•

voornamelijk door € 4 miljoen lagere personeelskosten (latere CAO-verhoging,

De verslaggevingsvereisten zijn juist toegepast;

•

beleidswijzigingen met terugwerkende kracht • Belangrijke schattingen zijn evenwichtig en

lagere inschaling nieuwe medewerkers, pensioenuitstroom en minder externe inhuur)

De jaarrekening en het jaarverslag zijn consistent met elkaar verenigbaar; en

goed onderbouwd. Vanuit de controle hebben wij geen afwijkingen geconstateerd.

•

en € 670.000 lagere materiële kosten. Hier tegenover staan lagere opbrengsten van

Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend oordeel verstrekt over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen.

• Tijdens de controle van de jaarrekening 2025 zijn geen aanwijzingen van fraude of nietnaleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.

Overige observaties • Serviceorganisatiemanagement vraagt om structurele en gedocumenteerde beoordeling van assurance-rapportages

• De jaarrekening en het jaarverslag zijn met elkaar verenigbaar en voldoen aan het BBV.

• De kwaliteit van het jaarverslag is ruim voldoende, de leesbaarheid is verbeterd. Wel adviseren wij de resultaten (wat is bereikt) van de uitgevoerde werkzaamheden meer uit te werken op verklarende wijze.

€ 250.000 door lagere rente en vertraagde samenwerking met Zuid-Hollandse omgevingsdiensten.

• Het weerstandsvermogen ligt ruim boven bandbreedte van 1,0 tot 1,4 en normaliseert naar afgesproken bandbreedte; belangrijkste risico’s liggen bij informatiebeveiliging en personele capaciteit.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 2025 PwC

4

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Onze conclusies Dit gedeelte geeft een toelichting op de accountantsverklaring en de conclusies met betrekking tot de jaarrekening en de overige informatie in uw jaarverslag.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

5

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze conclusies

Onze conclusies

Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld

Verslaggevingsvereisten zijn juist toegepast

Onze controleaanpak

We hebben onze controle van de jaarrekening van DCMR afgerond en zijn voornemens verstrekken een goedkeurende

Het dagelijks bestuur heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het BBV en de bepalingen van en krachtens

Uitkomsten controle​

accountantsverklaring af te geven. Dit alles onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het algemeen

de Wet normering topinkomens (WNT). Wij vinden de door het dagelijks bestuur bij het opstellen van de jaarrekening 2025

bestuur. Wij hebben geen controlebevindingen in de WNTverantwoording 2025.

toegepaste waarderingsgrondslagen geschikt. Tevens voldoet de toelichting in de rechtmatigheids-verantwoording aan de

Financiële positie Overige observaties

bepalingen van de Kadernota Rechtmatigheid. Geen fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot

Bijlagen

getrouwheid Tijdens onze controle hebben we geen afwijkingen geïdentificeerd

De jaarrekening en het jaarverslag zijn consistent met elkaar verenigbaar.

boven onze rapportagedrempel van €184.300.

Als controlerend accountants hebben wij de verantwoordelijkheid om in onze controleverklaring te rapporteren over de overige

Na afronding van onze controle hebben we de materialiteit opnieuw beoordeeld. De cumulatieve financiële impact van de niet-

informatie in het jaarverslag. Onze conclusie is dat het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening.

gecorrigeerde afwijkingen ligt onder onze algehele materialiteit van €1.843.000 en heeft daarom geen invloed op onze controleverklaring. Hoewel de afwijkingen niet materieel zijn, raden we u aan om alle gerapporteerde niet-gecorrigeerde afwijkingen aan te passen om de nauwkeurigheid van de jaarrekening te verbeteren.

Rechtmatigheid specifieke uitkeringen (SiSa) Wij hebben in onze controleverklaring ook een goedkeurend

Er zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en

oordeel verstrekt over de baten en lasten als mede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen.

regelgeving onder onze aandacht gekomen tijdens de controle.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

6

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Onze controleaanpak

Onze controle-aanpak is gebaseerd op de verwachtingen van stakeholders, de omgeving, doelstellingen, bedrijfsrisico’s en koers van DCMR. In dit gedeelte rapporteren we over de belangrijkste punten van onze aanpak.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

7

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties

Overzicht van de controleaanpak Controle-uitkomsten: kernrisico’s afgedekt zonder bevindingen; rechtmatigheid aanbestedingen blijft aandachtspunt

Bijlagen

 Materialiteit De materialiteit voor onze controle is als volgt bepaald: • Totale materialiteit: €1.843.000(2024 €868.950),

Aanbestedingen: het risico dat aanbestedingen worden gegund aan bevriende partijen

Betreft 2 % van de totale lasten van €92.155.000 • Met betrekking tot de WNT-melding hebben we de

-

werkzaamheden en materialiteitsniveaus toegepast zoals beschreven in het Controleprotocol WNT 2021.

verhoogd risico. Dit komt omdat overheidsorganisaties zaken doen met een veelvoud

Op basis van dit protocol hebben wij de antiaccumulatiebepalingen van artikel 1.6a WNT en

aan leveranciers met ook een diversiteit in inkoop van goederen en diensten. Bij onze

artikel 5, lid 1 (n en o) Uitvoeringsregeling WNT niet gecontroleerd.

controlewerkzaamheden hebben we gecontroleerd of voldoende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van contracten. We hadden bij het uitvoeren van deze

 Controlerisico's Hieronder geven we een overzicht van de bevindingen van onze werkzaamheden met betrekking tot de significante en verhoogde risico's die tijdens onze controle zijn geïdentificeerd: Managementbeïnvloeding: het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management - Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico.

Rechtmatigheid van de aanbestedingen: het risico van het niet nakomen van aanbestedingsrichtlijnen -

De aanbestedingsrichtlijnen zijn complex. De omvang van de onrechtmatige aanbestedingen is toegenomen van €216.000 naar €241.309 . Dit komt voort uit een dossier dat in het verleden ten onrechte niet is aanbesteed. De toelichting is opgenomen in de paragraaf 'Rechtmatigheid’.

 Belangrijke schattingen

onjuistheden in de jaarrekeningen slechts beperken, en niet volledig afdekken, wegens de inherente

We hebben de volgende belangrijke schattingen geïdentificeerd:

beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. We hebben een data-analyse uitgevoerd op

• Waardering materiële vaste activa • Voorziening verlofuren • De juistheid en volledigheid nog te factureren omzet

transacties geconstateerd.

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

controlewerkzaamheden geen bevindingen.

Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico's van materiële

(handmatige) boekingen in 2025 van DCMR. We hebben uit hoofde van deze test geen ongebruikelijke

PwC

Dit risico rondom mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans bij overheidsorganisaties een

en overlopende activa

• Volledigheid vlottende passiva

8

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Uitkomsten controle 2025 In dit hoofdstuk beschrijven we de belangrijkste uitkomsten van de controle, waaronder de bedrijfsvoering.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

9

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Uitkomsten controle 2025

DCMR boekt voortgang op duurzaamheid, personeel en samenwerking, ondanks externe druk en arbeidsmarktkrapte. DCMR toont zichtbare voortgang op het gebied van duurzaamheid, personeelsbeleid en regionale samenwerking.

Onze controleaanpak

Het stroomgebruik daalde met 16 procent, het Breeamcertificaat Excellent is behouden en ondanks

Uitkomsten controle​

arbeidsmarktkrapte zijn vacatures goed ingevuld. Door vaste aanstellingen zien we ook dat er meer aandacht is voor het

Uitkomsten controle

structureren van processen ook binnen de P&C cyclus. Daarnaast de samenwerking tussen de vijf Zuid-Hollandse

Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Financiële positie Overige observaties Bijlagen

DCMR maakt voortgang op strategische thema’s en wij vragen blijvende focus voor verdere professionalisering van de financiële en administratieve processen.

omgevingsdiensten op informatiebeveiliging en privacy is positief.

Serviceorganisatiemanagement vraagt om structurele en gedocumenteerde beoordeling van assurance-rapportages Bij het doorontwikkelen van het serviceorganisatiemanagement is het van belang dat er onder andere een gedegen en gedocumenteerde jaarlijkse analyse plaatsvindt op de In-Control-certificeringen (ISO/ISAE-rapporten en equivalenten). Hierbij dient te worden vastgesteld of deze rapporten bijzonderheden bevatten die impact hebben op de bedrijfsvoering van DCMR en of zogenaamde 'User Entity Controls' in voldoende mate door DCMR worden afgedekt of beheerst. Wij constateren dat DCMR nog niet structureel kennisneemt van de beschikbare assuranceverklaring van de SAPleverancier. Wij adviseren DCMR om dit proces te formaliseren en periodiek de ISAE 3402 type II verklaring te beoordelen op relevante bevindingen en benodigde opvolging.

Wij vragen blijven de focus voor het versimpelen en opschonen van de administratie In het kader van de kwaliteit van uw financiële administratie

Tijdigheid afrekening participanten behoeft aandacht Om te komen tot de bepaling van de omzet, kostprijs omzet en de overlopende passiva rondom de afrekening van de

vragen wij uw aandacht voor een aantal zaken. Allereerst zien wij mogelijkheden om de kennis binnen uw organisatie te versterken

participanten is grotendeels een handmatig en arbeidsintensief proces. Er zijn stappen gezet in de beheersing van de

en te werken met heldere boekingsinstructies. Dit geldt met name voor vraagstukken rondom afgrenzing en het inrichten van een

afrekeningen en de voorschotfacturen, belangrijk is om hierop door te pakken. Naast het proces en de interne beheersing van

tussentijdse afsluiting, inclusief de balansposten. Daarnaast is het van belang om niet-routinematige posten tijdig voor te bereiden.

afrekeningen is tijdigheid van belang in het opstellen van de jaarrekening. Wij zien hierin verbetering, maar vragen ook uw

Hierbij kunt u denken aan SiSa-regelingen waarbij zowel een investerings- als exploitatiedeel aan de orde is. Tot slot vragen wij

aandacht voor tijdige afrekening van de participanten in het kader van de volledigheid van de overlopende passiva rondom

aandacht, ook met de overgang naar mogelijk een nieuw ERPsysteem in het vooruitzicht voor het boeken van balansposities.

de afrekening van de participanten.

Balansverlenging blijft namelijk een terugkerend aandachtspunt, waarbij we zien dat met name per jaareinde voor een groot deel aan nog te factureren omzet wordt geboekt.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

10

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Rechtmatigheid

Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle Rechtmatigheid Belangrijke schattingen

Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Rechtmatigheidsverantwoording betrouwbaar beoordeeld zonder bevindingen; beperkte overschrijding investeringskrediet vraagt aandacht bij beleidswijzigingen met terugwerkende kracht Het dagelijks bestuur legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de baten,

De overschrijding is het gevolg van het aanpassen van de financiële verordening met terugwerkende kracht tot 2025, waar DCMR heeft besloten om meetapparatuur te activeren. We vragen uw aandacht om bij wijzigingen met terugwerkende kracht te overwegen tot welke impact dit leidt in relatie tot de gestelde begroting en eventuele wijzigingen vast te stellen in de begrotingswijzigingen.

lasten en balansmutaties via de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Als uw accountant hebben wij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording meegewogen in ons oordeel over de jaarrekening als geheel (indirect oordeel over de rechtmatigheid). We hebben geen bevindingen.

2.500.000

Onrechtmatigheden (in €)

Het dagelijks bestuur heeft onrechtmatigheden boven de verantwoordingsgrens van €1.840.000 geconstateerd. Het programma milieubeheer heeft hogere lasten door met name hogere materiële kosten als gevolg van correcties op meerjarige projecten en inkopen. Bedrijfsvoering heeft lagere lasten als gevolg van vaste lagere vaste personeelskosten doordat de cao-verhoging halverwege 2025 is

2.000.000

1.500.000

geëffectueerd, terwijl in de begroting rekening was gehouden met het hele jaar. Daarnaast is er sprake van lagere gemiddelde loonkosten als gevolg van invulling formatie met nieuwe medewerkers in beginsel met een lagere trede van salarisschaal, lagere opleidingskosten en hogere vrijval verlofvoorziening. Een nadere toelichting van de afwijkingen boven de rapportagegrens zijn tevens toegelicht in de paragraaf Programma bedrijfsvoering van uw jaarstukken.

1.000.000

500.000

Daarnaast hebben we tijdens de werkzaamheden geconstateerd dat er sprake is van een overschrijding van het investeringskrediet van €75.000. De overschrijding is onrechtmatig, maar acceptabel en valt onder onze rapportagedrempel waardoor deze niet heeft geleid tot een bevinding.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

-

Totaal afwijkingen

 = Onacceptabele onrechtmatigheden

waarvan begrotingscriterium

 = Acceptabele onrechtmatigheden = Verantwoordingsgrens 2025

11

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Uitkomsten controle Rechtmatigheid

Belangrijke schattingen Belangrijke schattingen zijn evenwichtig en goed onderbouwd. Vanuit de controle hebben wij geen afwijkingen geconstateerd.

Belangrijke schattingen

Bijlagen

Schatting

2025

Waardering materiële vaste activa

€1.318

Bij het opstellen van de jaarrekening gebruikt en openbaart het dagelijks bestuur belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en veronderstellingen. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en veronderstellingen die door het dagelijks bestuur zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Een samenvatting van onze evaluatie staat in de tabel hiernaast, samen met een verdere toelichting.

€666

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

2024 €1.156

2025

2024

⬤

⬤

€848

⬤

⬤

In 2025 hebben er geen ontrekkingen plaatsgevonden van de voorziening verlofsparen. Bij de herberekening is er €182.000 vijgevallen, waarbij er per 31 december 2025 een voorziening bestaat van €666.000. De grondslagen die gehanteerd zijn, zijn geschikt. De juistheid en volledigheid nog te factureren omzet en overlopende activa

€2.648

€3.073

⬤

⬤

Onder de jaarrekeningpost ‘overlopende activa’ vallen de overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen, op basis van onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen op de juistheid en volledigheid. Volledigheid vlottende passiva

€14.705

16.275

⬤

⬤

Voor de volledigheid van de vlottende passiva hebben we een voortgezette controle uitgevoerd. Hieruit komen geen bevinding die betrekking hebben op de volledigheid van de schulden in 2025. In de overlopende passiva zijn de vooruitontvangen bedragen en facturen opgenomen. We hebben geen bevindingen met betrekking tot de volledigheid hiervan.

 Controleverschil PwC

Uitkomst

Voor de activa met een economisch nut hebben wij geen indicaties van bijzondere waardevermindering geconstateerd. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn gebruikelijk in de sector. Voorziening verlofuren

Financiële positie Overige observaties

Bedrag [€*1.000]

 Optimistisch

 Evenwichtig

 Voorzichtig 12

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Financiële positie In dit gedeelte geven we een analyse van de financiële positie van DCMR

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

13

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Financiële positie (1/3) Positief maar grotendeels incidenteel resultaat; de structurele financiering en realistische bijstellingen vragen uw aandacht

4%

Solide financieel resultaat vraagt om aandacht voor structurele

3%

ontwikkelingen DCMR toont een goede beheersing van de bedrijfsvoeringskosten en realiseert

Voorspellend vermogen van DCMR]

2%

consequent lagere lasten dan de bijgestelde begroting, maar is incidentele van aard als gevolg van het later effecturen van de CAO-verhoging.

1%

Resultaat voor mutaties reserves positiever dan begroot

-1%

Het resultaat voor mutaties reserves komt € 2.693.000 positiever uit dan begroot. De belangrijkste oorzaken zijn: •

Personeelskosten zijn € 4 miljoen lager dan begroot. Dit is onder andere veroorzaakt door het later effectueren van de CAO-verhoging (€ 400.000), een lager inschalingspercentage van nieuwe jonge medewerkers, uitstroom van medewerkers die met pensioen gaan en minder externe inhuur voor juridische

•

en overige expertise (€ 500.000). Lagere materiële kosten (€ 670.000) door onderbesteding op onder andere ICT-

•

kosten, telefonie, huisvesting, afschrijvingen en communicatie recruitment. Lagere onttrekkingen van de bestemmingsreserve (€ 380.000) door lagere

•

kosten als gevolg van subsidiebijdragen en minder inzet op enkele projecten. Lagere overige opbrengsten (€ 250.000) door lagere renteopbrengsten dan begroot (€ 100.000) en latere start van activiteiten vanuit de samenwerking met Zuid-Hollandse omgevingsdiensten (€ 150.000) door inzet van medewerkers indienst bij DCMR door de andere omgevingsdiensten binnen de Provincie.

0%

-2% -3%

2023

2024

2025

% verschil gerealiseerde lasten / oorspronkelijk begrootte lasten % verschil gerealiseerde lasten / bijgesteld begrootte lasten Voorspellend vermogen toont verbetering na bijstelling, maar structurele onderschatting blijft aandachtspunt Uit de grafiek voorspellend vermogen blijkt dat DCMR de afgelopen jaren structureel te maken had met afwijkingen tussen de oorspronkelijke begroting en de realisatie. In 2023 en 2024 lagen de gerealiseerde lasten circa 3% tot 3,5% boven de oorspronkelijk begrote lasten. In 2025 is deze afwijking gedaald naar nagenoeg 0% ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. Dit wijst op een verbetering in het begrotingsproces. De afwijking ten opzichte van de bijgestelde begroting is hoger dan voorgaande jaren en wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere personeelskosten, welke gedeeltelijk van incidentele aard zijn als gevolg van het later effecturen van de CAO-verhoging.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

14

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen

Financiële positie (2/3) Weerstandsvermogen ruim boven norm en normaliseert naar afgesproken bandbreedte; belangrijkste risico’s liggen bij informatiebeveiliging en personele capaciteit Het beschikbare weerstandsvermogen van DCMR bedraagt € 5.866.000, resulterend in een ratio van 2,6. Dit overstijgt de afgesproken bandbreedte van 1,0 tot 1,4 ruimschoots. Na de te verwachten resultaatbestemming 2025 normaliseert de ratio naar 1,2, in lijn met het benodigde weerstandsvermogen van € 2.300.000. DCMR beschikt hiermee over een solide financiële buffer om onvoorziene risico's op te vangen. De twee belangrijkste geïdentificeerde risico's zijn: •

Informatiebeveiliging (€ 1.400.000): De digitale dreiging is structureel toegenomen door buitenlandse inmenging (statelijke dreiging), cybercrime en spionage. DCMR wordt dagelijks tientallen keren digitaal aangevallen. Een succesvol incident kan leiden tot uitval van primaire processen, dataverlies,

•

reputatieschade en AVG-boetes. Onvoldoende personeel op het benodigde competentieniveau (€ 500.000): Het

Kengetallen

2025 Realisatie

2024 Begroot

Realisatie

Weerbaarheid Solvabiliteit

49,7%

14,0%

44,3%

2,6

1,0-1,4

1,3

Structurele exploitatieruimte

7,8%

-0,57%

9,1%

Nettoschuldquote

-6,8%

-3,0%

-7,4%

2.480

-213

2.932

709

800

585

3.187

588

3.517

Weerstandratio Wendbaarheid

Realisatie begroting (€ 1.000) Resultaat voor reserves Mutatie reserves Resultaat na mutatie reserves

werven van specialistische en seniore functies blijft moeilijk, met potentieel lagere kwaliteit van dienstverlening en kennistekorten tot gevolg. •

Ontwikkeling van het weerstandsvermogen 2025

2024

2023

€ 2.300

•

in 2025 en resulteert in een lichte stijging. De weerstandsratio van 2,6 overstijgt ruim de afgesproken bandbreedte van

•

1,0 tot 1,4. Na resultaatbestemming normaliseert deze naar 1,2. De structurele exploitatieruimte bedraagt 7,8%, terwijl -0,57% was begroot. Hieruit komt naar voren dat DCMR in staat is de structurele lasten met structurele baten te financieren, maar vertoont een dalende trend ten opzichte

€ 5.255

€ 2.300

van 2024 (9,1%). We hebben begrepen dat DCMR actief bezig is om de structurele dekking dichter bij de structurele lasten te krijgen door diepgaande

€ 2.006 € 1.488 Weerstandscapaciteit (x €1.000)

PwC

€ 5.886

De solvabiliteit is gestegen van 44,3% (2024) naar 49,7% (2025), terwijl slechts 14,0% was begroot. De sterke verbetering van voorgaand jaar zet door

Risico's (x €1.000)

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

•

analyses van het begrotingsproces. De nettoschuldquote is verbeterd van -7,4% (2024) naar -6,8% (2025). Een negatieve nettoschuldquote betekent dat DCMR meer liquide middelen heeft dan schulden, wat duidt op een gezonde liquiditeitspositie

15

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​

Financiële positie (3/3) DCMR werkt proactief aan de beheersing van projecten ter voorkoming van negatief project resultaat of verlies DCMR is proactief bezig met de beheersing van projecten en de uren verantwoording. Voor projecten geldt dat er bij participanten een vast bedrag wordt afgesproken in de werkplannen en indien er sprake is van meer-uren kan dit

Financiële positie

niet gefactureerd worden. Daarom wordt er nu actief gekeken naar eventuele projecten waar sprake is van een “verlies” en wordt dit waar mogelijk in de nieuwe

Overige observaties

werkplannen meegenomen. Soms is er ook sprake van een bewuste keuze bijvoorbeeld bij externe projecten voor omgevingsdienst Nederland waar DCMR

Bijlagen

een medewerker detacheert tegen een lager tarief dan het generieke tarief.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

16

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking Vooruitblik

Bijlagen

Overige observaties In dit hoofdstuk delen we onze overige observaties bij o.a. de kwaliteit van het jaarverslag en onze samenwerking

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

17

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (1/2)

Onze conclusies Onze controleaanpak

De kwaliteit van uw jaarverslag is goed

Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking

Jaarverslag

Beoordeling

Verenigbaarheid jaarrekening en het jaarverslag



Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn. In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.

Kwaliteit paragrafen



Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen.

Inzicht in fraudepreventiesysteem in paragraaf ‘Bedrijfsvoering’



DCMR heeft geen afzonderlijk nota misbruik & oneigenlijk gebruik (M&O). Bij de uitvoering van de controle werkzaamheden is stilgestaan bij M&O en mogelijke fraude. Er zijn geen signaleren van fraude of M&O geconstateerd binnen DCMR.

Voldoende inzicht in het vermogen om risico’s uit de bedrijfsvoering financieel op te vangen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’



Wij hebben vastgesteld dat DCMR alle relevante informatie heeft opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’; daarnaast zijn alle relevante ontwikkelingen uit de sector en de impact daarvan op DCMR opgenomen in de toelichting. Wij vinden dat DCMR in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ een goede reflectie heeft gegeven op het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Informatiewaarde jaarverslag



Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag het algemeen bestuur de gewenste informatie verschaft per beleidsterrein.

Vooruitblik

Bijlagen

Observaties

De informatiewaarde van het jaarverslag is goed, echter constateren wij tevens dat er veel in detail wordt uitgewerkt wat tevens een risico kan zijn ten aanzien van de informatie waarde van het jaarverslag.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

 Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

 Voldoende

18

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Observaties jaarverslag (2/2)

Onze conclusies Onze controleaanpak

Toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering inzake rechtmatigheid

Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking Vooruitblik

Bijlagen

Paragraaf bedrijfsvoering

Beoordeling

Afwijkingen + maatregelen toegelicht



DCMR een toelichting op alle afwijkingen die in de rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen voor zover deze de rapportagegrens overschrijden. Daarnaast zijn de maatregelen toegelicht over hoe deze afwijkingen in de toekomst worden voorkomen

Rapportering niet-naleving normen gids proportionaliteit



Het inkoop en aanbestedingen beleid van DCMR is gebaseerd op de normen uit de gids proportionaliteit. Uit de crediteurenanalyse blijkt dat deze normen adequaat worden nageleefd binnen DCMR met uitzondering van onrechtmatigheid ten aanzien van RAET salarispakket.

Niet financiële onrechtmatigheden toegelicht



Niet financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht worden in de paragraaf bedrijfsvoering.

Toelichting geconstateerde fraude medewerkers



DCMR heeft toegelicht dat er geen signalen zijn van fraude binnen DCMR.

Toelichting begrotingsrechtmatigheid



Volgens artikel 28 van de BBV dienen overschrijdingen en onderschrijdingen van zowel de baten als de lasten ten opzichte van de begroting na wijziging bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te worden toegelicht. Wij hebben vastgesteld dat de toelichting inzake begrotingsrechtmatigheid voldoet aan de vereisten van de BBV.

PwC

Observaties

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

 Bevinding  Voldoende maar voor verbetering vatbaar

 Voldoende

19

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces

Onze conclusies Onze controleaanpak

We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het

Voldaan aan onafhankelijkheidsvereisten

Financiële positie

controleproces In de huidige tijd van (digitaal) samenwerken hebben wij een zeer plezierige

We zijn onafhankelijk van DCMR in overeenstemming met de ‘Wet toezicht accountantsorganisaties' (Wta), de 'Verordening inzake de onafhankelijkheid van

Overige observaties

samenwerking ervaren en is de communicatie tussen het kernteam jaarrekeningcontrole, de afdeling Interne Controle en PwC goed verlopen.

accountants bij assuranceopdrachten' (ViO) en andere relevante onafhankelijkheidsregelgeving in Nederland. Verder voldoen we aan de

De communicatielijnen waren kort en dit heeft eraan bijgedragen dat het over het algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. We hebben een open en fijne

'Verordening gedrags- en beroepsregels accountants' (VGBA).

Uitkomsten controle​

Jaarverslag Onze samenwerking Vooruitblik

Bijlagen

cultuur ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn. Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole Er zijn stappen gezet in het proces van de jaarrekeningcontrole. Bij de start van de controle waren veel zaken reeds beschikbaar, echter ontbraken een stukken die de afdeling Interne Contole zou aanleveren. De afdeling Interne Controle had zich voornamelijk gefocust op de rechtmatigheid. Door korte lijnen met het team Inkoop, Financiën & Control hebben we snel kunnen schakelen en afspraken gemaakt over de aanlevering van de ontbrekende stukken. Wij adviseren om op basis van het jaarrekeningproces een beoogde tijdslijn en stappenplan voor de jaarafsluiting 2025 op te stellen. Inclusief de verantwoordelijkheden voor het aanleveren van detailinformatie en de dossiervorming ter onderbouwing van de jaarrekening.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

20

Openingsbrief Onze kernboodschappen

Vooruitblik: toegenomen frauderisico door AI

Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Jaarverslag Onze samenwerking Vooruitblik

Bijlagen

AI vergroot externe én interne frauderisico’s en vraagt om een herijking van risicoprofielen, cybersecuritymaatregelen en naleving van interne procedures AI vergroot het risico op fraude doordat het fraudezaken realistischer en

Wij wijzen met name op de volgende aandachtspunten:

overtuigender maakt. Denk hierbij aan geavanceerde methoden zoals ‘deepfakes en realistische identiteitsvervalsingen bij phishingaanvallen. Hierdoor verandert en

•

Leveranciersbeheer en -wijzigingen: AI kan worden ingezet om

neemt ook het cybersecurityrisico toe. Cybercriminelen kunnen met AI de kwaliteit van hun aanvallen verhogen, meer aanvallen in kortere tijd uitvoeren en beter

overtuigende, maar frauduleuze leveranciersprofielen te creëren of leveranciersgegevens te manipuleren. Dit vergroot het risico op onrechtmatige

inspelen op beveiligingsmaatregelen.

betalingen of ongeautoriseerde wijzigingen. Elektronische geldtransfers: AI-gedreven aanvallen kunnen

• Daarnaast neemt ook het interne frauderisico toe. AI maakt het eenvoudiger om informatie te manipuleren, bijvoorbeeld door documenten, managementinformatie of betaalgegevens aan te passen. Dit vraagt van gemeenten een herziening van de risicoanalyses en waar nodig aanvullende maatregelen, zoals bewustwording rondom AI-gedreven aanvallen en vooral strikte naleving van de interne procedures.

phishingcampagnes of social engineering automatiseren waarmee medewerkers worden misleid om frauduleuze betalingen goed te keuren of •

valse betaalinstructies te volgen die legitimiteit uitstralen. Intrusion preventie en detectie: AI stelt aanvallers in staat traditionele beveiligingsmaatregelen te omzeilen door zich aan te passen aan detectiemethoden. Dit leidt tot geavanceerdere ransomwareaanvallen en het opschalen van geautomatiseerde inbraakpogingen.

Het is essentieel dat gemeentelijke regelingen deze ontwikkelingen volgen, hun risicoprofiel regelmatig actualiseren en passend handelen om AI-gerelateerde frauderisico’s effectief te beheersen.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

21

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen SiSa Gebruikte AI-tools in de audit

Bijlagen

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

22

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

SiSa Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2025 vastgesteld.

Onze controleaanpak

Nr.

Regeling / indicator

Naam specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang (in €)

Toelichting fout/onzekerheid

Uitkomsten controle​

1

E83B

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 (SiSa tussen medeoverheden)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

2

E97B

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023 (SiSa tussen medeoverheden)

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

3

K21

Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning en toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

Financiële positie Overige observaties Bijlagen SiSa Gebruikte AI-tools in de audit

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiële afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2025 vastgesteld.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

23

Openingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Onze controleaanpak Uitkomsten controle​ Financiële positie Overige observaties Bijlagen SiSa

Gebruikte AI-tools bij de controle Onze controle verbeteren en optimaliseren met behulp van AI-tools. We hebben gebruik gemaakt van AI-tools, zowel van derden als intern ontwikkeld door ons kantoor, waardoor we onze werkzaamheden kunnen verbeteren en optimaliseren en nieuwe inzichten kunnen genereren. AI-assistanten

Corporate Report Analysis

We maken gebruik van AI-assistenten zoals Microsoft Copilot, ChatPwC en ChatAssurance binnen onze beveiligde bedrijfsomgeving. Voorbeelden zijn:

We hebben gebruik gemaakt van onze door PwC ontwikkelde Corporate Report Analysis toolbox, een AI-gedreven oplossing voor documentanalyse die de toon,

•

AI Agents – vatten bestuurstukken samen, analyseren beleidswijzigingen,

duidelijkheid en thematische structuur van uw bedrijfsrapport heeft beoordeeld. Het heeft sentiment (positief, neutraal, negatief), subjectiviteit (objectief vs.

signaleren fraude-indicatoren, het valideren of de jaarstukken voldoen aan de geldende vereisten vanuit de BBV en genereren procesbeschrijvingen.

subjectief), leesbaarheid en thematische focus geëvalueerd voor verschillende soorten documenten, (bijv. jaarverslag) de Corporate Report Analysis tool is

ChatPwC & ChatAssurance – veilige AI-assistentie voor documentanalyse en directe vaktechnische guidance (wet- en regelgeving, BBV-duiding,

gebruikt.

Gebruikte AI-tools in de audit

•

controlemethodiek); accountant blijft eindverantwoordelijk. Het gebruik van deze AI-assistenten is onderworpen aan onze strikte bedrijfsregels (bijv. niet-ondersteunde zelfevaluatie) en controlerichtlijnen.

PwC

DCMR Accountantsverslag | 23 maart 2026

24