06.04 - Was-wordt lijst Welstandsnota 2025

Was-wordt lijst: Nota Beeldkwaliteit 2017 → Welstandsnota 2025 09-10-2025 Algemene wijzigingen Was (2017)

Wordt (2025)

Nota Beeldkwaliteit 2017

Welstandsnota 2025

Vastgesteld 13-11-2017

Vastgesteld 06-10-2025

Gebaseerd op Woningwet en Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

Gebaseerd op Omgevingswet (artikel 22.7 en 22.29 van het omgevingsplan)

Welstandsnota als instrument

Welstandsnota als beleidsregel (artikel 4.19 Omgevingswet)

Structuur & Opbouw Was (2017)

Wordt (2025)

80 pagina's + bijlagen

92 pagina's + bijlagen

Focus op herijking 2013-nota Focus op aansluiting bij Omgevingswet en actualisatie -

Nieuw: Hoofdstuk 5.4 Welstand en (nieuwbouw) hoogbouw

-

Nieuw: Hoofdstuk 5.7 Welstand en duurzaamheid

-

Nieuw: Bijlage 5 Opgavegebieden (met kaart)

Beleid (Deel A) Hoofdstuk 1: Inleiding Was (2017)

Wordt (2025)

Aanleiding en herijking 2013

Aanleiding en herijking 2017

Focus op welstandsvrij bouwen

Focus op Omgevingswet, duurzaamheid en Post-'65 erfgoed

Status: Woningwet en Wabo

Status: Omgevingswet, artikel 22.7 en 22.29 omgevingsplan

Was (2017)

Wordt (2025)

"Pleidooi" tekstblok met bouwcultuur

"Opvolging" tekstblok met toekomstige herijking

-

Nieuwe paragraaf: "De Omgevingswet"

-

Nieuwe paragraaf: "Functie"

-

Nieuwe paragraaf: "Werken aan een duurzame stad"

Hoofdstuk 3: Welstandsniveau's Was (2017)

Wordt (2025)

Soms zijn bouwwerken in welstandsluw gebied sterk zichtbaar vanuit hoofdstructuren: dan geldt regulier welstandsniveau

Voor bouwwerken in welstandsluwe gebieden direct grenzend aan hoofdstructuren geldt vanwege hoge belevingswaarde een regulier welstandsniveau

-

Hoogbouw: Voor alle nieuwbouwplannen met hoogte ≥30m (hoogbouwcategorie M) geldt bijzonder welstandsniveau

Welstandsvrij mogelijk bij: A) Nieuwe gebiedsontwikkelingen, B) Kleinschalige bouwwerken met sneltoetscriteria, C) Bedrijventerreinen met BIZ

Welstandsvrij alleen mogelijk bij: A) Bedrijventerreinen met BIZ (Capelle XL), B) Nieuwe gebiedsontwikkelingen

Hoofdstuk 4: Onderscheid in bouwopgaven Was (2017)

Wordt (2025)

Kleinschalige bouwopgaven luw: getoetst aan Gebiedscriteria

Kleinschalige bouwopgaven luw: getoetst aan Sneltoetscriteria

Kleinschalige bouwopgaven regulier: getoetst aan Sneltoetscriteria

Kleinschalige bouwopgaven regulier: getoetst aan Sneltoetscriteria

Kleinschalige bouwopgaven bijzonder: getoetst aan Gebiedscriteria

Kleinschalige bouwopgaven bijzonder: getoetst aan Sneltoetscriteria (met aanvullende criteria) + Basiscriteria + Gebiedscriteria indien Sneltoetscriteria ontoereikend

Hoofdstuk 5: Welstand en overig beleid Was (2017)

Wordt (2025)

5.1 Welstand en bestemmingsplannen 5.1 Welstand en het Omgevingsplan Bestemmingsplan, EtFal-principe

Omgevingsplan, EtFal-principe (Evenwichtige toedeling van Functies aan locaties)

-

5.4 Welstand en (nieuwbouw) hoogbouw (NIEUW)

-

Toetsingskader Hoogbouw 2024, hoogbouwcategorie M (≥30m) = bijzondere welstand

-

5.7 Welstand en duurzaamheid (NIEUW)

-

Verwijzing naar Duurzaamheidsleidraad voor bouwen

-

Verwijzing naar Nota Verduurzaming Erfgoed

Gebiedspaspoorten bij grootschalige ontwikkelopgaven

Gebiedspaspoorten + kavelpaspoorten bij grootschalige ontwikkelopgaven

Kansgebieden uit Structuurvisie 2030

Opgavegebieden uit Omgevingsagenda 2024

Criteria (Deel B) Hoofdstuk 7: Basiscriteria Was (2017)

Wordt (2025)

Basiscriteria: 3 schaalniveaus

Basiscriteria: 3 schaalniveaus (uitgebreider)

-

Nieuw: "Behoud van bestaande gebouwen of gebouwdelen wordt gestimuleerd"

-

Nieuw: "Duurzaamheidstoepassingen maken integraal onderdeel uit van het ontwerp"

-

Nieuw: "Vanuit omliggende bebouwing zichtbare platte daken worden als vijfde gevel behandeld"

-

Nieuw: "Toepassing van biobased, hergebruikte en circulaire materialen wordt aangemoedigd"

-

Nieuw: "Een architectonische inpassing van (dak- en gevel)installaties is vereist"

Hoofdstuk 8: Gebiedscriteria Historische dijklinten & polderlinten Was (2017)

Wordt (2025)

Woning gesitueerd vóór bijgebouwen

Woning gesitueerd vóór bijgebouwen (blijft)

Functioneel onderscheid zichtbaar houden

Functioneel onderscheid zichtbaar houden (blijft)

-

Nieuw: "Aan linten blijven toegangsbruggen in afmeting en verschijningsvorm ondergeschikt"

-

Nieuw: "Als zodanig herkenbare eigentijdse systematische bouw (parallel) aan het lintis ongewenst"

Detaillering is verfijnd

Detaillering is verfijnd en ambachtelijk

Pleisterwerk toegestaan (blokwerk)

Pleisterwerk toegestaan, zolang dit niet ten koste gaat van ambachtelijke details

-

Nieuw bij polderlinten: "Erfafscheidingen aan voorzijde laag en landschappelijk ingepast (ingroenen)"

Planmatige woongebieden Was (2017)

Wordt (2025)

Bouwinitiatieven in maat, schaal en Bouwinitiatieven in maat en schaal afgestemd zijdelingse afstand afgestemd (zijdelingse afstand geschrapt) Er is samenhang tussen stedenbouwkundig blok en woning

Er is samenhang tussen stedenbouwkundig blok en woning (blijft)

-

Nieuw: "Bindende elementen binnen gevelwand dienen in stand te blijven of op overeenkomstige wijze vernieuwd"

Architectonische ensembles Was (2017)

Wordt (2025)

Er is samenhang tussen het Er is samenhang tussen het stedenbouwkundig blok en stedenbouwkundig blok en de woning de woning op zich (blijft) op zich

Was (2017)

Wordt (2025)

-

Nieuw: "Bindende elementen binnen een gevelwand dienen in stand te blijven of op overeenkomstige wijze vernieuwd"

-

Voorbeelden: lateibalken, doorlopende dakrand, doorlopende gevelbekleding

Groenstructuren & Sport- en Recreatiegebieden Was (2017)

Wordt (2025)

-

Nieuw: "Inrichtingselementen (parkmeubilair, bruggen, hekwerken e.d.) zijn op elkaar afgestemd"

Historische landschappen en Begraafplaatsen Was (2017)

Wordt (2025)

Er zijn meerdere kapvormen mogelijk

(geschrapt)

-

Nieuw: "Inrichtingselementen (parkmeubilair, bruggen, hekwerken e.d.) zijn op elkaar afgestemd"

Hoofdstructuren Was (2017)

Wordt (2025)

De keuze voor materialen is afgestemd op de omgeving. Aan de kades is deze robuust van karakter, aan infrastructuur is deze technisch van karakter

(geschrapt - alleen nog HIOR-eis)

-

"Bouwwerken moeten voldoen aan eisen gesteld in HIOR" (vereenvoudigd)

-

"Toepassing van graffitivrij materiaal" (expliciet benoemd)

Hoofdstuk 9: Sneltoetscriteria Algemeen Was (2017)

Wordt (2025)

Sneltoetscriteria: 6 categorieën

Sneltoetscriteria: 6 categorieën (idem)

Focus op minimale eisen Focus op minimale eisen + "per architectonische eenheid gelijk" -

Nieuw: Schaalniveaus ook bij Sneltoetscriteria: Ruimtelijke inpassing / Vormgeving / Uitwerking

1. Bijbehorende bouwwerken Was (2017)

Wordt (2025)

Plaatsing minimaal 1 meter achter voorgevelrooilijn

(geschrapt - alleen nog architectonische eenheid)

Plaatsing minimaal 1 meter afstand tot zijerfgrens openbaar gebied

(geschrapt - alleen nog architectonische eenheid)

-

Nieuw: "Per architectonische eenheid gelijk en in samenhang ontworpen"

-

Nieuw: "Bij nieuwbouw conform aangeboden optie bij oplevering"

-

Nieuw: "Materialen worden zo gekozen dat veroudering geen negatieve gevolgen heeft"

2. Daktoevoegingen - Dakkapellen Was (2017)

Wordt (2025)

Dakkapel nooit hoger dan vergunningvrij toegestaan

(geschrapt)

-

Nieuw: "Hoogte dakkapel maximaal 1,75 meter (incl. dakrand)"

-

Nieuw: "Afstand tussen dakkapel, overige dakelementen (schoorstenen, dakdoorvoeren) en dakrand minimaal 0,5 meter"

Was (2017)

Wordt (2025)

-

Nieuw: "Dakkapel heeft in basis een plat dak (mits oorspronkelijke architectuur geen andere vormgeving kent)"

-

Nieuw: "Per architectonische eenheid gelijk"

Materiaal en detaillering afgestemd op hoofdgebouw

Materiaal en detaillering afgestemd op hoofdgebouw + veroudering geen negatieve gevolgen

2. Daktoevoegingen - Dakterrassen (NIEUW) Was (2017)

Wordt (2025)

(niet opgenomen) VOLLEDIGE NIEUWE PARAGRAAF -

Balustrade minimaal 1,5m terug van gevel

-

Dakopgang minimaal 2,0m terug van gevel

-

Hoogte balustrade max 1,3m

-

Hoogte dakopgang max 2,3m, dakluiken voorkeur

-

Balustrade als open hekwerk (verticale spijlen)

-

Extra criteria voor beschermde dorpsgezichten/monumenten

3. Kozijn- en gevelwijzigingen Was (2017)

Wordt (2025)

Oorspronkelijke opbouw gevel is uitgangspunt

Oorspronkelijke hoofdindeling gevel is uitgangspunt

Bij kozijnvervanging: oorspronkelijk Oorspronkelijke kozijnindeling is uitgangspunt kozijn uitgangspunt Oorspronkelijke detaillering uitgangspunt

Oorspronkelijke detaillering uitgangspunt + specificatie negge, profielbreedte/-diepte, glaslijn

-

Nieuw: "Ventilatieroosters niet zichtbaar of architectonisch ingepast"

-

Nieuw: Paragraaf "Groene gevels"

Was (2017)

Wordt (2025)

-

Nieuw: Paragraaf "Gevel- en dakisolatie" met uitgebreide criteria

3. Gevelwijzigingen - Groene gevels (NIEUW) Was (2017)

Wordt (2025)

(niet opgenomen)

VOLLEDIGE NIEUWE PARAGRAAF

-

Oorspronkelijke hoofdindeling blijft behouden

-

'Levende' jaarlijks blijvend groene gevel is uitgangspunt

-

Achterconstructie hoogwaardig en afgestemd

-

Bij beschermde dorpsgezichten/monumenten: niet op beeldbepalende gevels, reversibel

3. Gevelwijzigingen - Gevel- en dakisolatie (NIEUW) Was (2017)

Wordt (2025)

(niet opgenomen)

VOLLEDIGE NIEUWE PARAGRAAF

-

Na-isoleren mogelijk als samenhang blijft bestaan

-

Per architectonische eenheid geldt eerste vergunning als 'trendsetter'

-

Bindende gevelelementen blijven afleesbaar

-

Bij beschermde dorpsgezichten/monumenten: niet aan buitenzijde, geen voorzet-gevels

4. Technische voorzieningen: Zonnepanelen en -collectoren: Was (2017)

Wordt (2025)

Hellingshoek gelijk aan dakvlak

Hellingshoek gelijk aan dakvlak (blijft)

Bij plat dak: afstand dakrand ≥ opbouwhoogte

Bij plat dak: afstand dakrand ≥ totale opbouwhoogte

Was (2017)

Wordt (2025)

-

Nieuw voor beschermde dorpsgezichten/monumenten:

Zonnepanelen bij voorkeur niet zichtbaar vanaf openbare weg

Alleen op achterdakvlak of zijdakvlak niet naar openbaar gebied

Niet op beeldbepalend dak

Niet op beeldbepalend dak (blijft)

Max 30% dakvlak, tenzij geïntegreerd ontwerp

(blijft maar is nu alleen voor monumenten/beschermde dorpsgezichten)

De ingreep moet revisibel zijn

De ingreep moet omkeerbaar zijn

-

Nieuw: "Afstand tot andere objecten (schoorstenen, dakdoorvoeren) minimaal 0,25m"

-

Nieuw: "Niet toegestaan op kappen met bijzondere bekleding in kleur, patroon of materiaal"

4. Technische voorzieningen: Schotelantennes en windturbines: Was (2017)

Wordt (2025)

Schotelantennes doorsnee max 1m

Schotelantennes doorsnee max 1m (blijft)

Kleur afgestemd op hoofdgebouw of wegvallend tegen lucht

(geschrapt)

-

Nieuw voor beschermde dorpsgezichten/monumenten: "Mogen geen afbreuk doen aan aangezicht"

-

NIEUW: Paragraaf "Technische installaties" (warmtepompen, airco-units)

4. Technische voorzieningen - Technische installaties (NIEUW) Was (2017)

Wordt (2025)

(niet opgenomen)

VOLLEDIGE NIEUWE PARAGRAAF

-

Warmtepompen/airco op gevels en dakkapellen ongewenst

Was (2017)

Wordt (2025)

-

Op platte daken: afstand >1,5x totale hoogte tot dakranden

-

Compact en logisch gegroepeerd

-

Leidingen/bekabeling geminimaliseerd, nooit diagonaal

-

Indien dak niet mogelijk: vergunningvrije regels (onzichtbaar vanaf openbare ruimte)

-

Omkasting of omrastering passend bij bebouwing

5. Hekwerken en afscheidingen Was (2017)

Wordt (2025)

Voor voorgevelrooilijn: max 1m

Voor voorgevelrooilijn: max 1m (blijft)

Achter voorgevelrooilijn: max 2m

Achter voorgevelrooilijn: max 2m (blijft)

Oorspronkelijk meeontworpen erfafscheiding behouden

Oorspronkelijk meeontworpen erfafscheiding behouden (blijft)

Naar openbaar gebied: materiaal afgewerkt/geschilderd

(geschrapt)

-

Nieuw: "Transparante vormgeving en zorgvuldige detaillering, in samenhang met architectonische eenheid"

Hoge erfafscheidingen bij voorkeur ingroenen

Hoge erfafscheidingen worden landschappelijk ingepast (ingroenen). In beplanting uitgevoerde afscheidingen hebben voorkeur

5. Balustrades: Was (2017)

Wordt (2025)

Geen onafgewerkte delen

(geschrapt - nu: materialen zo gekozen dat veroudering geen negatieve gevolgen heeft)

6. Zonwering en raambeveiliging: Rolluiken Was (2017)

Wordt (2025)

Minimaal 75% transparant

Minimaal 75% over gehele oppervlakte (in gesloten toestand) voorzien van glasheldere doorkijkopeningen

-

Nieuw: "Bij monumenten en beschermde dorpsgezichten: plaatsing aan buitenzijde niet toegestaan"

-

Nieuw: "In alle overige gebieden: plaatsing aan buitenzijde toegestaan indien aan binnenzijde om bouwtechnische redenen onmogelijk"

Rolkast en geleiders geminimaliseerd

Rolkast en geleiders zijn geheel geminimaliseerd

6. Zonwering en raambeveiliging: Terrasoverkappingen: Was (2017) Vrije doorloophoogte minimaal 2,3m Geen zijschermen/wanden die doorloop belemmeren

(geschrapt)

(geschrapt)

Bijlagen (Deel C) Bijlage 2: Excessenregeling Was (2017)

Wordt (2025)

Artikel 12 en 13a Woningwet

Artikel 22.7 omgevingsplan

Gemeenteraad stelt beeldkwaliteitkaders vast College van B&W kan aanschrijven bij exces

Bijlage 3: Gebiedsbeschrijvingen Was (2017)

Wordt (2025)

24 pagina's

25 pagina's

Was (2017)

Wordt (2025)

(zelfde structuur, lichte tekstuele aanpassingen)

(zelfde structuur, lichte tekstuele aanpassingen)

Bijlage 4: Begrippenlijst Was (2017)

Wordt (2025)

6 pagina's

7 pagina's

60+ begrippen

80+ begrippen

-

Nieuwe begrippen: Achterconstructie, Architectonische eenheid, Architectuurstijl, Beeldkwaliteitskader, Collectieve dakinstallaties, Eigentijds, Entreegebied, Gesmoorde dakpannen, Hoofdkader, Hoogbouwcategorie, Kunstwerk, Makelaar, Na-isoleren, Omgevingsplan, Omgevingsvergunning, Omkeerbaar, Oudhollandse kleuren, Plastiek, Representatief, Rijksmonument, Rijwoning (i.p.v. Rijtjeshuis), Rolkast, Systematisch, Topgevel, Weersinvloeden

Rijtjeshuis/woning Rijwoning Revisibel

Omkeerbaar

Bijlage 5: (NIEUW) Was (2017)

Wordt (2025)

Bijlage 5: Beeldkwaliteitplannen en Gebiedspaspoorten

Bijlage 5: Opgavegebieden (NIEUW)

-

Kaart met opgavegebieden uit Omgevingsagenda 2024

-

Onderverdeling: korte termijn, midden termijn, lange termijn

-

Types: Gebiedsvisies, Knooppunten, Duurzaam stadsonderhoud, Werklocaties, Maatschappelijk/sport/duurzaamheid/groen

Bijlage 6: (hernummering) Was (2017)

Wordt (2025)

Bijlage 5: Beeldkwaliteitplannen en Gebiedspaspoorten

Bijlage 6: Beeldkwaliteitplannen en Gebiedspaspoorten

1 pagina, overzichtskaart Structuurvisie

1 pagina, actuele kaart met bestaande plannen

4 Beeldkwaliteitplannen

8 Beeldkwaliteitplannen

10 Gebiedspaspoorten (a t/m j)

10 Gebiedspaspoorten (geactualiseerde lijst)

-

Nieuwe BKP: Meeuwensingel, Kerklaan 450, IJsselpark, Rivium BKP+, Rivium plintenleidraad

-

Nieuwe GP: Post NL locatie, Florabuurt Middengebied, Blinkert, Roer-Barbizon, Rivium 2.0, Poortmolen

Bijlage 7: (hernummering) Was (2017)

Wordt (2025)

Bijlage 6: Monumenten en beschermde dorpsgezichten

Bijlage 7: Monumenten en beschermde dorpsgezichten

Rijksmonumenten: 19 stuks

Rijksmonumenten: 22 stuks (3 toegevoegd: Ketensdijk 4/6/8)

In procedure: Ketensdijk 4/6/8

(nu reguliere rijksmonumenten)

Gemeentelijke monumenten: ~50 stuks

Gemeentelijke monumenten: ~50 stuks (zelfde lijst)

6 Beschermde dorpsgezichten

6 Beschermde dorpsgezichten (zelfde gebieden)

Belangrijkste inhoudelijke wijzigingen samengevat Toegevoegd 1. Omgevingswet-context: Verankering in omgevingsplan (art. 22.7 en 22.29) 2. Duurzaamheid: Eigen hoofdstuk (5.7) + criteria biobased materialen, groene gevels/daken, na-isolatie 3. Hoogbouw: Specifiek regime voor gebouwen ≥30m (bijzondere welstand) 4. Post-'65 erfgoed: Onderzoek INTI, aanpassingen welstandsniveaus

5. Opgavegebieden: Nieuwe bijlage met kaart Omgevingsagenda 2024 6. Dakterrassen: Complete nieuwe sneltoetsparagraaf 7. Technische installaties: Complete nieuwe sneltoetsparagraaf (warmtepompen, airco) 8. Groene gevels: Complete nieuwe sneltoetsparagraaf 9. Gevel-/dakisolatie: Complete nieuwe sneltoetsparagraaf 10. Architectonische eenheid: Sterkere nadruk op samenhang binnen blokken/rijen Aangescherpt 1. Bindende elementen: Lateibalken, doorlopende dakranden en gevelbekledingen moeten behouden blijven 2. Ambachtelijkheid: Meer nadruk op behoud ambachtelijke details bij historische linten 3. Monumenten/beschermde dorpsgezichten: Uitgebreidere criteria bij daktoevoegingen, zonnepanelen, isolatie 4. Vergunningvrij: Beperkt tot alleen bedrijventerreinen (BIZ) en nieuwe gebiedsontwikkelingen 5. Hoofdstructuren: Directe invloed op welstandsniveau omliggende gebieden Geschrapt/vereenvoudigd 1. Afstandseisen bij bijgebouwen: Niet meer specifiek benoemd (alleen nog architectonische eenheid) 2. Maximale dakkapelhoogte: Nu 1,75m i.p.v. "niet hoger dan vergunningvrij" 3. Kleine detailcriteria: Diverse specifieke detailcriteria vervangen door algemene kwaliteitseis Verscherpt toezicht •

Welstandsluw met zicht op hoofdstructuren → regulier

•

Hoogbouw ≥30m → altijd bijzonder

•

Grotere nadruk op ensemblewaarde en samenhang

•

Post-'65 gebieden: van luw naar regulier