06.04 - Advies Regionaal Beleidsplan Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen d.d. 26-08-2021

Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus70 (Rivierweg 111) 2900 AB Capelle aan den IJssel Capelle aan den IJssel, 26 augustus 2021 Betreft: Advies Regionaal Beleidsplan Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen Geacht College, Wij ontvingen uw adviesaanvraag betreffende het Regionaal Beleidsplan Maatschappelijke Opvang (MO) en Beschermd Wonen (BW). Met dit Regionaal Beleidsplan willen de zeven samenwerkende gemeenten hun visie, ambitie en doelen vastleggen. Vanuit de doordecentralisatie is iedere gemeente zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van BW, maar de zeven genoemde gemeenten hebben ervoor gekozen om die lokale verantwoordelijkheid gezamenlijk in te vullen en voort te bouwen op de reeds bestaande samenwerking. Het hoofddoel van het beleid is het bevorderen van het herstel en participatie in de eigen omgeving van mensen met een psychische kwetsbaarheid. Daarbij streeft u ernaar dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen of weer zelfstandig gaan wonen door vergroting van zelfregie, samenredzaamheid en participatie. Als Adviesraad Sociaal Domein Capelle aan den IJssel geven wij u een advies vanuit het perspectief van de inwoners uit Capelle aan den IJssel. Ons advies is opgesteld op basis van het voorliggende Beleidsplan, de begeleidende memo, aanvullende informatie en de input van de leden van de Adviesraad Sociaal Domein.

Onze bevindingen en overwegingen: Wij zijn blij met het gedegen Beleidsplan waarmee u hebt gekozen om de expertise uit de genoemde gemeenten te bundelen. Hierdoor kan een stevige professionaliteit ingezet worden bij vraagstukken. In 13 hoofdstukken bouwt u het beleidsplan op, waarbij per hoofdstuk, indien relevant, specifieke doelstelling zijn opgenomen. Onze vijf punten van waardering: 1. Met dit Beleidsplan geeft u een overstijgende visie weer, passende bij de huidige wetgeving. Er is sprake van een positief brede afbakening over alle domeinen heen, passend bij de veranderingen in de maatschappij. 2. De intentie om mensen te ondersteunen bij herstel en participatie onderschrijven wij van harte. De huidige maatschappij en wetgeving is complex geworden en snel aan verandering onderhevig. Niet iedere inwoner is voldoende in staat om dit zelf met het eigen netwerk op te pakken.

3. Met het realiseren van semimurale voorzieningen is gefaseerd opbouwen en afschalen mogelijk. Door deze mogelijkheid is het realistischer dat mensen thuis blijven wonen in hun vertrouwde omgeving of dat een vertrouwde omgeving gecreëerd kan worden. Belangrijk voor ons is dat hierbij voldoende aansluiting wordt gezocht bij de nu reeds aangeboden ondersteuning in de wijk en bewaakt wordt dat deze ondersteuning ook daadwerkelijk kan worden geboden. 4. U benoemt in de visie dat Beschermd Wonen in principe een tijdelijke situatie zal zijn. Een zelfstandige woonplek is uiteindelijk aan te bevelen, waarbij het subjectieve gevoel van basisveiligheid dient te worden gewaarborgd. Het kan volgens ons niet anders dan dat wordt aangesloten bij de levensvisie en levensgeschiedenis van de bewoner en dat daarbij de private leefomgeving ook wordt gewaarborgd. 5. Met de doelgroepomschrijving Beschermd Wonen geeft u criteria. De problemen die de inwoner ondervindt zijn soms te ondersteunen, soms te ontwikkelen en soms een gevolg van de complexiteit. Wij zien voor u als gemeente een belangrijke taak om de algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen te optimaliseren aansluitend bij de diversiteit van de doelgroep en de benodigde ondersteuning.

Ons advies: Positief zijn wij over de keuze om de expertise uit de betrokken gemeenten te bundelen en om een stevige professionaliteit in te zetten voor deze kwetsbare inwoners. Nadrukkelijk vragen wij aandacht voor de volgende acht punten: 1. Een groot deel van de inwoners die gebruik zullen maken van deze voorziening hebben vaak al een traject achter de rug in de voorliggende voorzieningen. Wij bevelen van harte aan om bij instroom in deze voorziening een goed onderzoek uit te voeren naar het voorliggende proces. Door onvoldoende aandacht bij het herkennen en erkennen van lichtere aandoeningen raken mensen vanzelf in een steeds complexere c.q. slechtere situatie. Zeker in de voor hen ingewikkelde maatschappij en wetgeving. Als gemeente heeft u een rol om ook het beleid op andere voorzieningen voor deze doelgroep goed op orde te houden. 2. Landelijk is er sprake van een hardnekkig woningtekort zeker in bepaalde segmenten. Wij bevelen van harte aan dat de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt voor het beschikbaar krijgen van de noodzakelijke woonplekken om uitstroom uit Beschermd Wonen mogelijk te maken en daarmee stagnatie in de instroom en het vormen van wachtlijsten te voorkomen. Een concreet inzicht in het aantal benodigde geschikte woningen in de eigen gemeente zal daarbij noodzakelijk zijn. 3.

De gemeente Capelle aan den IJssel heeft een grote multiculturele samenstelling, waarbij psychosociale vraagstukken en huiselijk geweld soms ook een cultureel aspect hebben en niet alleen specifiek persoonsgebonden zijn. Als gemeente is het belangrijk om concreet inzicht te krijgen in deze culturele aspecten, maar ook in vraagstukken rond gender en rekening te houden met leeftijdscategorieën om de algemene voorzieningen beter aan te laten sluiten op de benodigde ondersteuning. 4. Het is landelijk bekend dat veel mensen met psychosociale of psychische problemen ook vaak (chronische) medische problemen hebben. Wij bevelen van harte aan om voor deze specifieke

doelgroep een goede samenwerking te bevorderen met de zorgverzekering en zorgkantoren en op uitvoeringsniveau met (para)-medische zorg. Bij op- en afschalen van Beschermd Wonen moet deze persoonsgerichte zorg kunnen worden voortgezet. Te veel wisselingen in zorg en hulp beperkt dienen te worden om destabilisering van de bestaande situatie te voorkomen. Daarbij is het belangrijk dat het recht op privacy in acht wordt genomen. 5. Wij vinden het nodig dat er meer duidelijkheid komt over de planning in de tijd, die in het Regionaal Beleidsplan wordt genoemd. Het woonplaatsbeginsel wordt ingezet vanaf 2022, maar het financieringsmodel krijgt pas gestalte in 2023. In het beleidsplan blijft onduidelijk hoe deze niet overlappende situatie wordt aangepakt of opgelost. 6. In het beleidsplan mist bij de woonopgave aandacht voor de invloed die de omgeving van een BW-locatie of een doorstroomvoorziening heeft op de cliënten. Een locatie in een wijk of buurt met veel problematiek kan desastreus zijn voor de client die doorstroomt van een intramurale situatie naar een semimurale situatie of naar een zelfstandige woonplek. We vragen hier rekening mee te houden bij de locatiekeuze. 7. Het streven is om het aantal intramurale BW-inwoners door een passend aanbod van semimuraal of zelfstandige woonruimte met ondersteuning te verminderen.

Daarvoor is het naar onze mening noodzakelijk dat er goed inzicht is in beschikbare opvang en mogelijkheden en dat er een goed onderbouwde prognose is qua aantallen en ernst van de psychische gesteldheid om bij terugval adequaat in te kunnen grijpen. 8. Er wordt meerdere malen aangegeven dat de cliënttevredenheid op een hoog peil ligt, echter nergens wordt dit onderbouwd met aantallen onderzoeken of respondenten. Graag zouden wij deze cijfers in het RB zien, want cijfers uit het verleden geven mede zicht op de te verwachten resultaten voor deze inwoners. Graag bieden wij namens de Adviesraad Sociaal Domein u dit advies aan. In het vervolgtraject naar de lokale ontwikkelingsagenda zijn wij als Adviesraad graag betrokken. Wij vertrouwen erop dat onze punten van waardering en aandachtspunten van waarde zijn voor het vaststellen van het toekomstig beleid, de lokale ontwikkelagenda en bij de ondersteuning van deze kwetsbare inwoners. Wij zien uw schriftelijke reactie op dit advies graag tegemoet.

Met vriendelijke groet, Adviesraad Sociaal Domein, Namens deze:

NvdKreeke-Alfrink

Ewout Bückmann, voorzitter

Nicolette van de Kreeke – Alfrink, secretaris