06.03 - Bijlage 1a - Ruimtelijke context LR
Tekst van het document
O [C
E C N
] T P
Bijlagen: Ruimtelijke context
November 2025
Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar
WIS SE
BREEDSPOOR
oor Snelsp
R OO P LS
n
akkerlaa
Burg. B
7
Andreas
outrade
Schelfh
Bu
.B
ak
ra de gk ind ha nJ gk
ind
ra d
m
e
Mo ter
rla
an
an
Spoorla
4
an
e An ri Ma
e
Ontwikkellocaties
inr Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel ad e
ein
Pier Panderpl
nsrade e r au
Operalaan
Ro d
Aïd a
nr ad ies
er ad
e
inr ad
er ala
dr
Ro d
Op
Hil
kin
bo Ho
6
se
Za d
Grenzen plangebied gebiedspaspoort Schollevaar 2
in
Hen ri L
rn
Plangrens gebiedontwikkeling
ple
do
Sta
ge
Picassopassa
Wal dho o
ns
Kr op rad
jklaan
Burg. van Di
tio
e
tio ns
ple in
5
Sta
nlaan
esteij
n Ber
. va Burg
jlaan
Schali
3
Pie oo
Burg.
nd
lle
2
POOR
ria an ra de
on
Wi
1
Spoorlaan
Sp
LS
Jo
nJ
Ma ris
OR
Bu r
ra de
g.
ha
S
BE
n
on
laa n Ba kk er
Jo
PO
G RIN
laa
B
ke r
DU
rg
Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Proces en status 1.4 Vervolgstappen 1.5 Leeswijzer
5 6 7 7 7
2. Historische en ruimtelijke context 2.1 Groei van Schollevaar en het stationsgebied 2.2 Schollevaar als New Town. 2.3 Context van ruimtelijke ontwikkeling 2.4 Ontwikkeling en initiatieven
9 11 12 15 17
3. Visie opgaven Schollevaar 3.1 Onderzoeksopgaven 3.2 Integrale ambitie Stationsgebied
19 21 23
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel 3
Vrijwel verlaten Park en Ride (P+R) terrein aar de noordzijde van het station 4
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
1.
Inleiding
Dit hoofdstuk beschrijft de aanleiding van de gebiedsontwikkeling en de positionering van het product in het proces en vervolgproces.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
5
1. 1.1
Inleiding Aanleiding
Nederland staat voor een grote woningbouwopgave: tot 2034 zijn er landelijk 900.000 nieuwe woningen nodig om aan de groeiende vraag te voldoen. Ook Capelle aan den IJssel draagt hieraan bij, met een geplande uitbreiding van circa 10.000 woningen. Tegelijkertijd vraagt deze groei om een zorgvuldige ruimtelijke inpassing en aandacht voor sociale vraagstukken. Het Stationsgebied Schollevaar is een logische locatie voor verdichting. De nabijheid van hoogwaardig openbaar vervoer maakt het een aantrekkelijke plek voor nieuwe woningbouw. Dit sluit aan bij de landelijke en provinciale richtlijnen en is verankerd in de Stadsvisie 2040, de Omgevingsagenda en het toetsingskader hoogbouw. Echter, verdichten betekent meer dan alleen bouwen. De leefbaarheid van het gebied moet gewaarborgd blijven. Dit vraagt om een goed doordachte inrichting van de openbare ruimte, voldoende groen, slimme parkeervoorzieningen en een mix van functies die de kwaliteit van de wijk versterken. Daarnaast spelen er sociale uitdagingen, zoals het bevorderen van ontmoetingsmogelijkheden, het ondersteunen van jongeren en het tegengaan van eenzaamheid onder ouderen.
voor het Stationsgebied Schollevaar in kaart. Het biedt een richtlijn voor de gemeentelijke koers en creëert bewustwording over de opgave waar we als gemeente voor staan. Ons doel is een gebied waarin niet alleen nieuwe woningen komen, maar waar bewoners en bezoekers zich thuis voelen en trots op zijn. Schollevaar als New town wijk Schollevaar is een van de grote wijken die van het dorp Capelle aan den IJssel in de vorige eeuw een groeikern stad heeft gemaakt. De groeikern stad wordt tegenwoordig meestal New Town genoemd. De groeikernen boden in de jaren '70-'80 een betaalbaar, rustig en groen alternatief nabij de grote stad. Helaas tonen recente onderzoeken sociaaleconomische uitdagingen aan in de New Towns. Dit komt, mede door een beperkt gedifferentieerd woonaanbod en door grootstedelijke ontwikkelingen. Verschillende problematieken hebben zich de afgelopen jaren in Schollevaar opgestapeld. De wijk vergrijst snel, het inwoneraantal daalt, de veiligheidsbeleving staat onder druk, problemen achter de voordeur nemen toe en het voorzieningenaanbod verzwakt. Maatschappelijk vastgoed zoals sportzalen, scholen en het Huis van de Wijk nadert of overschrijdt de economische levensduur. Er zijn versnipperde activiteiten, terwijl bundeling zou leiden tot meer inloop en samenwerking. Veel gebouwen zijn enkellaags, die bij vervanging ruimte bieden voor nieuwe
Dit gebiedspaspoort brengt de sociaal-ruimtelijke visie
6
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
gebouwen en functies in combinatie met wonen. Met dit ambitie gebiedspaspoort omarmen we 'slimme groei in New Towns anno nu' - vooruitgang voor inwoners op knelpunten die bijdraagt aan brede welvaart door te werken aan regionale opgaven. Het stationsgebied vormt samen met het winkelcentrum het hart van de wijk en een vliegwiel voor andere wijkopgaven. Door de samenhangende uitdagingen en kansen biedt een integrale aanpak en coördinatie meerwaarde. Daarvoor werkt de gemeente opgavegericht en worden opgaven uitgewerkt binnen de kaders van beleid zoals de Omgevingsagenda (vastgesteld december 2024). Per opgavegebied wordt gekeken naar de lokale behoefte én de samenhang met andere opgavegebieden. We zetten in op een kwaliteitsslag in de openbare ruimte en het maatschappelijk vastgoed om gemeenschapskracht en sociale cohesie te bevorderen, met meer groen, ontmoetingsplekken, speel- en sportfaciliteiten. Waar mogelijk maken we 'werk met werk' door bij veranderingen in te zetten op verbetering van brede welvaart. Dit doen we samen met organisaties, bewoners en vrijwilligers. Op basis van de recente onderzoeken is samen met de gemeente Nissewaard en Zoetermeer een regiodeal met het Rijk vormgegeven voor de Zuid-Hollandse New Towns. Deze wordt momenteel samen met het Rijk nader uitgewerkt. Met de regiodeal zetten we in op typische
New Town opgaven. Namelijk: een aantrekkelijkere leefomgeving, veiliger en kansrijker opgroeien en meer bestaanszekerheid. We focussen met de regiodeal op de wijk Schollevaar. De plannen voor Schollevaar en de andere projecten van de regiodeal worden in nauwe samenwerking uitgewerkt. Initiatieven Als reactie op de Stadsvisie zijn als in 2021 drie initiatieven in het gebied beoordeeld tijdens de intaketafel. Voor twee van deze initiatieven is in 2023 een intentieovereenkomst opgesteld en ondertekend. Het gaat om initiatieven van eigenaar Spoorlaan 20 en Stationsplein 20. Beide eigenaren zagen in de Stadsvisie aanleiding om op hun locatie te bouwen. De gemeente heeft toegezegd te ondersteunen bij het bepalen van de omgevingsrandvoorwaarden voor die ontwikkelingen. Deze samenwerking faciliteert de voortgang van de gebiedsontwikkeling. De initiatieven dragen bij aan de gebiedsdoelstellingen voor toekomstbestendige ontwikkeling en versterken de functionaliteit van het gebied voor wonen, werken en recreatie.
1.2
Proces en status
Het gebiedspaspoort is bedoeld voor een afgebakend deel van de wijk Schollevaar (zie figuur pagina 2, Grenzen plangebied). Er zijn daarop meerdere deelgebieden aangegeven waar we mee aan de slag willen gaan. Dit zijn de zeven plots waar gebouwd kan worden en de verschillende gebieden met openbare
ruimte en infrastructuur gebieden die willen verbeteren. Voor de openbare ruimte en de infrastructuur werken we volgens de standaardwerk wijze van de gemeente, met een programma van eisen, een ontwerp, een voorbereidingsplan en een uitvoeringsplan. Later wordt een totale visie voor Schollevaar opgesteld volgens de planning Omgevingsagenda, waarbij opgavegebieden zoals de voorzieningenstrook buiten de huidige scope vallen. Als voorloper hierop zijn wel visie-opgaven verkent zodat de ontwikkeling van het Stationsgebied niet op zichzelf staat en is verankerd in de grotere opgave voor heel Schollevaar.
1.4
Vervolgstappen
Op basis van de vastgestelde doelstellingen en de participatie is het gebiedspaspoort verder uitgewerkt. Dit gebiedspaspoort resulteert in zeven afzonderlijke ontwikkellocaties. In het vervolgtraject worden de overkoepelende ambities en uitgangspunten uitgewerkt tot een toetsingskader op kavelniveau. Naast de ontwikkeling van de bouwblokken wordt een integraal inrichtingsplan opgesteld voor de buitenruimte. Parallel aan het gebiedspaspoort wordt gewerkt aan de uitwerking van locatie 5, die het startpunt zal vormen van de uitvoering van de gebiedsontwikkeling. Voor verschillende aspecten zijn nadere (ruimtelijk) onderzoeken nodig. Deze vormen een belangrijke
onderbouwing voor het huidige schetsplan, maar kunnen ook leiden tot wijzigingen in volumes en programma. Het uitvoeren van deze studies zullen een tijdsbeslag hebben tussen de 6-12 maanden vanaf start onderzoek. In het huidige proces is daar nu geen ruimte voor. • Klimaatbestendigheid (droogte, hittestress, zon/schaduw, waterkwaliteit, wateroverlast en compensatie) • Verblijfskwaliteit (bezonning en windgevaar en hinder) • Onderzoek naar gebruik verblijfsplekken en functionaliteit van sport- en spelplekken • Milieuonderzoeken in het kader van geluidshinder en luchtkwaliteit (externe veiligheid is in beeld). • Ecologie (quickscan en ecologisch vervolgonderzoek) • Voorbereiding Omgevingsplan en bijbehorende MER-onderzoeken.
1.5
Leeswijzer
Dit document de ruimtelijke context voor het gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar. Hoofdstukken 1 is een inleidende toelichting. Hoofdstuk 2 beschrijft de historische en ruimtelijke context te beschrijven. De visie opgaven voor Schollevaar en specifiek het stationsgebied worden beschreven in hoofdstuk 3.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
7
Burgemeester Drs Luigi van Leeuwen temidden van het publiek opent, verkleed als stationschef, het station. 30-5-1981 (Bron: Historische Vereniging Capelle/Gemeente Capelle aan den IJssel) 8
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
2.
Historische en ruimtelijke context
Dit hoofdstuk beschrijft de historische en ruimtelijke context van de ontwikkeling van Schollevaar. Hierbij wordt ook stilgestaan bij relevante ontwikkeling in de regio en overkoepelend relevant beleid.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
9
2.
Historische en ruimtelijke context
(Bron: Historische Vereniging Capelle/Gemeente Capelle aan den IJssel)
Veenplassen met grote kolonies Aalscholvers (Schollevaars)
Polder verdwijnt onder zandpakket eind jaren '70
(Bron: Historische Vereniging Capelle/Gemeente Capelle aan den IJssel)
10
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
Aanleg station Schollevaar 1981
New Towns
Ruimtelijke ontwikkeling
2.1 Groei van Schollevaar en het stationsgebied De wijk Schollevaar ontstond als respons op woningnood. De eerste plannen lagen er al begin jaren '70. Schollevaar werd een groeikernwijk. In enkele jaren zijn circa 8.000 woningen gebouwd. Wat ooit een veengebied was met waterplassen (en veel Aalscholvers) werd later weiland van de Prins Alexanderpolder. De weilanden zijn samen met weilanden in Rotterdam opgespoten met het zand uit de nabij gelegen Zevenhuizerplas. Het Stationsgebied met het winkelcentrum vormde het sluitstuk van de grootschalige woningbouw. Ze vormen een ruimtelijk en sociaal anker.
Eerste buurten aan de westzijde van Schollevaar aangelegd in 1980
De tegenbeweging tegen de modernistische stadsontwikkeling
Vanaf circa 1990 is er onderhoud en renovatie geweest: ophogen van straten, verbeteren infrastructuur, aanleggen rotondes voor verkeersveiligheid.
Ontwikkelde buurten zowel aan de west als oostzijde van Schollevaar in 1989
De opening van het N.S.-station Schollevaar aan het Stationsplein op 30-5-1981 (Bron: Historische Vereniging Capelle/Gemeente Capelle aan den IJssel)
Locatie stationsgebied Schollevaar
Laaste puzzelstuk Schollevaar in 1993, Stationsomgeving noord.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
11
2.2
Schollevaar als New Town.
De oorspronkelijke opzet van de wijk is redelijk eenzijdig gericht op gezinnen als uitloop van Rotterdam voor mensen die de stad uit wilden. Maar daar nog wel vaak bleven werken. In de laatste jaren zien we in Schollevaar de landelijke trend van vergrijzing en veranderende woonwensen terug. Zo is 20% van de inwoners ouder dan 65 en vindt, blijkt uit de bewonersenquête, bijna de helft van de bewoners de eigen woning niet geschikt. Wel hebben bewoners hier hun leven opgebouwd deels met eigen woningbezit. Bewoners willen graag binnen de vertrouwde omgeving blijven. Dit vraagt om een slimme, strategische vernieuwing die de ruimtelijke en programmatische karakteristieken van de wijk in een nieuw jasje stopt. Schollevaar heeft een typerende stedenbouwkundige opzet van een bloemkoolstructuur uit de jaren ’70’80, gericht op leefbaarheid, verkeersveiligheid en sociale samenhang. Woonwijken zijn opgebouwd uit kleinschalige woonerven (clusters) met een naar binnen gerichte oriëntatie rondom hoven of groenzones. Verkeer is hiërarchisch gestructureerd: hoofdwegen ontsluiten de wijk, terwijl woonerven autoluw of autovrij zijn. Openbaar groen en water vormen ruimtelijke dragers en verbinden de woonclusters. Woningen zijn overwegend laagbouw met variatie in typologieën en gevelopbouw, passend
12
bij de menselijke maat. Kenmerkend voor een New Town wijk is ook dat voorzieningen verspreid aanwezig zijn op wijk- en buurtniveau, wat de bereikbaarheid te voet en per fiets bevordert. Hoewel soms bekritiseerd om de beperkte oriëntatie en verkeersinzichtelijkheid, blijft de opzet relevant bij herstructurering vanwege de menselijke maat en sociale potentie. In de basis is de kwaliteit van de structuur dus hoog, echter is er ook vertroebeling van de structuur door op eerste oog onschuldige ingrepen dan wel noodzakelijk ingrepen. Denk daarbij aan het beknibbelen aan de groenstructuur ten behoeven van nutsvoorzieningen en parkeermogelijkheden of de afname van voorzieningen door veranderende bevolkinssamenstelling. Dit is ook in Schollevaart gebeurd. Vernieuwingen in de structuur moeten daarom zorgvuldig gebeuren met behoud van karakter en zorgvuldig inpassing binnen deze ruimtelijke logica.
Leeftijdsopbouw
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
BLOEMKOOLWIJKEN HET WOONERF
Schetsimpressie van de eerste woonstraten in Nieuwegein, Batau Woonstraat. Bron: Plan 1981 nr.7 p.37
Woonsituatie 50+ Schollevaar Zuid
WONEN IN HET GROEN
WoonKollektief Purmerend
Eigendom
De lessen van de new towns in Nederland De problematieken die bij Schollevaar naar boven komen zijn ook bij andere groeikernen zichtbaar. Uit recente onderzoeken zijn waardevolle lessen te trekken die richting geven aan de toekomst. De regiodeal New Towns Zuid-Holland die met het Rijk en t de gemeente Nissewaard,Zoetermeer is vormgegeven helpt ook. Met de regiodeal zetten we in op typische 'New Town opgaven'. Namelijk: een aantrekkelijkere leefomgeving, veiliger en kansrijker opgroeien en meer bestaanszekerheid. We focussen met de regiodeal op de wijk Schollevaar. De gebiedsontwikkeling en het stationsgebied en de projecten van de regiodeal worden in nauwe samenwerking verder uitgewerkt.
Toename van de inwoners van de verschillende groeikernen in Nederland Bron: International New Town Institute.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
13
Schollevaar is aangewezen als groeikernwijk van Capelle aan de IJssel, maar is net als een aantal andere groeikernwijk in en rondom Rotterdam primair georiënteerd op de grootschalige voorzieningen van Rotterdam. Via het spoor, metro en de A20 snelweg, sterker verbonden met Rotterdam dan met Capelle. AVR
AVR
Barrières in en rondom de wijk Schollevaar
14
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
Een kwaliteit van Schollevaar op het gebied van leefbaarheid is de nabijheid van het Schollebos. De rijkdom van de het bos als ecologische en recreatieve (ontmoetings-)ruimte, is groot. Helaas vormt dit aantrekkelijk stadspark ook een barrière voor (langzaam) verkeer tussen Schollevaar en Capelle centrum. Het beperkt daarmee de uitwisseling tussen de wijk en het centrum, maar ook het gebruik van (commerciële- en maatschappelijk) voorzieningen en het treinstation. Deze opgave, een betere verbinding tussen centrum en Schollevaar, overstijgt het gebiedspaspoort, maar is een belangrijke schakel in het functioneren van het spoor en stimulering gebruik van duurzame mobiliteit.
2.3
Context van ruimtelijke ontwikkeling
Rijk- en provinciaal beleid • Landelijke programmering van 900.000 nieuwe woningen met bijhorende voorzieningen • Grootste opgave ligt in de verdichting van de zuidelijke randstad. Capelle draagt daaraan bij met een toename van circa 10.000 woningen tot 2034 • Stedelijke ontwikkeling versterken rondom OVknooppunten • Geen verdichting zonder vergroenen en verbinding in grootschalige groen verbindingen • Stimuleren van bereikbaar met OV en fiets
Omgevingsvisie Zuidplas - deelgebied Station Cortelande
Opgaven in de directe omgeving • Relatie Hoofdweggebied economische motor • Schollevaar station aan de lange lijn van het spoor, tussen Nieuwekerk en Rotterdam Alexander • Rotterdam - Oostflank ontwikkeling • Zuidplas - Groene Zoom, stationsontwikkelingen Groene kralenketting Rottermeren. Schollevaar
Omgevingsvisie uitwerking Rotterdam Oostflank
Opgave landschappelijk Zuidplas
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
15
Doorvertaling Stadsvisie en Omgevingsagenda Op een duurzame manier verdichten rondom het hoogwaardige openbaar vervoer die de wijk Schollevaar versterkt. Gelaagdheid in de samenhang van de opgaven door inzet op: • Woningbouwopgave rondom OV • Versterken van identiteit, leefbare prettige en veilige buurten • Groenblauwe raamwerk als basis Planning in de wijk Schollevaar Planning en opgavegebieden in Schollevaar • Opgave Centrum – start 2024 • Visie Schollevaar – 2025 en 2026 • Opgave Voorzieningenstrook – start 2026
Stadsvisie en Omgevingsagenda
16
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
2.4
Opgave en kansen Centrum Schollevaar Hoofdopgave: Duurzaam verdichten met toevoeging van minstens 500 woningen rondom het station Capelle Schollevaar
Ontwikkeling en initiatieven
Stakeholders in het gebied • Ontwikkelaren en initiatiefnemers in het gebied • Pro-Rail en Nederlandse Spoorwegen • Regionale partners overheidspartners zoals MRDH en Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard • Maatschappelijke (zorg)partners • Woningbouwcorporaties in de regio waaronder Havensteder • Bewoners
Kansen en subopgaven: • Toevoegen van woningen met aandacht voor ouderenwoningen. • Nieuwbouw minimaal 30% sociaal (netto toevoeging) • Spreiding sociale woningvoorraad over buurten • Meer bomen, groen en waterberging per m2 openbare ruimte • Nieuwe daken multifunctioneel (terras, groenblauw of zonnepanelen) • Toevoegen van gemengd programma (werken, recreëren, maatschappelijk) • Verbetering toegankelijkheid voor fietsers en voetgangers rondom het station en winkelcentrum. • Impuls wijkeconomie en versterking wijkmarkt • Kwaliteitsimpuls openbare ruimte door aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsplekken maken en het verbeteren van routes • Anders om gaan met parkeren en visie op mobiliteit en specifiek Park+Ride locaties. • Een veilige en leefbare omgeving met kwalitatief en ecologisch waardevol groen.
Relevante ontwikkelingen in de omgeving • Locaties Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) • Herontwikkeling Pastel • Kleine initiatieven Voorzieningenstrook • Roer-Barbizon • Strategisch huisvestingsplan onderwijs (SHO) Dubbelspoor Kunstenaarsbuurt- noord Bonnefanten Warenarburg
Opgavengebieden Scxhollevaar
Ernst Barlachrade
Pastel
IBOR locaties Schollevaar
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
17
Recent opgeknapte Pier Panderplein 18
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
3.
Visie opgaven Schollevaar
Dit hoofdstuk beschrijft de ruimtelijke en sociale opgaven voor de wijk Schollevaar. Deze opgaven verankeren de positie van het Stationsgebied als springplank voor de gehele wijk.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
19
3.
Visie opgaven Schollevaar Legenda Station centrum
Voorzieningenstrook Gelaagdheid Groenblauw netwerk Herkenbare structuren en gebouwen Vernieuwen en verdichten van de Bloemkoolroosjes Schuifpuzzel en bereikbaarheid Hoofdweggebied Bereikbaarheid door modaliteiten en schalen heen Ontmoeting in de wijk
Opgaven kaart Visie Schollevaar
20
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
In Schollevaar stapelen meerdere sociale en ruimtelijke opgaven op die samenhangen met de buurtopzet. De buurtbeleving verslechtert, met behoefte aan ontmoeting en verbetering van de leefbaarheid. Ruimtelijke kansen ontstaan door noodzakelijke energietransitie en klimaatadaptatie. Hierbij bieden ruimtelijke ingrepen ook sociale voordelen. Deze versterken bestaande kwaliteiten en, herstellen oorspronkelijke kwaliteiten. Of ze creëren een nieuwe ontwikkelingsfase naar een weerbaardere, meer diverse en interessantere wijk. Kortom een New Towns anno nu. Onderstaande onderzoeks opgaven zijn gebaseerd op ruimtelijke analyses, de Omgevingsagenda, het CKV-rapport (2025) en CBS-statistieken (2023/24). Deze opgaven vormen het uitgangspunt voor de nog op te stellen Gebiedsvisie voor heel Schollevaar en zijn belangrijk voor de integrale ontwikkeling van het Stationsgebied. Elk onderzoeksopgave wordt beoordeeld op lokale behoeften en samenhang met andere opgaven. Bij het op stellen van de Gebiedsvisie Schollevaar kunnen deze onderzoeksopgaven aangescherpt worden. Er kunnen nieuwe worden toegevoegd of samengevoegd.
3.1
Onderzoeksopgaven
1. Stationsgebied • Versterken als knooppunt met primaire en secundaire voorzieningen • Verdichting bij OV-punten door een slimme mix van wonen, werken en (zorg)voorzieningen • Toevoegen herkenningspunten voor betere leesbaarheid • Verbeteren faciliteiten fietsers en voetgangers • Aanpak sociale onveiligheid en sleetse buitenruimte • Voorzieningenniveau aanpassen aan huidige en toekomstige bevolkingssamenstelling 2. Voorzieningenstrook • Bewoners geven voorzieningen en activiteiten in heel Schollevaar het laagst cijfer van de hele stad. • Afstemmen vraag-aanbod op veranderende bevolkingssamenstelling met extra aandacht voor de sociale betekenis van de voorzieningen. • Herstellen versnipperde route langs de voorzieningen strook en opknappen van de verouderde openbare ruimte 3. Gelaagdheid Groenblauw netwerk • Verbeteren openbare ruimte naar aanleiding van de laagste waardering van bewoners.
•
•
In Schollevaar Noord is de waardering op aanwezigheid, inrichting en onderhoud van speelmogelijkheden laag, in zuid is dit op onderhoud. Moderniseren Bloemkoolstructuur waarbij de groene kwaliteit versterkt wordt en tegelijkertijd kansen benut worden voor hoge woonkwaliteit, klimaatadaptatie en ecologie. De buitenruimte opnieuw vormgeven door in te spelen op veranderd gebruik van mobiliteit, verandering in wet- en regelgeving en gemeentelijk beleid en veranderende doelgroepen in de wijk.
4. Herkenbare structuren en gebouwen • Versterken leesbaarheid van ingewikkelde routes zonder menselijk maat te verliezen. De bestaande woonkwaliteit van geborgenheid en kleinschaligheid • Toevoegen herkenningspunten in vorm en functie 5. Vernieuwen en verdichten van de Bloemkoolroosjes • Kleinschalige verdichting via acupunctuur (inbreiding/optoppen) passend bij de ruimtelijke opzet en eigendomsverhoudingen. • De woonerven behouden en aanpassen naar de huidige inzichten op het gebied van vastgoed en buitenruimte
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
21
6. Hoofdweggebied - schuifpuzzel en bereikbaarheid • Schaarse ruimte voor bedrijvigheid beter gebruiken door het benutten van de ruimte in de bestaande planologische regels • Heroverweging bedrijfstypes per locatie in relatie tot. beperking en kansen op het gebied van milieu. Onderzoek moet uitwijzen welke kansen er liggen voor een economisch aantrekkelijk schuifpuzzel. • Stimuleren buurteconomie en sociale interactie met de wijk
•
• 7. Bereikbaarheid - door de schalen heen • Bewoners ervaren in Schollevaar verkeersoverlast. Hard rijden en verkeersonveiligheid zijn kenmerken. Een aantal buurten scoort laag op de parkeermogelijkheden. • Versterken langzaam verkeer en overstap mogelijkheden op openbaar vervoer • Herstellen en moderniseren fijnmazig netwerk fietsers en voetgangers • Verbeteren bezorgingen en bevoorrading. Met name gericht op de zogenaamde 'first-last mile' routes naar bronpunten zoals het Station, het Hoofdweggebied, het Schollebos of andere voorzieningen
ouderen in de wijk. Dit in samenhang met het lage cijfer dat bewoners hebben gegeven voor voorzieningen en activiteiten in Schollevaar versterkt de kans op eenzaamheid. Het vraagt voor de komende jaren om een aanpak om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan. Ontwikkelen leeftijdsvriendelijke wijk voor langer zelfstandig wonen. Deze opgave heeft aansluiting bij het programma ‘van Groot naar Beter’ die aandacht voor de woonsituatie van ouderen vergroot. Creëren laagdrempelige ontmoetingsplekken door het investeren in voorzieningen in de wijk als het herwaarderen van de buitenruimte.
9. Jeugdproblematiek • Onderzoek van Krimpen-Capelle verbonden wijst uit dat er op het gebied van jeugd in de wijk Schollevaar verschillende problemen zijn. Er is sterke behoefte aan een aanpak van agressie, ongewenst gedrag en criminaliteit en het versterken van het hulpnetwerk en preventie • Behouden en uitbreiden Kinderlabs (bijv. in de Ervenbuurt en Dansenbuurt) en introduceren van een Jongerenlab (in het Huis van de Wijk in samenwerking met het de Praktijkschool Accent college)
8. Ontmoeting in de wijk • Vanaf 2022 is de prognose dat Schollevaar boven het landelijk gemiddelde zal zitten qua
22
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
10. Financiële kwetsbaarheid • Verbeteren toegankelijkheid financiële hulp bij kwetsbare bewoners • Versterken informatievoorziening en samenhorigheid 11. Sociale veiligheid • Schollevaar-noord kent bovengemiddeld veel criminaliteitsmeldingen (voornamelijk vandalisme), terwijl Schollevaar-zuid minder meldingen maar meer verkeersoverlast heeft. • De stationsomgeving voelt met name 's avonds onveilig. Gebrek aan sociale controle en eigenaarschap van openbare ruimte leidt tot ongewenst gedrag, agressie en drugshandel. De visie sociaal domein streeft naar een veilige leefomgeving die ontmoeting en beweging stimuleert voor een gezond leefklimaat en veerkrachtige wijken. • Sociale veiligheid raakt vrijwel alle eerdergenoemde opgaven en vereist een integrale aanpak.
3.2
Integrale ambitie Stationsgebied Hoofdambitie Het gebiedspaspoort richt zich op een betere aansluiting van het stationsgebied op de omgeving door kwaliteiten door te zetten en verbindingen te versterken. Het netwerk voor wandelen en fietsen wordt uitgebreid, waardoor het station stevig in de wijk en regio wordt verankerd. Aan de zuidzijde krijgt het gebied een stedelijk plein met voorzieningen die passen bij het de reuring van het centrum van de wijk. Aan de noordzijde wordt gericht op rust, de openbare ruimte ingericht als parkzone met sporten spelvoorzieningen. Aan beide zijden van het spoor ondersteunt de bebouwing deze ambities met passende korrelgroottes.
Legenda Versterken aansluiting van het stationsgebied op de omgeving Versterken fijnmazig netwerk in het stationsgebied Spoorverbinding regio Gebied gericht op reuring Stedelijk plein en voorzieningen
N
Gebied gericht op rust Parkzone met sport- en spelvoorzieningen Nieuw gezicht rondom het spoor en centrum Schollevaar
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
23
Het gebiedspaspoort geeft richting aan de opgaven en legt de ambities voor het stationsgebied vast. De doelstellingen zijn: • concentratie van wonen, werken en voorzieningen als verdichting rondom het station in een gemengd en sociaal stedelijk programma; • sterke én duurzame verbindingen voor auto en fiets op dit OV-knooppunt, het station als 'toegangspoort' voor Schollevaar en voor gemeente Capelle aan den IJssel als geheel; • positief effect op de directe leefomgeving (in termen van buitenruimte, stationsomgeving en maatschappelijke voorzieningen); • een veilige, leefbare en duurzame stationsomgeving en een sterk wijkcentrum; Om deze doelstellingen ruimtelijk voor elkaar te krijgen gaan we dat integraal, dus in samenhang aanpakken. Planvorming is in samenwerking met omgeving vormgegeven waarbij wijkwensen en beleidsambities geïntegreerd worden. In dit hoofdstuk lichten we de uitwerking van de ambities toe aan de hand van drie structuren: landschappelijk, stedenbouwkundig en mobiliteit.
24
Stedenbouwkundige hoofdstructuur Om het karakter van het stationsgebied te versterken wordt onderscheid gemaakt tussen rust en reuring. Zuidzijde: hier ligt de nadruk op een gemengd programma met publieke voorzieningen en een sterke verbinding tussen het station, de Picasso Passage en het Pier Panderplein. Nieuwe en bestaande gebouwen hebben samenhang. Ze vormen een zogenoemd een ensemble met het winkelcentrum en geven het spoor en station een herkenbaar gezicht in functie en hoogte. We streven naar een evenwichtige mix van functies. Maatschappelijke voorzieningen, gericht op wijkbrede vraagstukken, medische voorzieningen samen met commerciële functies en kantoren. Sport, horeca en kleinschalige bedrijvigheid vullen het winkelcentrum aan en sluiten aan bij de vernieuwing die in 2021 is ingezet, zonder te concurreren. Noordzijde: hier staat woningbouw langs het spoor centraal, op gepaste afstand en duurzaam gerealiseerd. De nadruk ligt op diversiteit in woningtypes, zodat bewoners kunnen doorstromen binnen hun vertrouwde wijk. De bebouwing versterkt bovendien de herkenbaarheid van het centrum langs het spoor. Barrières bij de Burgemeester Bakkerlaan en het spoor nemen we weg, zodat ook omliggende buurten goed toegang krijgen tot het station en de voorzieningen.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
Mobiliteitshoofdstructuur De waarde van station Schollevaar als toegangspoort tot de regio en Rotterdam benutten we nu niet volledig. De ambitie richt zich op duurzame verbindingen en gemakkelijk overstappen bij dit OVknooppunt. Voor fietsers en voetgangers versterken we de verbindingen naar belangrijke verblijfsplekken en het Schollebos. Daarbij hoort het verbeteren van de Burgemeester Bakkerlaan door barrières op te heffen en sociaal veilige routes en oversteekplekken te realiseren. Het stationsplein wordt het domein van treinreizigers, bezoekers en nieuwe bewoners van het centrum van Schollevaar. Doorgaand autoverkeer verdwijnt (behalve voor bus- en nooddiensten), waardoor ruimte ontstaat voor verblijfskwaliteit. Een zijde van het plein fungeert als overzichtelijke overstapplek naar andere vervoersmogelijkheden en is goed verbonden met het hoofdfietsnetwerk, busroutes, autoroutes en wandelroutes. Voorzieningen zoals fietsenstallingen, bushaltes, een P+R-parkeergarage en K+R-plekken horen daarbij. Om dit mogelijk te maken, verplaatsen we de P+R naar twee parkeergarages aan de zuidzijde van het spoor. Deze schuifpuzzel maakt nieuwe ontwikkellocaties en aantrekkelijke verblijfsruimtes vrij. We onderzoeken een oplossing waarbij de nieuwe parkeervoorzieningen en de parkeergarage
van het winkelcentrum optimaal met elkaar samenwerken. Landschappelijke hoofdstructuur Een prettige leefomgeving begint bij een aantrekkelijke buitenruimte. Schollevaar staat bekend als groene woonwijk. Maar de kwaliteiten zijn niet overal zichtbaar, goed verbonden of aanwezig in het stationsgebied. Het gebiedspaspoort stuurt daarom op een stevig groen-blauw netwerk. Dit netwerk van paden en wegen met groen bevordert woongenot, ontmoeting en gezondheid. Investeren in de buitenruimte is bovendien goed omdat voorzieningen, winkels en kantoren liever in het centrum willen zitten. De karakterisering van noorden zuidzijde wordt in de buitenruimte doorgezet met ruimte voor verblijf, sport en spel.
Tot slot ontwikkelen we het gebied als plek voor ontmoeting en verblijf. Publieke hotspots zijn het Pier Panderplein, het nieuwe verblijfsplein aan de westzijde van het stationsplein en het station zelf. De kwaliteit ligt in gevarieerde verblijfsmogelijkheden, aansluiting op de functies in de plint en onderlinge verbinding van deze plekken. Aan de noordzijde ligt de nadruk op groene verblijfsplekken met ruimte voor rust, sport en spel.
Het plan verbindt ecologisch waardevolle zones voor grond- en luchtgebonden dieren, waarbij nieuwe gebouwen integraal onderdeel uitmaken van dit ecologische netwerk. Ook zoeken we een balans tussen de hoeveelheid verharding en de aandacht voor waterkwaliteit, wateroverlast en watercompensatie. We zetten op recreatieve en groene routes naar omliggende wijken en plekken. Het stationsgebied toegankelijker en fijnmaziger door verbetering van zicht- en looplijnen.
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
25
N
Stedenbouwkundige hoofdstructuur
26
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
N
Mobiliteitshoofdstructuur
Legenda Stedenbouwkundige hoofdstructuur
Legenda Mobiliteitshoofdstructuur
Legenda Landschappelijke hoofdstructuur
N
Landschappelijke hoofdstructuur
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
27
Colofon Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar • Samenstelling en tekst: Gemeente Capelle aan den IJssel. • Afbeeldingen: Alle afbeeldingen zijn afkomstig uit de beeldbank van de Gemeente Capelle aan den IJssel, tenzij anders vermeld. • Tekeningen en kaartmateriaal: Capelle aan den IJssel, afd. Stadsontwikkeling. Bij het tot stand komen van deze publicatie is zoveel mogelijk getracht toestemming te krijgen voor het beeldgebruik van de oorspronkelijk rechthebbenden of hun uitgevers. Indien een rechthebbende denkt aanspraak te kunnen maken op een beeld, dan kunt u contact opnemen met afdeling Stadsontwikkeling. via stedebouw@capelleaandenijssel.nl Is het document lastig leesbaar in het kader van digitale toegankelijkheid? Neem contact op met afdeling communicatie via communicatie@ capelleaandenijssel.nl en dan zoeken we gezamenlijk naar een passende oplossing.
28
Bijlagen Ruimtelijke context - Gebiedspaspoort Stationsgebied Schollevaar - Capelle aan den IJssel
Datum: 07-11-2025