06.02 - bbv Regiovisie jeugdhulp Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp rotterdam Rijnmond ... - 385770

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: H. Kraaijenhof Afdeling / Unit: SL - Samenleving Portefeuillehouder: A.J. Hartnagel

Vergaderdatum: 16 maart 2021 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 385777

ONDERWERP Regiovisie jeugdhulp Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond: 'Nabij en Passend'

SAMENVATTING Binnen de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) is een Regiovisie over Jeugdhulp opgesteld. Aanleiding daartoe is dat het Rijk (Kamerbrief 20 maart 2020) Jeugdhulpregio’s vraagt om in regionaal verband nog meer en beter samen te werken op het gebied van Jeugdhulp. De Jeugdhulpregio’s hebben daarbij de opdracht gekregen om een regiovisie op te stellen waarin wordt aangegeven hoe die samenwerking eruit moeten zien. Daarnaast dienen gemeenten zich te houden aan de nieuw ontwikkelde Norm voor Opdrachtgeverschap. Met de Norm voor Opdrachtgeverschap kunnen gemeenten in de regio samen met regionale partners vorm geven aan de ambitie om hun inwoners kwalitatief goede zorg te bieden die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van jeugdigen, ouders en gezin. Van belang daarbij is dat zorg ook betaalbaar is en blijft. Naast deze opgaven wordt in de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond gewerkt aan het opstellen van een inkoopstrategie Jeugdhulp ingaande per 2023. De Regiovisie legt de inhoudelijke basis voor en is niet alleen het uitgangspunt bij de toekomstige inkoop maar geeft aan gemeenten ook de ruimte om onderdelen van de specialistische Jeugdhulp zelf lokaal te organiseren en in te kopen. Dit is in lijn met hoe Capelle aan den IJssel inhoudelijk kijkt naar samenwerking op het gebied van Jeugdhulp.

Het college heeft kennis genomen van de Regiovisie 'Nabij en Passend' van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) en besloten de gemeenteraad voor te stellen de regiovisie vast te stellen.

ADVIES OM TE BESLISSEN 1. Kennis te nemen van de Regiovisie 'Nabij en Passend' van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) en de gemeenteraad voor te stellen de regiovisie vast te stellen; 2. Het conceptraadsvoorstel en -besluit over de Regiovisie 'Nabij en Passend' van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) vast te stellen; 3. Het conceptraadsvoorstel en -besluit over de Regiovisie 'Nabij en Passend' van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond (GRJR) ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad; 4. Kennis nemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein en de adviezen verder uit te werken in de Regio-agenda en lokale uitwerking daarvan; 5. De concept antwoordbrief aan de Adviesraad Sociaal Domein vast te stellen.

BESLUIT: 16 maart 2021

Het college besluit conform het voorstel.

1

INHOUD/STREKKING Toelichting Kamerbrief 20 maart 2020 In de Kamerbrief van 20 maart 2020 (kenmerk: 1663105-203241-J) met als onderwerp ‘Perspectief voor de Jeugd’ hebben minister Hugo de Jonge van VWS en de minister van Rechtsbescherming, Sander Dekker de Tweede Kamer geïnformeerd over hun toezegging om nadere informatie te geven over hun voorstellen om de organisatie van de jeugdzorg te verbeteren. In deze Kamerbrief staat dat alle kinderen gezond en veilig moeten kunnen opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving. Ouders en de omgeving van het gezin zoals school, buren en sportclub hebben hierin een belangrijke rol te spelen. De overheid komt in beeld als dit niet vanzelf of niet goed gaat en faciliteert een steeds beter werkzaam jeugdstelsel van ondersteuning, zorg en veiligheid als dat nodig is. Deze inzet vloeit mede voort uit het VN-Verdrag betreffende de rechten van het kind (IVRK). Professionals, aanbieders en gemeenten werken keihard om kinderen en gezinnen, passende hulp te bieden, dicht bij huis. Vijf jaar na invoering blijkt dat de Jeugdwet goede ontwikkelingen in gang heeft gezet: er zijn minder uithuisplaatsingen, minder kinderen in gesloten jeugdhulp en meer jongeren met verlengde pleegzorg.

De bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid is in 2015 overgegaan naar gemeenten, omdat zij als meest nabije overheid het best in staat worden geacht de hulp en ondersteuning dicht bij kinderen en gezinnen te organiseren en daarbij ook de noodzakelijke verbindingen met andere levensterreinen kunnen leggen (huisvesting, onderwijs, werk en inkomen). Versterken van het gewone leven, ook voor kinderen en jongeren met een levenslange beperking, versterken van sociale netwerken rond gezinnen, op tijd passende hulp (maatwerk), betere samenwerking rond kinderen en gezinnen en meer vertrouwen en ruimte voor professionals om goede en in de tijd steeds beter werkzame zorg te verlenen zijn belangrijke doelen van de Jeugdwet. Ontwikkelingen Om de doelen van de Jeugdwet te realiseren worden gelijktijdig stappen gezet op verschillende gebieden: zorginhoudelijk, financieel, organisatorisch en wettelijk. a) Inhoudelijke zorgvernieuwing Uit de evaluatie van de Jeugdwet in 2018 in geconcludeerd dat extra inspanningen nodig zijn om de transformatie van de zorg voor jeugd verder te brengen. De zes actielijnen van het programma ‘Zorg voor de Jeugd’ richten zich onder andere op betere toegang tot zorg, betere ondersteuning van kinderen en jongeren (thuis, uitwonend, op school en bij 18 jaar) én doorontwikkeling van het vak en vakmanschap van jeugdprofessionals.

b) Toereikende budgetten De gemeenten kampen zo staat in deze Kamerbrief met financiële druk. De meeste gemeenten in Nederland hebben financiële tekorten op de Jeugdhulp. Om deze te verlichten heeft het kabinet vorig jaar extra middelen uitgetrokken voor de uitvoering van de Jeugdwet: € 420 mln. in 2019, € 300 mln. in 2020 en € 300 mln. in 2021. Het Kabinet heeft met gemeenten een onderzoek afgesproken naar de noodzaak van structureel extra middelen voor jeugdzorg (vanaf 2022). Dat onderzoek vindt dit jaar plaats. c) Organisatorische en wettelijke basis op orde Om kwalitatief goede zorg te kunnen leveren moet de organisatorische en wettelijke basis van het jeugdstelsel op orde zijn. In de wetenschap dat geld alleen niet voldoende is hebben de beide ministers daartoe in hun brieven van 27 mei en 7 november 2019 een aantal noodzakelijke verbeteringen in het stelsel aangekondigd.

2

Het Rijk heeft Jeugdhulpregio’s gevraagd om een regioagenda op te stellen, waarin aangegeven wordt hoe die samenwerking er uit moeten zien en hoe zij regionaal impulsen kunnen geven aan verbetering van het jeugdstelsel en de uitvoering daarvan. Binnen de GRJR is ervoor gekozen eerst een Regiovisie op te stellen die moet leiden tot een regioagenda. De Regiovisie wordt vastgesteld door de individuele gemeenteraden en is gekoppeld aan de inkoopcyclus van de jeugdhulp, zodat de visie vertaald wordt naar de inkoopstrategie. Norm voor Opdrachtgeverschap Daarnaast dienen gemeenten zich te houden aan de nieuw ontwikkelde Norm voor Opdrachtgeverschap. Met de Norm voor Opdrachtgeverschap kunnen gemeenten in de regio samen met regionale partners vorm geven aan de ambitie om hun inwoners kwalitatief goede zorg te bieden die aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van jeugdigen, ouders en gezin. Uitgangspunt van de Norm voor Opdrachtgeverschap is daarbij dat zorg ook betaalbaar is en blijft. Regionale inkoopstrategie De Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond werkt aan het opstellen van een inkoopstrategie Jeugdhulp ingaande per 2023. Van belang daarbij is dat er scherpe keuzes worden gemaakt over inkoop van specialistische Jeugdhulp.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de inkoop van specialistische zorg of financiële verdeelmodellen maar ook inhoudelijke beleidskeuzes. De Regiovisie is zeer helpend om de inkoopstrategie inhoudelijk verder vorm te geven. Dit voorstel strekt tot het vaststellen van de Regiovisie jeugdhulp Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond: 'Nabij en Passend'. De gemeenteraad van Capelle aan den IJssel heeft in de consultatieronde in november 2020 voor het opstellen van de Regiovisie haar zienswijze uitgebracht aan het AB van de GRJR (zie bijlage 3). In de voorliggende regiovisie is de zienswijze van de gemeenteraad op hoofdlijnen verwerkt. Adviezen beslispunten Vaststelling De Regiovisie bepaalt voor de Jeugdhulp Regio Rijnmond de inhoudelijke koers in de transformatie van de jeugdhulp. Die koers is mede gebaseerd op de door het AB vastgestelde leidende principes. Deze leidende principes zijn: − Kinderen hebben een (t)huis en kunnen naar school. Alle inzet heeft als uiteindelijk doel dit in stand te houden; − Ouders en opvoeders zijn blijvend, hulpverlening sluit aan bij wat zij nodig hebben; − Wij doen wat helpt. Dat betekent dat wij ook andere hulp en ondersteuning inzetten dan jeugdhulp; − Wij luisteren naar de vraag van het kind en spreken de taal van het kind. Wij vragen hen zelf wat zij willen; − Wij streven altijd naar passende hulp: gewoon is goed genoeg.

De leidende principes omschrijven de gezamenlijke missie van de regiogemeenten: Waarom werken wij samen in Rijnmond? De Regiovisie richt zich vervolgens op de wat-vraag: Wat zijn onze gezamenlijke ambities? De Regiovisie geeft daarmee richting aan de algemene inkoopstrategie. Die inkoopstrategie beantwoordt dan de hoe-vraag. Hoe gaan wij die ambities in Rijnmond waarmaken? Met de Regiovisie die nu voorligt wordt de wat-vraag in drie onderdelen uitgewerkt, te weten: − Een sterke lokale infrastructuur; − Een (aan)sluitende regionale infrastructuur; − Samen leren wat werkt.

3

Het eerste onderdeel stelt de kaders voor de basisfuncties van de lokale infrastructuur. Dit geeft gemeenten de beleidsruimte om hier verder zelf invulling aan te geven. Het tweede onderdeel richt zich op het (beter) aansluiten van de specialistische jeugdhulp op de leefomgeving van een gezin. Vandaar dat de titel van de Regiovisie ‘Nabij en Passend’ is genoemd. Het derde onderdeel richt zich op gezamenlijke transformatie van de jeugdhulp, samen leren staat hierbij centraal. Het proces: totstandkoming De Regiovisie is aangescherpt op basis van input vanuit de gemeenteraden en adviesraden Sociaal Domein. Ook zijn er aanvullende gesprekken gevoerd met onder andere de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, de kinderombudsman, het Rotterdam Rijnmond Jeugd Overleg (RRJO), Veilig Thuis en de Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR). Ook nu formele besluitvorming over de inkoopstrategie is doorgeschoven naar februari 2021 is het van belang om de vaststellingsprocedure rond de Regiovisie zo snel mogelijk te starten. Dit biedt de kans om in het eerste kwartaal van 2021 een formele opdracht te formuleren. Alle maatschappelijke partners vinden dat de tijd meer dan rijp is om actief aan de slag te gaan met de transformatie in de jeugdhulp, en verwachten van gemeenten daarin regie te nemen.

Wij willen met een planmatige veranderaanpak concrete resultaten halen, zodra de Regiovisie is vastgesteld door de gemeenteraden. Verbinding van de Regiovisie aan de Norm voor Opdrachtgeverschap Met de Regiovisie loopt Rijnmond vooruit op de door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aangekondigde wetswijziging. Dit doen wij om te kunnen sturen op kwaliteit en kostenbeheersing van zorg in de jeugdhulp, meer dan tot nog toe gedaan is. Vandaar dat de Regiovisie bij voorkeur in werking treedt direct na vaststelling op 1 mei 2021. Daarmee wordt voldaan aan de nieuwe Norm voor Opdrachtgeverschap van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). En wij werken ook actief aan het oplossen van de knelpunten, die in de Regiovisie zijn benoemd. Die hebben te maken met bijvoorbeeld op- en afschalen in de jeugdketen, wachtlijsten en informatievoorziening. Brief aan de raden In de aanbiedingsbrief van de GRJR van 15 december 2020 wordt uw college verzocht om de Regiovisie door de gemeenteraad te laten vaststellen en de adviesraden Sociaal Domein hierbij te betrekken. Proces vaststelling Nu de Regiovisie gereed is, is het aan de gemeenteraden om deze formeel vast te stellen. Dit vaststellingproces loopt van januari tot 1 mei 2021. In dit proces kunnen de raden moties en/ of amendementen indienen.

Na ontvangst van de moties en/ of amendementen wordt bestuurlijk besproken of er redenen zijn voor een koerswijziging. Inrichten programmateam Omdat het de 15 gemeenteraden zijn die de Regiovisie vaststellen is besloten om een Platform Jeugd in te stellen en een programmateam in te richten. Feitelijk is het een portefeuillehoudersoverleg voor alle wethouders Jeugd in Rijnmond, waarin zij hun inhoudelijke beleidsstrategie op elkaar afstemmen. De stuurgroep transformatie ziet het als haar taak om het vaststellingsproces rond de Regiovisie en de ontwikkeling van de Regioagenda te bewaken. Die Regioagenda is bedoeld om alle uitwerkingsvraagstukken, die voortkomen uit de Regiovisie, op te pakken. Dat is bijvoorbeeld de verbinding jeugdhulp en onderwijs, maar ook de doorontwikkeling van expertisenetwerken. Voorstel is om de ontwikkeling en uitvoering van die Regioagenda programmatisch aan te pakken. Dit maakt de veranderaanpak planmatiger terwijl gemeenten op inhoud de regie pakken. Wij stellen samen prioriteiten, maar houden ook ruimte voor verschillen in tempo en aanpak per gemeente.

4

Uitvoering Adviesraad Sociaal Domein De Regiovisie 'Nabij en Passend' is ter advies voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein. Op 12 februari 2021 is de Regiovisie ambtelijk besproken met de Adviesraad en een afvaardiging van de Jeugdraad. De Adviesraad heeft in haar vergadering van 16 februari 2021 de Regiovisie besproken en op 24 februari 2021 een advies uitgebracht en wel als volgt: De Adviesraad Sociaal Domein geeft aan blij te zijn met deze degelijke Regiovisie. In de visie komt naar de mening van de Adviesraad duidelijk naar voren wat lokaal in Capelle aan den IJssel vormgegeven moet en kan worden, wat regio-breed en waar van elkaar geleerd kan worden. De Adviesraad onderschrijft de principiële uitgangspunten van de Regiovisie, in het bijzonder dat er wordt geluisterd naar het kind, of zoals dat in de Regiovisie staat: ‘Wij vragen hen zelf wat ze willen’. De Adviesraad vraagt uw College dan ook alert te blijven op de dilemma’s die aan de orde zijn bij de realisatie van het streven om het kind centraal te blijven stellen. De Adviesraad adviseert uw College een plan te maken over de manier waarop zij jongeren en hun ouders te betrekken in de keuze van hulpverlening. Verder adviseert de Adviesraad het College: 1.

Rondom de rol van de casusregisseur aandacht te besteden aan de borging om voldoende casusregisseurs beschikbaar te hebben voor casusregisseurs die voldoen aan het competentieprofiel. En verder aandacht te besteden aan de verschillende rollen van een casusregisseur; 2. Om prioriteit te geven aan het voorkomen en verkleinen van de wachtlijsten; 3. Aan te geven welke acties er genomen worden op het beschikbaar hebben van voldoende pleegzorg en gezinshuizen; 4. Maximaal aandacht te besteden aan een effectieve samenwerking tussen onderwijsinstellingen en jeugdhulp en de daarbij behorende budgetten voor zorgleerlingen ter beschikking te stellen aan deze doelgroep; 5. Een 20e bouwsteen toe te voegen met als titel: ‘Sturing van de samenwerking rondom Jeugdzorg’ en deze op te nemen als uitwerkingspunt in de Regiovisie; het gaat daarbij om de verbinding tussen lokale infrastructuur, regionale infrastructuur en de samenwerking tussen betrokken partijen in het lokale zorgveld. De Adviesraad Sociaal Domein en de Jeugdraad wenst verder graag betrokken te worden in het vervolgtraject richting Regioagenda en de lokale uitwerking daarvan. En doet de aanbeveling om de CJG cliëntenraad en de Klankbord ouders hierbij te betrekken. In de beantwoordingsbrief (bijlage 5.) aan de Adviesraad geven wij aan hoe wij omgaan met de adviezen.

FINANCIEN N.v.t.

JURIDISCH ADVIES N.v.t.

ONDERNEMINGSRAAD Dit voorstel vereist geen besluitvorming van de Ondernemingsraad.

5

COMMMUNICATIE Er wordt een Infographic over de Regiovisie ontwikkeld. Dit in nauwe samenwerking met de ervaringsdeskundige jongeren van Enver. Doel is om de Infographic te presenteren tijdens de geplande bijeenkomst met ouders en jongeren. De kosten voor het maken van de Infographic worden betaald vanuit de transformatiemiddelen.

BIJLAGEN 1. Brief aan Colleges van de 15 regiogemeenten d.d. 15 december 2021; 2. Regiovisie jeugdhulp Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rotterdam Rijnmond: 'Nabij en Passend', versie 30 november 2020; 3. Verslag Regiovisie gemeenteraad Capelle aan den IJssel uitgebracht aan het AB van de GRJR, 12 november 2020; 4. Advies van de Adviesraad Sociaal Domein van 24 februari 2021; 5. Conceptbrief aan Adviesraad.

6