06.01 - Raadsvoorstel en -besluit

Zaaknr:365989

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

397264 Nico van Veen Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

22 maart 2021

Programma Duurzaamheid

ONDERWERP Kaderstelling Warmtetransitie

GEVRAAGDE BESLISSING De Kaderstelling Warmtetransitie vaststellen.

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL Vanuit de klimaatopgave en de aardbevingenproblematiek in Groningen heeft de Rijksoverheid besloten dat wij duurzame alternatieven moeten vinden voor de verwarming van gebouwen, warm tapwater en koken. Gemeenten vervullen een regierol in deze warmtetransitie. Op 15 april 2019 heeft de raad de Warmtetransitieagenda vastgesteld. Wij werken nu aan het opstellen van de Transitievisie Warmte (TVW). Dat doen wij in overleg met Stedin, Havensteder, het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK), Eneco en het Energiecollectief Capelle (ECC).

BEOOGD DOEL / EFFECT Het vaststellen van de randvoorwaarden, uitgangspunten en criteria voor de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Eén van de pijlers van de TVW is een set gedragen uitgangspunten waarop de keuzes die worden gemaakt in het proces worden gebaseerd. Ze zijn te beschouwen als de leidende principes in het samenwerken ofwel de succesfactoren voor een gedragen visie. Daarnaast zijn ook (prioriterings- of selectie)criteria van belang. Dit zijn concrete criteria voor het bepalen van de fasering en prioritering van wijken/buurten waar het logisch is om met de warmtetransitie te starten. Daarnaast bieden ze, samen met de uitgangspunten, ook een handvat voor de koers die wij willen volgen. Met dit voorstel stellen wij u voor bijgevoegde kaderstelling vast te stellen. Deze bestaat uit randvoorwaarden, uitgangspunten, criteria en enkele overige zaken. Algemeen CO2 reductie is het doel. Wij stellen voor om vast te houden aan de doelstellingen voor energiebesparing en duurzame energieopwekking voor 2030 zoals opgenomen in Koersdocument Duurzaam Capelle. Einddoel is een CO2 uitstoot van bijna nul in 2050. Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving is een middel om deze doelen te bereiken en geen doel op zich.

1

Zaaknr:365989

Randvoorwaarden Met het Programma Duurzaamheid en de Warmtetransitieagenda heeft de gemeenteraad op 15 april 2019 besloten om de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel op te starten. Op basis hiervan is gestart met haalbaarheidsonderzoeken in Rivium en de Florabuurt e.o. en het in beeld brengen hoe een mogelijk hoofdtracé van een collectief warmtenet in de stad eruit kan zien. Zo leren wij en doen wij ervaringen met de warmtetransitie op. Ook is een isolatieaanpak gestart. Maar om verder in de stad te werken aan de warmtetransitie in Capelle aan den IJssel stellen wij voor dat eerst moet worden voldaan aan de volgende randvoorwaarden: 1. Capelle aan den IJssel onderschrijft het landelijke doel om onze CO 2 uitstoot drastisch te verminderen. Aardgasvrij is daarin geen doel op zich, maar een middel. Wij zetten daarom maatregelen in die relatief snel veel resultaat boeken, waar wij achteraf geen spijt van hebben en het meest kostenefficiënt zijn (de hoogste CO2 reductie per €). Daarbij denken wij voor de gebouwde omgeving met name aan gebouwen isoleren om aardgasverbruik te reduceren. Wij hebben daarnaast oog voor de (technologische) ontwikkelingen rondom kernenergie en waterstof, maar zijn ons bewust dat inzet hiervan in de gebouwde omgeving voor 2030 niet aan de orde is. 2.

Het Rijk moet gemeenten de juiste condities geven om aardgasvrij te kunnen realiseren met en voor onze inwoners. Daarbij staat voor het college ‘woonlastenneutraal’ met stip op één. Dit sluit ook aan bij de voorwaarden die de VNG heeft gesteld aan het zetten van haar handtekening (mede namens Capelle aan den IJssel) onder het klimaatakkoord: I. Gemeenten en hun partners krijgen de juiste bevoegdheden om hun regierol ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren; II. Het tempo waarin gemeenten met de uitvoering aan de slag kunnen, is afhankelijk van de mate waarin de energietransitie haalbaar en betaalbaar is voor de samenleving (hier voegen wij voor Capelle aan den IJssel aan toe dat alternatieven voor aardgas woonlastenneutraal moeten zijn op het moment van overstappen); III. Een vergoeding voor de toename in uitvoeringslasten voor gemeenten. Wij willen de samenwerking opzoeken met andere (regio)gemeenten voor lobby richting het Rijk om bovenstaande punten te bereiken. Uitgangspunten Op verzoek van de raad zijn wij bij het bepalen van de uitgangspunten uitgegaan van de leidende principes van de Warmtetransitieagenda. Die hebben wij tegen het licht gehouden in relatie tot de randvoorwaarden en algemene ontwikkelingen. Op basis daarvan wordt voorgesteld om de volgende uitgangspunten te hanteren: A. Wij gaan zo efficiënt mogelijk met energie om; B.

Alternatieven voor aardgas moeten woonlastenneutraal zijn; C. In gebieden waar stadsverwarming voor de hand ligt voert de gemeente regie én blijft ruimte voor individuele oplossingen; D. Initiatieven van Capellenaren die aan de slag willen met aardgasvrij krijgen ondersteuning; E. De warmtetransitie pakken wij op in samenwerking en afstemming met omliggende gemeenten. Wij stellen verder voor om in de TVW vast te leggen dat in uitvoeringsplannen naast warmte ook expliciet aandacht moet worden besteed aan koude vraag / koeling. Criteria Gelet op de randvoorwaarden en de uitgangspunten gaan wij verkennen hoe wij extra energiebesparing kunnen realiseren uit andere oplossingen dan aardgasvrij, zoals isolatie en het stimuleren van hybride oplossingen om de vastgestelde ambities voor 2030 te behalen. Een eerste verkenning laat zien dat de opgave fors is: 133 TJ (ongeveer 9% van het huidige energieverbruik voor warmte). Om een dergelijke besparing te realiseren moet gedacht worden aan forse isolatiestappen bij 7.000 tot 10.000 woningequivalenten (dit is een definitie om woningen en utiliteit bij elkaar op te kunnen tellen) gecombineerd met 5.000 tot 7.000 woningequivalenten die een hybride warmtepomp plaatsen. Wij werken uit welke acties en maatregelen mogelijk/nodig zijn om dit te realiseren.

2

Zaaknr:365989

Daarbij houden wij rekening met knelpunten in de huidige isolatieaanpak. Daarnaast willen wij in beeld brengen of deze strategie risico’s heeft voor het kunnen aanhaken van Capelle aan den IJssel op ontwikkelingen rondom regionale warmte. Wij komen in de TVW op beide zaken terug. Pas als aan de gestelde randvoorwaarden is voldaan, pakken wij door met het aardgasvrij maken van buurten/wijken. Om te komen tot logische plekken hanteren wij daarbij de volgende (selectie)criteria: 1. de meest robuuste wijken/buurten uit analysemodellen; 2. wijken/buurten waar koppelkansen met andere opgaven liggen; 3. wijken/buurten met ‘energie’ van Capellenaren. Overige zaken Daarnaast vinden wij overige zaken nog van belang in de warmtetransitie, maar wij stellen voor dit te regelen op andere plekken dan in de TVW of dit wordt geregeld door landelijke regelgeving. In de afspraken met de huidige (en toekomstige) exploitant(en) van stadsverwarming willen wij de volgende zaken meenemen, waarbij landelijke regelgeving leidend is: 1. De bestaande stadsverwarming wordt vergroend (100% duurzame warmte in 2050); 2. Er wordt geen houtige biomassa gebruikt als warmtebron voor stadsverwarming (dit geldt ook voor initiatieven van Capellenaren: die ondersteunen wij niet als houtige biomassa de warmtebron is).

Wat betreft de marktordening bij stadsverwarming stellen wij voor de kaders te volgen die de Rijksoverheid hier wettelijk aan stelt.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING Niet van toepassing op dit voorstel. Wij brengen de financiële consequenties in beeld van de opgave om 133 TJ extra energiebesparing te realiseren.

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE Wij hebben de concept kaderstelling met vertegenwoordigers van de betrokken stakeholders besproken en ook bestuurlijk met Havensteder, HHSK, Stedin en Eneco. Bestuurlijk is met name aandacht gevraagd voor de regierol van de gemeente in gebieden waar stadsverwarming voor de hand ligt.

VOORTRAJECT Op 15 april 2019 is de Warmtetransitieagenda vastgesteld inclusief leidende principes voor de warmtetransitie. Op 6 oktober 2020 is met u gesproken over de uitgangspunten en criteria. Daarbij is verzocht voor het bepalen van de uitgangspunten uit te gaan van de leidende principes uit de Warmtetransitieagenda.

VERVOLGTRAJECT Als u de kaderstelling vaststelt, gebruiken wij deze als bouwsteen voor de TVW. Wij nemen iets meer tijd voor het opstellen van de TVW dan eerder voorzien. De concept TVW willen wij voor de zomer ter consultatie aan de raad voorleggen. Vervolgens willen wij de concept TVW na de zomervakantie ter inzage leggen en eind 2021 ter besluitvorming aan u voorleggen.

3

Zaaknr:365989

RAADSCOMMISSIE Commissie Stadsontwikkeling- en Beheer 9 maart 2021

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT Kaderstelling Warmtetransitie

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ Patrick Bakker, p.bakker@capelleaandenijssel.nl / 06 27 97 93 59.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

A.L. Duijmaer van Twist

mr. P. Oskam

4

Zaaknr:365989

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 februari 2021; gelet op de regierol van gemeenten in de warmtetransitie conform het Klimaatakkoord, het op 5 februari 2018 vastgestelde Koersdocument Duurzaam Capelle en de op 15 april 2019 vastgestelde Warmtetransitieagenda; overwegende dat het wenselijk is voor de warmtetransitie randvoorwaarden, uitgangspunten en criteria vast te stellen; BESLUIT: de Kaderstelling Warmtetransitie vast te stellen.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 22 maart 2021. De griffier, de voorzitter,

5