06.01 - Raadsvoorstel -besluit resultaten aardgasvrij Capelle XL

Zaaknr:1391309

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

1391359 Sjoerd Geissler Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

25 maart 2024

Duurzaamheid

ONDERWERP Resultaten verkenning aardgasvrij Capelle XL

GEVRAAGDE BESLISSING 1. Kennis te nemen van de resultaten van de verkenning Aardgasvrij CapelleXL; 2. Op basis van de resultaten bij bedrijven op bedrijventerrein Capelle West te inventariseren hoe zij staan ten opzichte van verduurzaming van hun pand. Met als doel het mogelijk starten van een collectieve besparingsaanpak voor bedrijven op beide bedrijventerreinen

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL In de Capelse Transitievisie Warmte zijn vier gebieden aangewezen waar wij verkenningen starten naar aardgasvrij. Eén van die gebieden is het bedrijventerrein Capelle XL, om hiermee een breder/diverser deel van Capelle te onderzoeken. Zo verkennen wij een gebied waar een warmtepomp voor de hand ligt (’s-Gravenweg West), een gebied waar een warmtenet voor de hand ligt (Florabuurt en omgeving) en een gebied waar veel nieuwbouw komt (Rivium). Begin 2023 zijn wij gestart met de verkenning CapelleXL.

BEOOGD DOEL / EFFECT Het doel van de verkenning was om inzicht te krijgen in de mogelijke aardgasvrije warmteopties voor de gebouwen in het gebied.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle gemeenten een Transitievisie Warmte opstellen met als doel om in 2050 een aardgasvrije gebouwde omgeving te hebben. Op 7 maart 2022 is de Capelse Transitievisie Warmte door uw Raad vastgesteld. In de Transitievisie staat hoe alle gebouwen in Capelle aan den IJssel aardgasvrij gemaakt kunnen worden. Dit betekent dat wij op zoek gaan naar een andere manier van verwarmen. Voor de bredere verduurzaming is het Programma Duurzaamheid 2023-2026 ‘Capelle verandert duurzaam’ door uw Raad vastgesteld op 3 juli 2023. Hierin zijn vier veranderprincipes benoemd: de verandering doen wij samen, de verandering is voor iedereen eerlijk, de gemeente geeft het goede voorbeeld in de verandering en de verandering betekent opbouwen maar ook afbreken. Naast een stads brede besparingsaanpak die onderdeel uitmaakt van het Programma Duurzaamheid 2023-2026 gaan wij ook gebiedsgericht aan de slag met de overstap naar aardgasvrij. Daarbij houden wij rekening met de handreiking betaalbaarheid warmtetransitie. 1

Zaaknr:1391309

Een gebiedsaanpak bestaat uit vier stappen: 1. verkenning naar aardgasvrij in een gebied. Op basis van de resultaten van de verkenning beslist de gemeenteraad of we een uitvoeringsplan voor de overstap naar aardgasvrij gaan opstellen; 2. het opstellen van een projectplan. Het projectplan wordt vastgesteld door ons college; 3. het opstellen van een uitvoeringsplan. 4. het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door ons college, op basis waarvan een wijziging van het omgevingsplan kan worden voorgelegd aan de gemeenteraad. 2. Doelstelling Het belangrijkste doel van deze verkenning was om inzicht te krijgen in de mogelijke aardgasvrije warmteopties conform de Transitievisie Warmte voor de gebouwen in het gebied. Daarnaast is gekeken naar de volgende aspecten: - wat voor soort gebouwen staan er? - welke huidige verwarmingsinstallaties worden er gebruikt? - zijn er werkzaamheden gepland? - wat voor type pandeigenaren/gebruikers zijn er? - zijn er bedrijfsinitiatieven? - zijn er ontwikkel plannen in het gebied? Het doel van de verkenning is om te bepalen welke warmteoptie het meest geschikt is voor een aardgasvrij oplossing. Er is een onderzoek uitgevoerd naar de beschikbare aardgasvrije warmteopties en daaruit de twee of drie beste opties geselecteerd voor verder onderzoek. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de kosten en CO2-uitstoot. 3.

Proces Er is begonnen met een bureauonderzoek naar de energie labels van de bedrijven en de eventuele verduurzamingsmaatregelen die er zijn genomen. Daarbij is meegenomen dat kantoren vanaf 1 januari 2023 een minimale label C plicht hebben. Verder is er onderzocht welk gedeelte van CapelleXL op stadsverwarming is aangesloten en welke bedrijven aardgas gebruiken voor het verwarmen van het gebouw. In het gebied maken bedrijven gebruik productiegassen voor hun bedrijfsproces, dit is uitgesloten van de verkenning. Ook hebben wij een technische en financiële analyse laten uitvoeren naar de meest voor de hand liggende warmte-opties voor drie voorbeeldgebouwen. De voorbeeld gebouwen zijn gekozen aan de hand van het bouwjaar en gebouwtype in het gebied. Het gaat om de volgende voorbeeldgebouwen: Voorbeeldgebouw 1: - Een niet/matig geïsoleerde loods uit; oppervlakte van 700 m2 Voorbeeldgebouw 2: - Kantoor met energielabel C; oppervlakte 250 m2. Voorbeeldgebouw 3: - Kantoor met energielabel A; oppervlakte 250 m2. Resultaten A. Uitkomsten bureauonderzoek a. Ruimtelijke kenmerken In het gebied CapelleXL zijn verschillende soorten bedrijven gevestigd, van winkels en bakkerijen tot aan fabricage bedrijven. Een groot gedeelte van het gebied is aangesloten op de stadsverwarming. Naast stadsverwarming is er ook een aantal panden binnen CapelleXL dat gebruikt maakt van aardgas.

Het gedeelte CapelleXS inclusief het uitvaartcentrum en direct omliggend gebied is wel volledig aangesloten op aardgas.

2

Zaaknr:1391309

b. Sociale kenmerken Op CapelleXL is een actieve BIZ aanwezig. Zij dekken een groot gedeelte van het gebied met hun organisatie. c. Werkzaamheden Op dit moment zijn er geen revelante werkzaamheden die van invloed zijn op de overstap naar aardgasvrij of een slimme combinatie kunnen vormen (werk met werk maken). B. Uitkomsten technische en financiële analyse Uit de technische en financiële analyse blijkt dat voor bedrijven die momenteel op aardgas zijn aangesloten, het meest logisch is om te kijken naar een individuele warmteoptie. Een collectieve warmteoptie is hier niet haalbaar aangezien de uitbreiding van de stadsverwarming in dit gebied niet mogelijk is, omdat er te weinig capaciteit is. Voor de drie voorbeeldgebouwen zijn er drie individuele aardgasvrije technieken doorgerekend. De doorrekening is zowel op kosten, Total Cost of Ownership (de kosten over de levensduur van 15 jaar) als op CO2-uitstoot gedaan. Voor kantoren zijn diverse warmteoplossingen per type gebouw overwogen. De berekende technieken omvatten Individuele laagtemperatuur lucht warmtepomp, elektrisch verwarmen, hybride warmtepomp en hoog temperatuur lucht water warmtepomp. Er is gekozen voor drie technieken per gebouw vanwege hun financiële en technische haalbaarheid in CapelleXL.

Ter vergelijking is ook de optie van verwarmen op aardgas met een cv-ketel meegenomen, hoewel deze optie in de toekomst niet meer relevant zal zijn. De optimale technische benadering voor Total Cost of Ownership (TCO) en CO 2-reductie varieert per type gebouw. Bepaalde technieken presteren goed, maar de resultaten verschillen op het gebied van TCO en CO2-reductie, rekening houdend met prijsgevoeligheid. In onderstaande tabel worden de gemiddelde jaarlijkse kosten weergegeven. Deze bestaan uit de energiekosten, de onderhoudskosten en de, jaarlijkse kapitaallasten voor de benodigde investeringen in zowel de installatie als in de schilverbetering (waaronder isolatie). De financiële analyse levert het volgende inzicht op: Voorbeeldgebouw 1: Niet geïsoleerde loods, oppervlakte van 700 m2 Totale kosten per jaar CO2-besparing Individuele laagtemperatuur lucht warmtepomp Hybride warmtepomp

+/- €20.500,00

9.250 kg

+/- €18.500,00

7.000 kg

Hoog temperatuur lucht water warmtepomp Individuele cv-ketel

+/- €25.500,00

3.200 kg

+/- €12.000,00

-

*berekende gasprijs: € 1,40 en elektriciteitsprijs € 0,38 In bovenstaande berekening is nog geen rekening gehouden met beschikbare subsidies Voorbeeldgebouw 2: Kantoor met energielabel C, oppervlakte 250 m2. Totale kosten per jaar CO2-besparing Elektrisch verwarming

+/- €9.000,00

Meer verbruik

Hybride warmtepomp

+/- €6.500,00

2.100 kg

Hoog temperatuur-lucht water warmtepomp Individuele cv-ketel

+/- €8.750,00

2.200 kg

+/- €5.500,00

-

*berekende gasprijs: € 1,40 en elektriciteitsprijs € 0,38 In bovenstaande berekening is nog geen rekening gehouden met beschikbare subsidies

3

Zaaknr:1391309

Voorbeeldgebouw 3: Kantoor met energielabel A, oppervlakte 250 m2. Totale kosten per jaar CO2-besparing Individuele laagtemperatuur lucht warmtepomp Hybride warmtepomp

+/- €3.900,00

1.900 kg

+/- €4.100,00

1.400 kg

Individuele warmtepomp met bodemlus Individuele cv-ketel

+/- €4.600,00

2.400 kg

+/- €4.050,00

-

*berekende gasprijs: € 1,40 en elektriciteitsprijs € 0,38 In bovenstaande berekening is nog geen rekening gehouden met beschikbare subsidies Woonlastenneutraal is in de Transitievisie vastgesteld als uitgangspunt voor de overstap naar aardgasvrij. Elke situatie is uniek. Woonlastenneutraal overstappen hangt af van meerdere factoren: isolatie van het gebouw, wanneer is het pand gebouwd en het energielabel van het pand. Voor een gebouw met label A is een woonlasten neutrale overstap haalbaar. Voor de overige gebouweigenaren willen we inzetten op stimuleren en enthousiasmeren om het bedrijfspand eerst te isoleren naar label A. Gebouweigenaren zijn zelf aan zet om het gebouw te isoleren. Hierna kan worden gekeken naar de overstap naar aardgasvrij. Onderstaande technieken zijn in de analyse niet doorgerekend. De technieken zijn technisch wel mogelijk, maar niet kansrijk. Per techniek noemen wij de reden hiervan. - Waterstofketel. Cv-ketels die waterstof kunnen verbranden. Er wordt binnen 15 jaar niet voldoende waterstofproductie verwacht om hier kleinschalige bedrijven mee te verwarmen. Deze optie wordt wel verwacht bij grote productiebedrijven. Ook als dit verandert is het de vraag of het logisch is waterstof in te zetten in Capelle aan den IJssel omdat hier genoeg andere duurzame alternatieven zijn. - Pelletkachel / biomassaketel.

Wij werken conform de transitievisie niet mee aan initiatieven om biomassa te gebruiken als warmtebron voor gebouwen, vanwege de negatieve gevolgen die het verbranden van hout kan hebben voor de (directe) omgeving door het vrijkomen van fijnstof. - Warmtenet. Er is op dit moment geen capaciteit om het warmtenet verder uit te breiden in dit gebied. CONCLUSIE Op basis van de verkenning en technische analyse is het vervolgtraject eerst gebouweigenaren te stimuleren en te enthousiasmeren om hun bedrijfspand te isoleren naar label A. Gebouweigenaren zijn zelf aan zet om het gebouw te isoleren. Hierna kan worden gekeken naar de overstap naar aardgasvrij.

4

Zaaknr:1391309

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING Binnen het bestaande budget voor het uitvoeren van het Programma Duurzaamheid kan de inventarisatie op bedrijventerrein Capelle West worden uitgevoerd.

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE Wij hebben alle gebouweigenaren in het gebied een brief gestuurd over de start van de verkenning. Wij hebben ook met de BIZ CapelleXL gesproken. Daarnaast is bij de start van de verkenning een inloop dag georganiseerd bij de BIZ CapelleXL.

VOORTRAJECT Op 7 maart 2022 is door uw Raad de Transitievisie Warmte vastgesteld. CapelleXL is één van de vier gebieden waar een verkenning naar aardgasvrij is gestart.

VERVOLGTRAJECT Op bedrijventerrein CapelleXL is het aantal bedrijven dat gebruik maakt van aardgas beperkt. Wij willen de standpunten van bedrijven op bedrijventerrein Capelle West in kaart brengen met betrekking tot de verduurzaming van hun bedrijfspanden. Het doel is om inzicht te verkrijgen in de houding en behoeften van deze bedrijven met betrekking tot duurzaamheidsinitiatieven. Ons uiteindelijke doel is het mogelijk maken van een gezamenlijke aanpak voor energiebesparing, met de nadruk op isolatiemaatregelen, voor bedrijven op beide bedrijventerreinen. In het geval van Capelle West zullen we aansluiten bij lopende werkzaamheden en bestaande initiatieven om de synergie te vergroten. Wat stellen wij voor als vervolgstap voor CapelleXL: a. eigenaren bedrijfspanden CapelleXL informeren; b. Iiventarisatie starten op bedrijventerrein Capelle West; c. vaststellen interesse bedrijventerrein Capelle West; d. projectplan opstellen voor een besparingsaanpak op beide bedrijventerreinen; Op CapelleXL zijn ook bedrijven die aardgas gebruiken voor hun bedrijfsproces. Wij gaan nog in gesprek met deze ondernemers wat aardgasvrij voor hen in de toekomst betekent.

RAADSCOMMISSIE Commissie Stadsontwikkeling en beheer van 11 maart 2024

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT 1. Resultaat verkenning Aardgasvrij Capelle XL a. Technische en financiële analyse DWA Aardgasvrij CapelleXL

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ N.v.t.

5

Zaaknr:1391309

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

A.L. Duijmaer van Twist

C.H.J. Lamers

6

Zaaknr:1391309

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 27 februari 2024 gelet op de Capelse transitievisie warmte: B E S L U I T: 1. Kennis te nemen van de resultaten van de verkenning Aardgasvrij Capelle XL; 2. Op basis van de resultaten bij bedrijven op bedrijventerrein Capelle West te inventariseren hoe zij staan ten opzichte van verduurzaming van hun pand. Met als doel het mogelijk starten van een collectieve besparingsaanpak voor bedrijven op beide bedrijventerreinen

Vastgesteld in de openbare vergadering van 25 maart 2024 De griffier, de voorzitter,

7