06.01 - Raadsvoorstel -besluit Pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid

Zaaknr:2291395

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder burgemeester

2390344

J.J. Manusama

Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

20 mei 2026

Taakveld 1.1 Brandweer en crisisbestrijding

ONDERWERP Pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid GEVRAAGDE BESLISSING 1. Kennis te nemen van het pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid. 2. Te concluderen dat het pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid vraagt om een éénmalige uitgave en een budget van in totaal € 295.760,- beschikbaar te stellen. 3. Gelet op het besluit onder beslispunt 2 de begroting overeenkomstig te wijzigen (kostenplaats Gemeentelijke crisisbestrijding; taakveld 1.1), door middel van een onttrekking aan de algemene reserve van € 130.760, en dit te verwerken in de Kadernota 2027. Daarnaast wordt voorgesteld het voordelige saldo 2025 van de VRR van € 165.000 via resultaatbestemming aan te wenden ter dekking van de onder beslispunt 2 genoemde lasten.

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL Eind 2024 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de toename van militaire en hybride dreigingen (cyberoperaties, spionage en sabotage) door geopolitieke spanningen, met als gevolg de noodzaak dat Nederland haar maatschappelijke weerbaarheid verhoogt (brief van de Ministers van Veiligheid en Justitie en Defensie van 6 december 2024). Gelijktijdig ontvingen burgemeesters een brief van dezelfde strekking van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Het verhogen van de maatschappelijke weerbaarheid vraagt om een extra inzet van de gemeente, gericht op: - Bevorderen van zelfredzaamheid via risicocommunicatie (Denk Vooruit); - Continuïteit van de gemeentelijke organisatie bij rampen en crisis; - Bevorderen van sociale cohesie gericht op samenredzaamheid bij rampen en crisis; - De voorbereiding op het inrichten van noodsteunpunten. Denk Vooruit is een lopend proces welke in verband met de vereisten van maatschappelijke weerbaarheid al is aangepast (zie ook Communicatie). De eerste continuïteitsplannen voor de gemeentelijke organisatie dateren van de Mexicaanse griep (2009), en vragen nu (opnieuw) om actualisatie. Bevorderen van samenredzaamheid is bestaand beleid, doch vraagt ook om actualisatie, in het bijzonder samenredzaamheid bij rampen en crisis.

Dit voorstel gaat in op de algehele projectleiding en een pilotproject inrichting noodsteunpunt. Sinds 1985 is het college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor de organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing (eerst Wet rampen en zware ongevallen, later Wet Veiligheidsregio’s, art 2). De veiligheidsregio adviseert hierbij, en organiseert bij een daadwerkelijke crisis de commandostructuur (art 10). Het Besluit Veiligheidsregio’s belast het college van burgemeester en wethouders met de organisatie van de bevolkingszorg (art. 2.1.3.), welke onder andere het opvangen en verzorgen van de bevolking inhoud, en het verzorgen van nazorg voor de bevolking. Tevens is de burgemeester belast met de risicocommunicatie naar de bevolking (Wet Veiligheidsregio’s, art 7).

1

Zaaknr:2291395

BEOOGD DOEL / EFFECT 1. Uiterlijk eind 2026 een pilot noodsteunpunt voorbereid hebben. 2. Te voorzien in een projectleider voor de duur van 2026 en 2027, die in 2027 ook is belast met de voorbereiding op het inrichten van de overige noodsteunpunten.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Inleiding De Wet veiligheidsregio’s regelt dat de veiligheidsregio de voorbereiding op de rampenbestrijding en de crisisbeheersing coördineren. In het verlengde hiervan coördineert zij ook de voorbereiding van gemeenten op het project maatschappelijke weerbaarheid. Weerbaarheid richt zich op het bevorderen van zelfredzaamheid (Denk Vooruit), continuïteit van de gemeentelijke organisatie, inrichten van noodsteunpunten (crisisbestrijding), en het versterken van sociale cohesie (samenredzaamheid). Dit voorstel richt zich op de algehele projectleiding en een pilotproject noodsteunpunt. Op 19 februari 2025 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) haar algemeen directeur een bestuurlijke opdracht gegeven tot het opstarten van een programma ‘Versterken weerbaarheid van de samenleving’. In 2025 heeft de VRR gewerkt aan de voorbereiding van dit programma, waarbij nog niet duidelijk was met welke financiële middelen dit programma gedekt zou worden. Over het programma is in het Algemeen Bestuur VRR gemeld dat het gaat om weerbaarheid bij alle mogelijke crisis, niet alleen langdurige uitval van elektra. Via de VNG liep gelijktijdig een project om landelijk te komen tot minimale eisen voor een noodsteunpunt. Eind augustus 2025 leidde dit tot een “Handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau”.

Binnen onze gemeente werd vooruitlopend op het starten van het VRR-programma al een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden van noodsteunpunten in onze gemeente. Hieruit volgde als eerste voorstel om de huizen van de wijk te gebruiken als locaties voor noodsteunpunten. Mogelijk dat de wijk Schollevaar geschikt is als pilot in relatie tot de New Towns subsidieaanvraag. Dit huis van de wijk wordt echter geheel verbouwd. Alle locaties moeten nog verder op geschiktheid worden beoordeeld. Deelname pilot noodsteunpunten Tijdens een bestuurlijke tafel weerbaarheid op 15 oktober 2025 is door het Rijk, VNG en het Veiligheidsberaad ingestemd met een landelijke opdracht pilot noodsteunpunten en de bijhorende bestuurlijke afspraken over de middelen verdeling tussen het Rijk en de Veiligheidsregio’s. Voor het inrichten van de pilots is €180k (2025) en €400k (2026) beschikbaar gesteld voor de VRR, en moet worden gedeeld met de deelnemende gemeenten. Via de VNG loopt nog een lobby voor financiële middelen vanaf 2027. Het Algemeen Bestuur VRR heeft 10 december 2025 besloten de gelden te willen besteden aan een pilotproject waarbij totaal 6 tot 8 noodsteunpunten worden ingericht. Niet alle gemeenten uit de regio nemen deel. Er wordt wel voorzien in duidelijke geografische spreiding tijdens de pilot.

Wat is een noodsteunpunt? Een noodsteunpunt is een fysieke locatie (bijvoorbeeld een huis van de wijk) die wordt geopend/ ingezet ten tijde van een ramp of crisis, met als doel te lokale bevolking te ondersteunen. In een noodsteunpunt kan men terecht om bijvoorbeeld op te warmen bij langdurige stroomuitval, noodrinkwater (op rantsoen) te verkrijgen bij uitval, actuele informatie te vergaren over de crisis die gaande is, of bijvoorbeeld het melden van een brand als telefonie en internet langdurig zijn uitgevallen. Al deze vormen van ondersteuning vallen onder de gemeentelijke taak van de bevolkingszorg. Onze gemeente heeft zich aangemeld en is aangewezen voor deelname. De pilot moet worden uitgevoerd (gerealiseerd) voor 1 januari 2027. Naast de beschikbare gelden uit de landelijke middelen moeten gemeenten ook zelf bijdragen aan de inrichting van het noodsteunpunt. Het project vergroten maatschappelijke weerbaarheid vraagt om een piek in de beschikbare ambtelijke capaciteit voor 2026 en 2027 om dit te realiseren. 2

Zaaknr:2291395

Geschat wordt dat de benodigde capaciteit rond 0,8 FTE voor 2026 ligt, en na oplevering van de pilot afbouw van deze capaciteit kan plaatsvinden naar 0,6 FTE in 2027. Binnen team Veiligheid is geen capaciteit aanwezig om deze gevraagde piekbelasting in te vullen. De kosten voor het invullen van deze projectcapaciteit op basis van inhuur wordt geschat op € 98.208 in 2026 en € 123.552 in 2027 (zie tabel). Het gaat hierbij om plafondbedragen. De projectleider zal zich richten op de algehele projectleiding (Denk Vooruit, continuïteitsvraagstuk en noodsteunpunten). Ook andere gemeenten in de regio maken inmiddels gebruik van externe projectleiders. Voor het dekken van de kosten voor de inrichting van een pilot-noodsteunpunt wordt voorgesteld de projectleider in 2026 te voorzien van een voorlopig werkbudget ad 68K, waarbij de bijdrage van de VRR wordt verdubbeld. Benutting van dit budget speelt met name als bouwkundige voorzieningen noodzakelijk blijken. Vanuit de VRR wordt éénmalig een bijdrage van 34K verstrekt ter gedeeltelijke dekking van het werkbudget (zie bijlage). Na realisatie van de pilot volgt op basis van de uitkomsten van de pilot mogelijk een voorstel voor de inrichting van naar schatting nog negen noodsteunpunten. De kosten hiervan zijn nog niet bekend (PM-post), en zullen nader worden ingeschat tijdens de uitrol van het pilotproject in 2026.

Mogelijk dat de inrichtingskosten van deze (vooralsnog) 9 punten ook deels kunnen worden gedekt met een te verwerven subsidie. Een randvoorwaarde bij de werkopdracht voor de projectleider is om de noodsteunpunten adequaat doch op een basisniveau in te richten. Communicatie Voor communicatie onderscheiden we twee thema’s met duidelijke raakvlakken: het vergroten van de weerbaarheid van Capellenaren (Denk Vooruit) en de communicatie over de noodsteunpunten. Weerbaarheid van Capellenaren vergroten (72 uurs zelfredzaamheid) In 2025 hebben wij met communicatie (voor een deel samen met de VRR) aandacht besteed aan noodpakketten, het noodpakketkookboek ‘Het meest rampzalige kookboek’, de campagne Denk Vooruit en zijn de boekjes van de NCTV ‘Bereid je voor op een noodsituatie’, af te halen bij de gemeente. Deze communicatie wordt periodiek gecontinueerd. Noodsteunpunten Wanneer een ramp plaatsvindt, bepaalt communicatie in hoge mate het succes van de noodsteunpunten. Wij moeten inwoners vooraf informeren over het doel, de locaties en het gebruik van deze punten. Tijdens een ramp moeten wij snel, eenduidig en via meerdere kanalen communiceren over openingstijden, bereikbaarheid en beschikbare voorzieningen. Heldere communicatie voorkomt onrust, verkleint de druk op hulpdiensten en zorgt dat inwoners weten waar zij terechtkunnen. Om dit goed te organiseren, is gerichte inzet nodig.

Denk aan het ontwikkelen van communicatiemiddelen, het onderhouden van vaste informatiekanalen en het snel opschalen van communicatie bij een incident. Ook vraagt dit om structurele aandacht voor bereik van kwetsbare doelgroepen en om afstemming met partners zoals de VRR. Omtrent het bereiken van kwetsbare doelgroepen zijn wij nog in onderzoek naar de mogelijkheid om de wijkbrandweerfunctionaris te betrekken, zij heeft een goede ingang naar zelfstandig wonende verminderd zelfredzamen.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING De kosten voor het invullen van de benodigde projectcapaciteit op basis van inhuur wordt geschat op € 98.208 in 2026 en € 123.552 in 2027. Hierna worden de werkzaamheden voortgezet op basis van de bestaande capaciteit van team veiligheid, het gaat dan om onderhouden van het voorbereidingsproces. De kosten voor de inrichting van een noodsteunpunt worden vooralsnog geschat op € 68.000 per punt, waarbij eenmalig een bijdrage van € 34.000 wordt verstrekt vanuit de VRR. Voor de communicatieve aspecten van het project worden de kosten geschat op € 20.000 in 2026 en 2027. Zie onderstaande tabel. 3

Zaaknr:2291395

Tabel: Overzicht kosten pilotproject maatschappelijke weerbaarheid

-

-

De genoemde bedragen voor inhuur van de projectleider zijn plafondbedragen. (bandbreedte € 72 tot € 110 per uur). 893 uur ad € 110,-- per uur = € 98.208 (inzet vanaf 1 juni) 1123 uur ad € 110,-- per uur = € 123.552 (inzet gehele jaar) De benodigde € 68.000 betreft gedeeltelijk werkbudget voor de inrichting van een pilot noodsteunpunt. Dit budget dient ter dekking van kosten voor bijvoorbeeld telecommunicatie, noodstroom en een eerste voorraad nooddrinkwater. Benutting van het gehele budget speelt als bouwkundige voorzieningen noodzakelijk blijken. Indien hiervan geen sprake is, kan het restbudget mogelijk worden benut voor de andere 9 noodsteunpunten. Voor wat betreft de eenmalige PM-posten, het definitief omzetten van de pilot is mede afhankelijk van middelen vanuit het Rijk, alsmede eventueel te verwerven externe subsidie. Hierover wordt u met een apart Raadsvoorstel over geïnformeerd.

Na realisatie van de pilot volgt in 2027 eventueel de inrichting van nog negen of meer noodsteunpunten. De kosten hiervan zijn nog niet bekend, en zullen nader worden ingeschat tijdens de uitrol van het pilotproject in 2026. Het definitief omzetten van de pilot is mede afhankelijk van middelen vanuit het Rijk, en eventueel te verwerven externe subsidie. Hierover wordt op een later moment mogelijk een aanvullend voorstel aan uw raad gedaan. Het Algemeen Bestuur VRR heeft op 22 april 2026 besloten het restant overschot van haar begroting 2025, groot € 3.519.000, terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten. Dit vindt plaats door middel van verrekening met de gemeentelijke bijdrage voor de begroting VRR 2026. Het Capelse deel van de “teruggave” wordt geschat op ongeveer € 165.000. De verrekening leidt dit jaar tot een geprognosticeerd overschot op product 1.1 Brandweer en crisisbestrijding met omvang € 165.000, en zal worden aangewend ter eerste dekking van de kosten in 2026 voor het pilotproject maatschappelijke weerbaarheid. Voor de dekking van het resterende bedrag van € 130.760 (€ 295.760 -/- € 165.000) wordt voorgesteld dit te onttrekken aan de algemene reserve. De hiervoor benodigde mutatie wordt opgenomen in de Kadernota 2027. Daarnaast wordt in de jaarstukken 2025 voorgesteld de teruggave van € 165.000 van de VRR via resultaatbestemming over te hevelen naar 2026.

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE Niet van toepassing. VOORTRAJECT Zie onderbouwing van de gevraagde beslissing. VERVOLGTRAJECT Na uw positieve besluitvorming wordt overgegaan tot het aantrekken van een externe projectleider. 4

Zaaknr:2291395

RAADSCOMMISSIE Commissie BVM 11 mei 2026

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT Collegevoorstel Pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid Memo Algemeen Bestuur VRR d.d. 25 februari 2026 pilot noodsteunpunten

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ De heer Frank van Boven, telefoon 010-2848, mail f.e.van.boven@capelleaandenijssel.nl

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

R. Elling MA

drs. J.J. Manusama

5

Zaaknr:2291395

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 april 2026; gelet op artikel 2.1.3. van het Besluit Veiligheidsregio’s; overwegende dat de gemeente haar maatschappelijke weerbaarheid verhoogt in relatie tot de risico’s die voortvloeien uit de toegenomen geopolitieke spanningen. BESLUIT: 1. Kennis te nemen van het pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid; 2. Te concluderen dat het pilotproject Vergroten maatschappelijke weerbaarheid vraagt om een éénmalige uitgave en een budget van in totaal € 295.760,- beschikbaar te stellen. 3. Gelet op het besluit onder beslispunt 2 de begroting overeenkomstig te wijzigen (kostenplaats Gemeentelijke crisisbestrijding; taakveld 1.1), door middel van een onttrekking aan de algemene reserve van € 130.760, en dit te verwerken in de Kadernota 2027. Daarnaast wordt voorgesteld het voordelige saldo 2025 van de VRR van € 165.000 via resultaatbestemming aan te wenden ter dekking van de onder beslispunt 2 genoemde lasten.

Vastgesteld in de openbare vergadering van 20 mei 2026 De griffier, de voorzitter,

6