06.01 - Raadsvoorstel -besluit Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs

Zaaknr:446631

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel

Portefeuillehouder college / burgemeester griffier / initiatiefnemer raad

509644 Maarten Struijvenberg Raadsvergadering

Programma / product / collegewerkplan

12 juli 2021

Programma 4

ONDERWERP Actualisatie Strategisch huisvestingsplan onderwijs

GEVRAAGDE BESLISSING Het geactualiseerde Strategisch huisvestingsplan onderwijs vast te stellen.

WETTELIJKE BASIS / AANLEIDING RAADSVOORSTEL Op verzoek van uw raad vindt een ‘update’ plaats van het Strategisch huisvestingsplan onderwijs 2018.

BEOOGD DOEL / EFFECT Het beoogd doel is het hebben van een geactualiseerd beleidskader voor onderwijshuisvesting, gebaseerd op het uitgangspunt dat goede onderwijshuisvesting in hoge mate bijdraagt aan een prettige leer- en werkomgeving voor docenten en leerlingen.

ONDERBOUWING VAN DE GEVRAAGDE BESLISSING Inleiding Een goed, veilig en gezond schoolgebouw is een belangrijke randvoorwaarde voor het geven van onderwijs en stimuleren van leerprestaties. Het zorgdragen voor goede onderwijshuisvesting is een gedeelde verantwoordelijkheid van schoolbesturen en de gemeente. Vanuit deze gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt het gemeentelijk beleid op het gebied van onderwijshuisvesting in samenwerking met het onderwijsveld vormgegeven. Momenteel is dit beleid vastgelegd in twee door uw raad vastgestelde documenten: 1. de op 19 april 2021 vastgestelde Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Capelle aan den IJssel 2021 (raadsvoorstel 442872); 2. het op 18 december 2017 vastgestelde Strategisch huisvestingsplan onderwijs 2018 (raadsvoorstel 949689). Ad. 1. De Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Capelle aan den IJssel (Huisvestingsverordening onderwijs) vertaalt de landelijke wet- en regelgeving omtrent onderwijshuisvesting naar de lokale situatie. Het is een wettelijke plicht om een dergelijke verordening vast te stellen. Deze verordening gaat niet in op individuele schoolgebouwen, trends, ontwikkelingen of bijvoorbeeld de relatie met de omgeving.

Naar aanleiding van deze verordening kunnen schoolbesturen aanvragen indienen voor bijvoorbeeld sloop, nieuwbouw of uitbreiding, waarop uw college binnen vastgestelde termijnen dient te besluiten. 1

Zaaknr:446631

Ad. 2. Het Strategisch huisvestingsplan onderwijs (SHO) is een lange termijnplan dat bijdraagt aan een prettige leer- en werkomgeving voor leerlingen en werknemers, waarbij gestreefd wordt naar een goede spreiding en beperkte leegstand van onderwijsvoorzieningen. Dit plan biedt inzicht in het aantal onderwijsgebouwen in de gemeente, in het aantal te verwachten leerlingen per school, maar heeft ook een duidelijke samenhang met de gemeentelijke structuurvisie en vastgestelde gebiedsontwikkelingen. Op uw verzoek vindt een ‘update’ plaats van het SHO 2018. De voorliggende update van het SHO betreft een technische actualisatie, waarin de reeds genomen gemeentelijke besluiten rondom gebiedsontwikkelingen en financiën verwerkt zijn en waarin de geactualiseerde leerlingenprognoses en planningen zijn opgenomen. Er worden met de vaststelling van dit ‘technisch geactualiseerde’ SHO geen nieuwe, aanvullende besluiten genomen die inhoudelijke of financiële consequenties hebben. Het streven is om eind 2021 een nieuw SHO aan u voor te leggen. Inhoud SHO Uitgangspunten, afbakening en visie De uitgangspunten, afbakening en visie in het geactualiseerde SHO verschillen niet met die uit het SHO 2018. Er wordt in het SHO alleen ingegaan op scholen voor voortgezet onderwijs en primair onderwijs, uiteraard in relatie tot leerlingenstromen, trends en ontwikkelingen.

Waar relevant wordt ingegaan op de relatie met de ruimtelijke omgeving. In het geactualiseerde SHO heeft dit geleid tot veranderingen in de plannen rondom de Lijstersingel en met name de Florabuurt. Er wordt in het SHO gekeken naar de gemeentelijke verantwoordelijkheid en reeds vastgestelde gemeentelijke beleidsdocumenten. Het SHO voorziet in de volgende onderwerpen: − de hoofdlijnen van relevante trends en wettelijke kaders; − een eenduidig kader voor schoolbesturen en gemeente; − inzicht in de huidige feitelijke situatie door het weergeven van: − het aantal onderwijslocaties; − de leeftijd en de grootte van de onderwijsgebouwen, en − de gewenste toekomstige situatie door het weergeven van: − de te verwachten leerlingenontwikkeling; − de te verwachten bezetting en leegstand van de onderwijsgebouwen; − een evenwichtige spreiding en optimale bezetting van de onderwijsvoorzieningen, waarbij ook een gebiedsgerichte afweging wordt gemaakt; − onderwijshuisvesting in relatie tot relevante vastgestelde beleidsdocumenten; − inzicht in de gemeentelijke investeringen in onderwijshuisvesting. De in het SHO opgenomen visie op onderwijshuisvesting luidt: De gemeente levert op het gebied van onderwijshuisvesting een bijdrage aan kwalitatief goed onderwijs, door voldoende ruimte voor onderwijs te garanderen.

Vierkante meters in onderwijsgebouwen die niet in gebruik zijn bij het onderwijs worden effectief en efficiënt ingezet, bij voorkeur voor kindgerelateerde maatschappelijke voorzieningen. Indien dit niet mogelijk is, wordt het aantal vierkante meters omlaag gebracht. Bij het vormgeven van het SHO is de door u vastgestelde Huisvestingsverordening onderwijs leidend, maar daarnaast worden in het SHO uiteraard ook andere door u (en de gemeenteraad) benoemde kaders als beleidsuitgangspunt meegenomen. Dit betreft met name kaders omtrent: − duurzaamheid; − gebiedsontwikkelingen; − Integrale Kindcentra

2

Zaaknr:446631

Duurzaamheid Nieuwe scholen worden in beginsel gebouwd voor een periode van (minimaal) 60 jaar en zullen in lijn met het gemeentelijk beleid duurzaam gebouwd worden (minstens energieneutraal en gasloos). De exploitatievoordelen bij duurzaam bouwen liggen bij de gebruiker, in dit geval de schoolbesturen. Een voorwaarde bij nieuwbouw van scholen is dan ook dat de schoolbesturen bijdragen aan de duurzaamheid van de gebouwen, zodat dit exploitatievoordeel bereikt wordt. Dit zal voorafgaand aan opstellen van de beschikkingen aan schoolbesturen per project afgestemd worden en de afspraken zullen in de beschikkingen worden opgenomen. De schoolbesturen hebben ook zelf de intentie uitgesproken een 'plus' te willen investeren in nieuwbouw, zodat de scholen duurzamer kunnen worden en schoolbesturen zijn ook bereid bij nieuwbouw aanvullend te investeren, uiteraard binnen de wettelijke kaders. Gebiedsontwikkelingen Een aantal scholen is gesitueerd in gebieden waarvoor door de gemeenteraad gebiedsontwikkelingen zijn vastgesteld. De relatie tussen de gebiedsontwikkelingen en onderwijshuisvesting is in het SHO weergegeven. Integrale Kindcentra Waar mogelijk wordt meerwaarde gecreëerd door elkaar versterkende functies in één gebouw onder te brengen.

Analyse en interventies per wijk In hoofdstuk 5 van het SHO wordt per wijk en per school een analyse gemaakt van het aantal leerlingen, de beschikbare ruimte en de hoeveelheid benodigde capaciteit. Daarnaast wordt een relatie gelegd met de ruimtelijke omgeving van de school en de onderwijskundige wensen. Fascinatio Basisscholen De Wonderwind, De Vijfster en De Ontmoeting waren ten tijde van vaststelling van het SHO 2018 alle drie gehuisvest in het MFC Fascinatio. Het ruimtekort op adequate wijze oplossen binnen de wijk Fascinatio werd als een breed gedragen prioriteit benoemd door het Capelse 'onderwijsveld'. Na vaststelling van het SHO is dit ruimtetekort opgelost doordat een tweede onderwijslocatie in de wijk is gerealiseerd, waarin De Ontmoeting gehuisvest is. Ook De Vijfster heeft hier een aantal lokalen en het Huis van de Wijk is eveneens in dit gebouw gehuisvest. Met deze oplossing zijn de noodlokalen in de wijk Fascinatio inmiddels verdwenen. 's Gravenland / Capelle-West In 's Gravenland / Capelle-West is een overschot aan onderwijskundige ruimte en uit de meest recente prognoses blijkt dat deze leegstand structureel is. Deze formele leegstand wordt effectief gebruikt voor onder meer kinderopvang. Er hebben zich geen nieuwe ontwikkelingen in deze omgeving voorgedaan op het gebied van onderwijshuisvesting.

Bij het nieuw vast te stellen SHO wordt de afweging gemaakt of gedeeltelijke sloop van de dependance van OBS West al dan niet wenselijk is. Mogelijk zou de groen-blauwe structuur in de wijk hiermee versterkt kunnen worden. Ook zal in het nieuwe SHO de relatie met de ontwikkelingen in de wijk Rivium gelegd worden. Middelwatering In Middelwatering was bij de besluitvorming in 2017 een vastgestelde gebiedsontwikkeling aanleiding voor aanpassingen aangaande onderwijshuisvesting. Het betreft hier de relatie tussen de onderwijsgebouwen en de Gebiedsvisie Centraal Capelle. In de Gebiedsvisie Centraal Capelle waren drie maatschappelijke clusters benoemd: 1. Alkenlaan/ Pelikaanweg; 2. Meeuwensingel; 3. Lijstersingel. 3

Zaaknr:446631

In deze drie clusters bevinden zich zes scholen voor (speciaal) basisonderwijs, te weten: De Montessorischool, de Eben Haëzerschool, De Klim-Op, De Horizon, De Bouwsteen en de Capelse Schoolvereniging (CSV). In het SHO 2018 werd voor de wijk Middelwatering de keuze gemaakt voor: 1. verplaatsing van de CSV naar het huidige gebouw van de Eben Haëzerschool; 2. nieuwbouw van de Eben Haëzerschool, inclusief de Rehobothschool op de locatie van de ‘oude CSV’; 3. sloop van het oude gebouw van De Bouwsteen en verplaatsing van De Bouwsteen naar de wijk Schenkel; 4. realisatie van een kindgerelateerde maatschappelijke voorziening op de locatie Meeuwensingel en het realiseren van tijdelijke huisvesting voor deze scholen. Ad. 1. De CSV is inmiddels gehuisvest in de ‘oude Eben Haëzerschool’. Ad. 2. De Eben Haëzerschool is tijdelijk gehuisvest in de hoogwaardige tijdelijke huisvesting aan de Lijstersingel en nieuwbouw van ‘De Olijfboom’ (de nieuwe naam van Eben Haëzerschool en Rehobothschool) verloopt loopt binnen planning en budget. Het nieuwe gebouw zal naar verwachting eind 2021, begin 2022 in gebruik genomen kunnen worden. Ad. 3. Het oude gebouw van De Bouwsteen is gesloopt. De Bouwsteen bevindt zich nu in hoogwaardige tijdelijke huisvesting aan De Lijstersingel.

Het schoolbestuur van De Bouwsteen heeft verzocht de school niet naar de wijk Schenkel te verhuizen en u heeft ingestemd met dit verzoek. In 2021 wordt een keuze gemaakt over de definitieve toekomstige locatie van De Bouwsteen. Hierbij wordt het ‘eigen maatschappelijk vastgoed’ van BLICK onderzocht. De voorkeur van het schoolbestuur gaat echter uit naar de locatie Lijstersingel, waarbij het permanent in gebruik nemen van de hoogwaardige tijdelijke huisvesting aan de Lijstersingel een mogelijke optie zou kunnen zijn. Dit onderzoek is gaande. Ad. 4. Voor de scholen aan de Lijstersingel wordt een nieuwe maatschappelijke voorziening ontwikkeld op de locatie Meeuwensingel, inclusief ruimte voor een Kinderlab en een gymzaal. Hiervoor is in 2020 een intentieovereenkomst ondertekend. Deze maatschappelijke voorziening zal naar verwachting in 2025 opgeleverd worden. Dit is later dan dat de planning was in het SHO 2018. De voorbereidende werkzaamheden hebben langer geduurd, dan verwacht. Er ligt nu een concept plan dat het draagvlak heeft van alle in het gebied betrokken partijen. De maatschappelijke voorziening zal echter wel later dan in het SHO gepland stond opgeleverd worden. De scholen van De Klim-Op en De Horizon, inclusief enkele lokalen van de Montessorischool zullen gedurende circa 2 jaar gehuisvest worden in de hoogwaardige tijdelijke huisvesting aan de Lijstersingel.

Op 15 februari 2010 is door ons ingestemd met de notitie 'de ontwikkeling van twee unilocaties', waarin de nieuwbouw van het Comenius College benoemd is. De wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan deze fase is vastgelegd in de beschikking van 17 december 2010 met kenmerk D41/182856. De eerste fase is inmiddels in gebruik genomen. Over de ontwikkeling van de tweede fase wordt naar verwachting een definitief besluit genomen, zo is ook opgenomen in de Voorjaarsnota 2021. Het schoolbestuur BLICK is voornemens om alle sectoren van het IJsselcollege samen te voegen binnen een unilocatie in het huidige gebouw aan de Pelikaanweg. Een mogelijk gevolg van deze ontwikkeling zou kunnen zijn dat BLICK het gebouw en de gronden van de onderwijslocatie aan de Wiekslag over zal dragen aan de gemeente. Dit is benoemd in het geactualiseerde SHO. In het nieuwe SHO dat in 2021 aan u voorgelegd wordt zal hier nader op in worden gegaan. Oostgaarde Vanwege een leerlingenstijging is er in de wijk Oostgaarde tijdelijke huisvesting gerealiseerd bij basisscholen Pieter Bas en De Horizon Koggerwaard. Schollevaar In de wijk Schollevaar zijn geen wijzigingen ten opzichte van het SHO 2018. Er hebben zich ook geen ontwikkelingen voorgedaan op het gebied van onderwijshuisvesting. 4

Zaaknr:446631

Schenkel In het SHO 2018 was rekening gehouden met nieuwbouw van De Klim-Op en De Bouwsteen in de Florabuurt in de wijk Schenkel. Op verzoek van het schoolbestuur BLICK krijgt De Bouwsteen geen nieuwbouw in de Florabuurt. Na dit besluit is door u besloten om onderwijshuisvesting in de Florabuurt te integreren in de gebiedsontwikkelingen. Naar verwachting wordt in de Florabuurt nieuwbouw gerealiseerd voor basisscholen De Triangel en de Klim-Op, locatie Bongerd. Dit gezamenlijk onder één dak met onder meer een gymzaal en overige maatschappelijke voorzieningen, zoals een Kinderlab. Definitieve besluitvorming hierover zal, naar verwachting in de tweede helft van 2021, in samenhang plaatsvinden met de besluitvorming omtrent de gebiedsontwikkeling in de Florabuurt. In het SHO 2018 stond De Triangel nog niet benoemd als school die in aanmerking kwam voor nieuwbouw. In de meest recente planning is het de verwachting dat oplevering van de maatschappelijke voorziening waarin de scholen gehuisvest worden in 2025 of 2026 zal plaatsvinden.

FINANCIELE CONSEQUENTIES / WIJZE VAN DEKKING Dit raadsvoorstel heeft geen financiële consequenties. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ van de Voorjaarsnota 2021, en volgende documenten in de P&C cyclus, worden de te verwachten consequenties van de nieuwbouw van de tweede fase van het Comenius College weergegeven. Dit zal nader uitgewerkt worden in het in 2021 nieuw vast te stellen SHO. De nieuwbouw van De Olijfboom verloopt binnen budget. De investeringsbedragen voor de ontwikkelingen in De Meeuwensingel en De Florabuurt zijn door u op prijspeil 2019 vastgesteld met de Najaarsnota 2018. Prijzen in de bouw zijn inmiddels gestegen. In de concept Voorjaarsnota 2021 is in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ door ons aangegeven dat wij aan u via de Begroting 2022 - 2025 voor zullen stellen de budgetten voor de Meeuwensingel en Florabuurt aan te passen aan de prijsontwikkeling.

REACTIES VAN DERDE / FORMELE INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN / COMMUNICATIE n.v.t.

VOORTRAJECT Over de actualisatie van het SHO is 'Op Overeenstemming Gericht Overleg' (OOGO) gevoerd met de schoolbesturen.

VERVOLGTRAJECT Wij verwachten eind 2021 aan u een nieuw SHO aan u te kunnen voorleggen.

RAADSCOMMISSIE Commissie Samenleving en Economie van 22 juni 2021.

BIJLAGE(N) WELKE TER KENNIS VAN DE RAAD WORDEN GEBRACHT De actualisatie van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs.

5

Zaaknr:446631

NADERE INFORMATIE / TECHNISCHE VRAGEN BIJ J. (Joeri) van Zwoll, telefoonnummer 010 284 83 53, email j.van.zwoll@capelleaandenijssel.nl.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester,

A.L. Duijmaer van Twist

mr. P. Oskam

6

Zaaknr:446631

Raadsbesluit De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 8 juni 2021; gelet op de wens om het huidige beleidskader rondom onderwijshuisvesting te actualiseren overwegende dat eind 2021 een nieuw Strategisch huisvestingsplan onderwijs verwacht wordt BESLUIT: de actualisatie van het Strategisch huisvestingsplan onderwijs vast te stellen

Vastgesteld in de openbare vergadering van 12 juli 2021 De griffier, de voorzitter,

7