05E.02 - BBV Zienswijze oprichting en deelname aan Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s - 681054

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: F.E. van Boven Afdeling / Unit: BCO - Beleidsadviseurs Veiligheid Portefeuillehouder: P. Oskam

Vergaderdatum: 25 januari 2022 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 681065

ONDERWERP Zienswijzeprocedure oprichting en deelname aan Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s SAMENVATTING Ten tijde van de regionalisering van de brandweer (2007-2008) zijn de aanspraken bij ongevallen via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. In de loop der tijd is gebleken dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachtingen van zowel de veiligheidsregio als brandweerpersoneel. Veelal spitst dit zich toe op de vraag of aan alle elementen van de ongevaldefinitie is voldaan, terwijl de brandweermedewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is een verzakelijking van de verzekeringsmarkt merkbaar, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberen. Op basis hiervan heeft het Veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot oprichting van een stichting expertisebureau risicobeheer en verzekeringen veiligheidsregio’s. De VRR kan aan deze stichting gaan deelnemen. Het college heeft besloten de gemeenteraad voor te stellen geen zienswijze kenbaar te maken bij het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) ten aanzien van de oprichting en deelname aan de Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s;

ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De gemeenteraad voor te stellen geen zienswijze kenbaar te maken bij de het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) ten aanzien van de oprichting en deelname aan de Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s; 2. Het conceptraadsvoorstel en –besluit inzake de oprichting en deelname aan de Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s vast te stellen; 3. Het conceptraadsvoorstel en –besluit inzake de oprichting en deelname aan de Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad.

BESLUIT: 25 januari 2022

Het college besluit conform het voorstel.

1

INHOUD/STREKKING Aanleiding Ten tijde van de regionalisering van de brandweer zijn de aanspraken bij ongevallen, zoals die golden bij de gemeentelijke en regionale brandweren, via nieuwe verzekeringspolissen samengevoegd. Hierbij is veelal geen bewuste afweging gemaakt rondom aanspraken bij ongevallen. Onder meer door versterkte onderlinge samenwerking van veiligheidsregio’s op dit vlak, is een toenemend bewustzijn ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk. In de loop van de tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Veelal spitst zich dit toe op de vraag of aan alle elementen van ongevalsdefinitie is voldaan, terwijl de medewerker evident letsel heeft opgelopen tijdens zijn werk. Daarnaast is sprake van een ‘verharding’ van de verzekeringsmarkt, hetgeen inhoudt dat het aantal aanbieders afneemt, premies stijgen en voorwaarden versoberd worden. De verzekerbaarheid komt hierdoor onder druk te staan. Dit alles heeft bijgedragen aan de gedachte dat verzekeren ‘slechts’ een van de mogelijke opties is om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. In feite is daarmee de stap gezet van verzekeringsdenken naar risicodenken.

Ook is de stap gezet van verzekeringsdenken naar het denken in aanspraken: niet de verzekering, maar de aanspraak zou leidend moeten zijn voor de medewerker. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio’s veelal kwetsbaar is ingevuld door ‘eenpitters’ met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context, kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. Aanpak Om invulling te geven aan deze uitdagingen is door de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) het project risicomanagement en verzekeringen gestart, om via landelijke samenwerking antwoord te vinden op bovenstaande ontwikkeling. Kort gezegd is het doel om: − landelijk te komen tot één set van aanspraken bij dienstongevallen; − collectief één ongevallenverzekering in te kopen (voor verzekerbare aanspraken); − een waarborgfonds op te richten om een oplossing te bieden voor (in ieder geval) de nietverzekerbare aanspraken; − een landelijk expertisebureau op te richten dat kan adviseren en bemiddelen; − strategische samenwerkingsverbanden aan te gaan, waaronder met de VNG. De stap die nu wordt gezet is het komen tot een stichting, als aangewezen rechtsvorm voor het expertisebureau risicobeheer.

Toekomstige situatie De veiligheidsregio’s hebben straks een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer, waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen inkopen en schades kunnen afwikkelen. Dit is een efficiency- en kwaliteitsslag. Het expertisebureau risicobeheer heeft bovendien samenwerkingsverbanden afgesloten met soortgelijke organisaties, zoals VNG Risicobeheer en Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam, om het initiatief waar mogelijk te versterken. Daarnaast levert dit initiatief op termijn ook besparing op door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Ook kunnen op termijn andersoortige risico’s door dit expertisebureau worden opgepakt. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Deelname aan het expertisebureau risicobeheer is vrijwillig. Rechtsvorm Voor de activiteiten van het expertisebureau risicobeheer is een vergunning van de Autoriteit Financiële Marken (AFM) vereist. Dit vloeit voort uit wet- en regelgeving over het adviseren en bemiddelen rondom verzekeringen. Deze vergunningsplicht heeft tot gevolg dat het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon noodzakelijk is. Het is niet mogelijk om deze activiteiten onder te brengen bij een veiligheidsregio of een andere rechtspersoon.

2

Hier liggen drie overwegingen aan ten grondslag: − de verwachting van juridisch experts is dat de AFM niet akkoord gaat met het onderbrengen van deze activiteiten bij een rechtspersoon met andersoortige activiteiten; − samenvoegen van de activiteiten van het expertisebureau met de werkzaamheden van een veiligheidsregio leidt tot aansprakelijkheidsrisico’s voor de veiligheidsregio’s; − het expertisebureau is wettelijk verplicht om een beroepsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Net als de AFM zal de beroepsaansprakelijkheidsverzekeraar bedenkingen hebben bij het samenvoegen van activiteiten. De aangewezen rechtsvorm voor deze samenwerking is een stichting. Dit sluit tevens aan op de rechtsvorm van het hierna nog op te richten waarborgfonds, dat is bedoeld voor het in gezamenlijkheid dragen van de niet-verzekerbare risico’s. Dit heet ‘verzekeren’ en is daarmee een activiteit die een vergunning van De Nederlandse Bank (DNB) vereist. Voor het fonds kan echter een beroep worden gedaan op een vrijstelling van deze vergunningsplicht. Hierbij is het dan wel van belang dat geen sprake is van een winstoogmerk. Dat maakt dat gekozen moet worden tussen de rechtsvorm ‘stichting’ en de rechtsvorm ‘onderlinge waarborgmaatschappij’. Dit laatste is een bijzondere verenigingsvorm. Gelet op de wens voor een lichte structuur, wordt voor het waarborgfonds een stichting beoogd.

Om de activiteiten van het op te richten expertisebureau hierop te laten aansluiten, ligt een stichting eveneens voor de hand. Hiermee wordt geen zwaardere structuur opgetuigd dan strikt noodzakelijk is. Advies De gemeenschappelijke regeling van Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond voorziet in de mogelijkheid tot het oprichten van een privaatrechtelijke rechtspersoon. Het besluit tot oprichting en deelname aan een rechtspersoon (in dit geval een stichting) wordt echter niet genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen kenbaar te maken (conform artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen). Gelet op het feit dat door de oprichting van de stichting een professionele organisatie ontstaat die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s wordt uw college geadviseerd de gemeenteraad voor te stellen geen zienswijze kenbaar te maken bij de het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) ten aanzien van de oprichting en deelname aan de Stichting expertisebureau risicobeheer veiligheidsregio’s.

FINANCIEN De kosten worden verdeeld op basis van hoofdelijke omslag. Naar verwachting bedragen de kosten circa € 22.500,-- incl. btw per veiligheidsregio per jaar. Voor Capelle aan den IJssel gaat het dan om een bedrag van ongeveer € 1.350,-- per jaar. De bijdrage aan de Veiligheidsregio RotterdamRijnmond wordt gedekt via taakveld 1.1. Brandweer en Crisisbestrijding.

JURIDISCH ADVIES N.v.t.

ONDERNEMINGSRAAD N.v.t.

COMMMUNICATIE N.v.t.

3

BIJLAGEN − − −

Conceptraadsvoorstel en -besluit; Conceptantwoordbrief; Ingekomen brief van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond inzake oprichting stichting expertisebureau risicobeheer

4