05C.07 - Accountantsverslag DCMR 2021

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking

Concept Accountantsverslag 2021

DCMR Milieudienst Rijnmond

Bijlagen

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. 14 april 2022

0I

1

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Aanbiedingsbrief

Jaarrekening

Gemeenschappelijke regeling DCMR Milieudienst Rijnmond T.a.v. het algemeen en dagelijks bestuur Parallelweg 1 3112 NA SCHIEDAM 14 april 2022

Vooruitblik

Referentie:

Jaarverslag

Onze samenwerking Bijlagen

Geacht bestuur,

Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat wij hebben opgesteld in het kader van onze opdracht om de jaarrekening 2021 (de ‘jaarrekening’) van uw gemeenschappelijke regeling. We hebben de controle uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbrief van 25 oktober 2021. Ondanks de uitdagende situatie in 2021 met Covid-19, hybride werken en daarmee ook nieuwe werkwijzen voor het uitvoeren van toezichtstaken zien wij een focus op doorontwikkeling en professionalisering van de organisatie. De belangrijke aandachtspunten zijn in kaart en hierop neemt het management actie. Denk hierbij aan het contractenbeheer en inrichting van (zichtbare) interne beheersing. Ons accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controle van uw jaarrekening en is met het management besproken op 28 maart 2022.

Wij bespreken de inhoud van dit verslag tijdens de vergadering het dagelijks bestuur op 14 april 2022. Heeft u in de tussentijd nog vragen, neem dan gerust contact met ons op. Wij bedanken u en uw medewerkers voor de medewerking tijdens onze controle. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

drs. A.E. Gerritsma RA senior director

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Fascinatio Boulevard 350, 3065 WB Rotterdam, Postbus 8800, 3009 AV Rotterdam T: 088 792 00 10, F: 088 792 95 33, www.pwc.nl ‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK 34180284), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en di ensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op www.pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

2

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze kernboodschappen In dit hoofdstuk hebben we onze kernboodschappen samengevat.

01

2I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze kernboodschappen Onze kernboodschappen in één oogopslag Jaarverslag Onze conclusies

•

Wij hebben onze controle van de jaarrekening van DCMR afgerond en verstrekken [zijn voornemens] hierbij een [goedkeurende] accountantsverklaring op het aspect getrouwheid en rechtmatigheid [te verstrekken]. Daarnaast geldt dat we geen indicaties van fraude en/of niet-naleving van wet- en regelgeving hebben geconstateerd.

•

Onze conclusies

Jaarverslag

Observaties jaarrekening

Ontwikkelingen 2021 •

•

DCMR heeft innovaties en vernieuwingen ingezet om toezichtstaken uit te kunnen blijven voeren. Daarnaast ligt een focus op het verder versterken van de P&C-cyclus. De interne beheersing is in ontwikkeling. DCMR werkt aan het opvolgen van de geconstateerde bevindingen in de rapportage interim-bevindingen en aan de volwassenheid van de IT organisatie.

•

Ontwikkelingen 2021

Onze samenwerking en vooruitblik •

Dit rapport is opgesteld uitsluitend voor gebruik door het dagelijks en algemeen bestuur van DCMR. Op dit rapport kan niet door derden worden gesteund aangezien derden niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden en de resultaten onjuist kunnen interpreteren. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid, zorgplicht en/of verantwoordelijkheid jegens andere partijen dan DCMR.

•

•

Het jaarverslag en de jaarrekening zijn verenigbaar Het jaarverslag heeft een goede informatiewaarde en leest prettig. Wel adviseren wij de resultaten van het uitgevoerde beleid meer op hoofdlijnen uit te werken.

We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces. De rechtmatigheidsverantwoording is effectief vanaf 2022. DCMR gaat in 2022 aan de slag met de voorbereidingen om de rechtmatigheidsverantwoording onderbouwd in de jaarrekening 2022 op te kunnen nemen. Volgend jaar zullen wij in de controleverklaring rapporteren over onze beoordeling van de frauderisicobeheersing.

Observaties jaarrekening

Audit

•

Onze samenwerking en vooruitblik

Het resultaat 2021 voor mutaties reserves is met -/-€1.175.000 negatiever dan de bijgestelde begroting waarin werd uitgegaan van -/-€826.000. Belangrijke oorzaken zijn lagere declarabele uren en een lager gerealiseerd gemiddeld uurtarief. Schatting van het bestuur zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed. uitgebalanceerde overwegingen

Bevindingen Bevindingen

•

•

Bij de controle van de Europese aanbestedingen hebben wij een fout van €201.000 gesignaleerd. Deze is echter reeds in 2019 als fout meegewogen. Er is geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid.

3

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze conclusies In dit hoofdstuk wordt uitleg gegeven over ons oordeel bij de jaarrekening. Hierin lichten we de geconstateerde fouten en onzekerheden voor de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid toe.

02

3I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze conclusies

Jaarverslag

Ons oordeel bij uw jaarstukken 2021 is goedkeurend [met beperking / afkeurend] voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid

Jaarrekening

Uw jaarrekening geeft een getrouw beeld

Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2021 van DCMR afgerond. Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid en financiële rechtmatigheid, onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. Fouten en onzekerheden geconstateerd in relatie tot getrouwheid In totaliteit hebben we [#] controleverschillen geconstateerd in relatie tot getrouwheid, waarvan er [#] zijn gecorrigeerd. De overzichten van deze fouten en onzekerheden inzake getrouwheid worden hier getoond. De totale rechtmatigheidsfout is €… miljoen Het totaal van de rechtmatigheidsfouten en -onzekerheden komt neer op

respectievelijk €… miljoen en €… miljoen (2020: €… miljoen en €.. miljoen). Afwijkingen van rechtmatigheidscriteria zijn veelal niet te corrigeren. Het detailoverzicht van fouten en onzekerheden inzake rechtmatigheid wordt hier getoond. Aanvullen bij definitieve afronding Overige informatie in uw jaarverslag is consistent met uw jaarrekening Als accountants zijn wij ervoor verantwoordelijk dat wij in onze controleverklaring verslag uitbrengen over de overige informatie die in het jaarverslag is opgenomen. De overige informatie omvat uw jaarverslag, programmaverslag, de paragrafen en de bijlagen]. Wij hebben geen materiële inconsistenties, materiële onjuistheden en/of omissies opgemerkt in de informatie die op grond van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) moet worden verstrekt.

Getrouwheid Oordeel:

Rechtmatigheid

Goedkeurend

Oordeel:

6.000

6.000

4.000

4.000

2.000

2.000

-

Goedkeurend

Fouten

◼ = absoluut bedrag fouten of onzekerheden x €1.000

Onzekerheden ◼ = door u vastgestelde goedkeuringstolerantie x €1.000

Fouten

Onzekerheden

3II

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Overzicht van gecorrigeerde fouten inzake getrouwheid

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik

De volgende geconstateerde afwijkingen betreffen de gecorrigeerde fouten in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €37.200.

Onze samenwerking Bijlagen #

1

Beschrijving

Jaarrekeningpost FSLI 1 FSLI 2

2

3 Totaal

Fouten

Onzekerheden

3III

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Overzicht van ongecorrigeerde fouten en onzekerheden inzake getrouwheid

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik

De volgende geconstateerde afwijkingen betreffende de ongecorrigeerde fouten en onzekerheden in relatie tot getrouwheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €37.200. Het dagelijks bestuur heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het dagelijks bestuur.

Onze samenwerking Bijlagen #

1

Beschrijving

Jaarrekeningpost FSLI 1 FSLI 2

2

3 Totaal

Fouten

Onzekerheden

3IV

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Overzicht van fouten en onzekerheden inzake rechtmatigheid

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik

De volgende geconstateerde afwijkingen betreffende de geconstateerde fouten en onzekerheden in relatie tot rechtmatigheid, boven de gestelde rapporteringstolerantie van €37.200. Afwijkingen in relatie tot rechtmatigheid zijn niet te corrigeren. Het dagelijks bestuur heeft geconcludeerd dat het kwalitatieve en kwantitatieve effect niet materieel is. Wij zijn het eens met deze beoordeling van het dagelijks bestuur.

Onze samenwerking Bijlagen #

1

Beschrijving

Jaarrekeningpost FSLI 1 FSLI 2

2

3 Totaal

Fouten

Onzekerheden

4

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Jaarverslag In dit hoofdstuk beschrijven we wat ons is In dit hoofdstuk beschrijven opgevallen in relatie tot de we wat ons is opgevallen in relatie de informatiewaarde van hettot jaarverslag. informatiewaarde vanwe hetonze jaarverslag. Daarnaast beschrijven visie op Daarnaast beschrijven we onze visie X. op de financiële positie van de gemeente de financiële positie.

05

5

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Financiële positie Weerbaarheid is iets gedaald, terwijl de wendbaarheid is toegenomen

Jaarverslag

Observaties jaarverslag

Wij hebben uw financiële positie aan de hand van vier kengetallen relevant voor DCMR onder elkaar gezet. Tevens nemen we in deze paragraaf de analyse van het resultaat 2021 ten opzichte van de begroting mee.

Jaarrekening

Financiële kengetallen laten een wisselend beeld zien

Vooruitblik

In 2021 is de solvabiliteit ten opzichte van 2020 gedaald, de belangrijkste oorzaak is het financieren van het negatief resultaat over 2021.

Financiële positie

Onze samenwerking Bijlagen

De structurele exploitatieruimte is toegenomen, dit houdt in dat de structurele baten de structurele lasten overtreffen. De toename komt door hogere structurele baten en lagere structurele lasten in 2021. Daarnaast is een toename van de rekeningcourantpositie met het Rijk van €2,9 miljoen zichtbaar. Hierdoor is de netto schuldquote verbeterd. Inventarisatie weerstandsvermogen De inventarisatie voor de risico’s ten aanzien van het weerstandsvermogen komt uit op €1,3 miljoen, in 2020 was de inschatting €1,5 miljoen. De belangrijkste mutaties in de risicoinschatting zijn dat fouten uit beheersing dossiers niet meer is opgenomen en het risico ‘niet in contract met de opdrachtgever’ onderdeel is geworden van de organisatieontwikkeling. De volgende risico’s zijn in de classificatie hoog ingeschat:

Kengetallen

DCMR 2021

Begroot 2021

2020

Solvabiliteit

34,4%

24,2%

36%

Weerstandsratio

2,11

Weerbaarheid

1,6

Wendbaarheid Structurele exploitatieruimte

6,4%

0,0%

4,9%

Nettoschuldquote

-2,4%

0,4%

-4,4%

Realisatie begroting (in €1.000) Resultaat voor reserves

-1.173

-826

1.360

Mutaties reserves

218

826

- 471

Resultaat na mutaties reserves

-954

0

1.831

5I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Financiële positie Weerbaarheid is iets gedaald, terwijl de wendbaarheid is toegenomen

Jaarverslag Financiële positie Observaties jaarverslag

•

Bedreiging continuïteit door verouderde soft- en hardware

•

Te lage gerealiseerde declarabele uren door ontwikkelingen als Covid-19, opleidingsdruk, organisatieverandering, de omgevingswet en nieuwe systemen

•

Tekort aan vakspecialisten

Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Bij de inschatting van de risico’s adviseren we als uitgangspunt de risico’s op te nemen die bij het voordoen direct uit het eigen vermogen gedekt dienen te worden of moeten worden opgevangen door een extra bijdrage en dus als actiepunt in de P&C-cyclus gelden. Bij het inschatten van de risico’s die DCMR dient te dekken uit het weerstandsvermogen speelt ook de wijze van financiering mee. Doordat DCMR op basis van declarabele uren wordt gefinancierd is er beperkte ruimte om nadelen op te vangen vanuit de eigen exploitatie. Realisatie resultaat nadeliger dan begroot en dan in 2020 Het resultaat voor mutaties reserves is met €1,2 miljoen negatief nadeliger dan de begroting na wijziging en ten opzichte van 2020. De belangrijkste afwijkingen zijn in de jaarrekening toegelicht. Belangrijke oorzaak zijn de lagere opbrengsten dan begroot (€2,3 miljoen), door lagere opbrengsten per uur en minder declarabele uren. Aan de andere kant zijn de directe kosten €2,2 miljoen lager dan begroot met name door overige personeelskosten en lagere kosten inhuur.

6

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Observaties jaarverslag en jaarrekening Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar

De kwaliteit van uw jaarverslag is goed

Jaarverslag

Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn.

Financiële positie

Jaarverslag voldoet aan eisen BBV

Observaties jaarverslag

In het BBV zijn diverse eisen opgenomen voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarverslag voldoet aan het BBV.

Jaarrekening en jaarverslag zijn verenigbaar

Jaarrekening

Kwaliteit paragrafen Vooruitblik

Jaarverslag voldoet aan eisen BBV

Bijlagen

Kwaliteit paragrafen

Onze samenwerking

Informatiewaarde is goed

Wij hebben vastgesteld dat alle verplichte informatie in de paragrafen is opgenomen. Daarnaast hebben wij de informatiewaarde van de paragrafen beoordeeld. In de paragraaf financiële resultaten is op een duidelijke wijze inzicht gegeven in de structuur en inrichting van DCMR. Informatiewaarde is goed Ons oordeel is gebaseerd op de leesbaarheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses. Wij zijn van mening dat het jaarverslag het bestuurde gewenste informatie verschaft voor de programma’s milieubeheer en bedrijfsvoering. De uitwerking is zijn zeer uitgebreid geeft informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. Wij adviseren wel om bondiger en meer op hoofdlijnen te rapporteren.

Doorontwikkeling jaarstukken De programmaverantwoording wordt opgesteld op basis van handmatige stappen afgeleid van de financiële administratie. De financiële sturing vindt vooral plaats op basis van de winst en verliesrekening die niet conform de BBV-vereisten is ingedeeld. Wij adviseren u daarom in de begroting en verantwoording een programma-indeling te kiezen die meer aansluit bij de eigenheid en financiële sturing van DCMR. Voor het BBV is leidend dat de verantwoording spiegelt aan de begroting en goedkeuring van het Algemeen Bestuur plaatsvindt. De programma-indeling is hierbij vrij.

7

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag

Jaarrekening

Jaarrekening

In dit hoofdstuk geven we een beschrijving voor de verrichte werkzaamheden met betrekking tot de verhoogde risico’s, rechtmatigheid en schattingen. Ten slotte staan we stil bij fraude en het niet naleven van wet -en regelgeving.

Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

06

8

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening

Verhoogde risico’s Bij de uitvoering van de werkzaamheden ten aanzien van de verhoogde risico’s hebben we [geen] uitzonderingen of aanwijzingen van fouten en/of frauduleuze activiteiten opgemerkt In onderstaande tabel geven wij een samenvatting van de bevindingen van verrichte werkzaamheden met betrekking tot de significante en hogere-normale risico’s die in onze controleaanpak zijn bepaald

Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving

Risico

Uitkomst controlewerkzaamheden

Managementbeïnvloeding: het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management

Het doorbreken van beheersingsmaatregelen door het management is op basis van de controlestandaarden altijd een significant risico. Interne beheersingsmaatregelen, ongeacht hoe goed in opzet en bestaan, kunnen risico's van materiële onjuistheden in de jaarrekeningen slechts beperken, en niet volledig afdekken, wegens de inherente beperkingen van interne beheersingsmaatregelen. We hebben een data-analyse uitgevoerd op (handmatige) boekingen 2021 voor DCMR. We hebben uit hoofde van deze test geen ongebruikelijke transacties geconstateerd.

Rechtmatigheid van de aanbestedingen: het risico van het niet nakomen van aanbestedingsrichtlijnen

De aanbestedingsrichtlijnen zijn complex. De omvang van de onrechtmatige aanbestedingen is in lijn met 2020. De toelichting is opgenomen in de paragraaf rechtmatigheid.

Risiconiveau

Normaal

Significant

Normaal

Significant

Normaal

Significant

Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Dit risico rondom mogelijke gunning aan bevriende partijen is doorgaans bij gemeenschappelijke regeling een verhoogd risico. Dit komt omdat deze zaken doen met Aanbestedingen: het risico een veelvoud aan leveranciers met ook nog een grote diversiteit in inkoop van goederen en dat aanbestedingen worden diensten. Bij onze controlewerkzaamheden hebben we gecontroleerd of voldoende gegund aan bevriende functiescheiding is gehanteerd bij aanbestedingstrajecten en bij het aangaan van partijen contracten. We hebben bij het uitvoeren van deze controlewerkzaamheden geen bevindingen geconstateerd.

9

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Rechtmatigheid De onrechtmatige Europese aanbestedingen blijven gelijk

Jaarverslag

Contract Raet in relatie tot Europese aanbestedingen

Jaarrekening

Zoals in het accountantsverslag 2020 opgenomen blijkt uit het contract met Raet (de leverancier van uw HRM-systeem) een Europese aanbestedingsfout van €201.000. De rechtmatigheidsfouten voor dit contract zijn echter in eerdere jaren al meegewogen in het oordeel van de vorige accountant en worden derhalve niet meegenomen in ons oordeel in 2021. De verplichtingen in het contract zijn opgenomen in de niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

In 2021 is besloten door DCMR om de aanbesteding van het nieuwe HRsysteem met een extra jaar uit te stellen (in totaal twee jaar). Op basis van de uitgaven van 2021 resulteert het verlengen van het huidige contract in een geschatte rechtmatigheidsfout van €201.000 in de controle van het boekjaar 2022. Wij hebben geen nieuwe bevindingen rondom naleving EUaanbestedingen geconstateerd. De interne controle van de rechtmatigheid aanbestedingen is verbeterd maar nog niet voldoende De controle van de Europese aanbestedingen heeft in het afgelopen jaar een positieve ontwikkeling doorgemaakt. De lijst van inkopen van substantiële omvang (boven €50K) wordt periodiek geactualiseerd en gemonitord op acties. Er is een vierjarig crediteurenbestedingen overzicht (spend) gerealiseerd met data van SAP en Oracle om te bepalen welke aanbestedingsprocedure er gevolgd moet worden. In de organisatie is de interne controle van de rechtmatigheid van aanbestedingen belegd bij de verbijzonderde interne controle in het plan van aanpak VIC en de rechtmatigheidsverantwoording.

Op basis van onze controlewerkzaamheden blijven wij uw aandacht vragen voor de onderbouwing en dossiervorming van de gevolgde aanbestedingsprocedures. Mede in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is het van belang dat er zichtbare documentatie (en interne toetsing plaatsvindt) ter onderbouwing van de juistheid van de gevolgde aanbestedingsprocedure. Wij hebben in onze controle meerdere dossiers aangetroffen waarbij enkelvoudig wordt gegund, terwijl het inkoopbeleid van DCMR gezien de verwachte uitgaven om een meervoudig onderhandse procedure vraagt. DCMR heeft een professionalisering doorgevoerd, wanneer een onrechtmatigheid blijkt vanuit inkoop of de interne controle dient afstemming met de concerncontroller plaats te vinden en eventueel vindt escalatie naar de directie plaats. In de verdere beheersing van aanbestedingen is het belangrijk om aan de voorkant de wijze van aanbesteden te onderbouwen en te documenteren, zodat achteraf vastgesteld kan worden dat afwijkingen conform het geldende beleid (en/of de Europese aanbestedingsregels) zijn uitgevoerd. Het risicoprofiel rondom aanbestedingen is sectorbreed verhoogd rondom ‘inhuur van medewerkers’ en ‘aanbestedingen rondom IT’

Inhuur van medewerkers blijft in de gehele sector een aandachtspunt als gevolg van de wijziging in de Aanbestedingswet sinds 2016. Het risico bestaat dat individuele contracten ten onrechte niet gezamenlijk zijn aanbesteed of dat door het gebruiken van meerdere verleningstermijnen toch drempels worden overschreden. Sommige IT/administratieve systemen zijn niet ‘zomaar’ opnieuw in de markt te zetten omdat dit de ruggengraat vormt van de gehele (financiële) administratie. Desalniettemin zijn hier in de Aanbestedingswet ook strikte regels voor en vragen wij uw aandacht hiervoor.

9I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Rechtmatigheid Onze observaties met betrekking tot rechtmatigheid

Jaarverslag Jaarrekening

Eerste jaar verbijzonderde interne controle bij DCMR

Verhoogde risico's

In 2021 is DCMR gestart met de uitvoering van verbijzonderde interne controles in een ingerichte Verbijzonderde Interne Controle functie. Het startpunt voor de verbijzonderde interne controle was het in kaart brengen van de processen binnen DCMR, uitgewerkt in flowcharts. Daarnaast is er een plan van aanpak opgesteld. De verbijzonderde interne controle heeft zich gericht op de processen rondom opbrengsten, inkoop en salarissen. Wij hebben kennis genomen van de uitkomsten van het salarisproces en kunnen ons vinden in de uitkomsten. De andere twee processen waren nog niet afgerond bij start van de jaarrekeningcontrole. Tevens zijn er concept rapporten opgesteld waarin de bevindingen per proces zijn opgenomen.

Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Het eerste jaar is DCMR nog zoekende geweest in hoe invulling te geven aan deze functie. Voor komend jaar kunnen nog de nodige stappen worden gezet door een inventarisatie te maken van welke beheersingsmaatregelen aanwezig zijn en welke maatregelen dekken nu welke controledoelstellingen (juistheid, volledigheid, afgrenzing, voorwaardencriterium etc.) af. Om vervolgens te bepalen waar nog leemten zijn. Van de leemten die aangetroffen zijn, dient vervolgens bepaald te worden welke kunnen leiden tot een rechtmatigheidsfout. Graag denken wij mee in de doorontwikkeling van de verbijzonderde interne controles bij DCMR.

Geen sprake van onrechtmatigheden in het kader van begrotingsrechtmatigheid Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van het bestuur. Is op programma of kredietniveau niet meer besteed dan waar u als bestuur toe besloten heeft. Op basis van artikel 4 van uw financiële verordening blijkt dat de begroting wordt vastgesteld op programmaniveau.

Begrotingsoverschrijdingen (op programmaniveau) kúnnen dus, in sommige gevallen, als onrechtmatig worden aangemerkt. De spelregels rondom begrotingsrechtmatigheid veranderen vanaf 2022. In het hoofdstuk ‘Vooruitblik’ geven we inzicht in de gerelateerde ontwikkelingen. Voor bijna alle programma’s geldt dat er op het niveau van de lasten geen overschrijding heeft plaatsgevonden. Op saldoniveau (dus met inbegrip van baten) heeft er voor 2 programma’s een overschrijding plaatsgevonden.

10

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Schattingen De schattingen van het dagelijks bestuurnader uitgelicht

Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's

Bij het opstellen van de jaarrekening moet het bestuur belangrijke boekhoudkundige schattingen, beoordelingen en aannames toepassen en toelichten. Wij hebben de belangrijkste schattingen, beoordelingen en aannames die door het bestuur zijn gedaan beoordeeld en concluderen dat deze zijn gebaseerd op passende bewijsstukken en goed uitgebalanceerde overwegingen. Onderstaande tabel bevat een overzicht van onze bevindingen met betrekking tot die schattingen en oordelen.

Rechtmatigheid Schattingen Schatting

Waarde (x €1.000)

Oordeel Opmerkingen

Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing

2021

2020

2021

2020

Waardering materiële vaste activa

1.886

2.097

Voor de activa met een economisch nut hebben wij geen indicaties van bijzondere waardevermindering geconstateerd. Tevens zijn de gehanteerde afschrijvingstermijnen in lijn met de verwachte gebruiksduur van de activa.

Juistheid en volledigheid overige vorderingen en overlopende activa

1.117

2.688

In de jaarrekening 2020 was de post onderhanden werk opgenomen. Uit analyse van de aard van de opgenomen post, blijkt dat het hierbij gaat om nog te factureren omzet. Derhalve is in de definitieve jaarrekening 2021 het onderhanden werk als nog te facturen omzet verwerkt.

Volledigheid overlopende passiva en overige schulden

14.137

10.551

Met onze werkzaamheden ten aanzien van de overlopende passiva en overige schulden hebben wij vastgesteld dat er sprake is van een evenwichtige schatting. Er is geen sprake van bevindingen ten aanzien van deze jaarrekeningposten, anders dan enkele reclassificaties die in de jaarrekening zijn verwerkt.

Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Controleverschil

Optimistisch

Evenwichtig

Voorzichtig

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Impact van Covid-19 De impact van Covid-19 voor de jaarrekening(controle) 2021

Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid

Het coronavirus heeft geleid tot een onvoorstelbare impact op het openbare leven en op het persoonlijke leven van velen. Van economie tot veiligheid en van cultuur tot het welzijn van inwoners zelf. Dat we moeten toewerken naar een ‘nieuwe manier van werken’, ondervinden we tot op de dag van vandaag. DCMR heeft per programma inzicht gegeven in de impact van Covid-19

Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

In de programmaverantwoording en de toelichting van het resultaat zijn de effecten van Covid-19 uitgewerkt. Aan de ene kant is dit gedaan door een toelichting te geven hoe de financiële resultaten zijn geraakt en aan de andere kant door te schetsen welke mogelijkheden, onmogelijkheden en nieuwe manieren van werken er in Covid-19 tijd zijn ontstaan in de toezicht en vergunningstaken.

11

12

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening

Fraude en wet- en regelgeving Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen. Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan mogelijke frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving.

Verhoogde risico's

Impact van Covid-19

DCMR beschikt nog niet over een gestructureerd frauderisicoanalyse proces. Wij adviseren u minimaal 1 eenmaal per jaar een frauderisicoanalyse uit te voeren en daarin tevens aandacht te besteden aan risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving en maatregelen op te zetten en te implementeren om risico’s te beheersen en te mitigeren.

Fraude en wet- & regelgeving

Formalisering van intern controlekader is nodig

Rechtmatigheid Schattingen

Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt. Het voorkomen en opsporen van fraude binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management en degenen die belast zijn met governance. In dat kader is het noodzakelijk dat u een frauderisicomanagementsysteem implementeert dat bijdraagt aan het voorkomen en detecteren van fraude. Denk hierbij aan relevante aspecten als een gedragscode, een klokkenluidersregeling, een incidentenregistratie, een onderzoeksprotocol en een frauderisicoanalyse.

Verantwoordelijkheden van het dagelijks en algemeen bestuur De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van DCMR (algemeen bestuur) en het dagelijks bestuur. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wet- en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven. Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2021 zijn geen aanwijzingen van fraude onder onze aandacht gekomen. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen Tijdens de controle van de jaarrekening 2021 zijn geen gevallen van nietnaleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.

13 21

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Kwaliteit interne beheersing Opvolging bevindingen inzake kwaliteit interne beheersing

Jaarverslag Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Impact van Covid-19 Fraude en wet- & regelgeving Kwaliteit interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

In november vorig jaar hebben wij de volgende bevindingen gerapporteerd inzake de volwassenheid van uw interne beheersing. Wij zien aandacht en focus voor de verbetering van de interne beheersing en daarmee de volwassenheid van de organisatie. Onrechtmatige betalingen andere beheersmaatregelen dan hash totals mogelijk Uit navraag bij DCMR blijkt dat de aanbeveling om in het betalingsproces hashtotals te gebruiken niet geïmplementeerd kan worden om dat deze functionaliteit nog niet aanwezig is in SAP. Het risico op aanpassingen in het betaalbestand wordt deels gemitigeerd door voldoende functiescheiding bij het wijzigen van crediteurenstamgegevens en in de betaalapplicatie. Wij adviseren de mogelijkheden te blijven onderzoeken en als dat geen oplossing geeft specifieke werkzaamheden in de VIC in te richten om het restrisico achteraf te mititgeren. Kwaliteit Spendanalyse aanbestedingen toegenomen in 2021 De kwaliteit van de spendanalyse is in 2021 toegenomen. Er is een vierjarig crediteurenoverzicht gerealiseerd met data van SAP en Oracle om te bepalen welke aanbestedingsprocedure er gevolgd moet worden. In de organisatie is de interne controle van de rechtmatigheid aanbestedingen inmiddels belegd bij de verbijzonderde interne controle door het onderdeel te maken van het plan van aanpak VIC en rechtmatigheidsverantwoording. De lijst

van inkopen van substantiële omvang (boven 50K) wordt periodiek geactualiseerd en gemonitord op acties. Om de spendanalyse nog verder te professionaliseren adviseren wij om de opmerkingen in de analyse op te splitsen in kolommen. Hierbij denken wij aan de volgende verschillende uitsplitsingen: 1) Opdeling van de crediteuren in: EU aanbesteed, niet EU aanbesteed, Niet aanbestedingsplichtig 2) Toegepaste aanbestedingsvorm (EU, MVO, enkelvoudig etc.) 3) Vorm van de opdracht (werken, diensten, leveringen) met bijbehorende drempelbedragen 4) Onderbouwing waarom het terecht is dat de toegepaste aanbestedingsvorm gehanteerd is. Beheersing IT risico’s verder ingericht In de rapportage interim bevindingen hebben wij initieel 13 bevindingen en aanbevelingen gerapporteerd inzake de beheersing van de IT en algemene IT beheersmaatregelen. In het voorjaar 2022 zijn hiervan in opzet 10 bevindingen ingericht, de overige 3 bevindingen zijn onderhanden in de opvolging. De daadwerkelijke opvolging van deze bevindingen zullen wij in de voorbereiding op de jaarrekeningcontrole 2022 beoordelen. De mate van opvolging laat de focus op de versterking van de IT organisatie zien. Bevindingen

1. Mogelijkheid tot onrechtmatige betalingen Niet opgepakt

Onderhanden

Opgepakt

2. Analysestappen en duidelijke conclusie ontbreekt bij spendanalyse

Status

14

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze controleverklaring Rechtmatigheidsverantwoording Onze samenwerking Bijlagen

Vooruitblik In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2022 relevant zijn DCMR. Dat zijn onder meer de veranderende controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijzigingen in (onze) controlestandaarden.

07

Accountantsverslag 2021 | DCMR

15

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Onze controleverklaring

Onze conclusies

Onze controleverklaring wordt uitgebreider op het aspect fraude

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze controleverklaring Rechtmatigheidsverantwoording Onze samenwerking Bijlagen

Aankomende wijzigingen in de controleverklaring van accountants ten aanzien van fraude en continuïteit Op 8 december 2021 heeft de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) besloten dat accountants voor jaarrekeningcontroles die vallen binnen het domein van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) vanaf het boekjaar 2022 uitgebreider moeten rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring. Deze wijzigingen zullen ook van invloed zijn op de controleverklaring die wij vanaf 2022 verstrekken.

Ten aanzien van fraude zullen wij op basis van de aangepaste standaard gaan rapporteren over de risico-inschatting, verrichte werkzaamheden en materiële bevindingen ten aanzien van fraude. We raden aan een overkoepelende frauderisicoanalyse op te stellen Bij DCMR constateren we dat er in de processen, procedures en interne controles aandacht is ter voorkoming van fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik. Ook is er aandacht voor risicomanagement in brede zin, mede in relatie tot de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Wat vervolgens moet gebeuren is het opstellen en formaliseren van beleid. Denk aan het opstellen van een overkoepelende risicoanalyse, klokkenluidersregeling en een eigen integriteitsbeleid.

Een editie van PwC’s Spotlight is volledig gewijd aan fraude en het geeft onder andere inzicht in de diverse rollen en verantwoordelijkheden voor verschillende gremia. Ook bevat het handvatten over hoe de ambtelijke organisatie een frauderisicoanalyse kan opstellen. Daarnaast adviseren we de directie en het dagelijks bestuur om te beoordelen wat de kwaliteit is van het gehele fraudepreventieprogramma en, indien nodig, tijdig maatregelen te treffen om de kwaliteit van dit programma te verbeteren. De kwaliteit van dit programma is mede bepalend voor de bevindingen die wij in de controleverklaring zullen (moeten) rapporteren. Wij adviseren de directie en het dagelijks bestuur tevens om hierover zelf in de risicoparagraaf in uw paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren zodat wij hier in onze controleverklaring naar kunnen verwijzen en de door u gerapporteerde informatie kunnen bevestigen.

16

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Rechtmatigheidsverantwoording (1)

Onze conclusies

De voorbereidingen voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn in volle gang

Jaarverslag Jaarrekening

De kadernota rechtmatigheid 2022 is gepubliceerd

Onze samenwerking

In augustus 2021 is de kadernota rechtmatigheid 2022 verschenen. De commissie BBV geeft in deze nota haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording. De kadernota bevat stellige uitspraken en aanbevelingen die relevant zijn voor uw organisatie. Daarnaast wordt er in hoofdstuk 2 ingegaan op het bestuurlijk belang, waarin op hoofdlijnen uitleg wordt gegeven over het begrip rechtmatigheid en de rollen die de verschillende partijen hebben rondom de toepassing van rechtmatigheid. Wij bevelen u aan om kennis te nemen van dit hoofdstuk.

Bijlagen

De rechtmatigheidsverantwoording als kans

Vooruitblik Onze controleverklaring Rechtmatigheidsverantwoording

Naar aanleiding van bovengenoemde consultatie inzake de Kadernota rechtmatigheid 2022 bleek dat er een brede behoefte was aan een nadere duiding van de inhoud en reikwijdte van de paragraaf bedrijfsvoering. Daarom heeft de commissie BBV besloten om naast de actualisatie van de Kadernota rechtmatigheid een Notitie paragraaf bedrijfsvoering op te stellen. Vanuit PwC hebben we recent een ‘blog’ gepubliceerd over ‘De rol van de raad bij de rechtmatigheidsverantwoording’ waarin een zestal adviezen wordt geschreven. Eén van die adviezen is: “Wees helder over de gewenste rapportage door het dagelijks bestuur”. We hebben DCMR eerder geadviseerd om voor te sorteren op de invoering van de rechtmatigheids-verantwoording en (bijvoorbeeld) de paragraaf bedrijfsvoering al hierop in te richten. Vanuit de kadernota komen onder andere de volgende stellige uitspraken naar voren: •

In de paragraaf bedrijfsvoering wordt op basis van de afspraken met het algemeen bestuur, aanvullende informatie opgenomen over de individueel

geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheidsverantwoording; •

In de paragraaf bedrijfsvoering beschrijft het dagelijks bestuur welke actie het onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

DCMR bespreekt ontwikkelingen controle raamwerk en invulling verbijzonderde interne controle in paragraaf bedrijfsvoering DCMR heeft de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag van de jaarstukken 2021 gedeeltelijk geactualiseerd. De paragraaf bedrijfsvoering bevat nu tevens de ontwikkelingen omtrent het controle raamwerk en hoe invulling is gegeven aan de verbijzonderde interne controle. Om in 2022 aan de stellige uitspraken invulling te geven, zou concreter toegevoegd moeten worden wat de geconstateerde afwijkingen zijn en welke acties er ondernomen worden om deze afwijkingen te voorkomen. Er wordt nu slechts aangegeven dat er een concept rapport voor een tweetal processen ligt en dat er in 2021/2022 op basis van deze rapporten actie is/wordt ondernomen. De voorbereidingen rechtmatigheidsverantwoording zijn in volle gang Voor de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording bent u van plan om te steunen op de interne controles die in de eerste lijn worden uitgevoerd en de review (verbijzonderde interne controles) die in de derde lijn worden uitgevoerd. DCMR bereidt zich voor op de rechtmatigheidsverantwoording door de invulling van de verbijzonderde interne controle. Wij vragen uw aandacht om de observaties die wij hebben gedeeld te verwerken in uw controleaanpak voor de rechtmatigheidsverantwoording.

16I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen

Rechtmatigheidsverantwoording (2)

Onze conclusies

Inzicht in de veranderingen en de misverstanden rondom de rechtmatigheidsverantwoording

Jaarverslag Jaarrekening

Wat is er veranderd?

Wat zijn de misverstanden?

•

•

Het dagelijks bestuur wordt nu verantwoordelijk voor de rechtmatigheid. Dit klopt niet. Dit was namelijk al zo, dus dit is niet veranderd.

•

De werkzaamheden van de accountant worden minder. Dit klopt niet. Omdat de accountant een getrouwheidsoordeel geeft bij de rechtmatigheidsverantwoording, dient de accountant net zoveel werkzaamheden te verrichten als in het verleden.

•

Rechtmatigheidsfouten kunnen nog steeds leiden tot een anders dan goedkeurende controleverklaring. Dat klopt niet. Rechtmatigheidsfouten wegen niet meer mee voor het oordeel van de accountant en kunnen dus ook niet leiden tot een aangepaste controleverklaring. Indien de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording zelf niet kan worden vastgesteld, kan dit impact hebben op de controleverklaring van de accountant.

•

Een rechtmatigheidsverantwoording is hetzelfde als een ‘In Control Statement’. Dat klopt niet. Een In Control Statement omvat meer aspecten dan rechtmatigheid.

•

Het dagelijks bestuur moet alle afwijkingen toelichten. Dat klopt niet. In de rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur alle afwijkingen toe voor zover die leiden tot een overschrijding van de verantwoordingsgrens (maximaal 3%). In de paragraaf bedrijfsvoering wordt een toelichting gegeven op alle afwijkingen die uitkomen boven de rapporteringstolerantie (die ook voor de accountantscontrole geldt, namelijk €37.200).

Vooruitblik Onze controleverklaring

Het dagelijks bestuur rapporteert over de rechtmatigheid van de jaarrekening en niet de accountant. De toelichting wordt opgenomen in de bedrijfsvoeringsparagraaf.

•

Het algemeen bestuur bepaalt een grens waarboven afwijkingen in de verantwoording moeten worden opgenomen en deze bedraagt maximaal 3%.

Onze samenwerking

•

Regels voor begrotingsonrechtmatigheid dienen in de financiële verantwoording te worden vastgelegd.

Bijlagen

•

De accountant geeft een verklaring bij de getrouwheid van de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording die daar onderdeel van uitmaakt.

•

In het verleden telden getrouwheidsfouten ook als rechtmatigheidsfouten. Voor de rechtmatigheidsverantwoording is dit niet meer het geval; daarin worden alleen rechtmatigheidsfouten toegelicht die afwijkingen zijn van het voorwaarden-, begrotings- of M&O-criterium;

•

Uw organisatie dient bewust controlewerkzaamheden te doen c.q. beter vast te leggen voor onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording.

Rechtmatigheidsverantwoording

16II

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Rechtmatigheidsverantwoording (3) Inzicht in de status van de voorbereidingen

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze controleverklaring Rechtmatigheidsverantwoording Onze samenwerking Bijlagen

Regels voor begrotingsonrechtmatigheid dienen in de financiële verantwoording te worden vastgelegd In de verantwoording dienen het bestuur toe te lichten wat de begrotingsonrechtmatigheden zijn. De commissie BBV adviseert om tussen algemeen en dagelijks bestuur af te spreken hoe afwijkingen van de begroting geïnterpreteerd worden in het kader van het uitoefenen van het budgetrecht door het algemeen bestuur. Begrotingsonrechtmatigheden die binnen de beleidskaders van het algemeen bestuur passen, moeten worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens is overschreden), maar worden dan niet nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij is het ook belangrijk om stil te staan bij de uitganspunten in de huidige financiële verordening en de rol van de autorisatie van afwijkingen bij de werkplannen. Mogelijke inhoud van de paragraaf bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de bedrijfsvoering en organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen. Zo kunnen in deze paragraaf onderwerpen als integriteit, innovatie en privacy aan de orde komen. Maar ook de organisatiestructuur, personeelsbeleid, duurzaamheidsbeleid en investeringsbeleid kunnen aan de orde komen.

Voorop staat dat de eigenheid van de organisatie en de wens van het algemeen bestuur bepalend is voor de onderwerpen in de paragraaf bedrijfsvoering.

Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden

Heeft het bestuur reeds afspraken gemaakt over deze onderwerpen: Ja

Onder handen

Starten

De verantwoordingsgrens voor 2022 is bepaald op basis van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves



De verantwoordingsgrens voor 2022 is vastgesteld door het bestuur



Het normenkader 2022 is onder handen of datum vaststelling door het bestuur is gepland



De financiële verordening is herzien indien er staat dat de accountant de rechtmatigheid toetst



De financiële verordening bevat op welke wijze wordt omgegaan met begrotingsonrechtmatigheden



Het algemeen en dagelijks bestuur hebben overeenstemming inzake de mate van detail in de paragraaf Bedrijfsvoering



Het interne controleplan van DCMR bevat een scoping van de processen en balansposten, risicoanalyses per proces en post en controleaanpak



17

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Onze samenwerking In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers.

08

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

In deze huidige tijd van digitaal samenwerken hebben wij een zeer plezierige samenwerking ervaren en is de communicatie tussen het kernteam jaarrekeningcontrole, de afdeling interne controle en PwC goed verlopen. Hierbij waren de communicatielijnen kort en dit heeft ertoe bijgedragen dat het over het algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. We hebben een open en fijne cultuur ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn. Onze reflectie op het proces van de jaarrekeningcontrole In de jaarrekeningcontrole zien wij dat er goede stappen zijn gemaakt in de kwaliteit van de aanlevering van het balansdossier. Bij het opvragen van aanvullende informatie merken wij dat veel vragen bij dezelfde medewerkers terecht komen. De samenwerking hierbij is prettig verlopen. De kwaliteit van de dossiervorming kan nog toenemen door een interne reviewslag uit te voeren en de gehanteerde uitgangspunten bij schattingen zichtbaar uit te werken. Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2021 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.

17I

18

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

Bijlagen In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de Wnt-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe. Tot slot geven we een update over de verplichte communicatie

09

19

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

SiSa [Geen] Bevindingen in de SiSa-bijlage

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen

Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2021. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (‘BADO’) zwaardere rapporteringtoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening.

SiSa

De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering:

Wet normering topinkomens

•

€12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000;

•

10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000;

•

€125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000.

Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de onderstaande tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.

Nr.

Regeling/indicator

Naam specifieke uitkering

1

IenW E23

Proefontgassing

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/ onzekerheid

20

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Wet normering topinkomens De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit

Geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2021

De WNT is in 2021 beperkt gewijzigd

Als onderdeel van onze controle hebben wij de nalevering van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet is de directeur/secretaris aangewezen als topfunctionaris. Deze bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.

In 2021 is er voor de WNT weinig gewijzigd ten opzichte van 2020. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector overheid. De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €201.000 in 2020 naar €209.000 in 2021.

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl

Daarnaast waren de volgende aandachtspunten mogelijk relevant voor de WNT-verantwoording 2021 van de gr:

Bijlage Wet normering topinkomens (WNT)

•

Als één van de topfunctionarissen ook nog een bezoldiging op andere gronden dan de topfunctie krijgt, dan had er mogelijk een extra overzicht in de WNT-verantwoording opgenomen moeten worden. Voor DCMR is dit niet van toepassing gebleken.

•

Als de gr niet-topfunctionarissen in dienstbetrekking zou hebben die in 2021 méér bezoldiging ontvingen dan hun deeltijdfactor x €209.000, dan had deze (op functie) als ‘overige functionarissen’ in de WNT-verantwoording opgenomen moeten worden. Voor de gr is dit niet van toepassing gebleken.

De aandachtspunten voor de WNT-verantwoording 2021 uitgelicht

U heeft één topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2021.

Communicatie Verantwoordelijkheden

De twee topfunctionarissen zijn beiden in loondienst.

U heeft in 2021 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd

21

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Materialiteit De materialiteit is gedurende de controle afgenomen

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

De gehanteerde materialiteit is €744.000 De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen.

In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zijn de goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de oordeelsvorming over de jaarrekening van de gr hanteert. De grondslag voor het bepalen van deze toleranties betreft de totale werkelijke kosten van de gr, inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves. Materialiteit bepaalt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van vastgestelde afwijkingen op onze verklaring. Op basis van de begroting zou de materialiteit €748.500 bedragen. De materialiteit wordt echter geactualiseerd op basis van de feitelijke financiële gegevens en wijzigingen in uw organisatie en omgeving gedurende het hele jaar. Aangezien de werkelijke lasten, inclusief dotaties aan de bestemmingsreserves, lager zijn dan in de programmabegroting op basis waarvan wij onze initiële materialiteit hebben berekend, heeft er op basis van de wettelijke uitgangspunten een verlaging plaatsgevonden naar €744.000

Ontwikkeling van de materialiteit €2.500.000

€2.000.000

€1.500.000

€1.000.000

€500.000

€Begroting Fouten

Figuur X

Jaarrekening Onzekerheden

22

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Communicatie Update over onze communicatie met u

Jaarverslag Jaarrekening

Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden

Opdrachtbrief

Rapportage interimbevindingen

Accountantsverslag

Vooruitblik Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant



Onze samenwerking Bijlagen

Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC



De zaken die zijn aangemerkt als kernpunten van de controle



SiSa

Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle





Wet normering topinkomens

Eventuele ontdekte of vermoede fraude





Materialiteit

Niet naleven van wet- en regelgeving



Communicatie

Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management



Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.



Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het dagelijks bestuur



Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces



Niet-gecorrigeerde afwijkingen



Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van DCMR



Verantwoordelijkheden

Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s





23

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Verantwoordelijkheden (1)

Jaarverslag

Overzicht van verantwoordelijkheden van dagelijks en algemeen bestuur met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving

Jaarrekening

De verantwoordelijkheden het dagelijks bestuur bestaan uit:

Vooruitblik Onze samenwerking

• •

Bijlagen • SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit

• •

Communicatie Verantwoordelijkheden •

het identificeren en monitoren van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de GR en zorgen voor volledigheid ervan; het uitvoeren van een risicobeoordeling die expliciet het risico op fraude omvat, door een analyse van prikkels en druk, kansen, en gedrag en rationalisatie, en het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving; het opstellen en uitvoeren van programma’s en beheersingsmaatregelen ter preventie, ontmoediging en opsporing van fraude (fraudebestrijdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving; het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van de gr integer zijn en ethisch gedrag bevorderen; ervoor zorgen dat de activiteiten van de gr worden uitgevoerd conform de bepalingen van wet- en regelgeving, inclusief het voldoen aan de wet- en regelgeving waarin de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening wordt geregeld; het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het management wordt gebracht.

De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast met toezicht (het algemeen bestuur) bestaan uit: • •

•

• •

het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag door middel van actief toezicht; het beoordelen van de vaststelling van frauderisico’s door het management en niet-naleving van wet- en regelgeving, het nemen van passende maatregelen en het zorgen voor een juiste tone at the top; het waarborgen dat het seniormanagement, directie en bestuur passende maatregelen nemen om fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving te ontmoedigen en te voorkomen, voor een betere bescherming van investeerders, medewerkers en andere belanghebbenden; het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het bestuur wordt gebracht. het aannemen van een kritische houding ten opzichte van het bestuur op het gebied van niet-gebruikelijke transacties met verbonden partijen en tussen ondernemingen binnen de groep.

23I

Accountantsverslag 2021 | DCMR

Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies

Verantwoordelijkheden (2) Overzicht van verantwoordelijkheden van ons als accountant met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving

Jaarverslag Jaarrekening Vooruitblik Onze samenwerking

De verantwoordelijkheid van de accountant bestaat uit: •

•

Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens

•

Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden

• •

het plannen en uitvoeren van de controle om een redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat, hetzij door fraude of door fouten. het beoordelen of de programma’s en de interne beheersingsmaatregelen van de GR, waarmee geïdentificeerde risico’s van materiële fouten als gevolg van fraude en van niet-naleving van wet- en regelgeving worden aangepakt, op de juiste wijze zijn opgezet en worden uitgevoerd; het evalueren van het proces dat het management hanteert voor het beoordelen van de doeltreffendheid van de programma’s en interne beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving; het evalueren van iedere fraude door het seniormanagement en het effect op de beheersingsomgeving; het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.

In de context van onze controle van de jaarrekening zijn onze doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving als volgt: •

•

•

•

het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van weten regelgeving; het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico’s van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren; het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening; en het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.