05.04 - presentatie Rekenkamer DoeMee-onderzoek energiebesparingsplicht Capelle
Tekst van het document
Brief over DoeMee-onderzoek energiebesparingsplicht 24 februari 2026
Wat is de Energiebesparingsplicht? Organisaties die >50.000 kWh of >25.000 m3 aardgas per jaar gebruiken, zijn verplicht maatregelen te nemen die binnen vijf jaar terug zijn te verdienen. Wat is de Informatieplicht energiebesparing? Organisaties moeten iedere 4 jaar hun omgevingsdienst actief informeren over de genomen maatregelen.
Controle door gemeenten gemandateerd aan omgevingsdiensten Waarom belangrijk voor de raad? Wat je bespaart hoef je niet op te wekken en drukt niet op het stroomnet.
Onderzoek door Vereniging van Rekenkamers • 2025: DoeMee-onderzoek met 110 andere gemeenten en 12 provincies. • Input voor het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de plichten. Rekenkamer Capelle aan den IJssel • 2025: In Capelle: 2 gemeenteambtenaren en 1 DCMR-functionaris hebben vragenlijst ingevuld. • Zomer 2026: Verdiepingsslag door Rekenkamer Capelle aan den IJssel: interview met DCMR. • 26 september 2026: brief aan de raad
Bevindingen • Bekostiging controle door DCMR wordt voor 55% door de gemeente bekostigd en voor 45% uit rijksmiddelen (SPUK). Binnen de DCMR gemeenten is dit gemiddeld 70%-30%. • Capelle aan den IJssel stuurt op uitvoering omgevingsdienst via periodiek overleg (ambtelijk en bestuurlijk). Net als de meeste andere gemeenten. • Afspraken over KPI’s voor monitorings- en verantwoording. Ambtenaren vinden de geleverde informatie DCMR adequaat. • Eigen beleid gemeente: preventieve communicatie en voorlichting.
Bevindingen controles • De omgevingsdiensten hebben voor start controle geen inzicht in verbruik. • DCMR weet wel het aantal bedrijven, maar kan ze niet precies aanwijzen. DCMR gebruikt hiervoor een eigen ‘voorspelmodel’. • DCMR kiest op basis van gegevens RVO, eigen gegevens en voorspellingen van verbruik.
Controles in Capelle aan den IJssel
jaar
aantal bedrijven gecontroleerd
Ureninzet*
2021
12
106
2022
47
129
2023
60
479
Deze urenregistratie is niet compleet omdat deze geen vanuit de VUEregeling (rijksgeld) betaalde uren bevat. De werkelijke besteding lag hoger.
Bevindingen DCMR • DCMR heeft geen zicht op het energiebesparingspotentieel (landelijk zelfde beeld) • DCMR: heeft geen zicht op bereikte energiebesparing. (landelijk zelfde beeld) • DCMR: 5 à 10 jaar nodig om alle bedrijven Capelle te controleren (op basis van de huidige hoogte van het budget voor energietoezicht) • Dit is niet in lijn met de doelstelling Rijk (binnen 4 jaar). Wel gelijk aan landelijk beeld. • DCMR heeft geen cijfers over haar repressieve handhaving (hersteltermijnen en dwangsom)
Voor Capelle relevante conclusies Vereniging voor rekenkamers 1. Gebrekkig zicht op zowel energiebesparingspotentieel als gerealiseerde energiebesparing. 2. Landelijke en provinciale middelen hebben intensivering van controle en handhaving op de energiebesparingsplicht mogelijk gemaakt. 3. Door tijdelijke karakter van intensiveringen is er gebrek aan continuïteit bij de omgevingsdiensten, dit uit zich bijvoorbeeld in het niet in kunnen zetten van vast personeel. 4. Complexe regelgeving vereist specialistische toezichthouders bij omgevingsdiensten.
De rekenkamer raadt het college aan om 1. …met DCMR afspraken te maken over de inrichting van haar administratiesysteem over type controle en sancties. 2. ...DCMR’s periodieke voortgangsverslagen over de Energiebesparingsplicht met de raad te bespreken. 3. …DCMR een inschatting te laten maken van de gerealiseerde energiebesparing. De rekenkamer raadt de gemeente raad aan om Actief te debatteren over de hoogte van de gemeentelijke bijdrage aan DCMR ten behoeve van de controle op de energiebesparingsplicht.
Reactie college • Het college neemt aanbeveling 1 en 3 over. • Ze neemt aanbeveling 2 over als de raad dit wenst. Met als kanttekening: “Wij verwachten dat extra budget voor de omgevingsdienst niet direct zal bijdragen aan beter of sneller toezicht. Dit omdat het een specialistische taak betreft, waar weinig personeel voor beschikbaar is.” “Dat u de Capelse gemeenteraad aanraadt om de gemeentelijke bijdrage voor de omgevingsdienst te verhogen, vinden wij op basis van bovenstaande argumenten niet doelmatig.”