05.02 - Bespreeknotitie Menstruatiearmoede

Bespreeknotitie Menstruatiearmoede In Nederland kampen 1 op de 10 mensen die menstrueren met menstruatiearmoede.1 Menstruatiearmoede wordt gedefinieerd als ‘’beperkte toegang hebben tot de middelen die je nodig hebt om veilig en comfortabel je menstruatie door te komen’’.2 Dit kan eruitzien als een gebrek aan geld hebben om menstruatieproducten (bedoeld: maandverband en tampons) te kopen. Hierdoor wordt er gebruik gemaakt van ongeschikte alternatieven, zoals wc-papier, tissues of zelfs kranten. Het kan ook zijn dat er bezuinigd moet worden op andere basisbehoeften, zoals eten, omdat er menstruatieproducten zijn aangeschaft. Tevens kan het inhouden dat er geen pijnstillers kunnen worden betaald voor menstruatiepijn. In Schotland is er op 15 augustus 2022 een wet in werking getreden die tampons en maandverband gratis maakt voor wie zich de producten niet kan veroorloven. Dit betekent dat onderwijsinstellingen en lokale overheden de menstruatieproducten gratis moeten aanbieden.3 In Engeland kunnen mensen die menstrueren al vanaf 2020 gratis tampons, maandverband en andere producten die zij nodig hebben gratis krijgen op alle Engelse scholen.4 In Nederland heeft de meerderheid van de Tweede Kamer met het voorstel ingestemd dat menstruatieproducten gratis worden voor mensen met een laag inkomen.5 Naar verwachting zullen deze producten dit jaar gratis verkregen kunnen worden.

Ontzettend goed nieuws! Echter, gezien de oplopende inflatie en de toenemende armoede, bestaat er een hoge noodzaak om deze producten zo snel mogelijk gratis te maken. Menstruatieproducten zijn een basisbehoefte. Als een persoon die menstrueert geen toegang heeft tot deze producten, dan zal er door ziekmeldingen onderwijs worden gemist en de persoon kan in een lastige positie komen op werk. Het is onhygiënisch, pijnlijk en onveilig. We kunnen niet langer wachten tot deze wet in werking treedt, we moeten hier als gemeente nú iets aan doen. Menstruatieproducten uitgiftepunten De gemeente kan een rol spelen in de uitgifte van de menstruatieproducten op menstruatieproducten uitgiftepunten (MUP’s). Het Armoedefonds is actief op dit thema en heeft momenteel 1.303 MUP’s door heel Nederland. Hier kunnen mensen die menstrueren gratis menstruatieproducten ophalen. Volgens de kaart van het armoedefonds is er in de gemeente Capelle aan den IJssel één MUP: Eef’s Boekenkastje, die zich bevindt op het Maria Danneels Erf in Schollevaar. Wij vinden één MUP veel te weinig en zien graag dat er meer MUP’s komen in Capelle aan den IJssel. De bestaande MUP is momenteel afhankelijk van donateurs, dit vinden wij onwenselijk.

Wij zien graag dat de gemeente de taak van het verstrekken van menstruatieproducten op zich neemt door middel van het realiseren van meer MUP’s in Capelle aan den IJssel en een budget beschikbaar te stellen voor het Armoedefonds.

1

Plan International (2019), Schaamte bij menstruatie. P, 15. https://www.planinternational.nl/uploaded/2019/11/Plan-International-Bloedserieus-onderzoek-overmenstruatie-armoede-en-schaamte.pdf?x62282 2 De Bovengrondse (2019), Rapport Onderzoek ‘Verkenning van menstruatie-armoede in Nederland’. https://drive.google.com/file/d/1lbecW5KZKzR8SrMmdiPGUYj3i20Dxgr1/view 3 https://nos.nl/artikel/2440655-gratis-tampons-en-maandverband-nu-verplicht-in-schotland 4 https://nos.nl/artikel/2319172-ook-engelse-scholen-bieden-gratis-menstruatieproducten-aan 5 https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/artikel/5350259/menstruatiearmoede-wordt-aangepakt-gratistampons-en-maandverband

De gemeente geeft aan het Armoedefonds een door het Armoedefonds nodig geacht budget, waarop het Armoedefonds geschikte punten in de gemeente zoekt voor de uitgifte van de producten. Bij het uitzoeken van deze punten wordt er rekening mee gehouden dat de doelgroep deze punten weet te vinden. Het Armoedefonds onderhoudt daarna contact met de contactpersoon van zo’n punt, die bij het Armoedefonds nieuwe boxen met producten kan bestellen. Het Armoedefonds regelt dat deze dozen worden samengesteld, verpakt en verstuurd naar de punten. Ook kan van een middelbare school een MUP gemaakt worden. De gemeente Den Haag startte in juli 2021 als eerste een samenwerking. De gemeente stelde een budget beschikbaar van 80.000 euro voor 2022, waarop het Armoedefonds de potentiële uitgiftelocaties benaderde en er sindsdien voor zorgt dat de menstruatieproducten bij de MUP’s terecht komen.6 Budget Het Armoedefonds heeft een berekening voor de gemeente Capelle aan den IJssel gemaakt. Zie deze berekening hieronder: Inwoners 67.000 Armoede (1:10) 6.700 Vrouw (1:2) 3.350 Leeftijd (1:2) 1.675 Pakjes per jaar 14/prijs 1€ pst. €23.450 Overige kosten 10% €2.345 Totaal €25.795 Het Armoedefonds heeft als startbudget €13.000 voorgesteld, dat is de helft van het totaalbedrag. Dit omdat is gebleken dat in het eerste jaar vaak niet de gehele doelgroep bereikt wordt.

Dus het benodigde budget zou in het eerste jaar €13.000 zijn, erna €25.795 per jaar. Uiteraard staat dit budget niet vast en is het altijd maatwerk. Voorstel Graag willen wij met de fracties van gedachten wisselen over de mogelijkheid van samenwerking met het Armoedefonds, om zo meer MUP’s in Capelle aan den IJssel te creëren die onafhankelijk zijn van donateurs. Naar aanleiding van het gesprek in de commissie willen wij een motie indienen. Hierbij stellen we de volgende vragen aan de commissie: 1) Bent u het met GroenLinks Capelle eens dat het onwenselijk is dat mensen die menstrueren last ondervinden van menstruatiearmoede? 2) Bent u het met GroenLinks Capelle eens dat we hier zo snel mogelijk iets aan moeten doen en de tijd moeten overbruggen totdat de nieuwe landelijke wetgeving in werking treedt? 3) Wat vindt u van het idee om een budget beschikbaar te stellen voor het Armoedefonds, zodat meer MUP’s gerealiseerd kunnen worden in Capelle aan den IJssel die onafhankelijk zijn van donateurs? 4) Wat vindt u van het idee om van alle middelbare scholen in Capelle aan den IJssel een MUP te maken? 5) Heeft u verder nog andere ideeën om menstruatiearmoede tegen te gaan? Sienna Roos – GroenLinks Capelle 6

https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/gemeenten-bieden-vrouwen-en-meisjes-hulp-aan