Document · PDF

03.04 - Accountantsverslag Jaarstukken 2025

Raadsbrede commissie 29 juni 2026, gemeente Capelle Ad IjsselBij agendapunt: Jaarrekening 202511.112 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Accountantsverslag 2025 Gemeente Capelle aan den IJssel, 11 juni 2026

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Capelle aan den IJssel Postbus 70 2900 AB CAPELLE AAN DEN IJSSEL Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 11 juni 2026 Ons kenmerk 2606127A8C/WK Behandeld door J. van Koert MSc RA 06 1201 0779 JvanKoert@deloitte.nl

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Capelle aan den IJssel. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Capelle aan den IJssel. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Capelle aan den IJssel. Bij deze jaarrekening hebben wij op d.d. 11 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging, gedateerd d.d. 10 september 2025, en met ons auditplan, dat op 14 oktober 2025 is besproken in uw auditcommissie. Wij hebben dit accountantsverslag ambtelijk besproken met uw portefeuillehouder financiën en met de directie. Tevens hebben wij dit rapport toegelicht aan de auditcommissie tijdens de vergadering d.d. 9 juni 2026. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

M.F.B. Heuer MSc RA 06 8333 0192 MaHeuer@deloitte.nl J. van Koert MSc RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853.

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Inhoudsopgave Kernboodschap jaarrekeningcontrole

• Kernboodschap jaarrekeningcontrole

• Speerpunten auditcommissie

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Kernboodschap jaarrekeningcontrole De basis voor onze controle is het auditplan 2025 dat met de auditcommissie is besproken. In dit accountantsverslag geven wij u inzicht in de belangrijkste bevindingen inzake de jaarrekeningcontrole en de (ontwikkeling van de) interne beheersing van de gemeente Capelle aan den IJssel. Wij hebben tijdens onze jaarrekeningcontrole de rekeningsaldi en transactiestromen gecontroleerd die samenhangen met de balans en het overzicht van baten en lasten. In deze kernboodschap koppelen wij ons overstijgende beeld van deze controle terug, met daarbij een beknopte managementsamenvatting voor de gemeente Capelle aan den IJssel. In het hoofdstuk ‘Bevindingen jaarrekeningcontrole 2025’ hebben wij onze bevindingen meer in detail toegelicht, evenals onze adviezen voor de verdere doorontwikkeling van de organisatie gedurende 2026. Onderwerp

Boodschap

Overall beeld jaarrekeningcontrole 2025:

Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2025 van de gemeente Capelle aan den IJssel uitgevoerd en hebben d.d. 11 juni bij de jaarrekening een goedkeurende controleverklaring te verstrekt.

Een prettig jaarrekeningproces op basis van een goede onderlinge samenwerking.

•

Rollen en verantwoordelijkheden in het proces helder gedefinieerd.

•

Eerder gestart met het opstelsteldossier alsmede het door het jaar heen opstellen van de Sisa-verantwoordingsdossiers.

Graag spreken wij onze waardering uit voor de inzet en betrokkenheid van uw organisatie in het verantwoordings- en controleproces. Het opstel- en controleproces is hierdoor prettig verlopen.

Belangrijke succesfactoren hierin zijn geweest:

Graag blijven wij met de organisatie in gesprek hoe wij met elkaar deze positieve trend met elkaar kunnen vasthouden (ook bij eventuele personele wisselingen). Wanneer wij kijken naar de verantwoording van de gemeente Capelle aan den IJssel over 2025 en een doorkijk maken naar de komende jaren zien wij dat het eigen vermogen van de gemeente het afgelopen jaar sterk is toegenomen. Dit waar initieel (op basis van de primaire begroting) nog een afname begroot werd. De discrepantie tussen de begrote en gerealiseerde totalen zijn geen gevolg van willekeurige budgetafwijkingen, maar kunnen worden verklaard aan de hand van enkele structurele, overkoepelende patronen alsmede aan de hand van incidentele gelden die worden toegekend vanuit het rijk. Het uiteindelijke ‘nettoresultaat’ wordt beïnvloed door een aantal grote, eenmalige meevallers. De positieve uitkomst werd voornamelijk gedreven door incidentele baten: een uitkering in het kader van de realisatiestimulans (+ € 3,8 miljoen) en de toezegging omtrent meerdere provinciale en rijkssubsidies ten aanzien van de grondexploitaties wat leidt tot een vrijval van der verliesvoorziening aldaar (+ € 3,5 miljoen). Naast deze elementen zien wij onderbesteding van de lasten binnen het sociaal domein, die een meer structureel karakter lijken te hebben (specifiek binnen programma 6A en 6B).

In dit proces willen wij echter nogmaals het belang van een voorspelbare begroting benadrukken. Het afgelopen jaar zijn immers de afwijkingen tussen de realisatie en de (aangepaste) begroting fors. Verder constateren wij dat uw gemeente een belangrijke stap heeft gezet in het project Rivium met het ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst. Wij vragen nogmaals aandacht voor de beheersing en monitoring van de in de samenwerkingsovereenkomst overeengekomen budgetten en verplichtingen en gaan graag met uw organisatie in gesprek over de inrichting hiervan.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Speerpunten auditcommissie De auditcommissie heeft ons – als vertegenwoordiging van de gemeenteraad – ter ondersteuning van haar controlerende rol, specifiek aandacht gevraagd voor bepaalde posten van de programma’s, gemeentelijke producten, specifieke projecten en/of organisatieonderdelen. Voor de controle over het boekjaar 2025 is er een speerpunt aangedragen Speerpunt auditcommissie | inzet middelen verduurzamingsmaatregelen en klimaatadaptatie

Als gevolg van de combinatie van deze constateringen is het voor een lezer lastig de doelmatigheid van de bestede middelen te beoordelen.

Speerpunt auditcommissie | Ombuigingen

In dat kader adviseren wij ook tweeledig om in de jaarrekening de doelstellingen, zoals vastgesteld door de gemeenteraad, explicieter terug te laten keren in de programmaverantwoording alsmede in de Monitor Duurzaamheid een financiële paragraaf toe te voegen waarin de begrote en gerealiseerde kosten (al dan niet per doelstelling) zijn opgenomen.

“In hoeverre loopt het college/de ambtelijke organisatie op schema met betrekking tot het realiseren van de vastgestelde ombuigingsmaatregelen zoals vastgesteld bij de kadernota 2026.”

Uw auditcommissie heeft ons het volgende speerpunt meegegeven:

Speerpunt auditcommissie | Planning- en controlcyclus

“Op welke wijze koppelt gemeente Capelle aan den IJssel de beschikbaar gestelde financiële middelen ten aanzien van de realisatie van verduurzamingsmaatregelen en klimaatadaptatie aan haar doelen op dat gebied?”

Uw auditcommissie heeft ons het volgende speerpunt meegegeven:

De gemeenteraad heeft in het verleden het programma Duurzaamheid 2023-2026 ‘Capelle verandert duurzaam’ vastgesteld. Hierin zijn haar doelstellingen op het gebied van duurzaamheid nader uitgewerkt. In Programma 7 “ Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu” van de begroting zijn jaarlijks middelen gereserveerd voor uitvoering van het eerder benoemde programma.

Als wij kijken naar de verantwoording van de bestede middelen en behaalde doelstellingen, zien wij een tweetal belangrijke documenten: •

De jaarrekening (inclusief de SiSa-bijlage)

•

De monitor duurzaamheid.

•

In de jaarrekening 2025 de doelstellingen op het gebied van verduurzamingsmaatregelen en klimaatadaptatie op een abstract niveau zijn opgenomen waardoor de effectiviteit van de bestede middelen lastig te beoordelen is voor de lezer van de programmaverantwoording (van programma 7). De Monitor Duurzaamheid 2025 een gedegen uiteenzetting betreft van de beoogde en gerealiseerde doelstellingen. Hierin ontbreekt echter de financiële component waar de begrote en gerealiseerde kosten opgenomen zijn.

De beleidsmatige doelstellingen worden binnen een gemeente per college/ raadsperiode bepaald op basis van het coalitieakkoord. Deze worden vervolgens middels beleidsnotities of besluiten vanuit de gemeenteraad potentieel. Om tot een efficiënt en effectieve Planning- en controlcyclus te komen, is een concrete vertaling van de doestellingen het coalitieakkoord naar de begroting essentieel. Specifiek moeten de verschillende doelstellingen zo expliciet en meetbaar mogelijk gemaakt worden. In de jaarstukken kan vervolgens de realisatie van de doelstellingen beoordeeld worden. Hierin kan uw gemeente nog de volgende stappen zetten:

Wij hebben voor dit schrijven gekeken naar de documenten over 2025. Hierin valt ons op dat: •

“Hoe kan je komen tot een efficiënter en effectieve Planning- en controlcyclus (bijvoorbeeld SMART maken doelen)?”

Doelstellingen smart maken voor zowel de collegeperiode (langjarig) als voor het boekjaar (begroting);

Koppeling maken van beschikbaar gestelde middelen (via de begroting) aan de geformuleerde doelstellingen.

Met het aantreden van de nieuwe raadsperiode is er een natuurlijk moment om planning- en controlcyclus tegen het licht te houden én te evalueren of de huidige indeling van de programmabegroting nog passend is bij de doelstellingen van het college én voldoet aan de informatiebehoefte van de gemeenteraad.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Uw auditcommissie heeft ons het volgende speerpunt meegegeven:

Bij de kadernota 2026 zijn door de gemeenteraad verschillende ombuigingen vastgesteld om de begroting op lange termijn weer in evenwicht te krijgen. Het college heeft het maatregelenpakket grotendeels opgenomen in haar begroting voor 2026 en verder. Door de maatregelenpakket op te nemen in de begroting is het realiseren van de ombuigingen onderdeel geworden van het reguliere P&C proces. De belangrijkste afwijkingen die het college voorstelt ten opzichte van hetgeen opgenomen in de originele ombuigingsvoorstellen betreffen: •

Verhuur etages gemeentehuis: hiervoor was een bedrag van € 1,2 miljoen ingerekend als potentiële opbrengst. Op basis van (extern) onderzoek is deze opbrengst niet realistisch. Het college schat een realistische opbrengst circa € 0,14 miljoen per jaar.

•

GR IJsselgemeenten btw Promen: In het ombuigingsvoorstel van de GR IJsselgemeenten was bij een teruggave btw van € 0,35 miljoen over vijf voorgaande jaren aangezien voor een jaarlijkse hoger te declareren btw bedrag. Het werkelijke bedrag is € 0,07 miljoen. Deze afwijking is door het college verwerkt in de Begroting 2026.

Het college heeft bij de kadernota 2027 een statusupdate opgenomen ten aanzien van de voortgang van de ombuigingsmaatregelen. Wij merken op dat de daadwerkelijke realisatie van de ombuigingen pas zichtbaar worden in de gerealiseerde cijfers vanaf boekjaar 2026 en zodoende ook geen onderdeel zijn geweest van de jaarrekeningcontrole 2025.

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

Financiële positie

Kwaliteit verslaggeving

•

Wij hebben d.d. 11 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld vertrekt bij de jaarrekening 2025, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit bedraagt € 5,87 miljoen.

•

Wij hebben naar aanleiding van onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 5,87 miljoen.

•

Het college van B&W heeft in zijn rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd die uitkomen onder de verantwoordingsgrens. Het totaal van de onrechtmatigheden bedraagt € 1,9 miljoen, waarvan uw college € 1,5 miljoen als acceptabel aanmerkt. Op basis hiervan resteert er € 0,4 miljoen aan onrechtmatigheden die door uw college worden gekwalificeerd als niet acceptabel.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken. Hieruit zijn geen materiële tekortkomingen zijn gebleken. zie hiervoor eveneens Bijlage A.

•

In de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ zijn de bevindingen die uitkomen boven de rapporteringstolerantie door het college toegelicht.

•

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

•

De reservepositie ultimo 2025 is toegenomen ten opzichte van 2024.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 125,6 miljoen (2024: € 187,7 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Capelle aan den IJssel onderkende en aanwezige risico’s van € 15,4 miljoen (2024: € 21,7 miljoen). De mutatie ten opzichte van vorig boekjaar is hoofdzakelijk het gevolg van de vorming van een kapitaallastenreserve in 2026 waar in de berekening van de weerstandscapaciteit reeds rekening is gehouden.

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en de realisatie, en kent dit jaar een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 25,9 miljoen (2024: voordelig € 3,9 miljoen). Het uiteindelijke ‘nettoresultaat’ wordt beïnvloed door een aantal grote, eenmalige meevallers. De positieve uitkomst werd voornamelijk gedreven door incidentele baten: een uitkering in het kader van de realisatiestimulans (+ € 3,8 miljoen) en de toezegging omtrent meerdere provinciale en rijkssubsidies ten aanzien van de grondexploitaties wat leidt tot een vrijval van der verliesvoorziening aldaar (+ € 3,5 miljoen). Naast deze elementen zien wij onderbesteding van de lasten binnen het sociaal domein, die een meer structureel karakter lijken te hebben (specifiek binnen programma 6A en 6B).

U heeft als gemeenteraad de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realisatie hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en mogelijkheden. In de jaarrekening 2025 is dit eveneens zichtbaar in de afwijkingen tussen begroting en realisatie. De discrepantie tussen de begrote en gerealiseerde totalen zijn geen gevolg van willekeurige budgetafwijkingen, maar kunnen worden verklaard aan de hand van enkele structurele, overkoepelende patronen alsmede aan de hand van incidentele gelden die worden toegekend vanuit het rijk. Wij onderkennen in het kader van de kwaliteit en de transparantie van de jaarstukken dat de kwaliteit van de toelichtingen en analyses een verdere aanscherping verdienen. Oorzaakanalyses van afwijkingen ontbreken vaak nog óf zijn onvoldoende diepgaand om de lezer in voldoende mate te informeren over de aard en oorzaak van de gerealiseerde afwijking.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing

Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u gedeeld, en zijn besproken in de auditcommissie naar aanleiding van onze managementletter 2025, d.d. 26 januari 2026. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.

Sociaal domein

•

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR): De jeugdzorgkosten bestaan uit de kosten voor de lokale en regionale jeugdzorg. Het uitvoeren van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente(grotendeels) belegd bij de gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rijnmond. Wij hebben de accountant van GRJR geïnstrueerd over de controlewerkzaamheden die in het kader van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Capelle aan den IJssel moeten worden uitgevoerd. Uit hun rapportage bleek dat de werkelijke kostenpositie over het boekjaar 2025 van GRJR beperkt afwijkt van waar de gemeente Capelle aan den IJssel in haar jaarrekening rekening mee hield. Hiermee kunnen wij stellen dat de kosten voor regionale getrouw zijn weergegeven in de jaarstukken 2025.

•

De lokale jeugdzorg wordt in uw gemeente uitgevoerd door Stichting CJG Capelle aan den IJssel. Naar aanleiding van de door ons verrichte controlewerkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de verantwoorde lasten inzake de Jeugdwet Lokaal getrouw zijn.

Grondexploitatie

Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere een analyse gemaakt van de realisatie van de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen in de jaarrekening 2024 (‘backtesting’). Ook hebben wij de door de gemeente toegepaste parameters voor onder andere het toerekenen van kosten- en opbrengstenstijgingen gecontroleerd. Tevens hebben wij detailwerkzaamheden verricht op belangrijke schattingsonderdelen in de voor de accountantscontrole relevante grondexploitatiebegrotingen, waarbij aandacht is besteed aan de aannemelijkheid van de gedane veronderstellingen en aan de juiste toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) hierin. Wij hebben als onderdeel van deze werkzaamheden de grondexplotiatieprojecten Fascinatio, Florabuurt, Stadshart en Meeuwensingel beoordeeld, die door ons als (in financiële zin) meest relevant zijn bestempeld. Op grond van de door ons verrichte werkzaamheden concluderen wij dat de uitgangspunten die in de grondexploitaties, en dus in de jaarrekening 2025, zijn verwerkt, door ons zijn getoetst en als aannemelijk kunnen worden aangemerkt.

Wat betreft enkele belangrijke thema’s die in 2025 hebben gespeeld, zijn door ons de bevindingen inzake de controle van de waardering van de grondexploitaties, zoals de macro-economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties, nader uitgewerkt in het onderdeel “Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)”.

Frauderisicoanalyse

Wij hebben u voorgaande jaren geadviseerd over uw interne frauderisicoanalyse en vastgesteld dat u in boekjaar 2025 wederom een stap heeft gezet omtrent de frauderisicoanalyse. Wij constateren echter dat de beheersmaatregelen, welke zijn geïmplementeerd om de in de frauderisicoanalyse opgenomen risico’s te mitigeren, door de organisatie enkel in opzet zijn getoetst. Ter verdere verbetering van het proces adviseren wij u om, bij het toetsen van de interne beheersing, eveneens het bestaan van de beheersmaatregelen alsmede de effectieve werking te toetsen. Daarnaast herhalen wij ons advies uit vorig boekjaar om de documentatie van de uitgevoerde werkzaamheden reproduceerbaar vast te leggen. Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens bespreken met de gemeente. Tijdens de uitvoering van onze werkzaamheden heeft het management ons geïnformeerd over een ontvangen integriteitsmelding. Het management heeft verder onderzoek ingesteld naar deze melding om inzicht te krijgen in de mogelijke impact van de melding. In afwachting op de uitkomsten van het ingestelde onderzoek adviseren wij de gemeente haar interne procedures aan te scherpen.

Overig

•

In bijlage A bij dit accountantsverslag zijn de (niet-)gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen opgenomen die door ons zijn geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Bevindingen jaarrekening

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

De financiële positie van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is toegenomen Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 14,96 miljoen nadelig. Per saldo is tussentijds € 10,99 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa € 25,95 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 56% van het balanstotaal (ultimo 2024: 56 % van het balanstotaal) en is daarmee stabiel ten opzichte van 2024. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten, plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in de reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2025

2024

2023

2022

2021

Eigen vermogen per 1 januari

187,7

191,1

194,3

185,0

172,4

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 11,0

-/- 7,3

-/- 1,4

-/- 0,9

-/- 0,5

Gerealiseerd resultaat

25,9

3,9

-/- 4,6

8,5

13,1

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

15,0

-/-3,4

-/-3,2

9,4

12,6

Eigen vermogen per 31 december

202,7

187,7

191,1

194,3

185,0

Exploitatieresultaat (x € 1.000)

Totale baten

308.445

Totale lasten

-/- 293.483

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

14.962

Af: stortingen in reserves

-/- 11.035

Bij: onttrekkingen aan reserves

22.022

Saldo mutaties reserves

10.987

Gerealiseerd resultaat

25.949

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

De financiële positie van uw gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 14,96 miljoen zien, ten opzichte van een begroot voordelig saldo van € 0,43 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen)

20 15 10

De jaarrekening 2025 sluit – na verwerking van de mutaties in de reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 25,95 miljoen.

In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een overzicht opgenomen van de overschrijdingen van de lasten op programmaniveau. Daarbij heeft het college onderscheid gemaakt tussen overschrijdingen die het aanmerkt als acceptabel dan wel niet acceptabel. In de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ geeft het college een nadere toelichting op de niet-acceptabele begrotingsafwijkingen. De belangrijkste hiervan betreffen hogere lasten voor de bedrijfsvoering, waar onvoldoende rekening mee was gehouden in de begroting.

(5) 2021

2022

2023

2024

2025

Mutaties in reserves (x € 1 miljoen) 15 10

Totaalsaldo van baten en lasten (in € 1 miljoen)

€ 20,00

€ 15,00

(5) 2022

€ 10,00 € 5,00 € 0,00 2022

2023

2024

2025

-€ 5,00 -€ 10,00

Begroot

Begr na wijz

Werkelijk

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

2024

2025

2024

2025

Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen)

30 25 20 15 10 5 (5) (10) 2022

-€ 15,00

2023

Bevindingen jaarrekening

2023

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

De financiële positie van uw gemeente Kengetallen voor de gemeente Capelle aan den IJssel (begroot en werkelijk over de periode 2019-2025)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De provincie Zuid-Holland classificeert een solvabiliteit boven 50% als minst risicovol. Hierdoor valt de solvabiliteit van Capelle (met 56%) in de categorie minst risicovol. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. De provincie Zuid-Holland classificeert een grondexploitatiequote lager dan 20% als minst risicovol. Hierdoor valt de grondexploitatiequote van Capelle (met -0,9%) in de categorie minst risicovol.

Solvabiliteit 70,00%

4,00%

60,00%

3,00%

50,00%

2,00%

40,00% 1,00%

30,00% 20,00%

0,00%

10,00%

-1,00%

0,00% 2021

Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. De provincie Zuid-Holland classificeert een netto schuldquote lager dan 90% als minst risicovol. Hierdoor valt de netto schuldquote van Capelle (met 29,6%) in de categorie minst risicovol. Structurele exploitatieruimte Bij het beoordelen van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, omdat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten, die worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. De provincie Zuid-Holland classificeert een structurele exploitatieruimte hoger dan 0% als minst risicovol. Hierdoor valt de structurele exploitatieruimte van Capelle (met 7%) in de categorie minst risicovol. Accountantsverslag 2025 / 2606127A8C/WK © 2026. Deloitte Nederland

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Grondexploitatiequote

2022

2023

2024

Begroot

Werkelijk

2025

2021

2022

2023

Begroot

Werkelijk

2024

2025

-2,00%

Structurele exploitatieruimte

Netto Schuldquote 8,00%

60,00%

7,00%

50,00%

6,00%

40,00%

5,00%

30,00%

4,00% 3,00%

20,00%

2,00%

10,00%

1,00%

0,00%

0,00% 2021

2022 Begroot

Bestuurlijke samenvatting

2023

2024

2025

2021

Werkelijk

Bevindingen jaarrekening

2022 Begroot

Interne beheersing

2023

2024

2025

Werkelijk

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

De financiële positie van uw gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

EMU-saldo | Begroting vs. realisatie (x € 1 miljoen)

De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellen document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.

(20)

(40)

De discrepantie tussen de begrote en gerealiseerde totalen zijn geen gevolg van willekeurige budgetafwijkingen, maar kunnen worden verklaard aan de hand van enkele structurele, overkoepelende patronen alsmede aan de hand van incidentele gelden die worden toegekend vanuit het rijk.

2022

2023

2024

2025

Baten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen)

Het uiteindelijke ‘nettoresultaat’ wordt beïnvloed door een aantal grote, eenmalige meevallers. De positieve uitkomst werd voornamelijk gedreven door incidentele baten: een uitkering in het kader van de realisatiestimulans (+ € 3,8 miljoen) en de toezegging omtrent meerdere provinciale en rijkssubsidies ten aanzien van de grondexploitaties wat leidt tot een vrijval van der verliesvoorziening aldaar (+ € 3,5 miljoen). Naast deze elementen zien wij onderbesteding van de lasten binnen het sociaal domein, die een meer structureel karakter lijken te hebben (specifiek binnen programma 6A en 6B).

320 300 280 260 240 220 2022

Tot slot onderkennen wij in het kader van de kwaliteit en de transparantie van de jaarstukken dat de kwaliteit van de toelichtingen en analyses een verdere aanscherping verdienen. Oorzaakanalyses van afwijkingen ontbreken vaak nog óf zijn onvoldoende diepgaand om de lezer in voldoende mate te informeren over de aard en oorzaak van de gerealiseerde afwijking.

2023

2024

2025

Lasten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 400 300 200 100 2022

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

2023

2024

Interne beheersing

2025

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

De financiële positie van uw gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)

Het weerstandsratio is gedaald ten opzichte van vorig boekjaar Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beide zijn gemuteerd in 2025; de ratio weerstandsvermogen is gedaald in vergelijking met vorig boekjaar.

250 200

Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 125,6 miljoen (2024: € 187,7 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar. De mutatie ten opzichte van vorig boekjaar is hoofdzakelijk het gevolg van de vorming van een kapitaallastenreserve in 2026 waar in de berekening van de weerstandscapaciteit reeds rekening is gehouden. Benodigde weerstandscapaciteit

Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 15,4 miljoen (2024: € 21,7 miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een afname. Uw weerstandscapaciteit is toereikend in relatie tot de berekende risico’s. Dit is door het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag. Voor de volledigheid merken wij op dat uw gemeente, voor een deel van de onderkende risico’s, specifieke interne-beheersingsmaatregelen heeft getroffen om de impact van een risico, of de kans dat het risico zich voordoet, te beperken. Het bestaan van deze interne-beheersingsmaatregelen wordt door uw verbijzonderde interne controle periodiek getoetst. Accountantsverslag 2025 / 2606127A8C/WK

100 50 -

De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.

150

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

2021

2022

2023

Benodigde weerstandscapaciteit

2024

2025

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

14,00 12,00 10,00

8,00 6,00

4,00 2,00 2021

2022

2023

2024

2025

Ratio weerstandscapaciteit Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 nemen gemeenten de rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Aan de hand hiervan legt het college verantwoording af over het rechtmatig handelen (o.b.v. het normenkader) in het boekjaar. Verantwoordings- en rapportagegrens De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapporteringsgrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens is door het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en bij het trekken van de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college, waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. Het totaal van de onrechtmatigheden bedraagt € 1.9 miljoen, waarvan uw college € 1,5 miljoen als acceptabel aanmerkt. Op basis hiervan resteren er voor € 0,2 miljoen onrechtmatigheden die uw college kwalificeert als zijnde niet acceptabel.

Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 10 juli 2025. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. Onderstaand gaan wij verder in op de verschillende onderdelen van de rechtmatigheidsverantwoording. Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Accountantsverslag 2025 / 2606127A8C/WK © 2026. Deloitte Nederland

Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting. Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde controle op programmaoverschrijdingen waaronder een “nul-proef” en controle op kredietoverschrijdingen. De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen € 62.000,- waarvan € 62.000,- als niet acceptabel is aangemerkt. Begrotingsrechtmatigheid € 1.614.000,- waarvan € 104.000.- als niet acceptabel is aangemerkt. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan het uitvoeren van de financiële beheershandelingen. Deze eisen c.q.

voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals die is opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op de verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor de eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan: grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, het omgaan met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Evenmin worden de voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Hierbij kan worden gedacht aan: het niet naleven van de voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen, met als gevolg dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Het onderwerp ‘aanbestedingen’, dat niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant valt, is op de volgende pagina nader toegelicht, inclusief de wijze waarop het college dit onderwerp in zijn werkzaamheden heeft betrokken. Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording, en, specifiek, de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels, jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit, die in samenspraak met ons tot stand komt. Wij constateren dit jaar een lichte stijging in de omvang van de onrechtmatigheden, als gevolg van het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels. Uit de controle blijkt een fout van € 0,2 miljoen, terwijl over 2024 nog sprake was van een fout van € 0,1 miljoen. Deze stijging is volledig het gevolg van een specifieke onrechtmatigheid. In uw paragraaf ‘Bedrijfsvoering’ heeft uw college de rechtmatigheidsfout toegelicht.

Uw gemeente heeft in de afgelopen jaren diverse maatregelen getroffen om de naleving van de interne en Europese aanbestedingsregels beter te borgen waarvan het effect dit jaar ook zichtbaar is. In de praktijk kan echter, als gevolg van de complexe materie en de hoeveelheid bij dit proces betrokken personen, gemakkelijk voor een verkeerde aanbestedingsprocedure worden gekozen. Onze adviezen zoals opgenomen in de managementletter 2025 blijven dan ook (deels) van kracht.

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Sociaal domein Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft – net als in voorgaande jaren – bij de PGB-verantwoordingen voor Jeugd en Wmo over 2025 een controleverklaring met beperking verstrekt. Uw organisatie heeft, evenals in voorgaande jaren, de aanvullende internebeheersingsmaatregelen en interne controles ook over 2025 gehandhaafd c.q. uitgevoerd. Hiermee is er voldoende zekerheid verkregen over de prestatielevering en de rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit kader is onder andere nader onderzoek uitgevoerd bij een representatief aantal gebruikers van de PGB-gelden.

Sociaal domein | Stichting Centrum voor Jeugd en Gezin Capelle aan den IJssel Op 19 mei 2026 is de gecontroleerde en gecertificeerde jaarrekening 2025 van CJG Capelle aan den IJssel vrijgegeven. Naar aanleiding van de door ons verrichte controlewerkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de verantwoorde lasten inzake de Jeugdwet Lokaal getrouw en rechtmatig zijn. Wij hebben de werkzaamheden van de accountant van CJG Capelle aan den IJssel geëvalueerd en hebben vastgesteld dat deze bruikbaar zijn voor de doelstellingen van onze controle.

Met de getroffen beheersingsmaatregelen en de uitgevoerde interne controles is er wat betreft de PGB-bestedingen over 2025 voldoende zekerheid verkregen over zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid van deze bestedingen. Sociaal domein | Jeugdzorg gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rijnmond De jeugdzorgkosten bestaan uit de kosten voor de lokale en regionale jeugdzorg. Het uitvoeren van de regionale jeugdzorg is door uw gemeente(grotendeels) belegd bij de gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rijnmond. Wij hebben de accountant van GRJR geïnstrueerd over de controlewerkzaamheden die in het kader van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Capelle aan den IJssel moeten worden uitgevoerd. Zij hebben op 22 mei 2026 aan ons gerapporteerd over hun werkzaamheden en de finale jeugdzorgkosten over boekjaar 2025. Hieruit bleek dat de werkelijke kostenpositie over het boekjaar 2025 van GRJR beperkt afwijkt van waar de gemeente Capelle aan den IJssel in haar jaarrekening rekening mee hield. Hiermee kunnen wij stellen dat de kosten voor regionale getrouw zijn weergegeven in de jaarstukken 2025.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •

De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is vanwege het saldo ultimo 2025 ad - € 2,67 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar voornamelijk vanwege door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2026 e.v. nog te realiseren lasten ad € 16,33 miljoen en baten ad € 13,32 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij het afsluiten van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat een project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van de grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of zij de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, kan terugverdienen. Ultimo 2025 gaat het om vijftal individuele projecten. De gemeente Capelle aan den IJssel schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 9,54 miljoen bedraagt (2024: € 11,42 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen.

Deze voorziening is voor een bedrag van € 9,20 miljoen in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Het resterende deel van deze verliesvoorzienig is aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk

•

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

Accountantsverslag 2025 / 2606127A8C/WK

•

Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen, en dus naar bouwcapaciteit, is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitatie zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

Analyse grondexploitaties Uit onderstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is toegenomen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: de opbrengsten die zijn gerealiseerd in de Fascinatio (ad € 3,6 miljoen.) en de Meeuwensingel (ad € 4,8 miljoen). Daarnaast zijn een tweetal grondexploitaties (Blinkert en De Mient) afgesloten in 2025. Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1.000)

€ 6.000 Ontwikkeling boekwaarde € 4.000 € 2.000 €-

2021

2022

2023

2024

2025

€ (2.000) € (4.000)

14.000

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1.000)

12.000 10.000 8.000

De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s:

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen?

6.000 4.000 2.000 -

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Stadshart

Amandelhof en -park

Fascinatio

Nog te realiseren baten Bestuurlijke samenvatting

Meeuwensingel

Florabuurt

Nog te realiseren lasten Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Tijdens onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij de volgende vragen in overweging genomen: •

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en met de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat de gemeente voor de tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion-methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en van gerealiseerde kosten.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 voor € 2,76 miljoen tussentijdse winst genomen (2024: € 0,7 miljoen). Deze winstneming is verdeeld over een drietal projecten, waarbij de winstneming bij het project Fascinatio (met € 1,6 miljoen) het meest omvangrijk is.

De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties

•

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (waarbij wij nagaan of hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag liggen of niet).

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de in de grondexploitaties gehanteerde uitgangspunten.

•

Op specifieke onderdelen externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.

•

Een niet-onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol.

Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten hebben betrokken bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.

Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt. Dit type projecten is (financieel gezien) gevoeliger voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt daarnaast voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van de kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt.

Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente:

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering hiervan.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitatie Florabuurt het belangrijkste grondexploitatieproject binnen uw gemeente betreft. Waar wij dat noodzakelijk achten op grond van onze professionele oordeelsvorming, hebben wij bepaalde projecten geselecteerd voor een nadere controle. Van dit project hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening gecontroleerd. Tevens hebben wij op grond van onze risicoanalyse ook aandacht besteed aan de getrouwheid van de tussentijdse winstnemingen.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Rivium Het project Rivium betreft een forse ontwikkelopgave op het gebied van woningbouw en de openbare ruimte waarbij het Rivium, nu een kantoorlocatie, herontwikkelt wordt naar een moderne woon-werklocatie. Gezien de omvang van het project zal deze herontwikkeling de komende jaren een forse impact hebben op de sociale structuur binnen de gemeente. Dit door de forse stijging van het aantal inwoners van de gemeente wat hiermee samenhangt en de realisatie van het openbare gebied en de maatschappelijke voorzieningen die hierdoor noodzakelijk zijn. In december 2025 is een aanzienlijke stap in de ontwikkeling van het project gezet. Met een coalitie van ontwikkelaars is de samenwerkingsovereenkomst Rivium ondertekend. Dit beperkt de voor de gemeente belangrijkste financiële risico’s rond de gebiedsontwikkeling Rivium. Tijds- en uitvoeringsrisico’s die aanvankelijk bij de gemeente lagen, zijn voor een groot deel contractueel bij de marktpartijen belegd. De tot en met 2025 gemaakte gemeentelijke kosten zijn aan marktpartijen gefactureerd en betaald, waardoor het voorfinancieringsrisico voor die periode is komen te vervallen. Voor de periode 2026–2036 zijn met marktpartijen gemaximaliseerde budgetten (voor bijvoorbeeld plankosten) overeengekomen die per kwartaal vooraf in rekening worden gebracht.

Vanaf medio 2027 zal gestart worden met de eerste uitvoeringswerkzaamheden waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor een substantieel deel van de infrastructuur, openbaar gebied en mobiliteitsmaatregelen. De hiervoor beschikbaar gestelde c.q. overeengekomen middelen vanuit de ontwikkelaars alsmede vanuit de rijksoverheid (via bijvoorbeeld de WOKT-subsidie) zullen op een effectieve wijze moeten worden beheerd. Hierbij zal de actuele uitnutting en restant verplichting periodiek geactualiseerd en inzichtelijk gemaakt moeten worden. Wij zullen bij onze interim-controle 2026 hier specifiek aan besteden en hierover aan u rapporteren..

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving In het kader van onze controle vragen wij u jaarlijks om inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten als gevolg van fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Wij hebben u voorgaande jaren geadviseerd over uw interne frauderisicoanalyse en vastgesteld dat u in boekjaar 2025 wederom een stap heeft gezet omtrent de frauderisicoanalyse. Wij constateren echter dat de beheersmaatregelen, welke zijn geïmplementeerd om de in de frauderisicoanalyse opgenomen risico’s te mitigeren, door de organisatie enkel in opzet zijn getoetst.

Ter verdere verbetering van het proces adviseren wij u om, bij het toetsen van de interne beheersing, eveneens het bestaan van de beheersmaatregelen alsmede de effectieve werking te toetsen. Daarnaast herhalen wij ons advies uit vorig boekjaar om de documentatie van de uitgevoerde werkzaamheden reproduceerbaar vast te leggen.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en het naleven van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens bespreken met de gemeente. Tijdens de uitvoering van onze werkzaamheden heeft het management ons geïnformeerd over een ontvangen integriteitsmelding. Het management heeft verder onderzoek ingesteld naar deze melding om inzicht te krijgen in de mogelijke impact van de melding. In de paragraaf bedrijfsvoering van de jaarstukken 2025 is deze casus eveneens toegelicht door het college. In afwachting op de uitkomsten van het ingestelde onderzoek adviseren wij de gemeente haar interne procedures aan te scherpen.

Kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Interne beheersing

Digitally signed by Jesper Van Koert on 11 Jun 2026

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing op basis van de controle over boekjaar 2025 Managementletter 2025, toegespitst op de interne (financiële) beheersing

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen naar aanleiding van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2025 welke wij op d.d. 26 januari 2026 met uw auditcommissie hebben besproken.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17080087/6