03.01 - BBV Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025 - 2041 - 1739608 1739609

Collegevoorstel Openbaar Behandelaar: M. Milosevic Afdeling / Unit: SL - Samenleving Portefeuillehouder: D.B. van Woudenberg

Vergaderdatum: 18 maart 2025 Behandelwijze: Bespreekstuk Documentnummer: 1739609

ONDERWERP Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 SAMENVATTING In 2024 is samen met de schoolbesturen gewerkt aan de actualisatie van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (hierna: SHO). Daartoe zijn medio 2024 uitgangspunten opgesteld die ter consultatie zijn voorgelegd aan de gemeenteraad. Op basis van die consultatie heeft het college de uitgangspunten vastgesteld. Dat is vervolgens het vertrekpunt geweest voor het inhoudelijk en concreet actualiseren van het perspectief voor elk schoolgebouw. Dat heeft in nauwe samenwerking met de schoolbesturen plaatsgevonden in de tweede helft van 2024. In de periode 2025 – 2041 wordt een bedrag van in totaal € 79 miljoen (prijspeil 2024, inclusief 3% financieringsrente) aan investeringen verwacht. De jaarlijkse lasten voor de begroting lopen op van € 8.000,-- in 2025 tot € 3,0 – 3,9 miljoen vanaf 2034. Het college heeft de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 in principe vastgesteld en besloten het principebesluit inzake de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad. Na consultatie stelt het college de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 definitief vast.

Het college heeft tot slot vastgesteld om bij de Kadernota 2026 en in de Begroting 2026 de geactualiseerde cijfers te verwerken. ADVIES OM TE BESLISSEN 1. De Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 in principe vast te stellen; 2. Het principebesluit ter consultatie voor te leggen aan de gemeenteraad; 3. Na consultatie van de gemeenteraad een definitief besluit te nemen over de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041; 4. Bij de Kadernota 2026 de geactualiseerde cijfers te verwerken en het krediet voor de periode tot en met 2032 van € 19,8 miljoen te verhogen naar € 35,7 miljoen. Alsmede in de Begroting 2026 de geactualiseerde cijfers voor het totaalbeeld te actualiseren. BESLUIT: 18 maart 2025 Het college besluit conform het voorstel.

1

INHOUD/STREKKING Inleiding Medio 2024 zijn er uitgangspunten opgesteld die van toepassing zijn op de actualisatie van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO). Op 10 juni 2024 zijn de uitgangspunten ter consultatie voorgelegd aan de gemeenteraad. Uit de consultatie bleek een brede steun voor verreweg de meeste uitgangspunten, waarbij vanuit de commissie wel enkele wensen en bedenkingen zijn meegegeven. Die zijn vervolgens verwerkt in een definitieve uitgangspuntennotitie die uw college op 24 juni 2024 heeft vastgesteld. Op basis van deze vastgestelde uitgangspunten is het SHO in de tweede helft van 2024 in nauwe samenwerking met de schoolbesturen inhoudelijk en concreet geactualiseerd. Dit geactualiseerde SHO heeft een looptijd van 17 jaar waarbij vooruit wordt gekeken tot het jaar 2041. Deze looptijd is in nauw overleg met de schoolbesturen tot stand gekomen waarbij het steeds zoeken is geweest naar de balans tussen de noodzaak en behoefte voor het aanpakken van de schoolgebouwen én de financiële en organisatorische mogelijkheden van de gemeente. Uiteindelijk is er voor 14 schoolgebouwen een toekomstperspectief opgenomen in het geactualiseerde SHO, variërend van een zogenaamde technische opwaardering tot sloop/nieuwbouw en is er in twee wijken een uitbreiding van de capaciteit c.q. nieuwbouw voorzien (Fascinatio en Rivium).

De inhoud van het SHO in vogelvlucht Het geactualiseerde SHO bevat zeven hoofdstukken. De actualisatie van het SHO wordt ingeleid in hoofdstuk 1 waarin de koppeling wordt gelegd met het vigerende SHO uit 2022 en daarnaast wordt ingegaan op het feit dat de actualisatie feitelijk heeft plaatsgevonden op basis van uitgangspunten die ter consultatie aan de gemeenteraad zijn voorgelegd en uiteindelijk zijn vastgesteld door uw college. In hoofdstuk 2 wordt beschreven binnen welke lokale en wettelijke kaders de actualisatie heeft plaatsgevonden. Hier wordt ingegaan op de onderwijswetgeving, de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting én uiteraard de vastgestelde uitgangspunten. De visie en ambitie van zowel de schoolbesturen als de gemeente op het gebied van onderwijshuisvesting worden beschreven in hoofdstuk 3. Er wordt kort gerefereerd aan de visie die is opgenomen in het SHO uit 2022 en daarnaast komen de relevante speerpunten uit het Coalitieakkoord 2022 – 2026 aan bod. Mede op basis daarvan is de volgende korte en bondige visie opgenomen in de voorliggende actualisatie van het SHO: “Alle leerlingen in Capelle aan den IJssel leren in een toekomstbestendige onderwijsomgeving, die stimulerend, gezond en passend is”.

Ook word in dit hoofdstuk uitgelegd welke ambities er bestaan bij de verschillende typen ingrepen in een schoolgebouw, variërend van een zogenaamde technische opwaardering tot nieuwbouw. De huidige situatie waarin de onderwijshuisvesting zich bevindt, wordt toegelicht in hoofdstuk 4. Dit hoofdstuk bevat onder meer een opgave van de bouwjaren van alle schoolgebouwen, de resultaten van de bouwkundige conditiemetingen en een weergave van het verwachte verloop van het aantal leerlingen in de gehele gemeente. Dit hoofdstuk wordt afgesloten met een aparte paragraaf waarin alle reeds in gang gezette projecten worden belicht. Het gaat dan om de kindcentra Meeuwensingel en Florabuurt en de tweede fase van de nieuwbouw van het Comenius. De daadwerkelijke opgave op het gebied van onderwijshuisvesting in de komende jaren staat beschreven in hoofdstuk 5. Eerst wordt aandacht besteed aan de noodzakelijke uitbreiding van capaciteit (uitbreiding t.b.v. de scholen in de wijk Fascinatio en de bouw van een nieuwe school in de wijk Rivium) en daarna wordt voor de in aanmerking komende bestaande schoolgebouwen aangegeven welk perspectief (technische opwaardering of (ver)nieuwbouw) is opgenomen in het geactualiseerde SHO. 2

Daarbij wordt een kanttekening gemaakt dat de fasering zoals opgenomen in dit SHO niet in beton is gegoten. Naast mogelijke ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening hebben we bijvoorbeeld ook te maken met het fenomeen netcongestie waarbij het niet altijd op voorhand zeker is dat een project daadwerkelijk in een bepaald genoemd jaar gerealiseerd kan worden, eenvoudigweg omdat het gebouw dan niet kan worden aangesloten op het stroomnet. Eind 2025 wordt het congestiemanagementonderzoek afgerond. Op dat moment wordt duidelijk of beperkt ruimte ontstaat voor nieuwe grootverbruikaansluitingen. De financiële consequenties van het geactualiseerde SHO zijn opgenomen in hoofdstuk 6. Naast inzicht in de gehanteerde kengetallen en normbedragen bevat dit hoofdstuk ook een investeringsoverzicht en een tabel met daarin het verloop van de jaarlijkse lasten die gepaard gaan met de voorziene investeringen. In de periode 2025 – 2041 wordt een bedrag van in totaal € 79 miljoen (prijspeil 2024, inclusief 3% financieringsrente) aan investeringen verwacht. De jaarlijkse lasten voor de begroting lopen op van € 8.000.-- in 2025 tot € 3,0 – 3,9 miljoen vanaf 2034. Het vervolg ná vaststelling van het geactualiseerde SHO door uw college wordt geschetst in hoofdstuk 7.

Hierin staat dat er voor de periode 2026 – 2029 een concreet uitvoeringsprogramma wordt opgesteld waarin de projecten die in deze eerste vier jaren zijn voorzien, meer in detail worden uitgewerkt. Daarnaast bevat dit hoofdstuk een paragraaf over de koppeling tussen onderwijsbeleid en het SHO waarbij met name wordt ingegaan op het feit dat een eventuele aanvullende ruimtebehoefte in het kader van ‘inclusief onderwijs’ nog geen deel uitmaakt van dit geactualiseerde SHO. Daarbij wordt gesteld dat deze thematiek wordt betrokken bij de eerstvolgende actualisatie van het SHO. Consultatie gemeenteraad Gezien de forse financiële consequenties die voortvloeien uit het geactualiseerde SHO in relatie tot de financiële ruimte van de gemeente wordt uw college geadviseerd een principebesluit te nemen en het geactualiseerde SHO aan de gemeenteraad ter consultatie voor te leggen, waarna uw college het geactualiseerde SHO vaststelt. Daarmee wordt de gemeenteraad beter in staat gesteld uiteindelijk een integrale afweging te kunnen maken over het geactualiseerde SHO als onderdeel van de totale (financiële) opgaven en uitdagingen waar de gemeente mee te maken heeft. FINANCIEN Zoals gesteld is in het geactualiseerde SHO een totaalbedrag van € 79 miljoen over een periode van 17 jaar aan investeringen voorzien.

Daarbij is rekening gehouden met: - Stichtingskosten voor de verschillende projecten; - Opslag van 6% t.b.v. interne organisatiekosten; - Kosten voor tijdelijke huisvesting; - Rente over investeringen. In de Voorjaarsnota 2024 is reeds opgenomen dat er een forse investering is gemoeid met het uitbreiden, vervangen en vernieuwen van de schoolgebouwen. Toen al is gesteld dat twee derde van het aantal schoolgebouwen in aanmerking zou komen voor een ingreep en dat de totale geschatte investering zich beweegt tussen de € 44 miljoen en € 93 miljoen, exclusief de onderwijshuisvesting in het kader van de gebiedsontwikkeling in Rivium. Ook is er een indicatie gegeven van het verloop van de jaarlijkse lasten. In dit SHO wijkt het verloop van de jaarlijkse lasten daar vanaf omdat wij nu in samenspraak met de schoolbesturen gekomen zijn tot een concrete en meer gedetailleerde planning van de projecten. In de begroting voor 2025 is de bandbreedte zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2024 herhaald. Daarnaast is er expliciet opgenomen dat er in de totale geschatte investering nog geen rekening was gehouden met interne organisatiekosten en dat wij daarvoor uitgaan van een opslag van 6%.

3

Uit het investeringsoverzicht in dit geactualiseerde SHO (paragraaf 6.5) zal blijken dat de totale investering zich inderdaad binnen de genoemde bandbreedte bevindt, maar ditmaal echter inclusief de investering in onderwijshuisvesting in Rivium, inclusief tijdelijke huisvesting, inclusief de interne organisatiekosten én 3% rente over de investeringen. Bij de Voorjaarsnota 2024 zijn de kredieten met bijhorende kosten opgenomen tot en met het jaar 2032 (Wijzigingsvoorstel 4.5 Totaalbeeld onderwijshuisvesting, krediet 19,8 miljoen). De financiële effecten na het jaar 2032 zijn opgenomen in de risicoparagraaf van de begroting 2025. Bij dit collegevoorstel is een geactualiseerd verloop gemaakt zoals onder in de tabel onder weergegeven. Zoals op te maken is uit tabel 4 (in bijlage SHO) worden de kosten voor tijdelijke huisvesting als jaarlijkse stelpost geraamd omdat op voorhand nog niet duidelijk is in hoeverre er voor elk specifiek project tijdelijke huisvesting nodig is en wat de eventuele omvang daarvan exact is. Op basis van de afschrijvingstermijnen zoals genoemd in paragraaf 6.2 en een rekenrente van 3,0% ziet het verloop van de jaarlijkse lasten er in de periode 2025 - 2041 als volgt uit:

Tabel 5: verloop jaarlijkse lasten Wij vragen u bij de Kadernota 2026 de geactualiseerde cijfers te verwerken en het krediet voor de periode tot en met 2032 van 19,8 miljoen verhogen naar € 35,7 miljoen. Alsmede in de begroting 2026 de geactualiseerde cijfers voor het totaalbeeld te actualiseren. JURIDISCH ADVIES Collegevoorstel is in overeenstemming met Juridische Zaken.

4

ONDERNEMINGSRAAD N.v.t. COMMMUNICATIE Externe en stakeholder communicatie/woordvoering is noodzakelijk als het gaat om het geactualiseerde Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO) na definitieve vaststelling in de raad in de loop van 2025. In eerste instantie heeft communicatie richting stakeholders (zoals scholen) de prioriteit. Daarbij komt ook de externe communicatie richting Capellenaren waarom het belangrijk is om deze investering te doen en wat dit precies inhoudt. In een later stadium is het ook belangrijk om omwonenden van de schoolgebouwen te informeren. BIJLAGEN 

Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025 - 2041

5