02.03 - Conceptverslag Raadsbrede commissie 27-10-2025

Verslag van de vergadering van de raadsbrede commissie, gehouden op maandag 27 oktober 2025 in de raadzaal van het gemeentehuis, Rivierweg 111 te Capelle aan den IJssel, aanvang 20.00 uur Aanwezig zijn als: voorzitter:

de heer J.S. Kolster MSc MA;

volksvertegenwoordigers:

mevrouw mr. D.E. Armfield, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Frieser, raadslid Leefbaar Capelle; de heer drs. M.G. Jaliens, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J.B.L. Kerver, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw J.W. Lauw-Schouten, raadslid Leefbaar Capelle; de heer F. Patty, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw L.D. Poppe, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw W.J. Ravenna, raadslid Leefbaar Capelle; de heer G. Spruit, raadslid Leefbaar Capelle; de heer W. Vervat, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Hooijkaas, raadslid D66; de heer J.G. Stegeman, raadslid D66; de heer drs. S. van Loef, raadslid VVD; de heer dr. ir. S.S. Safavi Nic, raadslid VVD; mevrouw A. van der Vorm, burgerraadslid VVD (t/m 22.40 uur); de heer prof. dr. M.W. van Buuren, raadslid SGP; de heer B.H.W. Oudshoorn, raadslid SGP; de heer H.T. Verhoef, burgerraadslid SGP; mevrouw I.H. Monteiro da Veiga, raadslid PvdA; mevrouw A.V.A. Raaijen, raadslid PvdA; mevrouw M. Aktaş, raadslid GroenLinks; de heer E. Hartog, burgerraadslid raadslid GroenLinks; de heer ing. P. Eilander, raadslid ChristenUnie; de heer drs. P. Heerens RC, burgerraadslid ChristenUnie; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries, MED; raadslid ChristenUnie; de heer drs. N.H. van Buren MCD, burgerraadslid CDA; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA;

college:

de heer drs. J.J. Manusama MA, burgemeester; de heer E.M.C. Faassen, wethouder; de heer S. Geissler, wethouder; de heer C.A.J. Schaatsbergen, wethouder; de heer M.E. Wilson, wethouder; de heer D.B. van Woudenberg, wethouder;

secretaris:

de heer S.G.V. Schouten;

griffier:

mevrouw drs. T.A. de Mik;

ambtelijke ondersteuning:

mevrouw C. van Dijke, afdelingshoofd Financiën a.i.; de heer A. van Gils, gemeentesecretaris/algemeen directeur a.i.;

notulist:

de heer A. de Krom (Notuleerservice Dictum).

Op de publieke tribune zijn bij aanvang van de vergadering 9 personen aanwezig. 1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda. De VOORZITTER opent de raadsbrede commissievergadering en heet allen welkom. De fracties van de SP en Capels Bewoners Belang zijn met kennisgeving afwezig. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

2

2. Spreekrecht inwoners Er zijn geen insprekers. 3. Bekrachtiging strategische verwerving Dakotaweg 69-71 (pand inclusief perceel) De VOORZITTER vermeldt dat conform de gemeentelijke Financiële verordening het college over het mandaat beschikt om strategische verwervingen te doen, maar het budgetrecht bij de raad ligt. De heer SPRUIT geeft complimenten voor het verwerven van strategische huisvesting in het belang van de gemeente en vraagt of het aan te kopen gebouw van de Zadkine-school gesloopt gaat worden en voorwaardenscheppend is voor de groenblauwe buitenruimte. Ook wil hij weten of daarbij de afschrijvingstermijn van 20 jaar past en of de raad betrokken zal worden bij een passende tijdelijke invulling voor de periode tot aan de start van de ontwikkeling van het nieuwe kindcentrum. Tot slot informeert hij naar de ideeën voor gebruik van het pand na zes jaar, bijvoorbeeld als wissellocatie voor huisvesting van scholen. De heer SAFAVI NIC vindt dat de locatie een kwaliteitsimpuls kan gebruiken en staat daarom in principe positief tegenover de aankoop. Hij wil weten of het te bouwen kindcentrum ook commercieel verhuurd zal worden. Mevrouw DEN ENGELSMAN ziet de aankoop van het pand als een positieve ontwikkeling en kan aansluiten bij de tijdelijke invulling daarvan. Zij vraagt of daarbij breder wordt gekeken in verband met de komende ontwikkelingen bij De Linie en De Terp.

Wellicht kunnen maatschappelijke organisaties meegenomen worden in de carrousel van tijdelijke huisvesting. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES gaat akkoord met het om strategische redenen aanschaffen van het pand en ziet het toekomstige gebruik als integraal kindcentrum en wissellocatie wel zitten. Zij sluit zich aan bij de gestelde vragen van Leefbaar Capelle en het CDA en stemt in met de actualisatie van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO). Mevrouw MONTEIRO DA VEIGA gaat met het voorstel akkoord. De heer HARTOG noemt het plan in lijn met hetgeen eerder door de raad is bekrachtigd in het SHO en is benieuwd naar de planning. Wethouder VAN WOUDENBERG zegt dank voor de steun voor de aankoop. Na de lopende projecten gaat het college met Oostgaarde aan de slag, wat volgens het SHO in 2031 en 2032 is gepland. Een aantal scholen krijgt te maken met renovatie of nieuwbouw van hun gebouwen, zodat kinderen tijdelijk elders opgevangen moeten worden. Financieel gezien is het aan te kopen pand qua investering al renderend na zes jaar, omdat tijdelijke huisvesting veel meer geld zou kosten. Daarnaast is tijdelijke huisvesting nodig voor het Comenius College, waarvoor het aan te kopen pand deels gebruikt kan worden. De afschrijvingstermijn van 20 jaar is een vergezicht en strategisch gekozen.

Na realisatie van de nieuwe schoolgebouwen wordt het pand gesloopt, waarschijnlijk eerder dan na twintig jaar, teneinde voor nieuwbouw plaats te maken. Tijdelijke huisvesting geldt ook voor de schakelklassen die er in Capelle zijn, waarvan er vijf in het EYE College worden gegeven. Er zijn al aanvragen gedaan voor acht schakelklassen. Het restant van de schakelklassen wil het college in het Zadkine-gebouw onderbrengen. Commerciële verhuur is ter latere besluitvorming aan de raad en daarmee komt het college terug als de definitieve plannen voor Oostgaarde bekend zijn. Het college ziet het perceel overigens als een totaallocatie, ook voor maatschappelijke partners. De heer SPRUIT informeert of de buitenruimte van het nieuwe kindcentrum op de locatie van het huidige gebouw van het Zadkine College is gesitueerd. Wethouder VAN WOUDENBERG reageert dat bij het situeren van twee scholen op de plot de ruimte van het Zadkine College nodig is voor een totaaloplossing. Er is nog geen gedachte over planontwikkeling, maar wel geeft de plot de ruimte om een mooie ontwikkeling voor de wijk te realiseren, waar twee scholen hun plaats kunnen vinden, evenals eventueel maatschappelijke voorzieningen. De inrichting moet nog uitgezocht worden. De VOORZITTER concludeert dat het voorstel kan worden doorgeleid naar de lijst van hamerstukken voor de raadsvergadering van 10 november.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

3

4. Financiële wijzigingen naar aanleiding van de tweede bestuursrapportage 2025 De VOORZITTER deelt mee dat de raad is gevraagd om de wijzigingsvoorstellen op het bestaande beleid en de daaruit volgende financiële mutaties van de programma’s goed te keuren en direct te verwerken in de Begroting 2025. Wethouder VAN WOUDENBERG deelt mee dat het college niet blij is met de vele fouten in de diverse financiële stukken die in de afgelopen maanden naar de raad gestuurd zijn. Er was veel tijdsruk en veel ambtenaren hebben aan de documenten gewerkt. Ook de druk op de financiële administratie was de laatste maanden groot. Hij heeft de gemeentesecretaris gevraagd om een nadere duiding van de financiële administratie te geven, evenals van het beter borgen van de functie daarvan in de organisatie en de plannen daarvoor. Na vaststelling van de Begroting 2026 bleek een dag voor verzending naar de gemeenteraad het berekende voordeel van het verhuren van twee verdiepingen van het gemeentehuis niet reëel. Zijn eerste reactie was de begroting alsnog aan te passen, maar daardoor zou de verzending daarvan een aantal dagen later plaatsvinden, waarmee hij ook niet blij zou zijn. Op dit moment is nog niet bekend welke de reële opbrengstwaarde van de verhuur van de twee verdiepingen is. Daarnaar gebeurt momenteel een benchmarkonderzoek.

Zodra het goede bedrag bekend is wil het college dat aan de raad benoemen. Vanwege de actieve informatieplicht vermeldt de aanbiedingsbrief de geconstateerde fouten. Verder was er bij de commissie en de raad onduidelijkheid over het provinciale toezicht. De provincie toetst de begroting pas na vaststelling door de gemeenteraad. Het college heeft een aantal vooroverleggen met de provincie gehad over verschillende ombuigingsposten. De provincie heeft aangegeven een aantal van deze posten niet als reëel structureel te zien. Dat meningsverschil was er vorig jaar ook al bij de taakstelling op de bedrijfsvoering. Die taakstelling is in 2025 grotendeels behaald. Toch heeft de gemeente in het erratum extra onttrekkingen aan de algemene reserve gedaan, die leiden tot een extra positief resultaat in 2025. Datzelfde gaat waarschijnlijk in 2026 weer gebeuren, omdat er nu een onttrekking van € 2 miljoen uit de algemene reserve wordt gedaan, om zo repressief toezicht van de provincie te voorkomen. Ingeschat wordt dat dat bedrag niet nodig zal zijn, zodat dat in 2026 ook weer leidt tot een extra positief resultaat. Het gaat dan om een bedrag voor ontvangen subsidies en niet gedane uitgaven voor de GRJR. De heer VAN GILS wil op veel punten de bestuurlijke besluitvorming, de financiële functie en de wijze van sturing in de organisatie verbeteren.

Daarop maakt de organisatie al behoorlijke progressie, die deels reeds in de P&C-producten is terug te zien. Tegelijkertijd weet de organisatie niet wat zij tegenkomt. Het gaat bijvoorbeeld om oude kredieten en systemen die niet ordelijk in het grootboek zitten, de vraag waar er van indexeringen sprake is en of kredieten toereikend zijn. De afdeling Financiën kent verloop van personeel, zodat er met weinig mensen wordt gewerkt. Op een aantal terreinen gaat het nog niet zo snel als gewenst. Er ligt nu een programma voor de verbetering van de financiële functie voor. Dat gaat om de inrichting van business control, over wat er in het primaire proces gebeurt en wat dat mag kosten en moet opbrengen. Dat proces zit vooral bij de afdelingen. Het gaat daarbij om de omgang met VAT-kosten, hoeveel iets mag kosten en benchmarken met anderen. Data zijn nog onvolledig, omdat ze in het verleden niet ordelijk of niet heel consequent vastgesteld zijn. Risicomanagement vindt plaats bij grote projecten en op dat gebied is er nog het een en ander te doen. Bij de Auditcommissie ligt nu een nieuwe Financiële verordening voor, die verder ter vaststelling naar de raad gaat. Daarin staat ook de wijze van omgang met rente, treasuryfinanciering en grond. Het financiële systeem is redelijk outdated. De verplichtingenadministratie moet nog volledig gaan werken.

Het personeelssysteem is niet of moeizaam gekoppeld. Er wordt op die terreinen wel progressie gemaakt, maar die onderwerpen zijn taaier dan hij en anderen hadden gehoopt. De komende twee jaar wordt daarnaar verder toegewerkt. Onderdelen kunnen overigens prima doorwerken, zoals de afdeling Belastingen. De gemeente moet zaken op een eenduidige manier doen, zoals bij de crediteuren- en debiteurenadministratie, inkoop en aanbesteding en het vastleggen van verplichtingen. Op al die onderdelen zijn verbeteringen nodig, die in samenhang moeten gebeuren. Die verbeteringen worden binnenkort aan het college voorgelegd en daaraan zal de komende tijd gewerkt moeten worden. Met name bij aanvang van een nieuwe bestuursperiode moeten het nieuwe college en de nieuwe raad kunnen zeggen met een eenduidiger en simpeler manier aan de slag te kunnen gaan. Het pakket van ombuigingen heeft zicht op een aantal dingen geboden, maar heeft ook geleid tot de constatering dat er meer grond onder de voeten nodig was geweest.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

4

De VOORZITTER dankt de heer Van Gils namens de raad voor diens inzet, omdat die op 31 oktober bij de gemeente diens werkzaamheden zal beëindigen. De heer JALIENS gaat er van uit dat het in de tweede bestuursrapportage vastgelegde saldo het resultaat is waarnaar in 2025 zal worden toegegaan en dat dat bedrag eventueel aan de algemene reserve zal worden toegevoegd. De heer STEGEMAN is verheugd over het positieve resultaat van bijna € 12 miljoen en heeft verder geen inhoudelijke opmerkingen over de rapportage. Hij denkt dat de wethouder voldoende heeft aangegeven waardoor de fouten in de financiële documenten zijn ontstaan en heeft vertrouwen dat die in de toekomst zoveel mogelijk zullen worden voorkomen. De uitleg van de gemeentesecretaris versterkte bij hem dat vertrouwen. De heer SAFAVI NIC gaat in op de ombuigingen op de bedrijfsvoering, die nog niet zijn gehaald en informeert of de raad aan het eind van het jaar een overzicht zal ontvangen dat die prognose wel zal uitkomen. Er is een lager bedrag onttrokken aan de reserve voor afval en riolering. Dat had volgens hem te maken met de begin dit jaar afgesproken belastingverordeningen, waardoor minder gebruik van die voorzieningen is gemaakt. Hij snapt niet waarom die tarieven bij de bedrijfsvoering betrokken worden.

Als er meer uit de voorziening onttrokken wordt heeft men het te bezuinigen bedrag al gehaald, maar zo wil de VVD de uitvoering niet zien. Hij vraagt daarom waarom voorzieningen voor afval en riolering in de scope van bezuinigingen zijn getrokken. De heer VAN BUUREN zegt de gemeentesecretaris dank voor diens inzet. De SGP ziet de meerwaarde van het instrument van de bestuursrapportage in en daardoor biedt de cyclus handvatten om ontwikkelingen goed te volgen. Wel ziet de SGP veel potentie in het verder ontwikkelen van de dashboardfunctie. Hij vraagt of een aantal gemonitorde indicatoren voldoende aansluit bij de gewenste realisatie van maatschappelijke doelen. In programma 0 zijn er geen indicatoren voor tevredenheid over participatie of vertrouwen in de democratie te zien. In programma 2 is niets te zien over een eventuele verschuiving van het auto- naar fietsgebruik. Programma 4 vermeldt weinig over de voortgang van het meerjarenprogramma onderwijshuisvesting. Programma 6 zegt niets over de verschuiving van werk naar bijstand. Er zijn dus nog veel verbetermogelijkheden. De raad kan zich afvragen of indicatoren en het dashboard een sprong maken en hoe die professioneler aangevlogen kunnen worden. Overigens waardeert hij de ontwikkeling van de organisatie. De SGP heeft met belangstelling gekeken naar de invulling van de taakstelling op de organisatie.

De meeste posten lijken een structureel karakter te hebben, maar sommige posten lijken incidenteel te zijn. Dat roept de vraag op wat de meer structurele invulling van de taakstelling van € 1,7 miljoen op de organisatie is. Bijvoorbeeld is € 425.000,- bespaard door vacatures tijdelijk niet in te vullen en de vraag is of dat structureel niet zal gebeuren en hoe de raad daarover wordt geïnformeerd. Leges worden inmiddels ook aan vooroverleggen toegerekend en het gevolg daarvan is dat er minder ruimtelijke initiatieven worden ondernomen. De vraag is dan of het een wenselijke uitkomst van het aangepaste beleid is. Tegelijkertijd zijn de geraamde opbrengsten van leges naar beneden bijgesteld, omdat er überhaupt minder aanvragen voor kleine projecten worden ingediend. Dat zou hand in hand moeten gaan met een daling van de personele kosten, die echter niet is terug te zien. Daarop vraagt hij de wethouder een toelichting. De achterstanden bij indicatiestellingen huishoudelijke ondersteuning worden ingelopen en daarmee is de SGP blij. Wel wil spreker uitleg over het ontstaan van die achterstanden en hoe die in de toekomst worden voorkomen. Mevrouw AKTAŞ bedankt het college en de ambtenaren voor de tweede bestuursrapportage, een compact stuk dat prettig leest. Het overgrote deel van de mutaties is technisch en onvermijdelijk.

Bij de inhuur vermeld in programma 0 is bij de extrapolatie naar eind 2025 een daling van de kosten ten opzichte van 2024 te zien. Bij de extrapolatie komt zij uit op € 45 miljoen voor apparaatslasten en € 13,5 miljoen voor inhuur, wat een mogelijke lagere realisatie betekent van circa € 9 miljoen in 2025 ten opzichte van 2024. Bij de ombuigingen is € 425.000,- opgenomen als bezuiniging door het niet invullen van vacatures. Een deel van de lagere realisatie is daarmee verklaarbaar, maar het verschil tussen € 9 miljoen en € 425.000,- blijft aanzienlijk. De wethouder wordt daarom gevraagd dat verschil te verklaren en om de relatie te leggen met het niet invullen van vacatures.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

5

Het dashboard van programma 1 is overzichtelijk, maar de cijfers van eind 2024 ontbreken bij veel indicatoren. Daardoor is het moeilijk trends te volgen of vergelijkingen te maken. Zij wil bij de volgende bestuursrapportage dan ook de cijfers uit de jaarrekening opgenomen zien, zodat vergelijkingen en trendanalyses beter mogelijk zijn. Haar vragen stelt zij ook namens Capels Bewoners Belang. Mevrouw RAAIJEN is ook geschokt door de niet op orde zijnde basis, temeer daar de nieuw te installeren raad daarmee te maken krijgt en de raad daarover eerder vragen heeft gesteld. Zij vraagt daarom de wethouder om daarop te reflecteren. De PvdA is heel blij dat de nieuwe cyclus met bestuursrapportages is opgezet, vanwege meer informatie waarmee de raad werkelijk wat kan. Die informatie is kort, overzichtelijk en geeft een positief beeld, dat voornamelijk technisch van aard is. Wat betreft de indicatoren sluit zij zich aan bij de SGP en GroenLinks en wenst zij een verdiepingsslag aan te laten brengen. De PvdA zal bezien om daarop ook zelf input te geven. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is van opvatting dat de aangegeven mutaties van de tweede bestuursrapportage verwerkt kunnen worden in de begroting. Zij kijkt uit naar een verdere verbetering van het dashboard en dankt de wethouder en de gemeentesecretaris voor de gedane toevoegingen.

Mevrouw DEN ENGELSMAN heeft ook zorgen over het op orde krijgen van de basis en sluit zich aan bij de opmerkingen over het aanvullen van het dashboard met vergelijkbare cijfers. De 112-dagen vindt zij heel belangrijk en zij wil weten of daarmee wordt doorgegaan, ook om hulpverleners een dag te laten shinen. Zij vraagt vervolgens of er op de Abram van Rijckevorselweg alternatieven voor bomen kunnen komen om te kunnen vergroenen. Maar 10% van de Capelse tuinen kan conform een bepaalde norm als groene tuin gezien worden en zij wil weten of daarop meer gepromoot zal worden. Tot en met oktober is meer snippergroen uitgegeven dan in 2024 en zij herinnert eraan dat de wethouder daarop zeer kritisch zou zijn. Daarnaar zou dus nog kritischer gekeken moeten worden. Wethouder VAN WOUDENBERG reageert dat het saldo in de laatste vier maanden van 2025 nog kan veranderen. Onttrekkingen uit de algemene reserve zijn gedaan, die niet nodig waren. De verwachting is dus wel dat het voordelige saldo € 10 miljoen tot € 12 miljoen zal zijn. De gemeente heeft winst maken echter niet als doel, maar moet dingen uitvoeren voor bewoners. Bedrijfsvoeringsbezuinigingen zullen waarschijnlijk voor het gehele bedrag worden gerealiseerd, maar bevatten ook incidentele posten, zoals de vacatureruimte, die elk jaar terugkomt.

De vervolgtaakstellingen van € 300.000,-, € 600.000,- en € 1,2 miljoen worden verder ingevuld in 2026 en worden bij de Begroting 2027 aan de raad aangeboden. Structureel zijn nog wel een aantal stappen te zetten. Mevrouw VAN DIJKE heeft de tarieven vastgesteld voor afvalverwerking op basis van de Begroting 2025, voordat ombuigingen zijn doorgevoerd. Die ombuigingen zijn later wel doorgevoerd en doorberekend en daarop zijn de in december 2024 vastgestelde tarieven niet meer aangepast. Uiteindelijk geeft de gemeente minder uit dan zij binnenkrijgt, wat een besparing oplevert. Die zit hem heel erg in de doorbelastingssystematiek, waarmee bedrijfsvoeringskosten naar verschillende taakvelden worden doorbelast, onder andere naar de afvalheffingspost. Zij kan binnen een week een voorbeeld hiervan op papier met een berekening uitwerken, wat voor het begrip makkelijker is. De heer SAFAVI NIC ziet die berekening graag tegemoet. Een eventuele hogere onttrekking van de voorziening valt naar zijn mening buiten de scope van een bezuiniging of taakstelling. In dat geval moet men niet zeggen meer te hebben binnengehaald en tevreden te zijn. Wethouder VAN WOUDENBERG maakt daarop een voorbehoud en zegt toe daarop bij de voorbeeldberekening van mevrouw Van Dijk terug te komen. In de oplegnotitie heeft hij aangegeven dat het dashboard nog onderdeel van ontwikkeling is.

In een vergadering van de Auditcommissie volgt nog een bespreking over toe te passen indicatoren, zodat de raad in de nieuwe bestuursperiode over een goed dashboard zal beschikken. Het dashboard wordt gebruikt bij de begroting en de bestuursrapportage en dat moeten verschillende extrapolaties bevatten. De komende periode werkt het college aan een dashboard dat voor iedereen de meeste informatie oplevert.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

6

Wethouder SCHAATSBERGEN laat weten dat de legesinkomsten vanwege de gewijzigde systematiek door onder meer de Omgevingswet anders zijn gaan lopen, terwijl het werk niet minder geworden is. Op dit moment wordt pas na een aantal vooroverleggen een bedrag in rekening gebracht, terwijl daar wel heel veel tijd en moeite in gaat zitten. Nu zijn leges absoluut niet kostendekkend, waarin hij verandering wil aanbrengen. Wel wil de gemeente vooroverleggen heel laagdrempelig houden. De heer VAN BUUREN vraagt hoe de schijnbare paradox van laagdrempeligheid en kostendekkendheid dan opgelost wordt. Wethouder SCHAATSBERGEN heeft diezelfde zorg, gezien het lage percentage wat betreft de kostendekkendheid. De heer VAN BUUREN vraagt of het college de politieke uitspraak vraagt dat leges ook kostendekkend moeten zijn. Wethouder SCHAATSBERGEN heeft altijd het uitgangspunt gehad dat leges kostendekkend moeten zijn en geen winst mogen opleveren. Wethouder WILSON verwijst naar de collegebrief van 1 juli 2025, waarin is aangegeven waarom er achterstand is ontstaan in de afhandeling van aanvragen huishoudelijke ondersteuning. Oorzaken zijn piekbelasting, langdurig ziekteverzuim en het elders gaan werken van ervaren personeel. Die zaken zijn nooit te voorkomen. Wel is geacteerd door twee nieuwe krachten aan te nemen. Daardoor zijn de wachtlijsten al wel teruggelopen.

Wachtlijsten voorkomen blijkt lastig, zeker bij een piekbelasting. De heer VAN BUUREN hoorde de gemeentesecretaris zeggen dat vanwege ziekte, piekbelasting en verloop van personeel er tekorten zijn op de gemeentelijke financiële afdeling. Vervolgens wordt vacatureruimte niet ingevuld om geld te besparen, zodat men de condities creëert dat achterstanden in de toekomst vaker zullen gebeuren. Hij vraagt wat er gebeurt om de organisatie zo lean en mean mogelijk te maken en personeelstekorten op vitale functies te voorkomen. Wethouder WILSON antwoordt dat juist op vitale functies, die Capellenaren raken, niet bezuinigd wordt. Er is op huishoudelijke ondersteuning geen vacaturestop. Piekbelasting bij de Wmo betrof een toename van het aantal aanvragen in een bepaalde periode. Die belasting wisselt elke maand. Wethouder VAN WOUDENBERG wil de technische vraag van mevrouw Aktaş schriftelijk beantwoorden. Haar vraag over de Wmo is al beantwoord. Mevrouw Raaijen concludeerde dat de basis niet op orde was, wat niet is wat hij heeft gezegd. Wel heeft hij aangegeven dat er zorgen bij het college zijn, maar dat er hard wordt gewerkt en er ook goede producten worden opgeleverd. Mevrouw AKTAŞ heeft geen vraag over de Wmo gesteld en ontkent dat zij een technische vraag heeft gesteld.

Zij constateerde slechts dat de apparaatskosten en inhuur in 2025 waarschijnlijk lager zullen uitvallen dan in 2024. Zij vroeg hoe de wethouder dat beoordeelt in het kader van de niet in te vullen vacatureruimte. De VOORZITTER merkt op dat het uitleggen van bedragen een technische vraagstelling betreft. Wethouder FAASSEN licht toe dat in het derde kwartaal bijna € 9 miljoen wordt ingehuurd, wat 28,15% minder is dan vorig jaar. Het gemiddelde tarief is echter met meer dan 4,9% gestegen, van € 98,- naar bijna € 103,- per uur. Mevrouw AKTAŞ constateert te maken te hebben met minder apparaatlasten en minder inhuur en vraagt hoe de wethouder dat beoordeelt en wat de impact daarvan op de organisatie is. Blijkbaar worden heel veel vacatures niet ingevuld. Er is echter een enorm bedrag aan openstaande vacatures. Zij wil weten hoe het college en de organisatie daarmee omgaan. Wethouder VAN WOUDENBERG zegt een schriftelijk antwoord in de loop van volgende week hierop toe. Wethouder VAN WOUDENBERG gaat vervolgens in op de opmerking van mevrouw Raaijen dat de basis niet op orde zou zijn. Een aantal punten moet nog verder vormgegeven worden, maar de basis is wel op orde. Er is wel een positief beeld overeenkomend met het waarderingscijfer 7, maar het college wil nog een betere kwaliteit leveren, de reden van het willen maken van een aantal stappen in de financiële organisatie.

Voor verkoop van snippergroen geldt een aantal voorwaarden, zoals dat 50% van de te verkopen grond groen moet blijven. De gemeente toetst aan deze voorwaarden. 10% aan groene tuinen betreft het duurzaamheidsprogramma waarop hij wethouder Geissler verzoekt in te gaan. Wethouder GEISSLER heeft op basis van de definitie Groene Tuin van Stichting Steenbreek zelf geen doelstelling geformuleerd. De Stichting Steenbreek heeft de gemeente wel geholpen. In het

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

7

programma Duurzaamheid zijn acties opgenomen, zoals een communicatiecampagne richting de Capellenaar over de groene tuin, waarmee het college doorgaat. Burgemeester MANUSAMA laat weten dat de 112-dag tussen € 10.000,- en € 15.000,- kostte, wat uit het budget algemene veiligheid werd gedekt. Daarnaast waren er personele kosten. Vanwege de ombuigingen is besloten deze dag te laten vervallen. De VOORZITTER vat samen dat wethouder Van Woudenberg heeft toegezegd met een voorbeeldberekening te komen over kostendekkendheid van tarieven en een toezegging heeft gedaan om een toelichting te geven op een hoofdonttrekking, die niet beoordeeld als een positieve bijdrage aan de ombuigingen. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES voegt toe dat de vraag van mevrouw Aktaş over een enorm bedrag aan openstaande vacatures ook nog schriftelijk zal worden beantwoord. Tweede termijn De heer VAN BUUREN vraagt hoe de raad een vinger aan de pols kan houden over de steeds opnieuw terugkerende of definitieve invulling van de vacaturetaakstelling. Wethouder VAN WOUDENBERG heeft aangegeven dat een aantal bezuinigingsposten voor de bedrijfsvoering nog incidenteel zijn en uiteindelijk structureel moeten worden. Het college blijft net zo lang rapporteren in de jaarrekening en bestuursrapportages totdat bezuinigingen structureel zijn ingevuld.

De VOORZITTER concludeert dat het voorstel kan worden doorgeleid naar de lijst van hamerstukken voor de raadsvergadering van 10 november. Schorsing (21.07 – 21.15 uur). 5. Begroting 2026 De heer JALIENS zegt het college en de organisatie dank voor het voorliggende stuk, waarmee Leefbaar Capelle in grote lijnen akkoord gaat. De wethouder wordt dank gezegd voor diens toelichting op gemaakte fouten. De begroting is een vertaling van de kadernota, waarin het ombuigingspakket is verwerkt, evenals de komende tijd te plegen investeringen. Leefbaar Capelle is daarmee heel blij, zoals met de investeringen in de nieuwe sporthal Schenkel, de nieuwe kinderboerderij, het jongeren perspectief fonds, de Capelse schuldenaanpak, maatschappelijke begeleiding van jongvolwassenen en de veilige fietsroute ’s-Gravenweg. Ook is het memorabel dat uit de begroting blijkt dat de lokale lastendruk in Capelle nog altijd een van de laagste van de regio is. Er zijn ook zorgen en aandachtspunten, onder meer naar aanleiding van de New Towns problematiek, die met name betrekking hebben op onderwijs, jeugd en bestaanszekerheid. Leefbaar Capelle zal daarvoor de komende tijd aandacht blijven vragen. Zijn fractie maakt zich verder zorgen over de vele geconstateerde onzekerheden in de Begroting 2026 en de in aanloop daarnaar toe gemaakte fouten.

Hij vermeldt in dat verband de te ontvangen subsidies voor een bedrag van € 750.000,- en de ozb-opbrengsten vanuit de zachte woningbouwplannen voor € 360.000,-. De provinciale toezichthouder achtte deze bezuinigingsposten niet reëel. Het college deelt die mening niet en vindt de genoemde bezuinigingstaakstellingen toch realistisch. Hij vraagt waarop die opvatting is gebaseerd en of die onzekerheid over de posten kan worden weggenomen. Verder is er een afwijking van de adviesbegroting van de GRJR van ruim € 1,5 miljoen. Tezamen is er in de begroting sprake van een onzekerheid van € 2,6 miljoen. Zekerheidshalve wordt voorgesteld € 2 miljoen aan de algemene reserve te onttrekken om te voorkomen dat de provincie genoemde posten als niet reëel aanmerkt. Vervolgens vallen hem de abusievelijk gemaakte fouten en inschattingen op. Het gaat om de verhuuropbrengsten van twee etages in het gemeentehuis, te declareren btw inzake Promen en de actualisatie van de begroting van jeugdhulp. Dit alles brengt Leefbaar Capelle tot de conclusie dat deze zaken afbreuk doen aan de gewenste stabiliteit in de begroting. Gevraagd wordt wat het college hieraan zal doen. Deze onzekerheden en fouten baren zijn fractie zorgen en zij vraagt daarvoor expliciete aandacht van het college bij de invulling van de Kadernota 2027 en het presenteren van een solide begroting.

Uit de toelichting van de gemeentesecretaris heeft hij begrepen dat het circa twee jaar zal duren om geconstateerde tekorten en tekortkomingen in de organisatie op te lossen. Hij pleit ervoor om de

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

8

nieuwe raad en het nieuwe college tools te geven om de Kadernota 2027 solide te maken, de nu geconstateerde onzekerheden in de begroting weg te nemen en te voorkomen dat deze ook moeten worden geconstateerd in de Begroting 2027. Leefbaar Capelle heeft technische vragen over de personeelsbegroting gesteld. Geantwoord is dat die is aangepast, waarbij de uit andere budgetten betaalde formatie is meegenomen. Dit suggereert dat een deel van de formatie niet uit het reguliere personeelsbudget wordt betaald. Met het oog op transparantie heeft hij daarom gevraagd om een overzicht daarvan. Het college antwoordde daarop dat bij het ophogen van budgetten als gevolg van cao-afspraken niet is gekeken uit welke budgetten deze personeelskosten worden gedekt. In het totaalbedrag zijn ook de extra cao-kosten meegenomen, die niet uit het reguliere personeelsbudget worden betaald. Hij wenst omwille van de duidelijkheid en transparantie alsnog een overzicht van de formatie die niet uit het reguliere personeelsbudget wordt betaald en aangegeven zien uit welke budgetten die kosten wel worden betaald. Leefbaar Capelle hecht eraan die informatie en dat inzicht wel te verkrijgen. De bezuiniging op de afbouw van de subsidieregeling onderwijskansen bedraagt in 2026 € 595.000,-.

Hij vraagt welke activiteiten worden geschrapt, wat de impact daarvan is op de kansengelijkheid en wat de scholen daarvan zelf vinden. In het gegeven antwoord is slechts ingegaan op de te schrappen activiteiten en dat de scholen na overleg hierop zullen bezuinigen. Wat de scholen hiervan zelf vinden en wat de impact zal zijn op de kansengelijkheid van kinderen die op onderwijskansen zijn aangewezen blijft echter in het midden. Er wordt kennelijk voortvarend gehandeld op het schrappen van deze subsidies, maar de tweede bestuursrapportage vermeldde dat een verschuiving plaatsvindt van de focus op onderwijskansen breed naar de wettelijke taak van voorschoolse educatie, teneinde kwetsbare kinderen in een eerder stadium te vinden en te ondersteunen. Dat vindt hij een legitiem doel en een legitieme verschuiving, omdat het lijkt dat het bereik en de kwaliteit van de voorschoolse educatie te wensen overlaat. Als die verschuiving van bestede middelen uit het gemeentelijke onderwijsachterstandenbeleid plaatsvindt naar voorschoolse educatie, vraagt hij wat er gebeurt met kinderen die nu in het primair en voortgezet onderwijs zitten en te maken hebben met achterstanden en die extra ondersteuning nodig hebben.

Bladzijde 19 van de tweede bestuursrapportage vermeldt dat herijking van het brede onderwijsachterstandenbeleid wordt gepland na oplevering van het rekenkamerrapport, welke aanbevelingen in het vierde kwartaal van 2025 worden verwacht. Daardoor verschuift de oplevering van het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid naar medio 2026. Wellicht is het verstandig om eerst de aanbevelingen van de Rekenkamer af te wachten, de vertaling daarvan te maken naar het nieuwe achterstandenbeleid 2026 en dan te kijken wat bezuinigd kan en moet worden. Dat lijkt hem logischer dan nu al € 595.000,- te schrappen en pas in 2026 met nieuw beleid te komen. Tot slot vraagt hij via welke regelingen de activiteiten taalstimulering, ondersteuning en schoolmaatschappelijk werk worden gecontinueerd en uit welke middelen die zullen worden bekostigd. De heer STEGEMAN sluit zich aan bij de vraag van de heer Jaliens over hoe scholen aankijken tegen het stoppen van de subsidieregeling op onderwijskansen. Hij constateert een positief resultaat in 2026 en 2027, terwijl er nog uitdagingen zijn voor 2028 en 2029. Wellicht dat gemeenten na de Tweede-Kamerverkiezingen meer geld van het Rijk zullen krijgen om hun taken goed te kunnen uitvoeren.

De heer SAFAVI NIC noemt de gemaakte fouten in de berekening van de verhuuropbrengsten van twee verdiepingen in het gemeentehuis kwalijk, waardoor de raad is geconfronteerd met niet kloppende getallen, wat de positie van de raad ondermijnt. Dat vindt hij onacceptabel. Fouten maken is menselijk en er moet daarvoor altijd ruimte zijn, omdat men ervan kan leren. Processen moeten echter zodanig ingesteld zijn dat fouten gespot en eruit gehaald worden voordat ze worden gepresenteerd, wat niet is gebeurd. Dat geldt niet alleen voor de kadernota, maar ook voor de tweede bestuursrapportage, waarin ook een fout bedrag staat over de taakstelling van de organisatie. Het doorzetten van het maken van fouten is een patroon. Daarom schrikt hij ervan dat de wethouder de processen waardeert met een 7, waarmee hij het oneens is, omdat dat een voldoende zou betekenen. Als de raad keuzes maakt op basis van foute informatie vindt de VVD dat zwaar onvoldoende. Hij wil daarom een dieper debat voeren over het dusdanig verbeteren van de financiële kwaliteit, dat men documenten kan vertrouwen. Als getallen niet kloppen doet dat iets met de wijze van lezen en beoordelen van documenten. Hij vraagt daarom of de wethouder het ermee eens is dat de processen geen waarderingscijfer 7 verdienen en hoe die deze wel zou beoordelen.

Het is volgens hem een verbetering ten opzichte van vorig jaar dat de provinciale toezichthouder aan de voorkant een beoordeling heeft gegeven. Daarmee houdt zijn positieve waardering echter op. Hij

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

9

vraagt wanneer en hoeveel maal ambtelijk met de provincie is overlegd vanaf de presentatie van de onderzoeksvragen aan de raad tot aan het vaststellen van de kadernota over de intentie van het opnemen van zachte ozb-opbrengsten en ontvangen subsidies. Destijds kreeg hij van het college te horen dat het opnemen van de betreffende ozb-opbrengsten en te ontvangen subsidies technisch mogelijk zou zijn. Hij ging er daardoor van uit dat er met de provincie ambtelijk overleg had plaatsgevonden. Ook wil hij weten welk contact er na vaststelling van de kadernota en voor begrotingsvaststelling met de provincie is geweest. Voor volgend jaar heeft het college ook de intentie om ontvangen subsidies en de zachte ozbopbrengsten op te nemen. In 2027 wordt het overschot al kleiner en hij is benieuwd of dan voor het vierde jaar op rij een onttrekking uit de algemene reserve zal worden gedaan. Op een gegeven moment zal de provincie deze werkwijze zijns inziens niet meer toestaan en zal die de gemeente onder toezicht stellen, omdat het niet lukt een solide begroting zonder onttrekking uit de algemene reserve aan te leveren. De stelposten doorschuiven naar de volgende gemeenteraad zou hij niet acceptabel vinden en hij vraagt of de andere fracties dat wel accepteren. De heer VAN BUUREN ziet in de begroting de neerslag van het bij de kadernota afgesproken ombuigingspakket.

Bij de verwerking daarvan zet de SGP grote vraagtekens, met name omdat de begroting slechts voor de komende twee jaar een positief resultaat laat zien en daarna een negatief saldo, wat een erfenis voor de nieuwe raad is. Dat is de SGP haar eer te na. Het is bijna schrijnend om op bladzijde 6 van de aanbiedingsbrief te lezen “er alle vertrouwen in te hebben dat Capelle ondanks het financiële zware weer dat op ons af kan komen een zonnige toekomst tegemoet gaat.” De financiële kengetallen kleuren langzaam geel en rood, inderdaad alsof men de zon ziet ondergaan. De heer JALIENS vraagt hoe de heer Van Buuren het advies van de VNG waardeert om de tekorten na 2027 zichtbaar te blijven houden voor Den Haag. Wellicht kan dat aanleiding voor het Rijk zijn om wat meer structurele middelen richting gemeenten te doen vloeien. De heer VAN BUUREN vindt dat VNG-advies niet zo geloofwaardig en denkt dat de rijksoverheid ook wel snapt hoe gemeentelijke begrotingen werken. Het Rijk begrijpt volgens hem dat gemeenten in financieel zwaar weer verkeren, ook bij een net sluitende begroting of een klein overschot. Er komen ook grote uitdagingen op de gemeente af, zoals de New Towns problematiek, waarvoor er nog geen dekking is. Hetzelfde geldt voor de aangewezen opgavegebieden in Capelle. Ook daar is er nog geen antwoord om die meerjarig een plek te geven in de begroting.

Er zijn dus allerlei niet gedekte opgaven, wat de SGP heel graag anders had gezien. Fouten maken mag, maar toch is de SGP onaangenaam daardoor verrast, juist omdat voorheen al kritische vragen bij de kadernota zijn gesteld of het bedrag voor verhuur van twee verdiepingen van het gemeentehuis reëel was. Toen is gezegd dat is gekeken naar een marktconform tarief voor dit type vastgoed, welk tarief best wel hoog was. Dat roept de vraag op waarom destijds de verzekering is gegeven dat de opbrengst reëel was geraamd, terwijl dat achteraf niet het geval bleek te zijn. De raad moet op antwoorden kunnen vertrouwen en als er geen informatie is, dan moet het college met minder zelfverzekerdheid een antwoord fabriceren. Bij de gestelde vragen over het toezicht van de provincie sluit hij zich aan. De kapitaallastenreserve is de SGP een doorn in het oog. Daarbij steekt het hem dat er een onderscheid is gemaakt tussen twee reserves, waarbij de tweede reserve nog niet is ingevuld, zodat het de vraag is of men die al moet instellen of daarmee moet wachten.

De volgende zin baart hem zorgen: “Als in enige jaren het jaarrekeningsaldo ruimte biedt om deze kapitaallastenreserve op te gaan hogen, dan is dat mogelijk.” Hij vraagt wat daarmee is bedoeld en of de reserve een financiële speelbal zal zijn om overschotten te gebruiken om tekorten in andere jaren weg te poetsen of als een schommelfonds te zien. De SGP wil de kapitaallastenreserve eenmalig vaststellen en niet als een financiële speelbal gebruiken. Hij gaat er van uit dat de Financiële verordening kaders bevat voor het gebruik en benutten van de kapitaallastenreserve. Ombuigingen op de organisatie zijn lastig in te vullen, hebben tijd nodig en behoeven nog verdere uitwerking. De SGP vraagt hoe wordt gekeken naar de verdere invulling van deze taakstelling. Het wordt steeds lastiger de taakstelling zodanig in te vullen dat de dienstverlening en de realisatie van de beleidsdoelstellingen daarvan geen hinder ondervinden. Gevraagd wordt in welke richting het college deze taakstelling denkt te gaan invullen en hoe het de kans inschat dat dat volledig zal gebeuren, zonder dat daarbij impliciet inhoudelijke beleidskeuzen gemaakt moeten worden.

Bij cultuursubsidies stelt het college een kaasschaaf voor van 5%, met uitzondering van het Isala Theater, en hij vraagt zich af waarop het college dat percentage baseert en waarom het niet heeft gekeken naar de maatschappelijke waarde van die subsidies. Dan zou het wijs zijn de bibliotheek van die bezuiniging te ontzien, vanwege de grote maatschappelijke waarde daarvan en vanwege de grote risico’s die ontlezing in de samenleving met zich meebrengen.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

10

De begroting vermeldt dat de SPUK-middelen voor het afhandelen van de toeslagenaffaire na 1 januari 2027 niet meer beschikbaar zijn, terwijl de problematiek dan waarschijnlijk nog niet verholpen zal zijn. Hij is benieuwd in hoeverre het college erop anticipeert dat de gemeente daaraan dan zelf iets zal moeten doen. Bij de actualisatie van de begroting voor jeugdhulp is onvoldoende rekening gehouden met autonome groei en daarom vraagt hij of de gemeente daarop wel voldoende is voorbereid. Weet men voldoende wat er gebeurt met het volume? In de risicoparagraaf van de jeugdzorg is verouderde informatie gepresenteerd en daarnaar verzoekt hij het college nog te kijken. Het viel hem op dat de paragraaf over de opvolging van aanbevelingen uit rekenkamerrapporten vermeldt dat wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor de rekenkameronderzoeken naar de GRJR en het onderwijsachterstandenbeleid. Gevraagd wordt wanneer de raad daarover wel geïnformeerd zal kunnen worden. Mevrouw AKTAŞ spreekt haar dank uit aan de ambtelijke organisatie voor het verzette vele werk en de oplevering van de Begroting 2026. De zorgen roepen de vraag bij GroenLinks op of de organisatie wel in control is en hoe de ramingen en producten in de toekomst wel zorgvuldiger en consistenter zullen worden opgesteld, zodat ze achteraf geen correctie behoeven.

De gemeentesecretaris gaf aan op welke onderdelen de komende twee jaar verbeteringen door te voeren zijn. Wellicht kan men iets extra’s doen bij het volgende P&C-product om de kans op fouten te minimaliseren. De weerstandsratio daalt zeer fors van 23,8 in 2026 naar 6,3 in 2028, wat vragen oproept over de duurzaamheid van de financiële positie. Er is al € 50 miljoen aan de algemene reserve onttrokken en dat gebeurt in 2026 opnieuw met € 2 miljoen. Gevraagd wordt wat de wethouder van die ontwikkeling vindt en of er zorgvuldiger en strategischer met de algemene reserve zou moeten worden omgegaan. Mevrouw RAAIJEN sluit zich aan bij GroenLinks en is het er niet mee eens dat de wethouder niet zou hebben gezegd dat de basis niet op orde is. Dat heeft de gemeentesecretaris namelijk wel aangegeven. Daarnaast constateert zij weer fouten en daarom sluit zij zich aan bij het betoog van de heer Safavi Nic. Van de gang van zaken gedurende de afgelopen twee, drie jaar wordt zij niet blij. De PvdA heeft al vaker vragen gesteld bij de haalbaarheid van plannen. Zij sluit zich dan ook aan bij de vragen van mevrouw Aktaş. Mevrouw MONTEIRO DA VEIGA begrijpt dat de gemeente financieel stevige keuzes moet maken, maar vindt bezuinigen nooit alleen een kwestie van cijfers. Achter de cijfers gaat het namelijk om mensen, voorzieningen en de zin van de stad.

De PvdA maakt zich zorgen over de richting van het ombuigingspakket. Veel maatregelen raken mensen die het al moeilijk hebben, zoals het afschaffen van de Rotterdampas, het sluiten van het wijkcentrum in Schollevaar en het verhogen van de woonlasten. Daarmee komen kansen, ontmoeting en ontspanning verder buiten bereik van degenen die het minst te besteden hebben. De PvdA wil bij elke maatregel een maatschappelijke effectenanalyse laten maken, zodat duidelijk wordt wat ombuigingen betekenen voor mensen met een smalle beurs, ouderen, jongeren en gezinnen die het moeilijk hebben om rond te komen. Zij vraagt aandacht voor de druk op de organisatie. Een oplopende taakstelling van € 3 miljoen klinkt zakelijk, maar betekent in de praktijk meer werkdruk, minder handen en een hogere mentale belasting. De vraag is hoe de gemeente haar medewerkers veerkrachtig en gemotiveerd houdt. De PvdA pleit voor het eerlijk delen van lasten. Ten aanzien van onderwijs wil zij dat het college concrete stappen zet, zodat alle kinderen gelijke kansen aangeboden krijgen, ook in de kwetsbare wijken. Daarnaast vraagt zij aandacht voor de kwaliteit van het doorstroompunt en de structurele aanpak van laaggeletterdheid. De PvdA is blij om te zien dat de gemeente blijft investeren in onderwijshuisvesting. Zorgen zijn er wel over de afbouw van de subsidieregeling voor onderwijskansen.

Kinderen met achterstand kunnen hierdoor extra ondersteuning krijgen. Het document bevat veel over gebouwen, maar te weinig over onderwijskansen. Zij wil daarom graag pleiten voor een nieuw lokaal onderwijskansenfonds, waarop scholen aanspraak kunnen maken en waarmee kinderen met een achterstand beter ondersteund kunnen worden. De vraag is of het college die behoefte ook ziet. Het sociaal domein in Capelle staat volop in de aandacht en daar ziet zij positieve ontwikkelingen. De ondersteuning van kwetsbare doelgroepen verloopt grotendeels goed.. Bij jeugdzorg ziet zij stijgende kosten en toenemende complexe vragen. Bij werk en inkomen blijft de schuldenproblematiek een groot aandachtspunt. Van belang is te blijven kijken naar preventie, effectiviteit van voorzieningen en financiële beheersing. Zij vraagt hoe men kan zorgen dat de kosten in de jeugdzorg duurzaam beheersbaar blijven en welke stappen worden gezet om ondergebruik van Wmo-voorzieningen te

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

11

voorkomen. De PvdA pleit voor een structurele verandering van kinderarmoedebestrijding, door bijvoorbeeld armoedemiddelen voor kinderen onder te brengen in een meerjarig programma met meetbare doelen. Zij wil geen enkel kind zonder ontbijt naar school laten gaan en dat kinderen zich kunnen inschrijven bij een sportclub. De Capelse wegwijzer verdwijnt wegens lage gebruikscijfers en zij vraagt hoe de informatie daaruit kan worden geborgd. De heer VAN BUUREN hoort ambities en nieuwe beleidswensen van de PvdA en vraagt of van die fractie voorstellen te verwachten zijn, waarbij ook middelen worden vrijgespeeld om doelen te bereiken. Mevrouw MONTEIRO DA VEIGA ziet ook dat er weinig geld is, maar wil wel aandacht blijven vragen voor bepaalde zaken, waarover zij zorgen heeft. Voor energiearmoede en ondersteuning van huurders vraagt de PvdA extra aandacht en zij wil dat de aangedragen punten meegenomen worden. De heer EILANDER meent dat de begroting de weerslag is van de bij de kadernota gevoerde discussie en stelt vast dat de discussie over de onderwerpen die de PvdA nu aandraagt dus al eerder is gevoerd. Mevrouw MONTEIRO DA VEIGA is het ermee eens dat die discussie bij de kadernota niet hoeft te worden overgedaan.

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES hoort veel kritiek vanuit juist de collegepartijen op het college, maar blijft zelf bij haar waarderende woorden voor het aangeven van fouten en onvolkomenheden en het aanbieden van excuses daarvoor. De ChristenUnie is erkentelijk voor het beantwoorden van de technische vragen. Op lange termijn gaat de kapitaallastenreserve volgens haar schuren. De begroting sluit, terwijl de komende jaren veel geïnvesteerd wordt in onderwijshuisvesting, sportaccommodaties, jeugdzorg en jeugdhulp. De verwachting is niet dat de landelijke overheid zal bijspringen, gelet op alle nationale uitdagingen rondom stikstof, klimaat, defensie, zorg, het repareren van box 3 en toeslagenschandalen. Voorgestelde bezuinigingstranches zouden uitkomst kunnen bieden, maar daarvoor is helaas niet gekozen, wat de raad zich in de toekomst zou kunnen berouwen. Zij wil meer weten over het verschil van inzicht met de provincie over de hardheid van de subsidiebaten en de ozb-inkomsten vanuit zachte woningbouw. De vraag is hoe houdbaar zo’n verschil van inzicht op termijn is. Ook wil zij een toelichting op de € 1,5 miljoen minder voor de GRJR. In het algemeen ziet de ChristenUnie dat Capelle wil investeren in mensen, duurzaamheid en verbinding, wat zij enorm waardeert. Zij ziet ook risico’s, vooral in het sociaal domein en de betaalbaarheid voor inwoners. Die moet men goed blijven volgen.

Bij economie is het goed dat de gemeente inzet op samenwerking met ondernemers en verduurzaming van bedrijventerreinen. Tegelijk vraagt zij aandacht voor lokale ondernemers, die moeite hebben met stijgende lasten. Bij onderwijs ziet spreekster stevige investeringen in noodzakelijke huisvesting. De extra kosten voor het leerlingenvervoer vragen om een structurele dekking. Volgens haar is er op Prinsjesdag een streep gezet door de bezuiniging op de onderwijskansenregeling. Bij sport en cultuur steunt de ChristenUnie de nieuwbouw van sporthal Schenkel. Breedtesport verbindt immers mensen en kan door activiteiten eromheen ook andere verbindingen leggen. Bij de uitvoering wil zij oog houden voor duurzaamheid en toegankelijkheid, ook voor verenigingen met beperkte middelen. In het sociaal domein zijn er forse stijgingen bij Wmo en jeugdhulp te zien en de ChristenUnie vindt dat zorg voor kwetsbaren een kerntaak is, die wel doelmatig moet blijven uitgevoerd. Zij pleit daarom voor meer preventie, samenwerking met vrijwilligers en kerken en het aanpakken van bureaucratie. Tegelijkertijd is bekend dat het leven niet maakbaar is. De grote zorgen rondom jeugd en jeugdhulp blijven. De ChristenUnie wil dat Capelle een stad blijft waarin mensen zich gezien weten. De begroting moet de menselijke maat blijven ademen.

De ChristenUnie juicht de inspanningen voor fietsers toe, zoals voor fietsstraten en verbreding van fietspaden. Er zijn meer stoplichten met aftellers te zien, wat zij een positieve ontwikkeling vindt. Die verbeteren de doorstroming en zorgen voor minder frustraties bij het wachten, en ook voor een verminderde CO2-uitstoot, omdat bestuurders niet hoeven te remmen en op te trekken. Zij zou graag een verdere uitbreiding van aftellers bij stoplichten zien. Het verder op orde krijgen van de afvalinzameling en vermindering van het restafval mag van haar fractie nadrukkelijker in de begroting terugkomen, omdat daar nog de nodige stappen te zetten zijn. Wat betreft stadsontwikkeling stelt zij kwaliteit boven kwantiteit. Een goede leefomgeving en fijn

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

12

wonen moeten niet uit het oog verloren worden bij de bouw van extra woningen. Spreekster heeft alle vertrouwen in de te zetten stappen in de gebiedsontwikkeling Rivium en is zich ter dege bewust van de vele risico’s aldaar. De fractie is bijzonder te spreken over de informatievoorziening daarover aan de raad. De heer EILANDER wil weten of het omgevingsplan voor het Rivium nog in deze raadsperiode zal worden vastgesteld. Ook vraagt hij of het college wat dat betreft nog iets nodig heeft van de raad. Hij beveelt de commissieleden aan om op 8 november mee te gaan op werkbezoek naar Rijswijk en Binckhorst in verband daarmee, omdat men dan op informele wijze nog zaken kan delen. Mevrouw DEN ENGELSMAN is niet echt blij met het grote aantal fouten in de begroting, temeer omdat het CDA altijd veel vragen heeft gesteld over cijfers en of die juist zijn. De P&C stukken verbeteren steeds, zodat de afglijdende schaal weer verbaast. Zij heeft hoop op meer betrouwbare stukken in de toekomst en is benieuwd of de taakstelling reëel is. In de kadernota is aangegeven dat onderzoeken zouden volgen, zoals naar het wijkcentrum in het Maria Danneels erf, die echter niet in de begroting staan. Ook zou er nog gesproken worden over alle subsidies.

Een collegebrief daarover vermeldt dat wel zal worden bezuinigd, maar cijfers niet verder dan 2027 worden doorgevoerd en eerst wordt afgewacht wat de raad daarvan vindt. Liever had zij in de begroting de cijfers willen zien voorliggen. Aangegeven is dat de kapitaallastenreserve verlaagd kan worden als die niet meer nodig is. Volgens haar is echter nog nooit gesproken over de inzet of het verhogen daarvan. Wat betreft het verschil van mening met de provincie over te ontvangen subsidies en zachte woningbouwopbrengsten sluit zij zich aan bij de eerder gestelde vragen daarover. Eveneens sluit zij zich aan bij de vragen van de ChristenUnie over het terugdraaien van het schrappen van de subsidieregeling voor onderwijskansen. Wel is het CDA blij met de nadruk op de vroeg- en voorschoolse educatie, een eerste stap voor kinderen in hun levensloop. De basis op orde gaat naast cijfers over mensen en inzet. Al zes jaar vraagt het CDA aandacht voor het archief, maar ook daar is de basis niet op orde. Zij vraagt daarom wanneer het archief eens goed zal worden aangepakt. Over het hanteren van de kaasschaafmethode bij subsidies was er bij de behandeling van de kadernota onduidelijkheid. Dat gebeurt nu wel, waardoor ook vrijwilligersorganisaties worden geraakt. Niet bekend is of zij door die maatregel nog kunnen doorgaan.

Zij wil eerst weten of vrijwilligersorganisaties door deze bezuiniging al dan niet omvallen en pleit daarom voor onderzoek daarnaar. Bij de bibliotheek kan men terecht voor ontmoeten, leren en het verbeteren van taalvaardigheid, zodat zij het moeilijk vindt zonder onderzoek ook daarop te bezuinigen. Het CDA vraagt waarom die onderzoeken niet aan de raad zijn voorgelegd voor de presentatie van de begroting. Diezelfde vraag stelt zij over het sociaal domein en ontmoetingsactiviteiten, waar mogelijk ook vrijwilligersorganisaties geraakt worden. Bij n.t.b. is vermeld dat de betreffende subsidieregeling niet onder de huidige ombuigingsopgave valt en dat daarvoor subsidieplafonds in de Begroting 2027 worden vastgesteld. Zij pleit ervoor die plafonds nu al te laten zien en vraagt of daarop wordt bezuinigd of alleen bedragen niet worden geïndexeerd. Bij volksgezondheid had zij graag een doelstelling gezien, evenals mogelijke plannen voor 2026 voor het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorg Akkoord. Bij programma 7 had zij graag meer toelichting gezien. De heer VAN BUREN stelt een vraag aan de commissieleden en de wethouder over grondbeleid en reserves en voorzieningen. Graag zou hij eens in de vier jaar een analyse over de oorzaak van de tekorten aldaar zien, waarna raad en college daarover een gesprek kunnen voeren.

Zodoende kan er beter grip komen op alle mogelijke formidabele risico’s. De Kaderrichtlijn water gaat veel strengere eisen aan waterkwaliteit stellen en hij vraagt wat dat betekent voor de kosten van de gemeentelijke inzet op het schoonhouden van sloten en de opslag van bagger in Capelle. Hij vraagt of er voldoende zicht is op de wetgeving die er de komende jaren aankomt, de risico’s daarvan en of die te beheersen zijn. Ook wil hij weten of die risico’s al in de voorliggende begroting zijn verwerkt. Wethouder VAN WOUDENBERG merkt op dat de gemeente verantwoordelijk is voor het opstellen van haar eigen begroting. De provincie beoordeelt als toezichthouder of de posten in die begroting hard of zacht zijn. Vorig jaar is daarover na vaststelling van de begroting een discussie met de

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

13

provincie gevoerd. Toen heeft het college op basis van een wens van de provincie een aantal posten incidenteel moeten maken en daarvoor een extra onttrekking aan de algemene reserve moeten doen. Nu is bij de bestuursrapportage geconstateerd dat een groot deel van de opgenomen begrotingsposten wel is gerealiseerd, wat leidt tot een hoger overschot dat terugvloeit naar de algemene reserve. Daardoor komt de algemene reserve weer op het niveau van voor het doen van de betreffende onttrekking. Het college staat achter de begroting en schat in dat de woningbouwopgave volgend jaar zal worden gerealiseerd, maar de provincie vindt die onvoldoende hard om structureel in de begroting op te nemen. De taakstelling is in 2025 op € 300.000,- na gehaald en hij verwacht aan het einde van het jaar het gehele bedrag of iets meer te hebben gerealiseerd. Hetzelfde geldt met betrekking tot deze posten voor volgend jaar. Het college verwacht ombuigingen te zullen realiseren, maar de provincie vindt dat vanuit de toezichthoudende rol niet en heeft geadviseerd voor het jaar 2026 uit voorzorg eveneens een bedrag aan de algemene reserve te onttrekken om te voorkomen dat zij een correctie moet doen om te komen tot een structureel sluitende begroting. Dezelfde discussie voeren meer dan dertig gemeenten in Zuid-Holland met de provincie.

Of die discussie voor het jaar 2027 opnieuw ontstaat weet hij niet en is onderdeel van het gesprek van het college met de provincie. Het college staat voor de begroting en wil die realiseren, waarmee het eigen vermogen weer wordt aangevuld. Voor vaststelling van de kadernota hebben mensen uit de gemeentelijke organisatie geen contact met de provincie gehad over kaders en ombuigingen. Na de zomer is er wel tweemaal op haar verzoek contact geweest met de provincie. De provincie heeft aangegeven dat de posten subsidie, ozbverhoging en GRJR voor haar een probleem zijn. De heer SAFAVI NIC herinnert aan de discussie over ombuigingen in juni 2024, toen de VVD met de motie kwam om ombuigingen te versnellen. Daarop heeft het college gezegd de tijd te willen nemen om ombuigingen zorgvuldig en ordentelijk te doen en om met een pakket te komen. Hij vraagt waarom voor de kadernota niet al is gebruikt gemaakt van de mogelijkheid om af te stemmen met de provincie, wat zou passen in het afgesproken zorgvuldige en ordentelijke proces. Ook wil hij weten hoe vaak de gemeente nog dezelfde handelwijze kan toepassen alvorens de provincie zegt dat Capelle moet stoppen met boekhoudkundige trucs en tevoren een begroting moet maken waarmee zij akkoord kan gaan.

Wethouder VAN WOUDENBERG laat weten dat de provincie gemeentelijke stukken beoordeelt op basis van een vastgesteld document van de gemeenteraad. Na vaststelling van de kadernota is tweemaal met de provincie gesproken, waaruit de vermelde drie posten zijn voortgekomen. De provincie heeft aangegeven dat de gemeente voorzorgsmaatregelen moet nemen en een onttrekking uit de algemene reserve moet doen. Hij weet niet hoe lang de provincie de gemeentelijke werkwijze goed zal vinden. De provincie heeft voor 2024, 2025 en 2026 dezelfde reactie gegeven. Voor het gewenste repressieve toezicht moet de gemeente een begroting presenteren met een saldo van nul en waarbij niet structurele posten eruit gehaald moet worden. De heer SAFAVI NIC vraagt of volgend jaar voor de kadernota een extra harde post moet worden opgenomen om dezelfde discussie volgend jaar te voorkomen en de Begroting 2027 makkelijker goed te laten keuren. Wethouder VAN WOUDENBERG herhaalt dat de gemeente de eigen begroting vaststelt en de provincie als toezichthouder vindt dat bepaalde posten niet structureel van aard zijn. Gemeente en provincie kijken anders tegen het onderwerp aan. Fouten en verkeerde inschattingen hebben een hoge prioriteit van het college en er wordt keihard gewerkt om die op orde te krijgen. Er worden continu verbeteringen doorgevoerd en men zal zien dat het bij de Kadernota 2027 beter is.

Men is er echter nog niet. Het college heeft er vertrouwen in dat het de komende jaren goed komt. Fouten maken moet kunnen, maar die moet men er uit- en toelichten. Met de wijziging van het oude systeem naar de nieuwe P&C-producten is een aantal slagen gemaakt. De accountant heeft bij de controle van de jaarrekening weinig opmerkingen gemaakt en was daarover zeer positief. Er gaan dus ook veel dingen goed. Het college wil ook werken naar een steeds betere en solide financiële rapportage. Wethouder FAASSEN gaat in op de vragen over de personeelsbegroting en over het gewenste overzicht van formatie dat uit andere budgetten dan het personeelsbudget is betaald en welke budgetten het betreft. Dat aangeven is best ingewikkeld, omdat het ook gaat om rijksgelden voor toeslagen, SPUK-subsidies en opvang van Oekraïners. Hij wil daartoe een poging doen, maar wil wel weten waarnaar de heer Jaliens precies op zoek is en of die gegevens op programmaniveau wenst te hebben.

Raadsbrede commissie maandag 27 oktober 2025

Pagina:

14

De heer JALIENS constateert dat een aantal fte niet via het personeelsbudget gaat en wil weten om welk deel het gaat en uit welke budgetten die wel worden betaald. Als dat niet bekend kan worden heeft hij geen volledig inzicht. Wethouder FAASSEN verwijst naar bladzijde 93. De heer VAN GILS licht toe dat er een vaste personeelsformatie is voor de routinematige werkzaamheden. Verder zijn er projecten, die zichzelf bekostigen uit de eigen gemeentelijke opbrengsten. Daarbij gaat het ook om specifieke uitkeringen, zoals voor Oekraïneopvang. Men kan niet altijd zeggen dat bepaalde mensen uit het reguliere budget of vanuit elders worden betaald. Het college bepaalt de match daartussen. De bekostigingswijze wordt in de volgende twee jaar inzichtelijk gemaakt, om te zorgen altijd te weten waar het geld vandaan komt, hoe dat te verantwoorden, of het al dan niet tijdelijk is en om te zorgen geen tekort aan geld of een overschot aan medewerkers te hebben. De systematiek wordt de raad de komende tijd heel duidelijk gemaakt en dan kan die daarover een oordeel geven. De heer JALIENS begrijpt dat de raad de komende tijd nadere informatie zal krijgen, zodat een beoordeling mogelijk is. De heer VAN GILS bevestigt dat en dat zal de komende tijd met voorrang opgepakt worden. Wethouder VAN HEMERT gaat in op de te beëindigen subsidie op onderwijskansen. Die loopt nog door tot 2025.