02.03 - conceptverslag commissie SLE-SOB 16032020

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

1

Verslag van de vergadering van de gecombineerde commissies Stadsontwikkeling en -Beheer en Samenleving en Economie, digitaal gehouden via Pexip op dinsdag 16 maart 2021, aanvang 20.30 uur Aanwezig zijn als: voorzitter

:

de heer C.A. Santman;

volksvertegenwoordigers :

de heer E. Patty, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw J.W. Lauw-Schouten, raadslid Leefbaar Capelle; de heer drs. S. van Loef, raadslid VVD; de heer J.S. Kolster Msc MA, raadslid VVD; de heer P.G. Holkamp, raadslid D66; de heer H.E. Tiesma, burgerraadslid D66; de heer prof. dr. A. van Buuren, raadslid SGP; de heer drs. A. Terlouw, raadslid SGP; de heer S. Geissler, raadslid PvdA; de heer M.W. Vlot, raadslid SP; de heer ing. P. Eilander, raadslid ChristenUnie; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA; de heer E. Harinck, burgerraadslid CDA; de heer E.C. Raadsen, raadslid GroenLinks;

secretaris:

de heer drs. F. Harteveld;

portefeuillehouders

:

de heer M.J.W. Struijvenberg, wethouder;

notulist

:

de heer D.J. van Eck (Notuleerservice Dictum);

Op de publieke tribune zijn bij de aanvang van de vergadering geen personen aanwezig.

1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda. De VOORZITTER opent de vergadering en heet een ieder van harte welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Spreekrecht inwoners Mevrouw SPEE ontving na elf maanden van de afdeling Stadsontwikkeling eindelijk de tabel over de bevolkingsdichtheid van Capelle. Van de 69 bewoonde buurten in Capelle staat de Florabuurt vierde in de top tien van dichtstbevolkte buurten, met 2,7 keer zoveel inwoners dan gemiddeld over heel Capelle. Heel Capelle heeft gemiddeld 4.747 inwoners per km², de Florabuurt 12.673 inwoners per km². De top vier is zo dichtbevolkt, omdat het juist om de buurten gaat waar huishoudens met de laagste inkomens überhaupt nog onderdak kúnnen vinden. De andere buurten gaan hun portemonnee te boven. De concentratie van juist hen in deze buurten nam de afgelopen decennia toe en is een gevolg van overheidsbeleid, ook gemeentelijk beleid. De laagste inkomensgroepen kampen met de grootste bestaansonzekerheid en stress. De gevolgen daarvan zijn groot: een lagere Cito-score, meer laaggeletterdheid, een zeven jaar kortere levensverwachting waarvan achttien jaar zonder goede gezondheid, drie maal zo vaak ernstig overgewicht bij mensen tussen de 2 en 25 jaar, vier maal zo vaak psychische- en gedragsproblemen en een grotere kans op problematische schulden.

Deze mensen met de laagste sociaal economische status huren de kwalitatief minste woningen, met de meeste personen op het minste oppervlak, vaak bovendien zonder eigen buitenruimte. Dit alles heeft als zodanig niets te maken met etniciteit. Ook pakweg een eeuw geleden was het al zo voor de sociaal-economisch laagste klasse. Dat deze klasse moeilijk fatsoenlijk betaalde baantjes kan krijgen zal bekend zijn. Maar levensstijl is net als sociale klasse afhankelijk van het inkomen. Van zo’n laag inkomen valt überhaupt eigenlijk niet rond te komen. Dakloosheid is niet zomaar vier keer groter geworden. Het aantal werkende armen is drastisch gestegen. Meer dan 50% van de hele bevolking kan niet eens meer rondkomen zonder allerlei toeslagen. Een oerwoud aan regelingen en voorwaarden is opgetuigd, waar zelfs beroeps niet uitkomen en waarbij je om niks afgewezen wordt,

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

2

of enorme vorderingen aan je broek kunt krijgen. De toeslagaffaire staat niet op zich. De gemeente gaat op precies dezelfde manier te werk. Het lijkt dan ook geen toeval dat de gemeente juist de Florabuurt nóg voller wilt proppen dan dat die nu al is. Temeer gezien de sneaky wijze waarop bewoners de Aafjebrug in de maag is gesplitst. De gemeente is zelf verantwoordelijk voor de bulk van het woningtekort van Havensteder door de sloop van de Hoven. Eveneens een stempelstructuur, maar met technisch betere gebouwen dan Bongerd Wingerd en even dicht bij een metrostation. Plan Harmonie komt in plaats van de Hoven 2 met een forse verlaging van het aantal bewoners per vierkante kilometer. Zij vraagt zich af waar de gemeente in vredesnaam mee bezig is. De Florabuurt zal straks bovenaan staan als dichtstbevolkte buurt van Capelle, volslagen dichtgeslibd omdat niets daarop daadwerkelijk is aangepast. Maakt het de gemeente uit, geen sport spel en ontmoeting meer - wat nu wel degelijk plaatsvindt -, verdwenen in dubbelgeboekte grond en glimmende reclameschetsen? Maakt het gemeentebestuur het uit, haar buurt volgepropt te hebben met waar zij niet om vroeg, zonder wat zijzélf belangrijk vinden? Of maakt het het gemeentebestuur tóch wat uit? Zij is niet uit op herhaling van het Palingoproer uit 1886, als gevolg van toenemende sociaaleconomische tegenstellingen.

En zij hoopt dat het gemeentebestuur dat ook niet is. Daarom vraagt zij de raad om het advies van de buurtcoalitie integraal over te nemen. Op 9 maart 2020 zei zij tegen de commissie: “Ik bén al trots op de Florabuurt, anders was ik niet hier komen wonen.” Dat is zij nu des te meer met dit advies. Dit advies bevat daadwerkelijk waar haar buurt behoefte aan heeft, breed gedragen en goed onderbouwd. Vanuit een houding die iedereen écht hoort. Flora op zijn best. Daarom raadt zij de raad aan dit advies in zijn geheel over te nemen. De heer VAN DER SLIKKE merkt op dat de gemeente Capelle aan den IJssel in het weekblad IJssel en Lekstreek van 24 februari 2021 heeft meegedeeld dat de gemeenteraad op 16 februari 2021 heeft ingestemd met het principebesluit aangaande de toekomstplannen voor de Florabuurt. Het heeft hem enigszins verbaasd dat de conceptplannen in de huidige vorm zijn goedgekeurd, daar deze sterk afwijken van eerdere plannen die aan de bewoners ter inzage hebben gelegen. In dit nieuwe plan zijn vele mooie woorden gebruikt voor hoe goed het allemaal wordt voor de wijk en de omwonenden. Helaas ervaren de meeste bewoners dat niet zo. Wat hem ten eerste opvalt is dat het Gebiedsvisie Florabuurt alleen maar positieve consequenties laat horen en niets over negatieve effecten. Een nulsituatie is niet eens opgesomd.

Het middengebied Flora bestaat momenteel uit een kantoorgebouw, een paar scholencomplexen, een buurthuis en groenvoorzieningen voor o.a. recreatieve bestemmingen, zoals een speelveld en dergelijke. Het valt hem op dat in het nieuwe concept Gebiedsvisie Flora de groenvoorziening hoofdzakelijk wordt opgeofferd aan kolossale blokken beton ten behoeve van woningen, een enorm scholencomplex en dergelijke. De Florabuurt omvat nu circa 1.800 woningen. Bij het volgen van de Gebiedsvisie Flora komen bij uitvoering van de plannen in de Florabuurt bijna 400 woningen erbij. Door deze woningtoename verwacht men dat de onbalans in de samenstelling en de opbouw van de bevolking enigszins zal herstellen. Naar zijn mening is dat een onjuiste aanpak. Want nu ontstaat er juist een enorme concentratie van de “betere klasse” van bewoners in het middengebied. Helaas zal door dit plan de samenstelling van de bewoners in de Florabuurt niet wijzigen, ondanks het voornemen van Havensteder om de woningen in de Bongerd te renoveren. De vlucht van de “betere klasse”-bewoners in de Bongerd, maar ook in andere delen van Schenkel, is al jaren aan de gang. Zolang de oorzaak daarvan niet wordt weggenomen, zal de samenstelling van de bevolking niet wijzigen.

Immers, met de huidige toewijzing van de vrijgekomen woningen aan de “lagere klasse”-bewoners door Havensteder en de gemeente zullen de Bongerd en de andere delen van Schenkel een soort getto gaan vormen. Er is maar één remedie, en dat is om de Florabuurt, waaronder de Bongerd, en wellicht ook de andere delen van Schenkel, op een gelijke wijze te saneren zoals dat in het verleden is gebeurd met het Meidoornveld. In de concept-Gebiedsvisie Florabuurt is in het geheel nauwelijks of niet ingegaan op wat de consequenties zijn voor de wijk en omwonenden. Daarom vraagt hij de raad bij het opstellen van het definitieve bestemmingsplan aandacht te besteden aan de volgende aspecten. Verkeer. Uit diverse onderzoekingen is gebleken dat het huidige verkeersnet rond de Schenkelse Dreef en Kralingseweg het aanbod van verkeer niet of nauwelijks aan kan. Meer dan eens ontstaan er grote verkeersopstoppingen met alle gevolgen van dien. Bijvoorbeeld een hulpdienst, zoals een ziekenauto met spoed, moet soms over het fietspad rijden om de weg te kunnen vervolgen. Door het realiseren van het nieuwe bestemmingsplan, oftewel door de Florabuurt nu vol te proppen met zowat 400 woningen, zal dit probleem alleen maar verergeren.

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

3

Daarom dient het rapport hieraan ruim aandacht te besteden. In ieder geval dient een nieuw verkeerscirculatieplan voor de wijk Schenkel te worden opgesteld. Parkeerproblemen. Ook de huidige parkeerproblemen zullen door deze enorme uitbreiding van woningen sterk toenemen. Daarom dient ook hieraan in het definitieve bestemmingsplan extra aandacht te worden besteed hoe dit kan worden voorkomen. Milieu. Hij vraagt de raad ook aandacht te besteden aan de luchtkwaliteit in de wijk. Door toename van veel verkeer en woningen zal die luchtkwaliteit sterk wijzigen. Er dient dan ook eerst een nulsituatie van de wijk worden vastgesteld om de gevolgen van deze enorme toename van woningen, verkeer en dergelijke te kunnen vaststellen. Daarom dient te worden berekend of de wijk deze toename van zoveel nieuwe woningen, bebouwing en het verkeer wel aan kan. Met name dient te worden nagegaan wat de consequenties zijn betreffende stikstofproblematiek, CO2 en fijnstof. Wellicht overstijgen deze de wettelijke normen. Geluid. Door de verkeersaantrekkende werking zal de geluidsbelasting alleen maar toenemen. Vele woningen in Schenkel hebben niet eens dubbelglas en zijn slecht geïsoleerd. Door het realiseren van dit plan zal het geluidsniveau in de woningen de wettelijke normen wellicht doen overschrijden.

In het definitieve plan dienen dan ook de eventuele benodigde extra maatregelen voor deze woningen te worden opgenomen. De gemeente of projecten zullen de investeringen hiervoor uiteraard moeten bekostigen. Uitvoering van het nieuwe bestemmingplan mag pas dan starten nadat de betreffende woningen zodanig zijn verbeterd dat er geen toename meer kan zijn van milieubelasting. Bebouwing. Het huidige concept-Gebiedsvisie Florabuurt Middengebied staat vol vaagheden. Zoals nu verwoord probeert men het maximale aan bouwhoogte, bouwoppervlakte, bouwgrenzen en dergelijke veilig te stellen. Voor bewoners is dit onacceptabel. Want als het plan definitief in deze vorm wordt vastgesteld, heeft het indienen van bezwaren bij het uitwerken hiervan geen zin meer. Immers heeft men hieraan stilzwijgend mee ingestemd. Daarom nogmaals het verzoek om terug te keren naar het eerste conceptbestemmingsplan voor de Florabuurt. Bevolkingsopbouw. De bevolkingsopbouw van Schenkel is sterk in onbalans. De oorzaak ligt in het toewijzingsbeleid van de woningen door de gemeente en Havensteder. Zo doorgaan hiermee, ondanks nieuwbouw en daardoor toename van de zogenaamde “betere” woningen, betekent dat er weinig zal veranderen in de wijk Schenkel.

Door de vlucht van de “betere klasse”-bewoners uit de Bongerd, maar ook uit de andere delen van Schenkel en door het toelatingsbeleid van Havensteder en de gemeente voor de vrijgekomen woningen, zal daardoor de samenstelling van de bevolkingsopbouw in Schenkel weinig veranderen. De aanpak van diverse problemen in de wijk Schenkel dient dan ook integraal plaats te vinden en niet door het middengebied van de Florabuurt als een postzegel te herinrichten. Bij het opstellen van het definitieve gebiedsvisie voor de Florabuurt dient juist hieraan extra aandacht aan te worden besteed hoe het huidige beleid en dergelijke kan worden hersteld c.q. verbeterd. Ruimtelijke ordening. Bij het opstellen van het bestemmingsplan voor de wijk Schenkel in de jaren vijftig is bewust gezocht naar een balans tussen huisvesting, scholen, recreatie en groenvoorziening. Helaas wordt nu hiervan sterk afgeweken. Recreatie– en groenvoorzieningen worden nu opgeofferd aan blokbeton woningen, scholen. Bij nadere beschouwing van de plannen lijkt het nu zo te worden dat zelfs de wettelijke normen c.q. richtlijnen waaraan een woonwijk moet voldoen, worden overschreden. Hij verzoekt het gemeentebestuur dan ook om bij het opstellen van het definitieve bestemmingsplan de wettelijke voorschriften en richtlijnen toe te passen, mede rekening houdend met de bestaande woningbouw.

Duidelijk zal zijn dat het parkje, zoals dat nu in het conceptplan is opgenomen, niets voorstelt. Veiligheid. Hij verzoekt het gemeentebestuur om in het nieuwe bestemmingsplan eveneens aandacht te besteden aan sociale en verkeersveiligheid. Bekend is dat een grote concentratie van woningen niet ten goede komt aan de sociale veiligheid (denk aan de Bijlmermeer te Amsterdam, de Chinese Muur in Capelle aan den IJssel en de Paperclip in Rotterdam e.d.). Financiering. Het realiseren van de nieuwe Gebiedsvisie Florabuurt moet financieel neutraal gebeuren. Dat zal gezien de conceptvisie best lukken. Kleine groenvoorzieningen worden opgeofferd voor woningbouw en door het bouwen van grote en hoge flatgebouwen. En komt men geld te kort, dan komt er nog een verdieping bij een flatgebouw bovenop. Hij realiseert zich dat het middengebied in de Florabuurt best een facelift nodig heeft. Maar ook de kwaliteit van wonen en de bevolkingsopbouw moeten in Schenkel verbeteren. Maar dit moet niet ten koste gaan van woongenot. Want dan jaagt men de bewoners van de ” betere klasse” de wijk uit. Het nu voorliggende plan draagt aan woongenot niet bij. Daarom dient het concept Gebiedsvisie Florabuurt in zijn geheel te worden herschreven rekening houdend met zijn opmerkingen.

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

4

De heer HEIJKOOP vindt het advies de buurtcoalitie duidelijk: niet in deze vorm! Alweer een bewonersreactie over “Not in my backyard”. Nu kijken bewoners langs en over een school van slechts twee verdiepingen en straks tegen een bouwwerk van vier of zelfs acht verdiepingen op 22 meter afstand. Niet vanuit de keuken of de slaapkamer, maar vol vanuit de woonkamer. Als je even naar de huisarts moet omdat je ziek bent, is dat moeilijk omdat er geen parkeerplaats voorhanden is. De ondernemers op de winkelstrip, bijvoorbeeld Jumbo Bruins, zijn onbereikbaar door de drukte op Schenkelse Dreef. Die dreef verwerkt 10.000 voertuigen per etmaal. Gaan de bewoners daar nog boodschappen doen, is wat hij zich afvraagt. Niet iedereen kan en wil op de fiets boodschappen doen. Kinderen uit groepen 1 en 2, de vier- en vijfjarigen, moeten buiten spelen in het buurtpark, zonder een hek, met een sloot aan de ene kant en een weg aan andere kant. Voor de kinderopvang kan hij zich helemaal niets voortellen. Het lijkt wel of buiten spelen niet meer belangrijk is. Spelende kinderen moeten in het buurtpark rustig zijn voor de kinderen van Cocon, die problemen hebben met prikkels. Hij is voor inclusiviteit, maar de afstand tot elkaar is gewoon te klein. Bewoners die op dit moment tevreden wonen aan de Haagwinde en de Akkerwinde hebben nu al problemen om vanuit hun buurt de Kralingseweg komen.

Met straks nog eens 10.000 voertuigen op het kruispunt erbij ziet hij dat als een onmogelijke opgave. Ook ambulances die naar het ziekenhuis gaan zullen van hetzelfde kruispunt gebruik gaan maken. Wat vindt de raad dan van de plannen? Uit de verkiezingsprogramma’s van onder andere Leefbaar Capelle, de VVD en D66 heeft hij de volgende punten gehaald: vanuit Leefbaar Capelle: gewoon zorgvoor onze kinderen; gewoon Capels, de buurt aan zet; gewoon bereikbaar, veilig en verantwoord verkeer; bij de VVD is er ruimte voor eigen initiatief: waar vervoer van A naar B vlot en veilig gaat, waar bewoners en ondernemers volop de ruimte krijgen; bij D66 is wonen meer dan een dak boven je hoofd: meer toezicht op het behoud van groen, inspraak van bewoners over de indeling van de buitenruimtes. Hiernaar kijkend met de gebiedsvisie Florabuurt in zijn achterhoofd, is de enige gedachte die bij hem opkomt: “Hoe dan?” Een community bouwen, waarbij bewoners van onder op mee mogen praten, denken en doen uit verschillende monden, kleuren en geloven, die regel in plaats van de uitzondering is. Dat zou een oplossing kunnen zijn om de participatie op gang te brengen. De buurtcoalitie wil een stem geven aan hen die niet gehoord worden. Hij geeft de commissies graag de volgende punten mee: 1) Het sociale actieprogramma nu als eerste vol in gang zetten, de bouwplannen en herinrichting later.

2) Minder kolossaal en minder woningen bouwen, daardoor komt minder verkeer en daarmee ook meer groen. 3) het gebied van Antes te ontwikkelen (het voormalig Bavo Europoort-terrein) tot een mooie plek om trots op te zijn om te leven en te wonen. 4) De buurtcoalitie een actieve rol te geven in het vervolgproces. 5) Samen met de inwoners het plan uit te werken, want alleen kan het gemeentebestuur het niet. Men zal meer samen en meer van onderop moeten werken aan de buurt, zonder bovenaf te vergeten, in dialoog zonder ruzie, maar wel op scherp en met het volle besef dat het zonder elkaar niet kan. Voor nu en later. 3. Concept-Gebiedsvisie Florabuurt Mevrouw LAUW-SCHOUTEN dankt de buurtcoalitie voor het ontvangen advies, een goed geschreven stuk, dat Leefbaar Capelle met aandacht heeft gelezen. De heer Heijkoop dankt zij voor de online tool om de Florabuurt vanuit meerdere invalshoeken te bekijken. De Florabuurt is inmiddels vijftig jaar oud en is aan vernieuwing toe. Het middengebied wordt gesloopt en daar komt nieuwbouw voor terug. Het gaat onder andere om een multifunctioneel kindcentrum met verschillende disciplines, waar indien nodig goed samen te werken is ten behoeve van de kinderen. Verder komen in het middengebied onder andere het wijkrestaurant, het huis van de wijk en IJsselkids. De buurt heeft daardoor veel voorzieningen vlakbij.

Ook komen er woningen voor verschillende doelgroepen. Havensteder investeert € 34 miljoen in het meer aan de eisen van deze tijd aanpassen van de portiekwoningen. Zij wil graag weten hoe die sanering in zijn werk gaat: complexen in zijn geheel aanpakken of bijvoorbeeld eerst alle douches in alle woningen.

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

5

Leefbaar Capelle vindt het beter in de Wingerd geen 16 grondgebonden sociale huurwoningen te bouwen, omdat het daardoor te vol wordt. De grasvelden zijn namelijk belangrijk voor de bewoners. Voor degenen met weinig geld zijn die een uitkomst voor sociale contacten en leuke activiteiten. Wellicht kan men sociale huurwoningen bouwen in de vorm van een klein appartementencomplex op de hoek Wingerd/Wilgenhoek. Dit complex zou minimaal 24 appartementen moeten bevatten, omdat Havensteder alleen nog gebouwen met een lift realiseert, waarbij zij minimaal een aantal van 24 appartementen hanteert. Leefbaar Capelle vindt het eveneens beter om op de hoek Florabuurt/IJssellandziekenhuis geen appartementencomplex te bouwen. Wellicht is dat te compenseren door op het maximaal 20 verdiepingen hoog appartementencomplex in het zuidblok een paar verdiepingen extra te bouwen. Verder constateerde zij zorgen over het acht verdiepingen tellende complex in het middengebied en zij informeert naar de consequenties als die bouwhoogte omlaag gaat naar vier verdiepingen. Leefbaar Capelle deelt de zorgen van de buurt over de eventuele toename van de verkeersdrukte en zou graag meer verkeerstellingen willen, omdat de tellingen in coronatijd niet echt representatief lijken. Daar komt bij dat buslijn 37 op 29 augustus 2021 volledig vervalt voor de periode van drie jaar.

Ook zouden de slagbomen bij metrostation Schenkel bij toenemend verkeer voor problemen kunnen zorgen. Buiten de zorgen is het positief dat er miljoenen in de Florabuurt geïnvesteerd gaan worden, wat de buurt leefbaarder, gezelliger en veiliger zal maken. De heer PATTY levert zijn bijdrage vanuit de commissie Samenleving en Economie en vindt het goed dat het college de concept-Gebiedsvisie Florabuurt, het conceptactieprogramma en het conceptgebiedspaspoort aan de gecombineerde commissies en aan de buurtcoalitie Florabuurt ter consultatie voorlegt. Het advies van de buurtcoalitie is in hoofdlijnen: 1 volop inzetten op het aanpakken van armoede, werkloosheid, ongezondheid, eenzaamheid, en kwetsbaarheid, vervuiling van de buitenruimte en sociale interactie tussen bewoners onderling. Leefbaar Capelle gaat er van uit dat de wethouder het actieplan volop zal inzetten op genoemde gebieden; 2. de huidige opgaven te laten doorgaan en verder uitbreiden; zorgen dat de financiering zo snel mogelijk rondkomt en de financiële middelen en methoden beschikbaar gesteld worden. Hij vraagt de wethouder naar de planning voor het beschikbaar stellen van financiële middelen en de inzet van toe te passen methoden; 3. de verouderde portiekwoningen eerder dan gepland renoveren.

Mogelijk kan de wethouder bij Havensteder informeren naar de mogelijkheid van een eerdere start van renovatie dan nu gepland en of die bereid is zich voor die mogelijkheid bij Havensteder in te spannen; 4. het buurtpark een ruimte te geven die echt als een plek in de buurt kan dienen en daarmee vele malen groter moet worden dan nu geschetst. Ook Leefbaar Capelle ziet de functie van het buurtpark en ziet daarom uit naar een mogelijkheid, afhankelijk van de beschikbare ruimte, om het plan op dit punt aan te passen; 5. door de verdere toename van de verkeersintensiteit op de Schenkelse Dreef en het tekort aan parkeerruimte is het advies van de buurtcoalitie om niet in de Wingerd te bouwen, geen woningtoren te situeren aan de Dotterlei en minder en lager te bouwen in het middengebied. Leefbaar Capelle wil een kwetsbare buurt niet al te veel te verdichten. Anderzijds begrijpt hij ook de behoefte van Capellenaren aan woningen. Leefbaar Capelle wil daarom kijken naar de mogelijkheden van een minder vergaande verdichting, maar wel binnen de randvoorwaarden van een haalbaar plan; 6. geen 36 woningen realiseren in het plangebied. Kennelijk maakt de buurtcoalitie zich zorgen om de veiligheid van de buurt en zijn bewoners.

Hij vraagt de wethouder te verduidelijken welke categorie cliënten van Pameijer is voorzien in de geplande zorgwoningen en hoe dat zich verhoudt tot de veiligheid van de buurt en de bewoners; 7. Leefbaar Capelle krijgt vragen van bewoners waarom de gemeente niet meer investeert in een pand voor kinderopvang en vraagt of de wethouder bereid is de vraag naar kinderopvang in de Florabuurt en overige nabijgelegen buurten te inventariseren. Ook wil hij weten of de wethouder aan de hand van de resultaten van die inventarisatie bereid is om te onderzoeken of in het kader van maatschappelijk vastgoed te investeren is in een multifunctioneel pand in het plangebied, voor onder andere kinderopvang; 8. het gemiddelde inkomen in de buurt is laag. Sport, spel, bewegen en sociale interactie zijn belangrijk, vooral als mensen qua inkomen niet veel hebben te besteden aan bijvoorbeeld lidmaatschapsgeld voor sportclubs. Op het middenveld zijn er momenteel voorzieningen als een

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

6

trapveld en basketbalveld. Hij vraagt of dit soort voorzieningen behouden blijft voor de buurt, waarbij het buurtpark niet in de huidige omvang inboet. Hij vraagt zich ook af of alle inspanningen voor het upgraden van de buurt voor bewoners helder en duidelijk zijn. Nu zijn fysieke ontmoetingen niet mogelijk en worden bewoners niet digitaal bereikt. Wellicht moeten dan andere mogelijkheden en vormen onderzocht worden om contact te leggen en te krijgen met de betreffende bewoners. De Florabuurt gaat zo’n zeven jaar op de schop en rekening houdend met een groot aantal kwetsbare bewoners is het de vraag of en hoe zij enthousiast blijven door alle bouwactiviteiten. Dat kan slechts als men bewoners meekrijgt voor de plannen en dat betekent toch naar communicatiemogelijkheden zoeken om contact te krijgen en dit te onderhouden. De heer VAN LOEF waren de opmerkingen van de buurtcoalitie ook opgevallen, maar het gebied behoeft echt aanpak. Voor niets gaat de zon op, wat ook geldt voor stedenbouw. Enerzijds wil de gemeente een gebied opknappen, een park aanleggen, aanvullende voorzieningen treffen en een integraal kindcentrum realiseren en anderzijds wil de gemeente de kwaliteit in het gebied laten stijgen. Dat betekent het maken van een lastige afweging.

De heer VAN BUUREN herinnert aan de raadsdiscussies over opbrengstmaximalisatie en nu hoort hij daarvan af te stappen en geen investeringen doen als het geld daarvoor niet is verdiend. Hij meent dat daarvoor geld te regelen is los van de vraag of dat in een gebied kan worden verdiend. Hij vraagt waarom de VVD wil vasthouden aan het idee dat het gebied ook de opbrengsten moet genereren die nodig zijn om investeringen te plegen. De heer VAN LOEF snapt die opmerking. Havensteder investeert fors in het gebied, zodat ook de gemeente in het gebied zal moeten investeren. Hij snapt de zorgen van de insprekers en de buurtcoalitie, maar de gemeente moet wel iets met het gebied. Het opgestelde actieprogramma heeft hij met aandacht gelezen, waarin veel goede bedoelingen staan, maar doelstellingen ontbreken. De visie formuleert wel een aantal doelstellingen, maar de vertaling daarvan in het actieprogramma mist hij toch. Visie en actieprogramma lijken in elkaars verlengde te liggen en hij vraagt in hoeverre de visie in het actieprogramma wordt opgenomen. Verder begrijpt hij dat de buurtcoalitie niet tevreden is over participatie tot nu toe en daarop vraagt hij de wethouder te reflecteren.

Vervolgens wil hij weten in hoeverre aan de verdichting van het middengebied berekeningen ten grondslag hebben gelegen en of het mogelijk is iets minder verdichting toe te passen, mede in relatie tot het te realiseren groen. Tot slot informeert hij hoe de kosten-batenanalyse van de grondgebonden woningen in de Wingerd uitpakt. Wat de VVD betreft kunnen die woningen eventueel vervallen. De heer TIESMA zegt de buurtcoalitie dank voor de gepleegde inzet, die hij heeft teruggezien in het advies. Het in gesprek gaan met de buurtcoalitie vindt D66 een goede zet. Er is daarnaar ook wel geluisterd: gebouwen worden minder hoog, het middengebied gaat samenhang vertonen en de winkelomgeving wordt qua parkeren beter en praktischer. De buurtcoalitie vindt ook dat te weinig met haar argumenten is gedaan, wat te denken geeft. Eigenlijk is hij diep teleurgesteld, omdat er bijeenkomsten hebben plaatsgevonden en nu de buurtcoalitie vindt dat het plan grotendeels niet in deze vorm uitgevoerd moet worden. Hij vraagt hoe opvattingen zover uiteen kunnen liggen. D66 heeft vorig jaar twijfels bij het koersdocument geuit bij het doorgaan op deze weg. Wellicht moet men eerst wachten totdat wethouder en de buurtcoalitie ongeveer op één lijn zitten. Volgens de buurtcoalitie zijn de plannen niet goed of niet goed genoeg voor de buurt. De gemeente moet ver gaan om het inwoners naar de zin te maken.

Capelle is dichtbevolkt en dat breekt ook op ten aanzien van de Florabuurt. Op de volgende punten gaat hij mee met de buurtcoalitie en wil hij van plannen laten afzien: grondgebonden woningen aan de Wingerd, vanwege het verdwijnen van groen, de toename van onveilige plekken en een opkomend parkeerprobleem; bewoners aldaar hebben lage inkomens en zijn niet ruim behuisd; hen wil hij niet groen en ruimte afnemen; de Dotterleiflat in de hoek bij de Prins Constantijnweg; die is verlaagd met een bijgebouwde parkeergarage en ziet er beter uit; toch wordt het naar zijn mening te vol; het groen wil hij overeind houden. Hij wil vervolgens nog dit jaar laten starten met het renoveren van de bestaande woningen, om iedereen zodoende een positief gevoel te geven bij wat er gaat gebeuren. Dat is volgens hem vanwege de woningnood het beste alternatief. Wellicht kan de wethouder een rol spelen om Havensteder daartoe aan te moedigen. Het middengebied ziet er van bovenaf best groen aangekleed uit, maar op de grond is het beeld anders. Het deel tussen het parkje en de hoogbouw aan de Kralingseweg wordt massief vol. Wat er nu

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

7

nog luchtig uitziet omdat je er doorheen kunt kijken wordt straks een dichte muur. De bebouwing nadert volgens de buurtcoalitie de eettafel tot op 25 meter, wat zeker geen positief geluid is. Daarnaast ogen de acht etages wel erg hoog en een goede bezonning van het park wordt dan een groot vraagteken. Hij vraagt dat deel luchtiger op te zetten met meer doorkijk en meer ruimtelijke werking. De buurtcoalitie heeft ook alternatieve plaatsing van gebouwen voorgesteld en hij is benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Het is fijn dat er weer levendigheid en groen in het parkje komen, maar hij vraagt de speelplaatsen voor de scholen en de fietsenstallingen buiten het parkje te houden, omdat er anders wel erg weinig vrije ruimte overblijft. Dat betekent iets doen aan de te bebouwen oppervlakte. Hij is verder benieuwd naar de vergelijking tussen de verkeersbewegingen volgens de gemeente en volgens de buurtcoalitie. De buurtcoalitie komt voor parkeren tot een veel minder rooskleuriger beeld en daarom is hij benieuwd naar de visie van de wethouder daarop. Minder verkeer komt er ook niet met één overbelaste ontsluiting, waardoor bewoners kritisch zijn. De financiële component laat hij nu nog even liggen, maar zijn meest prangende vraag is hoe de wethouder de inbreng van de buurtcoalitie zal verwerken en wat diens tijdpad is.

De heer HOLKAMP vindt dat in sociaal opzicht een aantal goede acties zijn benoemd om de wijk en haar inwoners vooruit te helpen. Het starten van een bewonersbedrijf kan een prachtige optie zijn om mensen een opstapje naar werk te bieden, wat Capelle eerder heeft gedaan met Capelle Werkt. Dat is niet zo makkelijk en hij vraagt welke lessen het college trekt uit het noodzakelijk stoppen met de Stichting Capelle Werkt. Het lijkt eerst zinvol om die stichting te evalueren voor weer iets soortgelijks te beginnen. Bijzonder blij is hij met het versterken van het taalonderwijs. Taal is een van de eerste vereisten om in de Nederlandse maatschappij te kunnen meedoen. Huiswerkbegeleiding ziet hij niet terugkomen in het actieprogramma, dat mogelijk zit opgesloten in kansrijk opgroeien. Huiswerkbegeleiding is voor basisscholen prima in overleg met de scholen te organiseren, maar voor het voortgezet onderwijs is dat anders. Het zou goed zijn om kinderen die thuis weinig ondersteuning hebben bij het maken van huiswerk daarbuiten hulp te bieden. Ook goed noemt hij het snel een start maken met een deel van de acties om de wijk te versterken. Vorig jaar was er een uitgebreide discussie over de update van het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO), die de wethouder voor de tweede helft van 2020 heeft toegezegd, om ervoor te zorgen dat De Bouwsteen niet tussen wal en schip zou geraken.

Op 9 maart 2020 heeft hij gevraagd om een update van het SHO voor de besluitvorming over het gebiedspaspoort. De wethouder heeft daarvoor dus nog tijd, maar wel vraagt hij waarom het zo lang duurt voordat die update komt. Als daarin geen goede oplossing voor De Bouwsteen zit valt men weer terug op het oude SHO en kan veel rondom het gebiedspaspoort weer opnieuw gebeuren, omdat er dan weer een school bijkomt, wat hij zou betreuren. De heer TERLOUW focust zijn bijdrage in eerste instantie vanuit het deel van de commissie Samenleving en Economie, vanuit het sociale programma. Op de hoorzittingsavond viel het hem op dat de punten uit het sociaal programma grotendeels op de instemming van bewoners kunnen rekenen, wat heel belangrijk is. Het gebeurt namelijk niet zo vaak dat Capelse bewoners zeggen dat het door de gemeente gemaakte programma goed is en op instemming kan rekenen. De inbreng van de insprekers, met name van de heer Heijkoop, die 53 partijen bijeen bracht en houdt, was belangrijk. De buurt heeft een mooie bijdrage geleverd, om trots op te zijn. Hij vraagt waarom er ondanks de positiviteit toch een handrem op het sociaal programma zit. De buurtcoalitie wil vertrouwen, de menukaart, hebben. In plaats van sturend faciliteren werd gevraagd om dienend te faciliteren.

Bij de buurtcoalitie heerst onzekerheid over het daadwerkelijk verkrijgen van de sociale hulp en investeringen in de wijk, in verband met de afhankelijkheid van de financiën, het middengebied etc. De buurt zou daarover dus het vertrouwen moeten krijgen. Met de buurtcoalitie kan bezien worden wat het meest effectief en passend is en of dienend facilitair beleid te voeren is op het sociaal programma. Belangrijk is dat de wijk weer vitaal wordt. De buurtcoalitie reageert een beetje met de handrem erop en denkt het sociaal programma niet te krijgen als zij te veel een push back geeft op het stedenbouwkundig programma. Hij vraagt daarom of de wethouder bereid is om die elementen van elkaar los te knippen om tot een fantastisch gedragen stedenbouwkundig en vernieuwd programma te komen. De heer VAN BUUREN heeft de gang van zaken als het gaat om de advisering door de buurtcoalitie verbaasd. De gebiedsvisie kwam tot stand en stukken zijn daarover parallel aan de raad en de buurtcoalitie aangeboden. Effectiever zou het zijn geweest als het gesprek met de buurt tijdens het proces van het tot stand komen van de gebiedsvisie zou hebben plaatsgevonden. Heel veel punten uit het

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

8

advies van de buurtcoalitie hadden dan in de gebiedsvisie verwerkt kunnen worden alvorens de raad erover gaat praten. Hij vraagt de wethouder te reflecteren op de keuze voor die route. De SGP heeft gepleit voor het niet gelijktijdig aanbieden van een gebiedsvisie en gebiedspaspoort voor het middengebied. Je stelt namelijk eerst de kaders in een gebiedsvisie vast en daarna vindt invulling per deelgebied plaats. Dat is niet gebeurd en hij vraagt de wethouder waarom voor gelijktijdigheid is gekozen. Vanuit de omgeving is er veel verzet tegen het woningbouwprogramma. Blijkbaar zijn er twijfels over de gewenste effecten van het woningbouwprogramma op de sociale structuur in de wijk. Leidt het woningbouwprogramma tot een sterkere en meer gemengde wijk, waarmee dat voor de wijk zijn vruchten afwerpt? Daartoe vraagt hij de wethouder een onderbouwing en redenering. In grote lijnen kan hij zich vinden in de bezwaren. Bij het koersdocument was hij kritisch over een flat aan de Dotterlei en het bouwen van woningen in de Wingerd. Verdichting is mooi, maar wellicht vindt die hier iets te veel plaats. Hij vraagt of de omvang van het buurtpark voldoende is voor alle daar te situeren functies. Hij ziet graag grondgebonden eensgezinswoningen in de sociale sector, maar op deze plek neemt het kostbare buurtgroen af.

Hij denkt dat met een goede inbedding van het groen de sociale cohesie aldaar meer is gediend dan met eensgezinswoningen. Wellicht zijn er mogelijkheden om die woningen elders te bouwen en het wijkgroen van de Wingerd een update te geven. De heer VAN LOEF vraagt wat het financieel betekent als de Dotterleiflat komt te vervallen. De heer VAN BUUREN is principieel tegen opbrengstmaximalisatie en wil niet bouwen om geld te verdienen om andere ruimtelijke investeringen mogelijk te maken. Zo was hij ook tegen het bouwen van Oeverrijk. Als met ruimtelijke ontwikkelingen geld wordt verdiend is dat leuk, maar het moet geen doel zijn. Hoe het tekort aan geld wordt opgevangen interesseert hem niet zozeer, omdat het eenmalig geld is. De heer VLOT vindt die uitleg mooi en herinnert zich dat de heer Van Buuren bij andere ontwikkelingen in de gemeente de voorkeur gaf aan wat die zojuist ontkende. Mevrouw DEN ENGELSMAN vraagt of er een besluit door de raad is genomen over opbrengstmaximalisatie. De heer VAN BUUREN herinnert aan het aannemen van een motie om af te stappen van het principe van opbrengstmaximalisatie, inhoudende ruimtelijke investeringen te doen om daarmee zoveel mogelijk geld te verdienen om andere ruimtelijke investeringen te betalen. Daarmee is hij het eens.

De buurtcoalitie en insprekers hebben vragen gesteld over de ontstane ruimtelijke druk door parkeren, verkeer en buitenrecreatie. Hij vraagt of de wethouder bereid is om in samenspraak met de buurtcoalitie die effecten nader te analyseren in aanloop naar de definitieve vaststelling van de gebiedsvisie, zodat onrust en onbehagen daarover weg te nemen is. Hij adviseert de wethouder dus om in gesprek met de buurtcoalitie te gaan en te kijken of het mogelijk is om tot een gebiedsvisie te komen die kan rekenen op steun alvorens de inspraak in te gaan. Daarnaast adviseert hij de wethouder na te denken hoe de buurtcoalitie betrokken wordt bij de verdere uitwerking van het stuk en hoe participatie op een zinvolle manier vorm kan krijgen. De wijk kent veel gevoel van eigenaarschap en daarmee wil hij iets laten doen en die een plek laten geven door de plannen gezamenlijk verder te brengen. De heer GEISSLER heeft gezien de geringe voorbereidingstijd niet alle zaken met zijn fractie besproken en behoudt zich het recht voor om later dit jaar nogmaals uitvoerig stil te staan bij de voorgenomen gebiedsontwikkeling. Hij complimenteert de zestien organisaties en de bewoners die deel uitmaken van de buurtcoalitie.

Zij zijn geen professionals die dagelijks met participatie en gebiedsontwikkeling bezig zijn, maar hebben wel veel tijd en energie gestoken in het dienen van de gemeente van advies, waarmee hij blij is. Op 3 maart jl. heeft de PvdA tijdens een bijeenkomst met de buurtcoalitie vragen over de participatie gesteld, waaruit naar voren kwam dat de doorsnee bewoners slechts over de plannen zijn geïnformeerd en dat echte participatie met het merendeel van de bewoners niet heeft plaatsgevonden. Dat vindt hij jammer. Hij weet dat er ook een zekere afstand bestaat tussen bewoners en participatieprojecten, wat in de Florabuurt zeker geldt. In reactie op het ontbreken van de deelname van bewoners aan de ontwikkeling en participatie heeft de stuurgroep ongeveer anderhalf jaar geleden de handschoen opgepakt. Zij heeft een behoorlijk grote groep bewoners gemobiliseerd en hun mening geïnventariseerd. Daarna is de stuurgroep uiteindelijk ook toegetreden tot de buurtcoalitie en die heeft daarmee bij het tot stand komen van het eindadvies intensief en goed samengewerkt. De PvdA denkt dat er zeker meer naar bewoners kan worden geluisterd ten aanzien van de voorgenomen gebiedsontwikkeling. Bestaande problemen zijn in de onderbouwing niet of onvoldoende benoemd, gecamoufleerd of ontkend. Het gaat dan om de CBS-cijfers en de buurtmonitorcijfers. De Flo-

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

9

rabuurt is in sociaal-economisch opzicht een buurt met specifieke en ernstige problemen. Het gemiddelde inkomen per inwoner in die buurt is bijvoorbeeld € 15.100,-. Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger is ruim € 20.000,-. De Florabuurt telt 1.300 inkomensontvangers en 1.805 inwoners. Ook zaken als armoede, eenzaamheid, isolement, vervuiling, onveiligheid, ontsluiting en parkeren spelen een belangrijke negatieve rol bij het karakter van de buurt. Die onderwerpen zouden eerst aangepakt moeten worden voordat de gebiedsontwikkeling van start gaat. De PvdA ziet de voorgenomen gebiedsontwikkeling niet zozeer als een vliegwiel om deze problemen op te lossen. Eerder loopt men het risico problemen te camoufleren of zelfs te vergroten. Vandaar dat hij zich kan vinden in hetgeen de buurtcoalitie zei, te beginnen met een actieprogramma. Het vastgestelde koersdocument suggereerde dat een groot deel van de problemen zal worden opgelost en dat de Florabuurt naar een hoger niveau wordt getild als de ambities daaruit worden gerealiseerd. Trots op de buurt wordt breed uitgemeten, evenals termen als ‘een fijn thuis’, ‘kansen voor iedereen’, ‘meedoen’ en ‘gezondheid voorop’. Daarmee is hij erg blij, maar de vraag is hoe zeker de realisatie van die ambities is. De PvdA kiest voor een onafhankelijk onderzoek naar de mate waarin de maatregelen bijdragen aan het oplossen van de problemen.

Daarbij refereert hij aan het bouwen van een fors aantal woningen, waardoor er meer mensen in de buurt gaan wonen, er meer verkeer komt en er fors minder groen komt in bepaalde delen van de buurt. De vraag is of dat effectief en probleemoplossend is. Een integrale aanpak ontbreekt. De gemeenteraad heeft er op verschillende momenten op gehamerd dat het plan voor de Florabuurt een integrale aanpak vergt, met een zwaar accent op armoede, werk, eenzaamheid, veiligheid en alle andere belangrijke onderwerpen. Dat accent wordt nu vooral op woningbouw gelegd. Het gewenste evenwicht is nu nauwelijks aanwezig en als het al zichtbaar is, dan zijn het vooral mooie wensen, terwijl de woningbouwplannen concreet uitgewerkt zijn en waar een vermindering van het groen op buurtniveau, de verkeersafwikkeling en de veiligheid tegenover staan. Hij vraagt welke zekerheid er is dat de buurt er door deze eenzijdige plannen erop vooruit zal gaan. De PvdA hoort van bewoners dat zij eerst de huidige buurt willen laten opknappen, met name de verouderde portiekwoningen, de verpauperde openbare ruimte en de veiligheidsaspecten. Wellicht kan de gemeente daarin faciliteren. Het college motiveert het bouwen van extra woningen in de Florabuurt met verschillende aannames. Dat zou goed zijn voor de wooncarrère van bewoners.

Die aanname past in een rijtje van argumenten die niet altijd de kern raken, zo getuigt de inkomensverdeling. Ook heeft hij een wethouder horen zeggen dat het bouwen van zoveel extra woningen nodig is om het project te kunnen financieren. Dat kan hij niet toetsen vanwege onvoldoende financiële onderbouwing bij de vergaderstukken. De gemeenteraad heeft zich niet uitgesproken voor het financieel haalbaar maken van woningbouw door middel van andere woningbouw en dat op een zeer twijfelachtige locatie. Daarmee doelt hij op de Wingerd en de Dotterlei. De PvdA is niet tegen herontwikkeling van het middengebied, maar er moeten wel goede onderzoeken aan ten grondslag liggen die vertrouwen wekken. Daarbij uit hij grote twijfels over de doorrekening van het verkeer en parkeren. Tijdens de raadsbijeenkomst met de buurtcoalitie vernam hij dat de onderzoeken van de buurtcoalitie ten opzichte van de cijfers van het college een afwijking van meer dan 100% laten zien, wat geen vertrouwen wekt. Ook het ontbreken van voldoende ontsluitingsmogelijkheden van de buurt en realistische en objectieve parkeer- en verkeerscijfers, waarbij ook omliggende instellingen worden meegenomen, zijn belangrijk. Verder schaart de PvdA zich achter het standpunt van de buurtcoalitie om niet te bouwen aan de Wingerd en de Dotterlei.

Bouwen gaat absoluut ten koste van het groen en de leefbaarheid en de bestaande problemen worden er niet mee opgelost. Hij is benieuwd of de wethouder vanavond al kan toezeggen of die woningbouwplannen uit het voorstel kunnen worden gehaald. Hij vraagt: 1. hoe het college erover denkt om de expertise en de ervaring van de Stichting Welzijn, zoals het Eropafteam dat is gespecialiseerd om bij mensen achter de voordeur te komen, te gebruiken om participatie een extra impuls te geven; 2. hoe het college ten opzichte van een meer volgtijdige planontwikkeling staat, waarbij eerst de huidige buurt wordt opgeknapt en sociale problemen worden opgelost alvorens er extra woningen worden gebouwd; 3. hoe het college denkt over een onafhankelijk onderzoek om vast te stellen in hoeverre de plannen bijdragen aan goed wonen in de Florabuurt; 4. hoe het college denkt over een onafhankelijk onderzoek om de verschillen in de verkeersafhandeling te laten doorrekenen; daarbij denkt hij aan een opdrachtgeverschap waarbij ook de buurtcoalitie nadrukkelijk zal worden betrokken;

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

5.

Pagina:

10

waarom de woningbouwplannen aan de Dotterlei in het voorstel staan, terwijl de meerderheid van de gemeenteraad zich daarover al eerder kritisch heeft uitgelaten; nu ligt er ook een negatief advies van de buurtcoalitie en hij neemt aan dat die in een eerder stadium al heeft aangegeven dat zij die ontwikkeling niet wenselijk acht.

De heer VLOT werd ooit in een bijeenkomst in buurthuis De Wel gepaaid doordat een wethouder zei hem blij te maken, omdat aldaar sociale woningen zouden worden gerealiseerd. Daarin was hij geïnteresseerd. Diezelfde avond bleek dat er met blokjes geschoven werd en dat die sociale woningen tussen de bestaande laagbouw terecht kwamen. Tweeënhalf jaren blijkt dat de wijk wordt volgebouwd, zonder dat er maar enig moment rekening is gehouden met de problematiek. Er wordt slechts maximalisatie gezocht. Het gaat om een zelfzuchtig gemeentelijk beleid dat hem niet bevalt. Vanavond blijkt dat hij niet de enige is die er daarover zo denkt, zoals de insprekers. De plannen dragen niet bij aan de leefbaarheid of het groeien van de wijk, wat hem pijn doet. De homeopathische verdunning van het bestaande Schenkel staat voor het toevoegen van meer woningen, hogere inkomens zonder dat daar überhaupt een effect van te verwachten is. Een sociaal programma wordt voorgelegd, dat al langer in de gemeente aan de gang is en wordt als tovermiddel tevoorschijn gehaald om de wijk te verbeteren. Het sociaal programma in de gemeente brengt volgens hem niets. Men moet in plaats daarvan gaan voor de mensen in de wijk. Men moet niet een torenflat willen bouwen vanwege de betaalbaarheid.

De mogelijkheden voor de buurt zijn er ten overvloede, maar de inzet is nu gericht op verstedelijking van een wijk, waarbij geen antwoord is op het verkeer, parkeren en de scholen. Het sociale programma gaat hem het meest ter harte en zou als eerste moeten beginnen. De wijk aan de grens met Rotterdam is met een OV-knooppunt uitdagend. De toren op de zuidelijke hoek zou voldoende moeten zijn en niet een toren aan de andere kant, juist bij Het Truweel tussen hoogbouw in. Hij vraagt de wethouder diens oren te openen naar de buurtcoalitie, die een grondig stuk heeft voorgelegd met goede vragen en punten. Wellicht is de wethouder genegen om te kijken naar een aanpassing van het plan. De heer HARINCK spreekt waardering uit voor bewoners/buurtcoalitie en de projectleider SOB, die de afgelopen jaren met de bewoners is opgetrokken. Het werk van de buurtcoalitie beveelt hij van harte bij de wethouder aan en hem verzoekt hij de wijzigingen per afzender in kleur aan te geven. Het CDA is geen voorstander van een Dotterleitoren, de nu het sluitstuk blijkt van de begroting van het plan. Eerst was die een optie, maar die toren had veel eerder duidelijk moeten zijn. Hij vraagt of de toren een optie blijft. Met de opmerking van de heer Van Buuren over opbrengstmaximalisatie is hij het volledig eens.

Bij het middengebied behoudt het CDA graag de oppervlakte van het grasvlak en nu is het onduidelijk of dat wordt bezet als schoolplein of fietsenstalling. Een verkleining van het gebied is niet wenselijk. Acht bouwlagen aan de rand van het grasveld betekenen veel schaduw op het terrein. Wellicht kan het hoogteaccent naar de zuidzijde van het blok verplaatsen, wat zon op het grasveld scheelt. Op de kop van de zuidzijde van het gebied komt een toren, die compensatiemogelijkheden biedt voor wat elders in het gebied minder gebouwd zou moeten worden. In die wijk komt er een groot aantal woningen bij. Het aantal woningen is nu 260, exclusief de Dotterleitoren. In het middengebied komen er ook 36 woningen van Pameijer, zodat het totaal komt op 296. Dat op een totaal van 874 woningen in de wijk. Het gaat dan om een stijging van circa 35% en zelfs 42% als men de 60 woningen van de Dotterleitoren erbij rekent. Dat vindt hij een enorme toename. Het koersdocument sprak over 200 woningen en graag wil hij naar dat aantal terug. De prijzen van de te realiseren vrije sector huurwoningen bevinden zich aan de hoge kant. Hij wil een percentage middenhuurwoningen vastleggen. De prijs van de betaalbare koopwoningen vindt hij ook aan de hoge kant en hij wil die iets lager dan de NHG-grens laten uitkomen. Het CDA vraagt aandacht voor het groen bij de woningen aan de Wingerd.

Groen is voor die wijk namelijk erg belangrijk, omdat juist in deze wijk veel mensen op de veldjes recreëren, welke veldjes ook een ontmoetingsruimte zijn. Hij is daarom ook tegen laagbouw in de hofjes, met uitzondering van misschien het apothekersveldje aan de zuidoostzijde. De heer VLOT vraagt een toelichting op wat de heer Harinck bedoelt met middeldure woningen, waarvoor het CDA zich altijd erg sterk maakt. De heer HARINCK wil laten vastleggen welk percentage aan middelhuurwoningen er wordt gebouwd, woningen vanaf de huurliberalisatiegrens met een huurprijs tot ongeveer € 1.000,- per maand. Hij kiest in dezen voor 30%. De nieuwbouw op de grasveldjes staat sloop van de flatwoningen over 25 jaar ernstig in de weg.

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

11

De woningen worden wat betreft o.a. sanitair en badkamers gerenoveerd en wellicht kan de wethouder met Havensteder in gesprek gaan om die renovatie op te waarderen en ook iets aan de inrichting van de woningen te laten veranderen. Het hoge aantal woningen roept de vraag op of er wel voldoende parkeerplaatsen zullen zijn en hij vraagt daarom aan de wethouder een overzicht per blokje van het plan om te laten zien waar de beschikbare parkeerplaatsen zijn. In het plan wordt de techniek van dubbelgebruik van parkeerplaatsen gehanteerd, maar die techniek gaat uit van functieverschillen, die er niet overal in de wijk zijn. De buurtcoalitie vermeldt dat parkeernormen op verkeerde data gebaseerd zijn en hij vraagt wat de wethouder van die cijfers vindt en wat dat voor diens plannen betekent. Het CDA heeft enige tijd geleden gevraagd om de metrohal Schenkel richting het ziekenhuis te verplaatsen, waarover de wethouder voornemens was om daarover te spreken. Hij is benieuwd of dat gesprek al heeft plaatsgevonden en wat de uitkomst daarvan was. Het CDA is op zich blij met een woningmix en het is goed en fijn dat bewoners in een wijk naar maisonettes kunnen doorstromen.

Een toevoeging van de beoogde appartementen leidt tot een sociaaleconomisch diverse bevolkingssamenstelling, wat gunstig is voor het draagvlak van de voorzieningen, de ontwikkeling van kinderen op basisscholen en de relaties in de wijken. In het actieplan raken echter nogal wat elementen op de achtergrond en die staan ver in de tijd. Hij verzoekt de wethouder daarom actieplan naar voren te halen, zoals voor de grasvelden. Mevrouw DEN ENGELSMAN informeert naar het sneller bezien van de haalbaarheid van stadsverwarming in de Florabuurt, waarnaar al sinds 2019 een verkenning loopt en die waarschijnlijk een relatie heeft met het later verbeteren van de portiekwoningen. Door het sneller bekijken van mogelijkheden is wellicht de verbetering van de portiekwoningen naar voren te halen. De woningen aan de Dotterlei zijn prettig, maar klein, In de wijk is het moeilijk om mensen van achter de voordeur te halen, zeker gezien de mix aan achtergronden van mensen. Zij raadt daarom aan om aldaar te beginnen om de betrokkenheid van bewoners te krijgen, wat essentieel is voor het slagen van het programma. Havensteder werkt momenteel in Ommoord aan grote opknapbeurten en het van het gas afhalen van flats aldaar. Bewoners krijgen daar geen huurverhoging opgelegd.

Bij de Florabuurt ziet zij ‘woonkostenneutraliteit’ vermeld, wat meestal een huurverhoging betekent bij ingrepen op het gebied van aanpakken of duurzaamheid. Op dat punt adviseert zij zaken kort te sluiten met wethouder Van Veen en Havensteder, opdat huurders in Ommoord en de Florabuurt gelijk worden behandeld. De heer EILANDER stelt vast dat eerst een consultatieronde plaatsvindt voordat de gebiedsvisie voor de Florabuurt voor inspraak wordt aangeboden. De vraag daarbij is welke ruimte er nog is voor aanpassingen. De buurtcoalitie kan zich in principe goed vinden in het actieprogramma, welk programma bij de voorjaarsnota aan de orde komt. Hij ondersteunt de oproep om nu met het actieprogramma aan de slag te gaan en hoort graag of de wethouder dat van plan is. Wellicht koppelt de wethouder het actieprogramma los van het gebiedspaspoort. Binnen het IKC lijkt er geen door de gemeente geregelde financiële ruimte te zijn voor kinderopvang en hij hoort graag of de conclusie van de buurtcoalitie daarover klopt. Verder hoort hij graag of de uitspraak van de burgemeester dat er geen extra zorgwoningen in Schenkel komen klopt. Vervolgens informeert hij welke ruimte de wethouder ziet voor de door de buurtcoalitie gewenste wijzigingen. In de Florabuurt worden woningen gecompenseerd die in de Hoven 2 verloren zijn gegaan, wat een bewuste keuze was.

Hij is voor een gezonde bouwmix voor een sociaal sterkere wijk. In de wijk Schenkel is ook nog het Bavo-terrein te ontwikkelen en dat is wellicht een alternatieve locatie voor (grondgebonden) sociale huurwoningen. De buurtcoalitie vindt het plan te kolossaal, met te veel verkeer en te veel verdwijnend groen. Er komen te veel stenen. Daarom vraagt hij de wethouder goed te bezien of het voorliggende plan nu wel echt de inspraak in moet gaan, zeker voor het middengebied. Daar komt een hele kleine centrale plek terug voor ontmoeting. Alles overwegende vindt hij een herbezinning door het college goed, zodat de inspraak naar achteren schuift, teneinde het advies van de buurtcoalitie een plek te geven. Dat advies had misschien eerst naar het college moeten gaan, zodat de commissie een aangepast stuk of een visie had kunnen krijgen met daarin het advies van de buurtcoalitie geïncorporeerd. Hij beveelt aan eerst aan de slag te gaan met het advies van de buurtcoalitie en dan naar de raad terug te komen voor een gebiedspaspoort. Wel moet doorgegaan worden met het actieprogramma.

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

12

De heer RAADSEN vindt de gebiedsvisie en het actieprogramma qua inhoudelijke scope grotendeels geschikt als onderdeel van een integrale omgevingsvisie in het kader van de Omgevingswet, zoals ook beoogd. Zaken als toewijzingsbeleid van Havensteder zijn daar wellicht nog aan toe te voegen. GroenLinks ziet problemen qua geografische scope, de grootte van het gebied. Het probleem bij integrale benaderingen is dat de verschillende aspecten een eigen geografische scope kunnen hebben, die niet voor elk aspect dezelfde hoeft te zijn. Dat leidt tot het risico dat voor alle aspecten binnen dezelfde lijntjes gekleurd moet gaan worden, wat een ruimdenkende benadering in de weg kan staan. Daarom vraagt hij de wethouders of zij voortaan specifieke aandacht voor dit probleem willen hebben. Het is niet verkeerd om bij de beschrijving van de verschillende aspecten eerst een eigen adequate scope te kiezen en pas daarna in te zoomen op wat dat betekent voor de gekozen gebiedsafbakening in het kader van de Omgevingswet. Een bekend voorbeeld hiervan betreft de woningdifferentiatie naar betaalbaarheidscategorie. Destijds is afgesproken dat die woningdifferentiatie voor Capelle als geheel geldt en de gemeente die niet per postzegel moet willen realiseren. Zo zijn er allerlei gebieden in ontwikkeling waar vrijwel geen sociale woningbouw plaatsvindt.

Dat hoeft niet direct een probleem te zijn, zolang zo’n gebied is ingebed in een groter geheel, waarbinnen de gewenste sociale interactie wel kan plaatsvinden. Omgekeerd geldt hetzelfde voor de Florabuurt. De Florabuurt is zo’n postzegel van ongeveer een zevende vierkante kilometer. Binnen een straal van 500 meter rondom de plaatselijke Jumbo vind je in de Molenbuurt 380 middeldure eensgezinswoningen. Ten oosten van het winkelcentrum ligt de Bloemenbuurt met een variëteit van 615 woningen, waaronder eensgezinswoningen in diverse prijsklassen en een derde koopwoningen. Naar het zuiden toe liggen de Akkerwinde en de Haagwinde met bijna 100 eensgezins koopwoningen en bijna 300 particuliere huurflats. Ook de bewoners daarvan doen hun boodschappen aan de Wingerd. Door de scope echter tot de Florabuurt te beperken ontstaat ineens het beeld van een heel eenzijdige samenstelling van de woningvoorraad die meer met blikvernauwingen te maken heeft dan met de samenstelling van de hele wijk Schenkel. Wie vanuit de Florabuurt naar een betere woning of koopwoning wil verhuizen kan dat prima binnen deze straal rond de buurtsuper. En ook de kinderen hoeven er niet voor naar een andere school, want die blijft binnen loop- of fietsafstand.

De stelling in het gebiedspaspoort dat de bouw van nieuwe woningen nodig is om doorstroming mogelijk te maken kan GroenLinks dan ook niet anders begrijpen dan voortkomend uit een te beperkte kijk op het gebied. Het gaat ten koste van andere functies, zoals groen. Hij vraagt of het draagvlak van voorzieningen in de buurt is onderzocht en of daaruit kwam dat er onvoldoende vraag is voor deze voorzieningen. Het prijsniveau van de woningen in de Florabuurt is wel een probleem, maar dan in eerste instantie als kwaliteitsprobleem. Het niveau van woningisolatie, sanitair en keukenvoorzieningen en de algehele onderhoudssituatie zijn sterk achtergebleven, zodat het nodig daarin flink te investeren. Zolang de huurverhoging binnen de aftoppingsgrens van de woontoeslag blijft is er geen probleem voor de betaalbaarheid. Nog verdere huurverhoging als gevolg van warmte-isolatie is dat ook niet als de stookkosten daardoor navenant afnemen. Hierdoor treedt dan een flinke verhoging van het gemiddelde prijsniveau op. Op locaties waar gesloopt wordt kan nieuwbouw terugkomen, waaronder ook sociale woningbouw aan de bovenkant van de sociale huurprijsgrens. Met deze beide maatregelen wordt een gemengdere samenstelling qua prijsniveau bereikt die ook mogelijkheden biedt voor toewijzing aan middeninkomens.

Voor de vaststelling van de gewenste prijscategorie van eventuele overige woningen zou GroenLinks willen adviseren om te kijken naar de opbouw van de wijk Schenkel als geheel en niet alleen naar de Florabuurt. Dan zal blijken dat zo’n toren aan de Dotterlei, die de buurt terecht niet ziet zitten, ook helemaal nergens voor nodig is. In dit verband mist GroenLinks de isolatie van portiekflats van Havensteder. Er staat wel dat de woningen wel weer 25 jaar mee kunnen. In de Wiekslag worden vergelijkbare flats wel geïsoleerd. Gesteld wordt dat op het warmtenet wordt aangesloten bij het uitgangspunt van woonlastenneutraliteit. Dat zal zijns inziens zonder woningisolatie een harde dobber worden, want dan is het dweilen met de kraan open. Hij vraagt de wethouder welke isolatie in de Florabuurt gaat plaatsvinden. De inspraak is in eerste instantie prima opgezet, maar het organiseren daarvan is één ding, en ernaar luisteren een tweede. De buurtcoalitie heeft terecht opgemerkt dat de dichtheid in de buurt al hoog is, die door het toevoegen van zo’n 360 woningen absurd hoog wordt. Die hoge dichtheid heeft ook gevolgen voor het parkeren, het verkeer en de veiligheid.

Hij vraagt de wethouder of hij heeft onderzocht hoe dicht het gaat worden, wat daarvan de consequenties zijn voor de buurtvoorzieningen en welke bijdrage aan de sociale opbouw van de buurt verwacht mag worden, afgezien van andere verhoudingen in inkomensklassen. Een speelterrein voor het kinderterrein zal in de schaduw komen te liggen van een acht verdiepingen hoge flat. Terecht vraagt de buurt om dat gebouw naar vier verdiepingen te verlagen. Met de geluiden

Gecombineerde commissies SOB en SLE dinsdag 16 maart 2021

Pagina:

13

die uit inspraak naar voren komen gebeurt weinig tot niets. Zo kan dit gebiedspaspoort, ondanks de vele goede dingen die er ook in staan, niet op zijn steun gaan rekenen. Hij stelt voor het advies van de buurtcoalitie serieus te nemen en daarna met een nieuw voorstel te komen. Schorsing (22.19 – 22.18 uur). Wethouder STRUIJVENBERG deelt mee dat het college het belangrijk vindt om in de Florabuurt te investeren, in stenen, in de omgeving, in de buitenruimte en in het sociale actieprogramma. De investering van Havensteder is verhoogd van € 14 miljoen ten tijde van het koersdocument naar € 34 miljoen nu. Met het koersdocument heeft hij wel gemeend woningbouw en sociaal actieprogramma nader uitgewerkt aan de gemeenteraad te moeten aanbieden. Hem staat geen discussie van destijds bij over het loskoppelen van het sociale programma van woningbouw, zodat die samen zijn aangeboden. Dat vindt hij ook sterk, omdat meer woningen gewenst zijn met extra nadruk op de middeldure woningen. Locaties nabij het openbaar vervoer zijn daarvoor interessanter. Daarnaast is differentiatie van woningbouw per gebied gewenst en de Florabuurt vindt hij een goede locatie daarvoor. Het plan betekent geen verdienmodel voor de gemeente en er wordt meer geïnvesteerd in het sociale actieprogramma dan er wordt verdiend aan het woningbouwprogramma.