02.02 - bijlage 2 - Capels Actieplan Netcongestie 2025 - na commissie SOB

De piekbelasting per woning ligt tussen de 0,8kW en 1,6kW .

We onderzoeken of en hoe slim energiegebruik kan worden meegenomen in nieuwe en bestaande gemeentelijke subsidies en inkoopacties, zoals voor warmtepompen . Planning • Stimuleren standaardinstellingen buiten piekuren : vanaf Q4 2025 . • Gemeentelijke gebouwen als voorbeeld voor slimme aansturing installaties : vanaf Q1 2026 . • Onderzoek meenemen slim energiegebruik subsidies en regelingen : 2025- 2026.

in

Impact op netcongestie : groot Installaties zoals warmtepompen, boilers, laadpalen en thuisbatterijen veroorzaken samen een aanzienlijke belasting op het elektriciteitsnet, vooral wanneer ze tegelijk inschakelen tijdens piekmomenten. Door deze apparaten slim aan te sturen en hun werking te spreiden over de dag, kan de piekbelasting per woning of gebouw met tientallen procenten dalen. In woningen kan een eenvoudige maatregel als het verplaatsen van boileractiviteiten naar de nacht al leiden tot een merkbare daling in netbelasting tussen 16:00 en 21:00 . In grotere gebouwen kunnen energiemanagementsystemen voorkomen dat meerdere zware installaties tegelijk actief zijn, wat het net lokaal ontlast. Door slim ingestelde installaties als norm te hanteren in nieuwbouw en renovatie, kan de piekbelasting op het elektriciteitsnet worden beperkt. Dit helpt voorkomen dat groepen woningen of gebouwen tegelijk een hoge belasting veroorzaken, wat netcongestie k an verergeren. Netbewust gebruik van installaties biedt daarmee potentie om de gelijktijdige belasting op wijkniveau te verminderen, waardoor er meer ruimte ontstaat op het net voor andere aansluitingen en verdere elektrificatie .

Wat doen wij ? Er wordt op ambtelijk en bestuurlijk niveau lobby gevoerd om de realisatie van warmtenetten te stimuleren. Zonder actie van de Rijksoverheid komen ze niet van de grond . Richting de ACM loopt via de netbeheerders een lobby om warmtenetten de status van congestieverzachter (categorie 1) te geven, daar waar ze in het prioriteringskader nu ‘slechts’ onder de basisvoorzieningen (categorie 3) vallen.

Actie 9 Warmte voorziening netbewust krijgen Omschrijving actie Het verwarmen van de gebouwde omgeving heeft een grote energievraag. Op welke wijze gebouwen verwarmd worden heeft niet alleen impact op de CO2 - uitstoot en kosten, maar ook op de belasting

Voor de nog te bouwen onderwijshuisvesting wordt daar waar geen aansluiting op het warmtenet mogelijk is gestuurd op het verwarmen met een

17

bodemwarmtepomp. Voor het te bouwen kindcentrum in Fascinatio wordt gestuurd op het verwarmen via het al bestaande warmtenet.

richting bewoners en ondernemers en informeren hen over de voordelen van zonnepanelen. In 2025 leggen wij zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed , zoals het gemeentehuis en sporthal de Lijster. Op nieuw te bouwen gemeentelijk vastgoed, waaronder ook scholen, leggen wij als het mogelijk is zonnepanelen.

We hanteren het uitg angspunt dat de warmtevoorziening voor nieuwbouw netbewust moet zijn. Dit kan betekenen dat we afwijken van het uitgangspunt dat nieuwbouw niet op een warmtenet wordt aangesloten, zoals vastgesteld in de TransitieVisie Warmte . In het nog op te stellen Warmteprogramma leggen we dit uitgangspunt vast .

Planning • C ampagnes om zonnepanelen te promoten : Q2 en Q3 2025 . • Zonnepanelen gelegd op 14 panden van de gemeente : Q4 2025. • Zonnepanelen gelegd op nieuwe school Meeuwensingel : 2026- 2027.

Planning • Lobby richting ACM afgerond : Q4 2025. • Besluitvorming warmte kindcentrum Fascinatio : Q1 2026. • Opstellen Warmteprogramma incl. netbewust verwarmen : Q4 2026.

Impact netcongestie : medium Hoe meer elektriciteit lokaal opgewekt en verbruikt wordt, hoe minder er getransporteerd hoeft te worden over het regionale en landelijke elektriciteitsnet. Lokale opwek levert dus een belangrijke bijdrage aan het verlichten van de belasting van het net. Hoewel de piek van het verbruik niet samenvalt met de piek in opwek, kan via het sturen van de vraag (zie o.a. ‘netbewuste installaties’ en ‘gedragsverandering’) en opslag toch zoveel mogelijk opgewekte stroom lokaal worden gebruikt.

Impact netcongestie : groot Er is in Capelle aan den IJssel een woningbouw opgave van 10.000 woningen. Hiervan liggen er 5.500 in Rivium, waar in theorie een warmtenet mogelijk is. Als we ervan uitgaan dat bij de overige 4.500 woningen in de helft van de gevallen een warmtenet mogelijk is, gaat het in totaal om 7.750 woningen. Het verschil in netbelasting per woning tussen een HT warmtenet en individuele warmtepompen ligt tussen de 0,75 - 3,75kW. Het totale verschil in netbelasting komt daarmee op 5,8MW – 29MW. Hier bovenop komt de impact van de overige voorzieningen (scholen, bedrijven, etc.) .

Spoor 2b: Gedragsverandering Actie 11 Voorlichting bewoners + ondernemers opzetten Omschrijving actie Bewustwording bij bewoners en ondernemers kan bijdragen aan het verminderen van de piekbelasting op het elektriciteitsnet in Capelle aan den IJssel. Netbeheerder Stedin heeft aangegeven dat de piekbelasting met 20% omlaag kan door gedragsverandering. Deze doelstelling is alleen haalbaar als energieverbruik slimmer gespreid wordt over de dag.

Actie 10 Opwek stimuleren Omschrijving actie Lokale opwek van elektriciteit is een belangrijke pijler onder het energiesysteem van de toekomst. Hoe meer lokaal opgewekt en lokaal verbruikt wordt, hoe minder elektriciteit over het regionale en nationale elektriciteitsnet hoeft. Dit ontlast het net voor zover er niet massaal teruggeleverd wordt aan het landelijke net. Het is van belang om meer elektriciteit op te wekken, maar niet zodanig veel dat er congestie op teruglevering ontstaat. In Capelle aan den IJssel vindt opwek plaats via windenergie en zon ne- energie. Groei van opwek zal uit zonne - ener gie komen .

Wat doen wij? Wij stimuler en bewustwording door het op te nemen in het duurzaamheidsbeleid en de communicatieaanpak. In 2025 starten we met voorlichting gericht op bewust omgaan met piekbelasting, gekoppeld aan bestaande communicatie zoals Capelle Aardgasvrij , Capels Isolatie Pl an en de landelijke campagne ‘ Zet ook de k nop om’ die in 2025 over hetzelfde thema gaat . De voorlichting maakt

Wat doen wij? Het verhogen van het aantal zonnepanelen in Capelle aan den IJssel is onderdeel van het Programma Duurzaamheid. We voeren campagne

18

gebruik van een herkenbare boodschap en concrete voorbeelden. In buurten met hoge netbelasting zetten we extra gerichte communicatie in , bijvoorbeeld als het ‘Energieloket on tour’ in die buurt aanwezig is . We verkennen een pilot op een bedrijventerrein waarin we samen met ondernemers kijken hoe verbruik beter gespreid kan worden.

•

Planning • P ublieksvoorlichting en wijkgerichte communicatie : doorlopend . • Verkennen pilot met ondernemers op bedrijventerrein : Q2 2026.

•

Impact op netcongestie : medium Gedragsverandering is een laagdrempelige, kosteneffectieve manier om piekbelasting te verminderen. Door apparaten zoals boilers, warmtepompen en wasmachines buiten de piekuren te gebruiken, wordt de gelijktijdige belasting op het net aanzienlijk verlaagd.

gedeeltelijk wordt benut. Dit leidt tot inefficiënt gebruik van de beschikbare netcapaciteit. Nieuwe contractvormen, zoals non - firm ATO’s (contracten zonder gegarandeerde capaciteit) en tijdsblokcontracten (waarin transportcapaciteit beschikbaar is binnen vooraf afgesproken tijdsblokken ), kunnen zorgen voor effici ënter gebruik van het net. Aanpassing gedrag De fysieke impact van vastgoed op het elektriciteitsnet kan beperkt worden door slimmer om te gaan met het beschikbare vermogen. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan door een deel van het elektrisch verbruik naar buiten de piekmomenten te verplaatsen . Congestiemanagement Hierb ij bieden grootverbruikers een deel van hun gecontracteerde vermogen aan aan de netbeheerder, zodat deze vrij komt voor andere gebruikers. Momenteel ligt de grens waarboven gebruikers mee kunnen doen aan congestiemanagement op een gecontracteerd vermogen v an 1MW.

Wat doen wij? Omdat het gemeentelijk vastgoed voorspelbare gebruiksprofielen heeft is het kansrijk om te onderzoeken of een nieuwe contractvorm gunstig is. In het gemeentehuis gebruiken we voornamelijk tussen 8:30 – 17:00 uur veel elektriciteit, maar in het begin van de avond is dit gebruik lager. Een tijdsblokcontract waarmee een deel van het vermogen wordt beperkt tussen 17:00 en 21:00 zou mogelijk interessant kunnen zijn. We gaan in gesprek met Stedin over de mogelijkheden.

Stedin geeft aan dat gedragsaanpassingen, zoals het verplaatsen van energieverbruik naar momenten met meer ruimte op het net, kunnen bijdragen aan een structurele verlaging van de piekbelasting. In woonwijken kan dit effect oplopen tot 10% à 20%. Bij onder nemers kan het spreiden van processen of slimme aansturing van installaties leiden tot een nog sterkere afvlakking van verbruikspieken. Doordat gedragsverandering snel op te schalen is en geen grote investeringen vraagt , vormt het een onmisbare aanvulling op technische oplossingen zoals netverzwaring of energieopslag. Het helpt om de bestaande netcapaciteit beter te benutten, vertraging van projecten te voorkomen en ruimte te houden voor nieuwe aansluitingen in Capelle.

We voeren een interne campagne om collega’s en beheerders erop te wijzen dat zij op een slimme manier omgaan met elektriciteit; zijn er bijvoorbeeld zaken die ze buiten de piekmomenten kunnen opladen of gebruiken? Er is geen gemeentelijk vastgoed dat aan de voorwaarde van congestiemaatregelen voldoet; het gemeentehuis (0,33MW), de gemeentewerf (0,15MW) en het zwembad (0,63MW) hebben allen een aansluiting kleiner dan 1MW. Als het gecontracteerde vermogen boven 1MW stijgt, of deze grens omlaag gaat, kan de situatie veranderen.

Actie 12 Gemeentelijk vastgoed n etbewust krijgen Omschrijving actie Als gemeente willen wij het goede voorbeeld geven. Hieronder valt ook het netbewust krijgen van het gemeentelijk vastgoed . • Alternatieve contractvormen Traditioneel sluiten afnemers contracten af met de netbeheerder waarin het volledige gecontracteerde vermogen altijd beschikbaar moet zijn, ook als dat vermogen slechts

Planning • Gesprek Stedin over nieuwe contractvorme Q4 2025.

19

n:

•

Interne campagne netbewust gedrag Q4 2025 .

:

Impact netcongestie: klein Hoewel het goed is dat wij het goede voorbeeld geven, is onze directe impact op netcongestie via deze route klein. We hebben een relatief lage belasting op het elektriciteitsnet en zullen hier een klein verschil in kunnen maken. Indirect kan de impact groter zijn, als we bewoners en ondernemers in Capelle aanzetten tot netbewust gedrag doordat wij zelf het voortouw nem en.

20