02.01 - conceptverslag commissie SLE 09-03-2021

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

Verslag van de digitale vergadering van de commissie Samenleving en Economie, gehouden op dinsdag 9 maart 2021, gehouden via Pexip, aanvang 20.00 uur Aanwezig zijn als: voorzitter

:

de heer C.A.J. Schaatsbergen;

volksvertegenwoordigers :

de heer drs. M.G. Jaliens, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J.B.L. Kerver, raadslid Leefbaar Capelle de heer F. Patty, raadslid Leefbaar Capelle; de heer M.N. Landzaad Msc LLM, raadslid VVD; de heer J.S. Kolster Msc MA, raadslid VVD; de heer P.G. Holkamp, raadslid D66; de heer drs. A. Terlouw, raadslid SGP; mevrouw C.W.J. Weemhoff MA, raadslid PvdA; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries Med, raadslid ChristenUnie; de heer ing. J. Breepoel, raadslid SP; mevrouw D. Badloe Bsc, raadslid CDA; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA; de heer G.M. van Vliet, burgerraadslid GroenLinks;

secretaris:

de heer drs. F. Harteveld;

portefeuillehouders:

mevrouw H.D. Westerdijk LLM, wethouder; mevrouw A.J. Hartnagel, wethouder;

ambtelijke ondersteuning:

mevrouw S. Kubbe, interim-beleidsadviseur sociaal domein;

notulist

:

de heer H. Veenstra (Notuleerservice Dictum).

Op de publieke tribune zijn bij de aanvang van de vergadering geen personen aanwezig.

1. Opening, mededelingen en vaststellen agenda De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder van harte welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Vaststellen verslag commissie Samenleving en Economie van 27 januari 2021 De VOORZITTER deelt mee dat de heer Holkamp heeft verzocht in het verslag met betrekking tot de GRJR (agendapunt 3) een kleine nuancering aan te brengen (schuin gedrukt): “De late voorlegging van de brief van de GRJR aan de commissie/raad is geen onwil. Zij kreeg die brief niet in december op de agenda van de raad geplaatst, omdat de definitieve versie door de GRJR laat is verstuurd en door interne procedures kon deze brief niet eerder dan voor de commissie op 27 januari 2021 aan de griffie worden aangeboden.” Aldus wordt besloten en vervolgens wordt het verslag gewijzigd vastgesteld. 3. Spreekrecht inwoners Er zijn geen insprekers. 4. Gemeenschappelijke regelingen (GGD, Jeugdhulp, Promen en Recreatieschap Hitland) Er zijn geen ontwikkelingen te melden. 5. Corona De VOORZITTER deelt mee dat er op 30 maart 2021 een thema-avond is over corona voor de commissie en de raad. 6. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 De VOORZITTER deelt mee dat er per 1 januari 2021 de Wet gemeenschappelijke schuldhulpverlening is gewijzigd, naar aanleiding waarvan de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Capelle

1

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

2

aan den IJssel 2021 is opgesteld. Het betreft een stuk met technische wijzigingen, dat ter besluitvorming voorligt. Het voorstel is geagendeerd voor de eerste reguliere raadsvergadering. De heer PATTY vindt het altijd goed een beslistermijn te hanteren, zodat Capellenaren weten waar ze aan toe zijn. Leefbaar Capelle kan zich vinden in de maximale beslistermijn, omdat het voor schuldenaren niet altijd mogelijk is binnen een korte termijn te voldoen aan de vereisten om toegelaten te worden tot schuldhulpverlening. Conform het advies van de Adviesraad Sociaal Domein vraagt ook hij aandacht voor het regelmatig op de hoogte stellen van de aanvragers. Ook kan het door onvoorziene omstandigheden voorkomen, zoals door ziekte, dat de maximale afhandeltermijn niet toereikend is. Hij informeert naar de mogelijkheid van het toepassen van een hardheidsclausule, die overschrijding van de maximale afhandeltermijn mogelijk maakt. De heer KOLSTER stelt dat het altijd goed is om duidelijk naar de inwoners te communiceren wat de werkwijze is. Hij kan zich vinden in het voorstel. De heer HOLKAMP denkt dat het goed is om de maximale termijn van acht weken aan te houden, zeker als nu al wordt voorzien dat een eventuele kortere termijn tot problemen zou kunnen leiden. Acht weken is de maximale termijn, zodat hij aanneemt dat het ook sneller kan. Wat hem betreft gaat het om een hamerstuk.

De heer TERLOUW beschouwt het voorstel eveneens als een hamerstuk. Mevrouw WEEMHOFF wordt altijd alert bij technische wijzigingen, omdat die ook iets zeggen over hoe de gemeente aankijkt tegen schuldhulpverlening en de benodigde termijnen daarvoor. Vanaf de eerste melding gaat er een vierwekentermijn lopen waarbinnen een eerste gesprek moet plaatsvinden. Na dat eerste gesprek gaat de achtwekentermijn lopen. In totaal gaat het dus over twaalf weken, een best lange periode als je in de schulden zit en veel problemen hebt. De wet zegt dat bij een bedreigende situatie na de eerste hulpvraag binnen drie dagen het eerste gesprek geregeld moet worden. Eerder heeft de gemeente al een plan vastgesteld om inwoners met schulden beter te helpen, waarover de PvdA best positief was. Als zij echter op de gemeentelijke website zoekt naar hulp bij schulden komt zij eerst bij gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten uit en pas onderaan de bladzijde is de Stichting Welzijn genoemd, terwijl die toch de eerste toegangspoort is. Zij is benieuwd hoe de wethouder tegen haar vragen aankijkt in relatie tot de afhandeltermijnen bij ondersteuning bij schuldenproblematiek. De heer BREEPOEL is van mening dat communicatie met de aanvrager van schuldhulpverlening heel belangrijk is. De SP kan zich vinden in de reactie van de Adviesraad Sociaal Domein.

Het is belangrijk de termijn van acht weken goed met de aanvrager te communiceren en dat die tijdens het aanvraagproces van de voortgang op de hoogte blijft. Hij stemt in met het voorstel. Mevrouw DEN ENGELSMAN hecht ook belang aan mensen goed te informeren over termijnen en sluit zich aan bij mevrouw Weemhoff over spoedgevallen. Zij is blij met dat de Adviesraad Sociaal Domein adviseert aanvragers regelmatig op de hoogte van het proces te houden. Het CDA kwam in de folder over schuldhulpverlening tegen dat mensen na aanmelding een uitnodiging krijgen voor een verplichte budgettraining. Zij snapt dat alles in het werk gesteld wordt om mensen zo snel mogelijk uit de schulden te helpen, maar zij schrikt van die verplichte training. Spreekster vraagt wanneer een eerste gesprek plaatsvindt. Zij ziet dat een intakegesprek plaatsvindt zodra de budgettraining is afgerond, waarna een aantal stappen gezet kan worden, waarvan schuldbemiddeling er een is, waarvan zij aanneemt dat dat hetzelfde is als schuldhulpverlening. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES sluit zich aan bij de vorige sprekers en vindt het ook belangrijk mensen op de hoogte te houden. Ook wil zij horen wat de maximale beslistermijn voorheen was. Een periode van acht weken bij problemen is lang, maar dient vooral om mensen de gelegenheid te geven hun documenten voor de aanvraag op orde ter brengen.

Als mensen de eerste stap durven zetten duurt het echter wel lang voor er iets gebeurt. De heer VAN VLIET beaamt dat communicatie heel belangrijk is en informeert naar de gemiddelde beslistermijn in het schuldhulpproces.

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

3

Wethouder mevrouw WESTERDIJK antwoordt dat in de oude situatie het streven was om binnen acht weken na de intake naar aanleiding van de door de inwoner ingeleverde stukken een besluit te nemen of schuldbemiddeling kan starten. Afhankelijk van de snelheid van aanlevering van documenten kon dat besluit eerder of later dan na acht weken plaatsvinden. De praktijk leert dat het aanleveren van documenten gemiddeld acht weken duurt. Met ingang van 1 januari 2021 zal uiterlijk binnen acht weken een besluit worden genomen of een schuldbemiddelingstraject kan worden gestart. Als zaken eerder bekend zijn wordt de beschikking eerder afgegeven. De nieuwe regeling bevat dus een uiterlijke termijn en eerder was sprake van een streven. Er is een actieve campagne ingezet en de website wordt nog gewijzigd. Het meldpunt schuldhulpverlening zit bij Welzijn Capelle. Als de vraag daar terecht komt blijkt wanneer de intake kan plaatsvinden. Binnen vier weken moet een intake plaatsvinden en daarna zijn er maximaal acht weken om documenten aan te leveren. Het streven is om het sneller te doen, maar de ervaring leert dat dat vaak acht weken duurt. Als stukken niet worden aangeleverd kan de aanvraag afgewezen worden, wat niet de bedoeling is. Dan wordt aangegeven wat er moet gebeuren om een betere aanvraag te doen.

Er wordt dan maatwerk geleverd en een oplossing besproken om gevraagde stukken toch te leveren. Bij moeite om stukken aan te leveren zal Welzijn Capelle daarbij helpen. De training is niet langer noodzakelijk. Na de intake wordt met hulpverlening gestart. Bij zware schulden zit men vaak al verder in het traject. Welzijn Capelle biedt zo goed mogelijk en zoveel mogelijk ondersteuning. Met een beslistermijn van maximaal acht weken en zo mogelijk korter wordt ernaar gestreefd om de Capellenaar zo goed mogelijk en zo snel mogelijk te helpen. Tweede termijn Mevrouw WEEMHOFF heeft de technische vraag gesteld hoe lang het na het eerste contact gemiddeld duurt tot het eerste gesprek en dus de ingangsdatum van de achtwekentermijn. Haar is verteld dat de gestelde termijn, dus de vier weken, met de praktijk overeenkomt. Haar zorg dat de start van schuldhulpverlening regelmatig vier plus acht weken duurt is daarom nog niet weggenomen. Wellicht kan er meer informatie komen over de gemiddelde tijd tussen het eerste contact en het eerste gesprek en de uiteindelijke afhandeling. Mevrouw DEN ENGELSMAN neemt aan dat de informatie bij IJsselgemeenten wordt aangepast en de verplichte budgettraining daaruit wordt geschrapt. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is blij met het plegen van een uiterste inspanning om mensen in nood zo snel mogelijk te helpen.

De heer PATTY kan zich vinden in de gevraagde beslissing en beschouwt het voorstel als een hamerstuk. Wethouder mevrouw WESTERDIJK heeft aangegeven dat de periode tussen de aanvraag en het eerste gesprek gemiddeld acht weken duurt. Zij zal bij Welzijn Capelle navragen of daar verder inzicht in kan worden gegeven, maar weet niet zeker of dat kan en verifieert hoe het precies zit met de gang van zaken rondom budgettraining. Mevrouw WEEMHOFF zou het zeer verbazen als het niet lukt om een gemiddelde reactietermijn te overleggen en of de gemeente zich daaraan houdt. Wethouder mevrouw WESTERDIJK gaat ervan uit dat het mogelijk is de gemiddelde reactietermijn te kunnen berekenen van driehonderd aanvragen. De website zal nog aangepast worden. De VOORZITTER constateert dat de commissie akkoord gaat met doorgeleiding van het voorstel naar de hamerstukkenlijst. 9. Rondvraag wethouder Westerdijk Mevrouw DEN ENGELSMAN heeft de afgelopen twee jaar meerdere keren gevraagd naar de leidraad visie Hoofdweggebied. In de najaarsnota is vermeld dat die leidraad in het eerste kwartaal van 2021 richting de raad zou komen en zij informeert naar de stand van zaken daarvan. Wellicht is het onderwerp te plaatsen op de toezeggingenlijst.

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

4

Wethouder mevrouw WESTERDIJK antwoordt dat de leidraad al ver is gevorderd, maar zij is nog in afwachting van reacties uit Rotterdam en Zuidplas. Het is nog niet gelukt om met buurgemeenten afstemming te krijgen. Wellicht is het goed een tussenbericht te sturen dat de leidraad er waarschijnlijk nog niet binnen drie weken zal zijn. Op 15 maart 2021 heeft zij over het onderwerp nog een portefeuillehoudersoverleg en daarna is zij bereid een tussenbericht te publiceren. 7. Convenant BLICK met gemeente Krimpen aan den IJssel De VOORZITTER vermeldt dat na vragen aan Capelse zijde wat aanpassingen zijn gedaan die de commissie heeft besproken. Nu ligt het finale document voor om ter besluitvorming naar de raad door te geleiden. De raad van Krimpen aan den IJssel heeft het document inmiddels vastgesteld. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES vermeldt dat op verzoek van de commissie één zin aan het convenant is toegevoegd. Wat haar betreft is het convenant een hamerstuk. De heren JALIENS en BREEPOEL beschouwen het voorstel eveneens als een hamerstuk. De heer HOLKAMP zegt dank aan eenieder die aan de totstandkoming van het convenant heeft bijgedragen. Een leerpunt is dat een dergelijk document in het vervolg een iets zorgvuldiger afstemming behoeft tussen de twee gemeenteraden. Ook hij beschouwt het voorstel als een hamerstuk.

De heer TERLOUW sluit zich aan bij de dankwoorden en hoopt dat het convenant gaat bijdragen aan de constructieve samenwerking tussen de twee gemeenten en de raad van toezicht van BLICK. Hij kan zich vinden in het beschouwen van het voorstel als een hamerstuk. Mevrouw WEEMHOFF en VAN VLIET danken de betrokkenen voor het gedane werk aan het tot stand komen van het stuk. Mevrouw BADLOE sluit zich aan bij de vorige sprekers, beschouwt het voorstel als een hamerstuk en zegt in het bijzonder dank aan mevrouw Groenendijk en de heer Landzaad. De VOORZITTER constateert dat de commissie akkoord gaat met doorgeleiding van het voorstel naar de hamerstukkenlijst. 8. Concept-Jeugdnota 2021-2024 “De Basis voor Groei” De VOORZITTER deelt mee dat het college de nota op 9 februari jl. heeft vastgesteld en besloten heeft die ter consultatie voor te leggen aan de commissie. Pas in een later stadium vindt dan besluitvorming plaats. Wethouder mevrouw HARTNAGEL lijkt de voorliggende nota een goede basis. Er is gekozen voor meerdere scenario’s, omdat het nog duidelijk is wat de coronaperiode met kinderen, jongeren en jongvolwassenen gaat doen. Wellicht is meer investeren nodig om hen verder op weg te helpen. Zij wil met de commissie spreken over wat met de kennis van nu en kijkend naar de toekomst het beste is voor de jeugd.

De basis is sowieso nodig en te bezien is wat er verder nog moet gebeuren op basis van wat het Rijk gaat doen en of huidige maatregelen nog lang gelden. Geprobeerd is corona zo goed mogelijk in de nota te verwerken. Met name in de kwetsbare wijken in de steden is de coronaproblematiek veel groter dan in andere wijken. Burgemeesters vragen daarom om een Deltaplan, dat vier kabinetsperiodes zou moeten beslaan, een periode van twintig jaar. De heer TERLOUW geeft graag zijn input mee en vraagt of hij goed heeft begrepen dat de basis voor groei een financiële groei is. Er komt nu weer een jeugdnota, terwijl er al veel andere beleidsstukken zijn, zoals een beleidskader voor de jeugdhulp, de visie op het sociaal domein, Leren voor het leven, het onderwijskansenbeleid, de aanpak laaggeletterdheid, het beleid voor armoede en schulden en het veiligheidsbeleid. Hij vraagt hoe de jeugdnota/jeugdbeleid in het totaal past en welk gat die vult. Voorts complimenteert hij de wethouder met het deel op bladzijde 9 over de staat van de jeugd, met Capelle in cijfers van 2019 vervat. Daarbij mist hij vergelijkende cijfers uit 2020, 2018 en 2017. Voor het vaststellen van nieuw beleid wil hij eerst bezien hoe effectief het huidige beleid is, wat men aan de cijfers zou kunnen zien.

Paragraaf 2.3 vermeldt dat het huidige beleid van de gemeente zich richt op problemen en geprobeerd wordt die bij de wortel aan te pakken. De gemeente Rotterdam

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

5

heeft daartoe met het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) een factorenmodel ontwikkeld, met factoren die bepalen dat het goed gaat met de jeugd. Hij wil weten hoe de verschillende ingezette instrumenten in de afgelopen jaren te kaderen zijn in factoren. Dat kan men beoordelen, wat iets kan zeggen over de effectiviteit van het huidige beleid. Dat is dan de basis voor de keuze van het beleid voor de komende vier jaar. Het document vermeldt echter door te gaan met hetzelfde en een paar dingen daaraan toe te voegen. Bladzijde 30 vermeldt dat het belangrijk is om de bestaande meerjarenbegroting van € 580.000,- vast te houden. Hij mist echter daarbij de kritische blik op het huidige beleid en een beoordeling of het anders moet. De Capelse coronasituatie vraagt ook om goed nadenken en dat vraagt daarnaast om kritisch naar de financiën te kijken. De heer BREEPOEL hecht belang aan het een goede start geven van de jeugd in Capelle, wat terugkomt in de speerpunten, zoals het hulpaanbod bij kwetsbare gezinnen, een kansrijke start, gezondheid van kinderen in de eerste duizend dagen, gezond seksueel gedrag, mentale gezondheid en een gezonde levensstijl. Daarin mag geïnvesteerd worden, zodat hij voorstander is van scenario 2. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES complimenteert de wethouder en het ambtelijke apparaat met de nota en het nadenken over kinderen en jeugd.

Zij vraagt zich af wanneer de gemeente tevreden kan zijn. Cijfers wil zij graag vergelijken en ook zij mist die over 2020. Daarnaast wil zij weten of plannen effectief zijn en helpen bij het bereiken van het doel om een stevige basis te houden en uit te bouwen. Haar bekruipt het gevoelen dat geplande dingen wel mooie activiteiten zijn, maar de basis is toch dat een kind veilig thuis kan opgroeien. De ChristenUnie hamert altijd op het belang van krachtige gezinnen. In kwetsbare wijken hakt het Covid-monster erin met alle gevolgen van dien. Activiteiten zijn echter alleen uit te voeren als de coronacrisis achter de rug is en zij vraagt of daarover is nagedacht, evenals waar de lijn naar gezinnen zit. Ook zij wil weten wat de status van het voorliggende stuk is ten opzichte van de andere beleidsnota’s. Goed vindt zij dat het ook gaat over de mentale gezondheid van kinderen. De aanpak van gameverslaving en obesitas mist zij echter in de nota, zodat het haar gevoel is dat de nota niet af is. Daarom wil zij daarover nog eens met de wethouder doorpraten. Scenario 3 heeft haar voorkeur teneinde zoveel mogelijk geld in kinderen te stoppen, maar de vraag is of dat op deze manier moet. Zij vraagt of door Covid gelden zijn overgebleven door niet doorgegane activiteiten. De gemeente ontvangt ook geld om Covid te bestrijden.

De belangrijkste vraag is of maatregelen in de nota helpen en waarom dat zo is en of ook naar andere zaken gekeken moet worden, zoals gezinnen. De heer HOLKAMP vindt het goed de raakvlakken en overlappingen van de jeugdnota met andere beleidsterreinen te benoemen. Niet duidelijk wordt hoe de genoemde samenhang zich gaat vertalen in een integrale aanpak. Soms gaat het over meer samenwerken en meer overleg, maar het blijven losse activiteiten uitgevoerd door verschillende organisaties. Hij mist een heldere visie op de ontwikkeling van kinderen van 0 tot 23 jaar en de vreedzame wijk. Terecht is aandacht geschonken aan Covid-19, die het leven van de jeugd in de komende jaren beïnvloedt. Nodig is vooral veel flexibiliteit om goed te kunnen inspelen op uitdagingen en problemen. Vooral wil hij flexibiliteit laten betrachten en dingen niet te lang vastleggen, zodat er ruimte is om te reageren. De verwijzing naar het factorenmodel van het NJI vond hij mooi. Voor kansrijk, veilig en gezond opgroeien zijn met name drie factoren van belang: sociale en emotionele vaardigheden van kinderen; stabiele, sterke opvoeders; de sociaal-economische status van het gezin. Hij vraagt waarom die factoren niet als kapstok/grondslag/uitgangspunten worden gehanteerd om de hele jeugdnota mee in te delen, vooral naar de toekomst toe. Men kan laten zien juist die drie factoren te versterken.

Hem bekruipt het gevoel dat de speerpunten heel vaak samenvallen met projecten die de gemeente al doet. De vraag is hoe effectief die zijn en of de gemeente daaraan moet vasthouden. Blij is hij met het expliciet benoemen van twee organisaties voor jongerenwerk in Capelle, wat soms tot verwarring en versnippering leidt. Hij zou daarom graag zien dat het jongerenwerk bij één partij wordt ondergebracht.

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

6

Uit de evaluatie van Youngworks komen enkele mooie stukjes niet voldoende in de nota terug en hij suggereert de samenvatting van de evaluatie van de vorige jeugdnota als bijlage in de voorliggende jeugdnota op te nemen. Kinderen en jongeren zijn niet in alle opzichten tevreden over het aanbod van activiteiten en jongerenwerk in Capelle. Misschien moet de jeugdnota meer de nadruk leggen op hoe de afstemming is te vinden tussen wat kinderen en jongeren graag willen hebben en wat het aanbod van verschillende organisaties is. Wat betreft de drie scenario’s wil hij momenteel terughoudend zijn met het opstarten van veel nieuwe activiteiten. Daarom wil hij bij scenario 1 blijven. Als bekend is wat Covid-19 betekent kan bezien worden wat er nog meer nodig is. Van scenario’s 2 en 2B is hij geen voorstander. Hij sluit zich aan bij de opmerking dat veel cijfermateriaal is bijgevoegd, dat hij als een nulmeting heeft opgevat. Meer cijfers uit het verleden krijgen zou prachtig zijn. De heer KOLSTER is vanwege de onzekere coronatijd geen voorstander van het doen van structurele investeringen, omdat nog niet bekend is met welke problemen de gemeente in de toekomst te maken krijgt. De jeugd die het extra zwaar heeft moet geholpen worden, opdat ieder individu zich kan ontwikkelen. Activiteiten voor jeugd ontplooien is daarom mooi.

Er zijn al verschillende nota’s en verschillende partijen en de VVD is het niet duidelijk wat er precies gebeurt en door wie. Mogelijk is sprake van overlap, zoals bij vakantieactiviteiten, wat zonde zou zijn vanwege het niet effectief besteden van geld. Hij is het niet helemaal eens met de heer Holkamp die geen voorstander is van scenario 2B. Daarvoor pleit hij juist wel. Als de jeugd te maken heeft met leervertraging of leerachterstand moet men helpen. Bij scenario 2B is zijn voorwaarde dat geen structurele activiteiten ontstaan gezien de tijdelijke middelen. Mevrouw WEEMHOFF is erg blij met de feitelijke informatie in het stuk en sluit zich aan bij de heer Holkamp over de nulmeting. Hopelijk zal de komende jaren sprake zijn van een verbeterende trend. Het valt haar op dat de factor inkomen een rol speelt bij het opgroeien van de jeugd. 2.702 kinderen in Capelle groeien op in minimagezinnen, waarvan 36% jeugdzorg nodig heeft, wat zij veel vindt. 20% van de kinderen heeft last van overgewicht. De relatie tussen inkomen en zorg voor jeugd wil zij daarom meer benadrukt zien in de nota. De PvdA is ook zoekende naar de andere ingezette projecten. Stichting Welzijn zou het werk op integrale wijze doen. Verder zijn er de organisaties Jongeren op Zuid en Big Brothers Big Sisters en zij vraagt hoe zij zich tot elkaar verhouden. Daarnaast is er een jongerenwerker werkzaam.

Welzijn Capelle is er voor de preventie en Jongeren op Zuid voor als groepen problematisch worden. Zij informeert naar de doorgaande lijn en de verhouding tussen de twee organisaties en in hoeverre dat dan ten bate van de jeugd is. De heer VAN VLIET geeft complimenten voor de wijze van totstandkoming van de nota: met jongeren en alle relevante organisaties. Hij mist de verbanden met andere beleidsgebieden een beetje in de nota. Bij de drie hoofdstukken vraagt hij zich af wat de kern van het hoofdstuk Kansrijk is en wat de gemeente daar wil. Daarbij mist hij het inzichtelijk maken en het aanpakken van de kansenongelijkheid en dat zou hij meer in dat hoofdstuk willen terugzien. In het hoofdstuk Gezondheid kan hij zich grotendeels vinden. In het hoofdstuk Veiligheid mist hij de verbanden een beetje. De statistieken bevatten veel cijfers, maar de vraag is hoe die uiteindelijk tot de inhoud van de nota en de speerpunten komen. GroenLinks is content met het expliciet benoemen van duurzaamheid in de nota, wat ook volgens de jongeren een voor de hand liggend thema is. Dat aspect zou nog meer concrete invulling kunnen krijgen. Ten aanzien van monitoring vindt hij het goed om te zien dat prestatie-indicatoren zijn opgesteld en dat een nulmeting is uitgevoerd, hoewel hij vraagtekens zet bij sommige indicatoren.

De vraag is ook hoe men meet dat het doel is behaald, omdat streefwaarden wordt gemist. Zijn voorkeur gaat uit naar het eerste scenario. De jeugdnota wil hij na een of anderhalf jaar evalueren, omdat dan de impact van de coronacrisis hopelijk duidelijk is, evenals wat dat voor het financiële plaatje doet. Mevrouw BADLOE complimenteert de wethouder en de ambtenaren met het zeer uitgebreide beleidsdocument, waarin veel eerder gedane toezeggingen zijn verwerkt. Het document laat zien hoe uitdagend het is om verschillende beleidsvelden bij elkaar te krijgen. De integrale aanpak wordt steeds

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

7

belangrijker. Het belangrijkst is dat communicatie en het aanbod aansluiten bij de leefwereld van de jeugd en de jongeren en zij hoopt dat die goed tot uitvoering komen. Een koppeling tussen activiteiten en kwetsbare buurten is nodig en begrijpelijk, maar zij vraagt ook aandacht voor de wijken ‘s-Gravenland en West, gezien het ontbreken van een kinderlab aldaar. Wijkactiviteiten moeten goed over de verschillende wijken verspreid zijn. Bij het uitbreiden van de kinderlabs vraagt zij of de huizen van de wijk of Capsloc multifunctioneel in te zetten zijn of dat er specifiek naar nieuwe locaties wordt gekeken verspreid in de wijken. Ook zij ziet het onderscheid tussen het jongerenwerk van Welzijn Capelle en het Jongerenwerk Op Zuid. Het zou beter en fijner zijn het jongerenwerk onder Welzijn Capelle te laten vallen, omdat die met Capelse jongerenwerkers werkt, die kinderen en jongeren goed kennen. Zij vraagt vervolgens of Politiekids onder de jeugdnota of het veiligheidsbeleid valt. Daarbij heeft zij geappelleerd aan het rouleren met wijken, zodat verschillende scholen aan bod komen. Urban education en de maatschappelijke dienstplicht zijn heel positief. Die zou men breder moeten trekken met burgerschap en de vreedzame wijk. Het gaat erom hoe je met elkaar omgaat vanwege de diversiteit.

De vermelding van duurzaamheid viel haar ook op,al weet zij dat het aspect door de jongerenraad werd gewenst. Misschien dat Duurzaam Capelle en andere lokale organisaties hieraan een bijdrage kunnen leveren. Wethouder Wilson heeft het CDA gerustgesteld dat overgewicht een belangrijke plek krijgt in het regionaal preventieakkoord, maar voor dat onderwerp moet er ook op lokaal niveau oog zijn. Naast bewegen komt er ook aandacht voor gezonde voeding, waarbij ook ouders mee te nemen zijn, evenals gezinnen met een laag inkomen. De vaccinatiegraad is momenteel 88,3% en heeft haar blijvende aandacht. In de leeftijdsgroep van 2 tot 5 jaar is wat dat betreft de afgelopen jaren een daling te zien, zodat zij daarvoor extra aandacht vraagt. Zij vraagt de specifieke alertheid van de wethouder daarvoor. De inleiding van de notitie noemde kort stageplekken en schooluitval, die zeker blijvende aandacht verdienen in coronatijd. Zij hoopt dat schooluitval zal blijven dalen, maar die behoeft zeker stevige aandacht. Voor het overige sluit zij zich aan bij de opmerkingen van de vorige sprekers over het factorenmodel, de effectiviteit van de projecten en gameverslaving. Zij twijfelt over een keuze tussen de scenario’s 1 en 2, welke keuze vooral afhangt van de effectiviteit en de evaluatie van het beleid.

De heer KERVER vindt het goed om te zien dat jongeren en professionals opgroeien in Capelle als relatief fijn ervaren. Leefbaar Capelle meent dat het van essentieel belang is om activiteiten voor jongeren te blijven organiseren, juist nu. Het zijn de bouwstenen voor groei en ontwikkeling van jongeren in Capelle. Capelle scoort goed op jongerenparticipatie, gezien de kinderconferenties, de jongerenraad en het kindercollege. Verstandig noemt hij uit te gaan van een aanpak waarbij kinderen en jongeren duidelijkheid wordt geboden als het gaat om grenzen. Indien nodig is op gepaste wijze corrigeren nodig. Investeren in sterke en weerbare jongeren zorgt alleen maar voor verbetering. Leefbaar Capelle is voorstander van het nemen van maatregelen die dat bevorderen, zoals de kinderlabs. Leefbaar Capelle wil het allerbeste voor de kwetsbare jeugd en kinderen. Graag ziet hij daarom een uitbreiding. Goed noemt hij de aandacht voor ontwikkelingen rondom Covid-19, die hij soms op andere plekken mist. Blij is hij met de twee uitgewerkte scenario’s en zijn voorkeur gaat uit naar het tweede scenario. Vooral in deze verschrikkelijke periode met lockdowns moet de gemeente geld vrij maken om te investeren in het welzijn en welbevinden van de jeugd. Die kleine investering zal zich dubbel en dwars terugbetalen. Een uitbreiding van de kinderlabs wil hij graag zien, wat in scenario 2 staat.

In scenario 2 staan ook depressiepreventie en seksueel gezond gedrag. De gemeente scoort daarop nog niet op het gewenste niveau. De percentages wat betreft stress en psychosociale problemen zijn hoog en stijgend en dateren nog van voor de coronatijd. Ook daarom is hij voorstander van scenario 2, ook omdat onveilige seks door jongeren toeneemt. Investeringen zijn dus nodig omdat dergelijke punten leiden tot problemen. Schorsing (21.33 – 21.43 uur). Wethouder mevrouw HARTNAGEL is heel erg blij met alle opmerkingen, tips, adviezen en de andere manier van kijken vanuit de commissieleden. Daarmee kan zij heel veel. Soms moeten dingen anders

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

8

opgeschreven worden. Zij is blij dat er zo is meegedacht, vanwege het belang, de veiligheid en de toekomst van jongeren, waarover allen in grote lijnen hetzelfde denken. De extra investeringen in de jeugd in kwetsbare buurten wil zij zodanig doen dat suburbia’s voorkomen worden. Daar krijgen jeugdigen die er opgroeien het gevoel niet gehoord of niet gezien te worden, waardoor ze de criminaliteit kunnen ingaan en zich tegen de samenleving keren. Een van de doelen van het jeugdbeleid is dat te voorkomen. Niet alle jeugd is te redden en de gewenste toekomst te geven, maar de gemeente doet daartoe wel haar uiterste best. De titel van de nota betekent niet het vragen van meer geld. Het gaat om de basis die nodig is om op te groeien en niet om meer geld te vragen. Als de basis goed is heeft men iets om op te bouwen en daarvoor is het jeugdbeleid bedoeld. De samenhang tussen de verschillende beleidsterreinen zit in de nota, in de verantwoording. Zij beziet of die samenhang nog beter toe te voegen is, evenals vergelijkende cijfers en wat werkt. De nota ombouwen tot het factorenmodel zal veel tijd kosten en zou zonde zijn van alle moeite. De drie genoemde factoren zijn op de Capelse manier in nota verwerkt. Zij zegt dank voor de gegeven complimenten. Capelle kiest voor twee vormen van jongerenwerk.

Welzijn Capelle helpt jongeren op weg naar werk/banen en zorg en het ontwikkelen van talenten. Jongeren Op Zuid wordt betaald vanuit handhaving en is op andere tijden op straat. Die organisatie gaat af op groepen jongeren die overlast veroorzaken. Jongeren Op Zuid kent andere jongeren dan Welzijn Capelle en is gericht op de ‘harde’ jongeren. Er wordt gewaarschuwd als het verkeerd dreigt te gaan. Het accent van krachtige gezinnen zal zij in de nota meer benadrukken. Ook is er aandacht voor obesitas en gameverslaving. Het document is bedoeld voor alle jeugd in Capelle en niet alleen voor het kwetsbare deel ervan. Het is belangrijk ook aandacht te hebben voor de mentale gezondheid. Voor zover haar bekend is er geen geld overgebleven in verband met niet doorgegane activiteiten. Zij is voorstandster van een integrale aanpak, maar het vraagt heel veel om schotten tussen beleidsvelden weg te halen, omdat dat lastig is. Op de scenariokeuze gaat zij nog niet in en eerst wil zij naar de inhoud kijken. Signalen vanuit de buitenwereld zijn in de nota verwerkt. Vakantieactiviteiten worden georganiseerd door Sportief Capelle en de buurtgroepen, waarvoor budget beschikbaar is gesteld in verband met corona. Zij doet haar uiterste best zich in te zetten voor de kwetsbare buurten. Men kan echter ook hulp in een andere buurt hulp nodig hebben.

Zij gaat kijken of de zorg voor de jeugd en de relatie met het inkomen nog sterker neer te zetten is. Heel veel jongeren hebben aangegeven dat het lekker opgroeien is in Capelle. Dat is voor haar een rapportcijfer voor wat alle partijen in Capelle doen. Duurzaamheid betrekken vindt zij een mooie aanvulling en zij gaat bezien of experts daarover te bevragen zijn. De activiteiten moeten aansluiten bij de leefwereld van de jongeren, zoals mevrouw Badloe aangaf. Wat dat betreft is Capelle met het kindercollege, de jongerenraad en de kinderconferentie goed bezig. De gemeente is ook bereikbaar. De aan wethouder Wilson gestelde vragen geeft zij aan hem door. Stageplaatsen en schooluitval zijn ook belangrijk. Zij is onder de indruk van de genoemde cijfers over depressie en onveilige seks. Naar aanleiding daarvan wil zij iets extra’s doen. Zij zal in de nota ook het preventieve effect meenemen. Mevrouw KUBBE vult aan dat het document in eerste instantie een zelfstandig stuk is, maar geprobeerd is met andere beleidsterreinen waar jongeren een belangrijke doelgroep zijn een link te leggen. Gameverslaving en obesitas zal zij wat uitdrukkelijker in de definitieve nota opnemen op plekken waar daartegen actie te ondernemen is. Van de drie factoren met de meeste impact moet bij de weerbaarheid en de emotionele vaardigheden van kinderen zelf de relatie met speerpunten duidelijk worden.

Hetzelfde geldt voor de factor sterke gezinnen, waarbij het duidelijker moet worden zich te richten op veiligheid. Voor jongeren in minimagezinnen geldt de relatie met het minimabeleid, waar de doelgroep heel goed meegenomen moet worden. Bij veiligheid is aangegeven dat het verband tussen speerpunten en de cijfers ontbrak en is gevraagd hoe aan de speerpunten is gekomen. Die zijn vooral uit gesprekken met partners voortgekomen. Jongerenwerkers zijn die uitspraken in de praktijk tegengekomen en ook via scholen is dat gebeurd. Wethouder mevrouw HARTNAGEL stelt dat bij geld investeren tegen gameverslaving en met betrekking tot seksueel gedrag scenario 2 nodig is. Een keuze tussen scenario’s wordt later gemaakt.

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

9

De koppeling tussen kinderlabs en huizen van de wijk wordt al gemaakt in Middelwatering. In Schenkel wordt nagedacht over een pop-up kinderlab in de school. In Schollevaar wordt die koppeling lastig. De heer TERLOUW meent dat het niet zo kan zijn dat bestaande programma’s weer doorgaan. Hij mist dat is aangegeven dat programma’s eventueel ook kunnen vervallen, omdat ze bijvoorbeeld niet meer effectief zijn. Hij gaat ervan uit dat de € 36.000,- voor coronagerelateerde activiteiten niet permanent in het bedrag van € 295.000,- is meegenomen. Het niet omturnen van het factorenmodel betreurt hij en hij beveelt aan in de structuur van de nota daarmee meer te doen. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is blij met het antwoord op de vraag waarvoor alles gebeurt: opdat de jeugd lekker opgroeit in Capelle. Het gaat erom dat jongeren blij zijn dat ze in Capelle groot worden. Zij hoort heel veel goede bedoelingen, die voor haar niet ter discussie staan en duidelijk zijn. Het gaat er wel om welke interventies plaatsvinden om doelen te bereiken. Haar suggestie is om de drie factoren van het NJI beet te pakken om te zorgen dat jeugd zorgt dat die lekker opgroeit. Op basis daarvan kan men kijken wat er gebeurt, wat men blijft doen en wat er anders moet. Dan is de gemeente beter in staat na een tijdje te kijken of dat goed is gelukt.

De heer HOLKAMP meent dat integraal werken meer is dan schotten weghalen en elkaar weten te vinden. Het is ook meer dan in een beleidsnota opschrijven dat je meer samen gaat doen of links tussen beleidonderdelen te leggen. Het gaat er veel meer om onderliggend vanuit één visie, één set van uitgangspunten en één gezamenlijk doel met betrokkenen aan het werk te gaan. Dat vergt een wat andere aanpak dan in dan in de beantwoording is genoemd. Het college kan nadenken over alles wat is gezegd en bezien welke opmerkingen al dan niet worden meegenomen. Ook is te bezien wat er bij komt kijken bij kinderen die zich ontwikkelen. Kinderen willen experimenteren, voelen zich wel eens eenzaam en zijn aan het leren, ook op sociaal vlak. Onderwerpen die terugkomen waren vijftig jaar geleden ook al aan de orde. Wellicht zitten ze een beetje aan kinderen en jeugd vast. Voor een aantal kinderen moet er veel gebeuren. De gemeente gaat dus niet kinderen en jongeren een probleemloze jeugd geven met alleen maar hoogtepunten. De heer KOLSTER meent dat de nota van het gezegde alleen maar beter wordt. Hij wijst op de onzekere tijden, ook op financieel gebied. Het budget stijgt met 50% en alle projecten gaan door. Er zijn projecten bij die gefinancierd zijn met incidenteel geld. Er zijn jongeren die van de coronacrisis last hebben.

Bij de voorbereiding moet het college goed op de financiën letten en nagaan welke projecten het wil financieren. Daarom geeft hij de wethouder mee te kijken naar de wijze waarop projecten te financieren zijn, ook gezien de komende kerntakendiscussie. Hij kijkt uit naar de nieuwe versie van de jeugdnota. De heer KERVER reageert op de heer Holkamp naar aanleiding van door hem genoemde cijfers over depressie en seksueel gedrag. Gezien de door jongeren ervaren stress, problematisch gamen etc. zijn er andere uitdagingen en is het moeilijker die in kaart te brengen. Daarom is het beter zich breder te oriënteren en daarin te investeren. Hij vraagt of de heer Holkamp dat ook zo ziet en of die ook ziet dat zaken de afgelopen vijftig jaar veranderd zijn, zodat er andere punten aan te knopen zijn. De heer TERLOUW vindt dat een mooie vraag, maar stelt dat juist veranderde problemen een argument zijn om naar de gereedschapskist te kijken om na te gaan of interventies nog passend zijn en eventueel af te bouwen zijn. De heer HOLKAMP erkent dat in vijftig jaar zaken zijn veranderd. Gameverslavingen waren toen niet aan de orde, maar middelengebruik en -misbruik wel, evenals eenzaamheid en depressies. Kinderen zijn tegenwoordig wel anders, maar grip krijgen op menselijke emoties is niet wezenlijk anders geworden. In Covid-tijd hebben jongeren van een aantal dingen last.

Daarom wil hij goed kijken naar verschillen tussen jongeren. De heer KERVER had het specifiek over depressiepreventie. Covid is niet alleen een argument om te kijken naar extra middelen en mogelijkheden om hierin te investeren. Een extra investering zal nodig zijn om de coronageneratie ook in de toekomst goed perspectief te geven. Mevrouw WEEMHOFF kijkt uit naar hoe alle opmerkingen straks in de nota terug te lezen zijn. Bij de indicatoren staat als streefcijfer 65% wat betreft jongeren die zich met sportieve activiteiten bezighouden en slechts 12%met culturele bezigheden. Zij informeert naar de gedachte daarachter.

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

10

De heer VAN VLIET hoorde de wethouder zeggen dat jongeren het heel fijn vinden om op te groeien in Capelle, wat in de cijfers is terug te zien. Tegelijkertijd zou Capelle moeten oppassen niet af te glijden naar suburbia. Hij vraagt waar dat vandaan komt en dat wil hij inzichtelijk hebben. Hij vraagt ook hoe de cijfers in de bijlage worden gebruikt. Als ze niet worden gebruikt voor de inhoud is het de vraag hoe relevant ze zijn. Dan maakt hij bezwaar tegen het gebruik van statistieken van minimagezinnen en het aantal grote gezinnen voor een onderwerp als veiligheid om mogelijke links en verbanden daartussen te voorkomen. Hij hoorde de wethouder zeggen haar uiterste best te doen om zich in te zetten voor kwetsbare buurten. Kwetsbaar kun je ook zijn als je in Fascinatio woont. Daar zit voor hem de crux van kansenongelijkheid. Hij wil voorkomen om over algemeenheden te gaan spreken en wil meer inzichtelijk maken op welke manier maatwerk te leveren is. Hij kijkt uit naar de definitieve versie van de jeugdnota. Mevrouw BADLOE vindt het goed de uitleg over de jongerenwerk en Jongeren Op Zuid te horen en dat die naast Welzijn Capelle kan opereren. Wel geeft zij mee dat er een warme overdracht en een goede samenwerking moeten zijn. Het is goed dat gameverslaving en overgewicht nadrukkelijker worden opgenomen, evenals het kijken naar de multifunctionaliteit van gebouwen.

Zij herhaalt haar vraag over Politiekids en vraagt te kijken naar de spreiding van kinderactiviteiten, dan wel uitbreiding van kinderlabs over de wijken ’s-Gravenland en Capelle-West. Tot slot sluit zij zich aan bij de gemaakte opmerkingen over de integrale inpak en van GroenLinks wat betreft maatwerk voor de wijken. Wethouder mevrouw HARTNAGEL heeft effecten van activiteiten bekeken. Sinds 2004 heeft Capelle gebruik gemaakt van de wetenschappelijke methode ‘Communities that care’ over veilig opgroeien en de gemeente is daarmee gestopt, omdat die niet meer voldeed aan de eisen van de tijd. In plaats daarvan is ruimte gekomen voor de factor sociaal emotionele ontwikkeling. Collega’s hebben met behulp van de VNG de staatssecretaris gevraagd om een Deltaplan jeugdhulp, die dat in gang heeft gezet. Ook voor kwetsbare buurten in steden komt er een Deltaplan op verzoek van burgemeesters. Zij kijkt dus eerst naar Den Haag voor meer geld. Integraliteit vindt plaats in de kinderlabs met de bibliotheek, Sportief Capelle, het CJG en het kinderwerk, zo nodig ook met de stadsmarinier of wijkagent. De vraag van mevrouw Weemhoff over streefcijfers van 65% voor sportieve activiteiten en 12% voor culturele activiteiten gaat zij na. Zij durft te zeggen dat in Capelle maatwerk wordt geleverd en er oog, oor en gevoel is bij wat nodig is.

Huiselijk geweld en kindermishandeling komen niet alleen in kwetsbare wijken voor. Bezien wordt wat nodig is. De heer VAN VLIET twijfelt er zeker niet aan dat Capelle maatwerk levert, maar geeft mee dat dat aspect inzichtelijker in de jeugdnota moet komen. Wethouder mevrouw HARTNAGEL heeft de Politiekids lang niet meer naar buiten kunnen sturen in verband met corona. Bedacht is om kinderen in aanvankelijk kwetsbare wijken kennis te laten maken met de wijkpolitie. Zodra het weer kan wordt daarmee doorgegaan en wordt bezien hoeveel kinderen en scholen daarmee te bereiken zijn. Spreiding van activiteiten gaat zij beter op een rijtje zetten, ook in ’s-Gravenland en Capelle-West. Mevrouw KUBBE laat weten dat de streefcijfers genoemd door mevrouw Weemhoff de cijfers zijn van de huidige sport- en cultuurparticipatie onder jongeren. Bij de verantwoording is gebleken dat vooral sportdeelname in Capelle goed is. Er is nog geen cijfer als streefwaarde ingevoerd, maar het doel is dat cijfer even groot te houden of te laten stijgen. De cultuurparticipatie onder de jeugd is wel lager. Het streven is cultuurparticipatie op 12% te laten blijven of te laten stijgen. De VOORZITTER concludeert dat vandaag nog geen scenariokeuze wordt gemaakt, dat gebeurt bij de definitieve jeugdnota.

Hij vraagt de wijzigingen in de definitieve nota ten opzichte van het voorliggende concept straks inzichtelijk te maken. 9. Rondvraag Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES informeert naar de bedoeling van de e-mail van de wethouder over de maatschappelijke diensttijd. Wethouder mevrouw HARTNAGEL wilde in eerste instantie mevrouw Groenendijk daarmee blij maken, omdat die in het verleden daarnaar heeft gevraagd. Het college heeft een subsidieaanvraag ge-

Commissie Samenleving en Economie 9 maart 2021

Pagina:

11

daan voor een heel mooi project voor 75 jongeren. De locatie weet zij nog niet en het groene licht daarvoor heeft zij ook nog niet. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is heel blij met dat antwoord. 10. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 22.58 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Samenleving en Economie van 7april 2021, de secretaris, de voorzitter,