02.01 - conceptverslag cie BVM-SLE 250623 (20.00 uur)

Verslag van de vergadering van de gecombineerde commissies Bestuur, Veiligheid en Middelen en Samenleving en Economie, gehouden op maandag 23 juni 2025 in de raadzaal van het gemeentehuis, aanvang 20.00 uur Aanwezig zijn als:

voorzitter:

de heer mr. P.M.D. Weijers;

volksvertegenwoordigers:

de heer drs. M.G. Jaliens, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J.B.L. Kerver, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw L.D. Poppe; raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw W.J. Ravenna, raadslid Leefbaar Capelle; de heer W. Vervat, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Hooijkaas raadslid D66; de heer J.G. Stegeman, raadslid D66; de heer dr. ir. S.S. Safavi Nic, raadslid VVD; de heer G.M. Veenema MSc LLM, burgerraadslid SGP, de heer H.T. Verhoef, burgerraadslid SGP; mevrouw M. Aktaş, raadslid GroenLinks; mevrouw S.F.I. Roos BSc, raadslid GroenLinks; mevrouw A.V.A. Raaijen, raadslid PvdA; de heer drs. J. Visscher, burgerraadslid ChristenUnie; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries MED, raadslid ChristenUnie; de heer ing. J.F. Breepoel, burgerraadslid SP; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA;

secretaris:

de heer S.G.V. Schouten;

portefeuillehouders:

de heer R. van Hemert, wethouder; de heer drs. J.J. Manusama MA, burgemeester; de heer D.B. van Woudenberg, wethouder;

ambtelijke ondersteuning:

mevrouw E. Vis MA, strategische beleidsadviseur sociaal domein;

notulist:

de heer A. de Krom (Notuleerservice Dictum).

Op de publieke tribune zijn bij de aanvang van de vergadering tien personen aanwezig.

1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Spreekrecht inwoners Van het spreekrecht wordt geen gebruik gemaakt. 3. Jaarrekening 2024, conceptbegroting 2026-2029 en 1e begrotingswijziging 2025 GR IJsselgemeenten De VOORZITTER leidt in dat de jaarrekening ter kennisname is toegezonden en voor het vaststellen van begrotingen en begrotingswijzigingen een zienswijzeprocedure geldt. Het voorstel aan de raad is: a. een zienswijze bij het bestuur van de GR IJsselgemeenten kenbaar te maken ten aanzien van de conceptbegroting 2026-2029; b. geen zienswijze bij het bestuur van de GR IJsselgemeenten kenbaar te maken ten aanzien van de 1e begrotingswijziging 2025.

1728035/2025796

Behorende bij gecombineerde commissieverslag BVM/SLE, nummer: 1728035/2025796

pagina: 2 van 4

De heer VEENEMA ziet veel positieve cijfers en ontwikkelingen in de stukken van de GR. Sommige doelstellingen zijn ruimschoots gehaald. Er zijn 112 klanten meer dan begroot vanuit de bijstand naar werk begeleid, waarvoor hij complimenten geeft. Er zijn ook zorgen. De verkorting van het schuldhulpverleningstraject van 36 naar 18 maanden zorgt voor een grotere instroom en daarmee een grotere druk op de organisatie. Blijkbaar werkt de verkorting drempelverlagend en zijn er ook heel veel mensen die hulp bij hun schulden nodig hebben. Hij vraagt de portefeuillehouder om op die trend van de toenemende instroom te reflecteren en of die ook betekent dat de schuldenproblematiek groter is dan is aangenomen. Wellicht zijn er andere manieren waarop mensen met schulden geholpen kunnen worden, zoals meer inzet op preventie van schulden. Er zijn twee zienswijzen voorgesteld. Eerder, onder een andere portefeuillehouder, is een zienswijze regelmatig geduid als een instrument dat terughoudend moet worden ingezet om de kracht ervan te bewaren. Zienswijzen worden nu vaker voorgesteld dan vroeger. Bij de twee voorliggende zienswijzen rijst bij hem de vraag wat een zienswijze eigenlijk is. De ene zienswijze is immers meer een mededeling en de andere een bevestiging van de constatering dat een gesprek plaatsvindt.

Hij informeert naar het doel van de voorgestelde zienswijzen en welk signaal daarmee concreet wordt afgegeven. Het lijkt de SGP goed om eens met elkaar in beraad te gaan over wat een zienswijze precies is en wanneer die wordt ingezet. Ook vraagt hij of de commissieleden zich erin kunnen vinden om het gesprek over het instrument zienswijzen aan te gaan, teneinde dat zo efficiënt en effectief mogelijk te gebruiken. Wellicht volstaat een brainstormsessie die de portefeuillehouder kan faciliteren. De heer VERHOEF signaleert hogere personeelslasten van de afdeling Sociale Zaken met vooral als oorzaken het personeelsverloop, langdurig zieken en vervanging door inhuur. De gemeentesecretaris zet daarop in en hij vraagt of daarop ook bij GR IJsselgemeenten sturing plaatsvindt en of verbetering in de komende jaren wordt voorzien. De heer VISSCHER steunt het voorstel van de SGP over het houden van een brainstormsessie over zienswijzen. De heer JALIENS gaat ook akkoord met een gedachtewisseling over zienswijzen. De eerste zienswijze is meer een mededeling en de tweede een duidelijk Capels standpunt. Leefbaar Capelle gaat wel akkoord met de voorgestelde zienswijzen. Leefbaar Capelle constateert ook een toename van de schuldenproblematiek en de trajecten.

Het voorstel is naar aanleiding daarvan om structureel 1 fte toe te voegen en hij vraagt of die voldoende zal zijn om de structurele toename van 328 trajecten in 2023 naar 361 trajecten in 2024 en 394 geprognosticeerde trajecten in 2025 te kunnen ondervangen. Ook wil hij de onderliggende oorzaak van de toenemende trend ten aanzien van het aantal schulden weten. Wellicht heeft dat ook te maken met een terugval in schulden. ESF-subsidies worden toegevoegd aan het weerstandsvermogen. Om de bijdrage van de gemeente te verlagen zal weer een onttrekking aan de ESF-reserve plaatsvinden. Hij informeert wat het gevolg daarvan zal zijn voor het weerstandsvermogen van GR IJsselgemeenten. De heer BREEPOEL kan zich vinden in het voorstel van de heer Veenema over het houden van een brainstormsessie over zienswijzen. De heer STEGEMAN kan dat ook. De dienstverleningsovereenkomst uit 2020 vermeldt in artikel 17 lid 2 de verdeelsleutel 70-15-15 voor de kosten, welke verdeling nog nooit is geactualiseerd, hetgeen hij opmerkelijk vindt. Als die verdeelsleutel is gebaseerd op uitgaven komt men voor Capelle op een lager percentage uit. Wellicht is ook de afspraak te maken om de verdeelsleutel periodiek te herijken. Artikel 11 van de GR IJsselgemeenten uit 2023 vermeldt dat alle drie gemeenten één stem hebben, terwijl Capelle 2,5 maal meer betaalt dan de totale bijdrage van de twee andere gemeenten.

Mevrouw AKTAŞ kan zich vinden in de conceptbrief aan de GR, maar maakt zich wel druk over de financiën en is benieuwd hoe de kosten beheersbaar blijven, ook met het oog op de financiële opgave van de gemeente. In 2024 was sprake van een toenemende druk op de schuldhulpverlening. De verkorting van schuldentrajecten van 36 naar 18 maanden heeft geleid tot een stijgende instroom. Dat is positief, omdat dat laat zien dat burgers bereid zijn om aan hun schulden te werken. Dat roept bij haar wel de vraag op wat het effect is van verkorting van schuldentrajecten en of die leiden tot duurzame schuldenafbouw of dat mensen sneller terugkeren met nieuwe schulden. Zij vindt het prima van gedachten te wisselen over het doel van zienswijzen en wanneer men die wil inzetten.

Behorende bij gecombineerde commissieverslag BVM/SLE, nummer: 1728035/2025796

pagina: 3 van 4

Mevrouw RAAIJEN sluit zich aan bij GroenLinks en staat achter het voeren van een gesprek over zienswijzen. Mevrouw DEN ENGELSMAN kan zich aansluiten bij de vragen van D66 over de verdeelsleutel tussen de drie gemeenten en de periodieke herijking daarvan. Het verkorten van de schuldentrajecten van 36 naar 18 maanden levert een toenemende druk op. Ook wil zij weten of 1 extra fte voldoende is om die druk te verminderen en staat zij een reflectie op de toenemende instroom voor. De doelstelling om 400 klanten met een grote afstand naar de arbeidsmarkt te begeleiden is niet behaald, het werkelijke behaalde aantal was 310. Reden daarvoor is dat de laatste stap omhoog naar een betaalde baan niet in de registratie van het aantal stappen wordt meegenomen en zij vraagt daarop te reflecteren. ICT-beveiliging is heel belangrijk en zij is blij met het werken aan het zero tolerance-beleid. Het CDA kijkt uit naar de verbetering van het proces. Spreekster ondersteunt de oproep van de SGP van harte om een avond te houden over het geven van zienswijzen en de eensluidendheid en gelijkmatigheid daarvan. De heer SAFAVI NIC steunt de oproep van de heer Veenema over zienswijzen.

Wethouder VAN WOUDENBERG wijst op de gemaakte afspraak om een zienswijze uit te brengen over de financiële situatie van de gemeente, welke situatie nog niet is gewijzigd, ondanks het feit dat in de voorjaarsnota van het Rijk voor 2026 en 2027 wel een bedrag is opgenomen. De uitdaging blijft groot en daarom is het voorstel hierover nog een zienswijze uit te brengen. De verhouding 70-15-15 is in 2015 bij de start van GR IJsselgemeenten ontstaan op basis van de omvang van Sociale Zaken van de drie gemeenten. In 2018 en 2023 is die verdeelsleutel wel geëvalueerd, maar niet aangepast, omdat de oorspronkelijke verhouding nog klopte. De afgelopen jaren heeft hij regelmatig in het GR-bestuur de vraag gesteld of die verdeelsleutel nog klopt. Daarover is nu in de zienswijze een opmerking gemaakt, dit om het onderwerp officieel te agenderen. Capelle heeft nu een substantieel lager aandeel in de totale kosten van de GR, zodat in goed overleg een herijking kan plaatsvinden. IJsselgemeenten is ooit opgezet vanuit gelijkwaardigheid, waardoor er een gelijk stemrecht is. Bij besluitvorming over de kostenverhouding is goed overleg nodig, zodat de zienswijze op de voorgestelde wijze is ingestoken. Binnen de gemeente is er een goed werkende commissie Verbonden Partijen, die volgens hem het meest geschikte gremium is om te discussiëren over de inzet van zienswijzen.

Wethouder VAN HEMERT verwijst naar aanleiding van de vraag van Leefbaar Capelle over begrotingscijfers naar de gegeven antwoorden op daarover gestelde technische vragen. De extra 1 fte om de toenemende trajecten op te vangen is structureel van aard. De directeur van de GR is verantwoordelijk voor het personeelsbeleid en die volgt daartoe ook de door de gemeente Capelle gehanteerde lijn. Mevrouw VIS beantwoordt de vragen over de toename van het aantal schuldhulpverleningstrajecten. Het aantal mensen met schulden neemt toe en een intensivering van de hulpverlening is nodig, vanwege complexe schulden. Een kortere termijn van 18 maanden maakt schuldhulpverlening ook laagdrempeliger voor hulp. Mensen hoeven daardoor korter op een minimumniveau te leven, zijn sneller schuldenvrij en kunnen daarna hun normale leven weer oppakken. De laatste stap die mensen naar een betaalde baan zetten wordt niet geregistreerd, omdat niet iedereen daarvoor in aanmerking komt. Die cijfers wel meenemen zou een wat vertekend beeld geven, omdat het lijkt dat er veel minder vooruitgang is dan in werkelijkheid het geval is. Het aantal recidives bij schulden was in 2021 en 2022 dertien personen, in 2023 eenentwintig personen en in 2024 zes personen. De schuldenaanpak bestaat uit preventie, voorlichting en vroegsignalering. Vervolgens is De Toegang laagdrempelig via Welzijn Capelle en ook is er nazorg.

Deze aanpak, gebaseerd op een landelijke methodiek, moet zorgen voor het duurzaam oplossen van schulden. Er zijn geen signalen dat er sprake is van meer recidive. Tweede termijn De heer VEENEMA informeert naar de inzet op schuldenpreventie en lijkt het prima om de discussie over zienswijzen door de commissie Verbonden Partijen te laten voeren. De heer VERHOEF vraagt of de wethouder actief stuurt op de GR-directeur en of die de lijn volgt van de gemeente Capelle als het gaat om het stabiliseren van de personeelskosten.

Behorende bij gecombineerde commissieverslag BVM/SLE, nummer: 1728035/2025796

pagina: 4 van 4

Mevrouw DEN ENGELSMAN geeft de portefeuillehouder mee om de laatste stap naar een baan toe uit de cijfers weg te halen en de doelstelling te bepalen op de op een na laatste stap. Een politiek-inhoudelijke discussie over zienswijzen zal volgens haar in een raadscommissie plaatsvinden, omdat de commissie Verbonden Partijen alleen over governance gaat. Wethouder VAN HEMERT neemt de suggestie van mevrouw Den Engelsman mee om de laatste stap naar een baan toe uit de cijfers te halen en komt daarop nog terug. Hij overlegt eens per zes weken met de GR-directeur en spreekt dan ook over personeelszaken, en de kosten daarvan, in de lijn van de gemeentesecretaris. Op de vragen over preventie vindt hij het lastig daarover nu één antwoord te geven en als dat gewenst is verklaart hij zich bereid om over dat thema met commissieleden een aparte afspraak te maken. De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk kan worden doorgeleid naar de raadsvergadering van 10 juli a.s. De commissie Verbonden Partijen gaat inderdaad over de governance van verbonden partijen en niet over de inhoud daarvan. De vraag is hoe in algemene zin met zienswijzen richting verbonden partijen om te gaan en of daarover een kader of aanscherping te maken is, zodat er een handvat voor de raadscommissies is om bij agendapunten inhoudelijk te kijken hoe zij daarmee omgaan.

De commissie Verbonden Partijen kan daarover prima een gesprek voeren. Naar aanleiding daarvan kan men kijken of aan de hand van een advies van de commissie Verbonden Partijen een bredere bespreking mogelijk is. Hij zal de inzet van zienswijzen met de voorzitter van commissie Verbonden Partijen bespreken. 4. Rondvraag Er zijn geen vragen. 5. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 20.44 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen van 22 september 2025, de secretaris, de voorzitter,

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Samenleving en Economie van 22 september 2025, de secretaris, de voorzitter,