02.00 - Conceptverslag Commissie BVM 22-09-2025

Verslag van de vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen, gehouden op maandag 22 september 2025 in de Van Polanenzaal van het gemeentehuis, aanvang 20.00 uur Aanwezig zijn als: voorzitter:

de heer mr. P.M.D. Weijers;

volksvertegenwoordigers:

de heer A.N. Molengraaf, raadslid Leefbaar Capelle (tot agendapunt 7); mevrouw W.J. Ravenna, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Hooijkaas, raadslid D66 (vanaf agendapunt 7); de heer mr. Z. Schelkers, raadslid D66 (tot agendapunt 7); de heer dr. ir. S.S. Safavi Nic, raadslid VVD; de heer G.M. Veenema, LLM MSc, burgerraadslid SGP; mevrouw M. Aktaş, raadslid GroenLinks; mevrouw A.V.A. Raaijen, raadslid PvdA; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries MED, raadslid ChristenUnie; de heer A. Benard, burgerraadslid CDA; de heer ir. J.F. Breepoel, burgerraadslid SP;

secretaris:

de heer S.G.V. Schouten;

griffier:

mevrouw drs. T.A. de Mik;

ambtelijke ondersteuning:

de heer B. van Leuven, bestuursondersteuner;

portefeuillehouder:

de heer D.B. van Woudenberg, wethouder;

notulist:

de heer A. de Krom (Notuleerservice Dictum).

Op de publieke tribune zijn bij de aanvang van de vergadering 4 personen aanwezig.

1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda. De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De VOORZITTER deelt vervolgens mee dat wethouder Van Woudenberg vanavond burgemeester Manusama vervangt, in verband met de aanwezigheid van de burgemeester in een talkshow naar aanleiding van het schietincident van 21 september bij McDonald’s. Over dit schietincident zal wethouder Van Woudenberg een verklaring afleggen. Wethouder VAN WOUDENBERG bevestigt dat de burgemeester vanavond niet bij de commissievergadering aanwezig is, omdat die nu onderweg is naar de studio van RTL Tonight om daar te spreken over het vreselijke schietincident van zondagmiddag 21 september, waarbij een jongen van 15 jaar is overleden. Eerste locoburgemeester Wilson is eveneens vanwege persoonlijke omstandigheden bij de vergadering afwezig. Het schietincident maakt veel los, in Capelle, maar zeker ook landelijk. Daarna heeft de burgemeester McDonald’s rond 18.00 uur bezocht. Alle getuigen waren daar toen al weg. De aanwezige politiemensen waardeerden het bezoek en de belangstelling zeer. Ook voor hen is de impact enorm. Toen duidelijk was dat het dodelijke slachtoffer een jongen uit Gouda was, heeft de burgemeester telefonisch contact gezocht met diens Goudse collega.

Ook op ambtelijk niveau is er contact met de gemeente Gouda, zowel met veiligheid als woordvoering. De Capelse stadsmarinier Jeugd heeft gisteravond de Capelse VO-scholen bericht en vanochtend waren op alle Capelse scholen gespecialiseerde jongerenwerkers van JOZ (Jongerenwerk op Zuid) aanwezig om het sentiment te proeven en vragen te beantwoorden. De scholen en JOZ meldden eind van

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

2

de dag dat de gebeurtenissen rond het incident op de meeste scholen niet sterk leven onder de jongeren. Wel gaan er online veel filmpjes rond en een kleine groep jongeren toont steun voor de verdachte. Op de Roncalli mavo leidde dat tot een vechtpartij, waarbij de politie moest ingrijpen. Op het Comenius College is de sfeer rustig. Op Accent zijn leerlingen geschrokken van de online filmpjes. Deze school belt de ouders om te checken of de jongeren steun nodig hebben. Bij het EYE College is er veel over het incident gesproken, maar zonder dat dit onrust gaf. Slachtofferhulp Nederland ondersteunt drie mensen die zich hebben gemeld. De Rijksrecherche verwijst mogelijke getuigen door. De burgemeester heeft vanuit diens rol als burgervader vandaag een serie tv- en radio-interviews gegeven. Daarin heeft hij het statement van gisteren feitelijk herhaald en zijn zorgen geuit over het geweld onder jongeren en het wapenbezit onder jongeren in Nederland. Dit is geen Capels probleem, maar iets dat veel breder speelt. In de middag heeft de burgemeester contact gehad met McDonald’s en die zal later deze week nog met het personeel daarvan in gesprek gaan. De gemeente heeft goed contact met buurgemeenten en de scholen. Jongerenwerkers zijn in gesprek met jongeren.

Samen met wijkagenten, gebiedsregisseurs, stadsmariniers, gezinscoaches, ouders en gespecialiseerde jongerenwerkers is de gemeente op de vier domeinen van school, straat, online en thuis aanwezig. De gemeente wil met haar partners jongeren kansen bieden en hen de ruimte geven om hun talenten te ontdekken en zichzelf te ontplooien. Het is aan de gemeente om ze te helpen en niet te kiezen voor een carrière in de criminaliteit. Die uitdaging is enorm en vraagt grote betrokkenheid en inzet van de hele samenleving. Mevrouw AKTAŞ vindt het gebeurde verschrikkelijk en is benieuwd naar het vervolg, bijvoorbeeld wanneer de onderzoeksresultaten van de Rijksrecherche te verwachten zijn. Wethouder VAN WOUDENBERG weet dat niet. Het onderzoek gebeurt zorgvuldig, vraagt veel en wordt afgewacht. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES begrijpt dat de jongen afkomstig was uit Gouda en niet op een Capelse school zat, maar op een school in Gouda. Wethouder VAN WOUDENBERG bevestigt dat hij dat ook zo heeft begrepen. 2.

Vaststellen verslagen van: vergadering van de gecombineerde commissies Bestuur, Veiligheid en Middelen en Samenleving en Economie van 23 juni 2025 vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen van 23 juni 2025 vergadering van de raadsbrede commissie van 30 juni 2025 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. 3. Spreekrecht inwoners Van het spreekrecht wordt geen gebruik gemaakt. 4. Toezeggingen De VOORZITTER deelt mee dat mevrouw Den Engelsman een aantal schriftelijke vragen heeft gesteld met het verzoek om de antwoorden daarop te verwerken in de toezeggingenlijst van oktober. Wethouder VAN WOUDENBERG weet dat een aantal punten nog deze en volgende week in collegebrieven aan de orde komen. Voor het merendeel van de toezeggingen zal er een aanpassing van de afdoeningsdatum komen. De VOORZITTER constateert dat daarmee antwoorden zijn gegeven op de door mevrouw Den Engelsman gestelde vragen. 5.

Gemeenschappelijke regelingen (MRDH algemeen, Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, IJsselgemeenten financiën en ICT, Politie) Er zijn geen mededelingen en/of vragen. 6. Initiatiefvoorstel ‘Stem van de Toekomst (ingediend door de heer Molengraaf) De VOORZITTER geeft aan dat het voorstel is om artikel 4 lid 4 van de Verordening op de raadscommissies aan te passen, waarmee het mogelijk wordt om personen met een leeftijd vanaf 16 jaar tot burgerraadslid te benoemen. Daardoor zal naar verwachting de betrokkenheid van jongeren vanaf 16 jaar bij de lokale democratie toenemen.

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

3

De heer MOLENGRAAF licht het initiatiefvoorstel toe, dat concreet is om een verandering van de Verordening op de raadscommissies te bewerkstelligen, waarmee het mogelijk wordt om burgerraadsleden vanaf hun 16e jaar te installeren. Momenteel mogen personen vanaf 14 jaar op een kieslijst staan. Zij mogen nu pas vanaf 18 jaar in de raad zitting nemen. Met het voorliggende voorstel kunnen verkozenen vanaf 16 jaar als burgerraadslid meepraten in raadscommissievergaderingen. Mede-indieners van het initiatiefvoorstel zijn de VVD, de PvdA en D66. Zij vinden het voorstel eveneens een mooie aanvulling op het nu al aanwezige palet met de Jongerenraad en het Kindercollege. De burgemeester heeft hierover een duidelijk en helder advies gegeven, waarvoor hij dank zegt. De heer VEENEMA zegt de heer Molengraaf dank voor de geïnvesteerde tijd en energie in het tot stand brengen van het voorstel. In het algemeen is het goed als de raad zelf initiatieven neemt door het doen van een voorstel. Schaarste in de zogenaamde ‘pools of democracy’ stelt sommige politieke partijen al lang voor de vraag hoe zij hun kandidatenlijst gevuld krijgen. Juist in een tijd van desillusie met de politiek is het belangrijk om vertrouwen te winnen. Het is daarom sympathiek om jongeren die dat nu nog niet kunnen deel te laten nemen aan het politieke debat.

Het initiatief is in dat opzicht een versteviging van de zogenaamde ‘schools of democracy’. Aan de andere kant is die school of democracy in Capelle al vormgegeven middels de Capelse Jongerenraad. Door in dezelfde vijver te vissen als de Capelse Jongerenraad riskeert men dat die raad meer moeite zal hebben met het vullen van dat gremium. De Capelse Jongerenraad is juist bedoeld om jongeren op een laagdrempelige wijze kennis te laten maken met de politiek en om met jongeren in gesprek te zijn. De jongerenraad kan jongerenzaken agenderen. Wellicht is het daarom verstandiger om na te denken over hoe de rol en positie van de Capelse Jongerenraad kan worden verstevigd. De heer SCHELKERS vraagt hoe de heer Veenema dat argument rijmt met de aanwezigheid van de Adviesraad Sociaal Domein, die in dezelfde vijver vist, maar die de bezetting wel rond krijgt. Waarom zou dat bij de jongerenraad dan anders zijn? De heer VEENEMA vernam van jongeren in de jongerenraad dat zij moeite hebben om mensen in hun omgeving te activeren om deel te nemen. Als de SGP jongerenavonden belegt is het eveneens moeilijk om de opkomst van jongeren te stimuleren. Zij zijn bezig met hun studie en het is moeilijk om hen te betrekken bij iets abstracts en stoffigs als de politiek. Daarnaast zijn er zijns inziens nog wel wat rafels aan het voorstel, die netjes afgewerkt zouden moeten worden.

De Capelse Jongerenraad benoemt de verantwoordelijkheid en belasting die het burgerraadslidmaatschap met zich meebrengt. Tot in de kleine uurtjes vergaderen en de volgende dag weer fris op school zitten is niet voor iedereen weggelegd. Hij wil weten hoe de initiatiefnemers er tegenaan kijken dat jongeren, bijvoorbeeld vanwege een verkeerde inschatting gevolgd door een sterk verantwoordelijkheidsgevoel, zichzelf in een moeilijke positie brengen, waarin zij moeten kiezen tussen bijvoorbeeld presteren op school of presteren in de politiek. Als zestienjarigen namelijk de keuze maken om burgerraadslid te worden, dan worden zij dat ook echt, dan mag men ook wat van hen verwachten. Daarnaast vraagt de SGP zich af of er in zijn algemeenheid nog praktischer beperkingen zijn. Mag een zestienjarige bijvoorbeeld de eed afleggen of tot half twaalf in de avond vergaderen? Hij vraagt dus of initiatiefnemers in kaart hebben gebracht welke praktische bezwaren en wettelijke grenzen er voor 16- en 17-jarigen gelden. Een ander knelpunt zijn de benodigde extra begeleiding en flexibiliteit voor jonge burgerraadsleden. Die hebben gevolgen voor de inzet van het instrument van burgerraadslid. Burgerraadsleden bestaan ter ondersteuning van raadsleden.

Dat doel wordt naar zijn mening uitgehold als jonge burgerraadsleden niet dezelfde verantwoordelijkheid hoeven te nemen als anderen, bijvoorbeeld als zij bij commissievergaderingen alleen luisteren in plaats van deelnemen. Dat luisteren zou ook vanaf de tribune als fractielid kunnen. De opmerking van de burgemeester in diens brief is daarom volgens hem terecht, namelijk dat flexibiliteit niet mag resulteren in vrijblijvendheid. Jongeren kunnen nu al gewoon fractielid of fractieondersteuner worden en vanuit die positie in de fracties onderwerpen agenderen en politieke ervaring opdoen. Het kan volstaan om jongeren vanuit een positie als fractielid kennis te laten maken met het politieke handwerk, zonder een formele verantwoordelijkheid, waarna ze burgerraadslid kunnen worden als zij 18 jaar of ouder zijn. Hoewel de werkwijze volgens de initiatiefnemers hetzelfde blijft, wordt wel extra begeleiding vanuit de griffie gevraagd. Hij wil weten op welke wijze de griffie heeft kunnen adviseren over dit initiatief en of die vindt dat geen extra belasting op die afdeling wordt gelegd. In een positieve reactie reikt de burgemeester de hand om een rol te vervullen bij het aanwijzen van een vertrouwenspersoon of het inrichten van een klankbord. Hij vraagt welke vervolgstap de initiatief-

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

4

nemers voornemens zijn te doen op basis van die uitgestoken hand. Spreker is benieuwd of de burgemeester bedoelt dat die bereid is om de rol van vertrouwenspersoon op zich te nemen en als dat zo is, of die dan een conflict voorziet vanwege diens rol als lid van het college ten opzichte van de burgerraadsleden, die vanuit hun rol als lid van de gemeenteraad het college controleren en kaderstellend zijn. De SGP vindt het initiatiefvoorstel sympathiek en stelt dat het goed is om daarover na te denken. Zijn fractie heeft echter ook haar bedenkingen, die voor haar doorslaggevend zijn. Daarom is de SGP geen voorstander van het voorstel. De SGP denkt namelijk dat jongeren ook op een andere manier prima kunnen worden betrokken bij de politiek. Enerzijds is er de Capelse Jongerenraad, die kan inzetten op het enthousiasmeren van jongeren voor die raad. Anderzijds kan elke fractie momenteel jongeren al intern prima een plekje geven om op een goede en meer informele wijze kennis te maken en ervaring op te doen met het politieke werk. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES sluit zich grotendeels aan bij de SGP. Haar fractie is echter niet eensluidend en twijfelt enigszins. Enerzijds vindt haar fractie het prachtig om jongeren te betrekken, maar tegelijkertijd zijn er ook fractieleden die dezelfde teneur hanteren als de SGP.

Allen willen graag jongeren bij de politiek betrekken, maar de vraag is of jonge burgerraadsleden het juiste middel zijn. De jongerenraad is daarover terughoudend en ziet de eigen positie kwetsbaarder worden. De Adviesraad Sociaal Domein vindt zij in dezen van een andere orde. Hier gaat het over jongeren die momenteel niet zijn vertegenwoordigd in politieke partijen. Wat betreft de Adviesraad Sociaal Domein zijn er regelmatig mensen die eerst daarvan lid waren en nu actief zijn in de politiek. Zij is heel erg voorstandster van het uitnutten van het beschikbare instrumentarium in plaats van het onderuit halen daarvan. Spreekster is het ook eens met de burgemeester, die stelt dat jonge burgerraadsleden een belasting betekenen en dat het burgerraadslidmaatschap niet vrijblijvend is. Men moet ook oppassen dat het burgerraadslidmaatschap open stellen voor jongeren niet averechts gaat werken en ertoe leidt dat minder jongeren tot de politiek worden betrokken. Zij wil heel graag meer jongeren bij de politiek betrekken, maar wel op een manier, die zo min mogelijk belastend voor henzelf is en ook voor degenen die nu al het werk moeten doen, zoals raadsleden en de griffie. De ChristenUnie is dus best positief over het initiatiefvoorstel, maar ziet toch heel wat haken en ogen daaraan. Mevrouw RAVENNA complimenteert de indieners van het voorstel.

Het verlagen van de minimumleeftijd voor burgerraadsleden van 18 naar 16 jaar kan een mooie stap zijn om de betrokkenheid van jongeren bij de lokale politiek verder te vergroten. Niet voor niets heeft Capelle al een actieve jongerenraad, die laat zien hoe waardevol de inbreng van jongeren kan zijn. Zoals de initiatiefnemers al aangeven is het belangrijk om bij de uitwerking van het voorstel ook oog te hebben voor de juiste begeleiding. Jongeren verdienen steun om zich goed te kunnen ontwikkelen in deze rol. Daarbij is het van belang dat deelname niet slecht symbolisch is, maar dat jongeren daadwerkelijk de ruimte krijgen om hun stem te laten horen en om te kunnen leren en te kunnen groeien. Wel vraagt Leefbaar Capelle aandacht voor de praktische kant, zoals de omgang met vertrouwelijke stukken. Het lijkt haar goed om dit aspect juridisch te borgen en na te gaan op welke manier jongeren daarbij ondersteund kunnen worden. Leefbaar Capelle staat positief tegenover het voorstel en ziet dat als een kans om de lokale democratie te versterken. Mevrouw AKTAŞ dankt de initiatiefnemers voor hun inzet en wil meer weten in welke mate Capelse jongeren over het voorstel zijn bevraagd. Is er bijvoorbeeld ook onderzoek onder jongeren gedaan naar de behoefte aan het vanaf 16 jaar actief zijn als burgerraadslid.

Ook is zij benieuwd naar de behoefte aan goede ondersteuning en begeleiding van jongeren en hoe de indieners die voor zich zien. Tevens verneemt zij graag de financiële consequenties daarvan. De initiatiefnemers geeft zij mee positief tegenover het voorstel te staan, maar meer duidelijkheid te willen hebben over de door haar gestelde vragen. De heer SAFAVI NIC dankt de heer Molengraaf voor het nemen van het initiatief, waarbij de VVD zich heeft aangesloten, omdat zij het belang daarvan inziet. Hij weet dat jongeren ook wel eens tot 23.30 uur ’s avonds vakken vullen in winkels en vraagt zich af waarom zij dan niet op een dergelijk tijdstip aan raadsvergaderingen mogen deelnemen. Men kan aan geïnteresseerde jongeren meegeven dat het bij commissievergaderingen ook laat kan worden. De heer VEENEMA weet dat jeugdige werknemers volgens de Arbeidstijdenwet niet na 23.00 uur ’s avonds werkzaam mogen zijn. De heer SAFAVI NIC wil zich dan ook voor burgerraadsleden aan de kaders van de wet houden, maar aan jongeren wel aangeven dat er aan het burgerraadslidmaatschap verantwoordelijkheden vastzit-

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

5

ten. Zij krijgen te maken met een bepaalde flexibiliteit, wat bij aanmelding ook kan worden aangegeven. Hij verwacht dat politieke partijen begeleiding en ondersteuning geven aan jongeren die voor het burgerraadslidmaatschap in aanmerking willen komen. Het burgerraadslidmaatschap is voor jongeren een prachtige leerschool, met vaardigheden die ze niet op school en op de werkvloer kunnen ontwikkelen. Hij hoopt dat het initiatiefvoorstel met een ruime meerderheid zal worden aangenomen. De heer VEENEMA constateert op basis van de bijdrage van de heer Safavi Nic dat er voor jongeren best wel wat moet veranderen in de werkwijzen, bijvoorbeeld op het gebied van vergadertijden. Voor 16- en 17-jarigen kan het naar zijn mening ook volstaan om fractielid te zijn. De heer SAFAVI NIC is van opvatting dat zij ook als burgerraadslid zouden moeten kunnen debatteren in een commissiezaal. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES herinnert zich in haar twaalfjarige raadslidmaatschap niet vaak jeugdigen namens fracties op de publieke tribune te hebben gezien en vraagt of het voor hen dan wel interessant is om burgerraadslid te worden. De heer SAFAVI NIC weet dat mede-indiener van het initiatiefvoorstel Kolster 15 of 16 jaar was toen die VVD-lid en fractieondersteuner werd. Het aantal jeugdige leden dat zich voor het burgerraadslid aanmeldt vindt hij niet leidend.

Hij is van mening dat men het burgerraadslidmaatschap voor 16- en 17-jarigen niet zou moeten willen blokkeren. Mevrouw AKTAŞ wijst op de consequenties van ondersteuning van jeugdige burgerraadsleden voor de betreffende fracties. Zij moeten ruimte creëren om dat goed te doen, wat ook iets betekent voor het financiële plaatje vanwege de noodzakelijke begeleiding en coaching. De heer SAFAFI NIC bevestigt dat begeleiding en ondersteuning van jonge burgerraadsleden tijd kost. Als die tijd of capaciteit er niet is moet een fractie daarover eerlijk zijn. Dan moet een fractie wellicht tot de conclusie komen dat zij een 16- of 17-jarige niet als burgerraadslid kan gebruiken. Het hebben van een 16- of 17-jarige als burgerraadslid betekent een verantwoordelijkheid richting die persoon op het gebied van goede begeleiding en ondersteuning. Wat hem betreft hoeft daar geen financiële ondersteuning aan vast te zitten, maar wel verantwoordelijkheid. Mevrouw RAAIJEN deelt het dankwoord van de heer Safavi Nic aan de heer Molengraaf en was gelijk enthousiast over het initiatiefvoorstel. Aan het betrekken van jongeren bij de politiek zitten altijd haken en ogen. Zelf was zij als 18-minner lid van de jongerenpartij, waarbij zij zag dat er best wel jonge mensen zijn die ambitie hebben en het in hun mars hebben om zitting te hebben in een raad. Zij staat daarom positief tegenover het voorstel.

De heer SCHELKERS constateert dat het voorstel de kans biedt om jongeren een serieuze rol te geven in het politieke proces. Zelf was hij 19 jaar toen hij burgerraadslid werd en op die leeftijd deelnemen aan het democratische proces ervaarde hij als pittig. Zijn ervaring was dat zijn burgerraadslidmaatschap voor zijn collega’s vooral een uitdaging was. Het besef dat bij iedereen moest doordringen was dat men ook jonge raadsleden serieus moet nemen. Jongeren worden nu onderschat, maar kunnen veel meer dan allen denken. Het voorstel biedt jongeren de kansen om dat te laten zien. Sinds hij actief in de gemeenteraad is heeft hij ook veel andere jongere raadsleden gezien, die een goede toevoeging zijn aan de raad. Volgens hem wordt het resultaat beter naar gelang men jongeren eerder bij de politiek betrekt. Naar aanleiding van de vergelijking met de Capelse Jongerenraad wijst hij erop dat sommigen in die jongerenraad willen blijven om apolitiek te kunnen adviseren en hun mening te geven en leuke dingen te kunnen organiseren. Hij benadrukt dat een burgerraadslid iets anders doet dan een jongerenraadslid, dat advies geeft. Het is dus van belang over beide te beschikken. Een burgerraadslid is ook iets anders dan een fractieondersteuner, omdat de laatstgenoemde niet kan meepraten over vertrouwelijke stukken.

Aan het burgerraadslidmaatschap zit ook een financiële vergoeding vast, zodat een jongere dat kan vervullen in plaats van een bijbaan bij een winkel te nemen. De gemeenteraad is een afspiegeling van de maatschappij, waar ook jongeren bij horen. Tot slot complimenteert hij de heer Molengraaf met het mooie initiatiefvoorstel. De heer BENARD spreekt zijn waardering uit naar de indieners van het voorstel en de heer Molengraaf, omdat jongeren al veel eerder in staat zijn om verantwoordelijkheid te nemen dan soms gedacht. Het CDA gaat het in de christendemocratische traditie over gespreide verantwoordelijkheid. Mensen krijgen van jong tot oud de ruimte om hun talenten in te zetten voor de samenleving. Het verlagen van de leeftijdsgrens voor toekomstige burgerraadsleden sluit hierbij naadloos aan. Hij is zes jaar lid geweest van de jongerenraad, in welke periode er voor dat lidmaatschap een wachtlijst was. Jongeren willen dus wel degelijk betrokken worden, maar adviezen komen niet altijd richting de gemeenteraad. Wellicht is het daarom mogelijk om van de Capelse Jongerenraad een vaste adviesraad te maken en die te zien als een structurele gesprekspartner. Zo geeft men jongeren niet alleen een stoel aan tafel, maar ook de zekerheid dat hun geluid te horen is. Dit alles past voor het CDA

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

6

bij wat zij belangrijk vindt: een samenleving waarin men oog heeft voor elkaar, waarin iedereen kan meedoen en waarin jongeren een toekomst hebben en die ook vormgeven. Hij deelt de opvatting niet dat het lastig is om jongeren te betrekken. Zij zijn wel degelijk geïnteresseerd in de politiek en het is de taak van de raad om hen te vinden en te betrekken. De heer BREEPOEL spreekt ook dankwoorden uit aan de heer Molengraaf en de andere indieners voor het sympathieke voorstel, maar is vooralsnog geen voorstander van het burgerraadslidmaatschap voor 16- en 17-jarigen, omdat het risico te groot is dat jongeren daardoor een te grote werkdruk zullen ervaren. Hij wil weten hoe het burgerraadslidmaatschap voor 16- en 17-jarigen in andere gemeenten wordt ervaren en of er daar een evaluatie heeft plaatsgevonden. De heer BENARD weet dat de werkzaamheden van de Capelse Jongerenraad niet veel verschillen van de werkzaamheden van burgerraadsleden. Hij heeft gesproken met fracties in gemeenten waar jonge burgerraadsleden actief zijn en die zijn daarover positief. De heer BREEPOEL denkt dat het burgerraadslidmaatschap voor 16- en 17-jarigen voor hen toch te veel druk zal opleveren, omdat fractieleden veel meer onderwerpen voorbereiden dan de Capelse Jongerenraad.

De heer MOLENGRAAF denkt dat de verandering voor de Capelse Jongerenraad door het toelaten van 16- en 17-jarigen als burgerraadsleden wel zal meevallen. De Capelse Jongerenraad blijft een unieke positie als onafhankelijk en niet politiek-gekleurd orgaan behouden, die de gemeenteraad adviseert. Een burgerraadslid spreekt juist heel duidelijk vanuit een bepaalde politieke kleur. Zijn inschatting is dat het aantal Capellenaren dat lid wil worden van de jongerenraad groter is dan het aantal jongeren dat burgerraadslid wil worden. Het zal uiteindelijk gaan om een vrij kleine groep zeer sterk gemotiveerde Capellenaren. De Arbeidstijdenwet gaat in dezen niet op, omdat bij het burgerraadslidmaatschap geen sprake van een arbeidsrelatie is. Die wet is opgesteld met de reden om jongeren in bescherming te nemen en daarom is het goed dat de raad uitspreekt dat 16- of 17-jarige jongeren na 23 uur de vergaderingen verlaten. De ondersteuning van jonge burgerraadsleden hoeft niet veel te verschillen dan die van oudere burgerraadsleden. Leeftijd zegt namelijk niet alles en is slechts een indicator voor de benodigde ondersteuning. Uit eigen ervaring weet hij heel fijne ondersteuning te hebben gehad, maar hij heeft nooit het gevoel gehad heel veel extra ondersteuning nodig te hebben.

De burgemeester is de voorzitter van de raad en daar kan men ook naartoe stappen bij integriteitskwesties, zodat hij het genoemde conflict bij het zijn van vertrouwenspersoon niet ziet. Ook hij herkent het beeld dat weinig jongeren zich in de afgelopen jaren als burgerraadslid hebben aangemeld, maar dat hoeft geen reden zijn om hen daartoe niet de gelegenheid te geven. Het kunnen worden van burgerraadslid kan juist een motivatie zijn om zich bij een politieke partij aan te melden. Naar de juridische positie van jonge burgerraadsleden heeft hij bij de griffie navraag gedaan. 16- of 17-jarige burgerraadsleden kunnen de eed afleggen. Ook bij schending van geheimhouding worden zij hetzelfde behandeld als oudere burgerraadsleden. Vanuit de Capelse Jongerenraad zijn er voorbeelden bekend van personen die burgerraadslid zouden willen zijn. Financiële consequenties vanwege de mogelijkheid om 16- en 17-jarigen als burgerraadslid te benoemen zijn er volgens hem niet. Bij de griffie is er één vast contactpersoon voor een 16- of 17-jarig burgerraadslid, zodat de drempel om vragen te stellen wat minder groot is. Ook voor een fractie zijn er volgens hem geen andere financiële consequenties dan bij oudere burgerraadsleden. Het is voor fracties ook geen verplichting om 16- of 17-jarigen burgerraadslid te maken. Het is een optie of een kans.

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES wijst erop dat een jongere op de kieslijst moet hebben gestaan om als burgerraadslid te kunnen worden benoemd. Er zit dus een voortraject van opname op de kieslijst door een politieke partij aan vast. De heer MOLENGRAAF kan zich vinden in de opmerking van de heer Schelkers om jongeren serieus te nemen. Zij krijgen de mooie mogelijkheid om zichzelf te ontwikkelen. Ook hij ervaart evenals het CDA dat jongeren echt betrokken willen zijn. Hoe dat moet gebeuren verschilt van persoon tot persoon. Er zijn elf gemeenten in Nederland waar 16- en 17-jarigen burgerraadslid kunnen worden. In Leiden kwamen er in de zoektocht naar jonge raadsleden veel positieve reacties van jongeren. Hij heeft geen gemeente kunnen vinden waar een 16- of 17-jarige is geïnstalleerd. Wethouder VAN WOUDENBERG deelt mee dat de burgemeester in diens reactie positief op het voorstel heeft gereageerd en enkel tips en aanbevelingen heeft meegegeven. Fracties moeten zich realiseren dat ze een jongere als burgerraadslid extra moeten helpen. Fracties zijn vooral verantwoordelijk

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

7

om die ondersteuning te geven. Zolang een jongere niet op de kieslijst staat kan die ook geen burgerraadslid worden. Tweede termijn De heer VEENEMA erkent dat jongeren wel degelijk interesse hebben in de politiek. Het is echter lastiger om hen te motiveren om daadwerkelijk aan de politiek deel te nemen. Zijn zorgen over het uithollen van het instrument van burgerraadslid, het gremium van de Capelse Jongerenraad en de positie van de jongere zelf blijven staan. Er zijn jongeren die goed kunnen omgaan met verantwoordelijkheid, maar er wordt niet voor niets onderscheid gemaakt tussen meerder- en minderjarigen. Hij vraagt of de indiener nog in kan gaan op de praktische en wettelijke beperkingen van het burgerraadslidmaatschap voor jongeren. Dat jongeren een stem moeten hebben of moeten kunnen deelnemen als burgerraadslid staat voor hem niet ter discussie, maar wel of een algemene openstelling van het burgerraadslidmaatschap verstandig is en welke effecten die heeft op de raad en andere gremia. Daarover maakt de SGP een andere afweging dan de indieners van het voorstel. Hetgeen besproken is over het initiatiefvoorstel neemt hij mee terug naar zijn fractie. De heer SAFAVI NIC vraagt wat de vermelde uitholling van het burgerraadslidmaatschap voor de SGP precies inhoudt.

De heer VEENEMA legt uit dat de aard van het burgerraadslid is om raadsleden te ondersteunen, omdat de werkdruk van raadsleden heel hoog is. Minderjarige burgerraadsleden hebben vermoedelijk meer begeleiding nodig, ook van raadsleden. Jonge burgerraadsleden zullen niet aan alle vergaderingen deelnemen of praten de eerste vijf commissievergaderingen niet mee. Dat is voor hem een uitholling van het instrument van burgerraadslid, omdat dat juist bedoeld is om wel volwaardig aan commissievergaderingen mee te doen om raadsleden werk uit handen te nemen. Burgerraadsleden zijn er dus opdat raadsleden minder hoeven te doen. Minderjarige burgerraadsleden zullen vermoedelijk tot meer werk leiden en daarmee is het een uitholling van het instrument van burgerraadsleden. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is het met dat laatste punt niet helemaal eens, omdat burgerraadsleden allemaal hun eigen groeitempo hebben, waarmee fracties op hun eigen wijze moeten omgaan. Voor het overige kan zij zich aansluiten bij de gedachtegang van de heer Veenema. Voor een enkeling zou het burgerraadslidmaatschap een mooi perspectief kunnen zijn. De ChristenUnie neemt jongeren heel serieus, maar wel wil zij kinderen beschermen, die al heel veel op zich af zien komen. Zij neemt het voorstel nog mee terug naar haar fractie.

Mevrouw AKTAŞ vindt het fijn het gesprek te kunnen hebben voeren en staat positief tegenover het voorstel, dat echter wel consequenties heeft voor fracties en de jongeren zelf. Fracties zelf moeten over het burgerraadslidmaatschap van jongeren een goede afweging maken en dat goed inregelen. De heer SAFAVI NIC roept de twijfelaars op om eventueel in het initiatiefvoorstel aan te passen zaken te laten weten, omdat daarover zeker te onderhandelen is, zodat de laatste zorgen weggenomen worden. Hij vindt het burgerraadslidmaatschap voor 16- en 17-jarigen juist een versterking van het instrument. Mevrouw RAAIJEN lijkt het een verrijking om jongeren te kunnen toevoegen aan de kieslijst. Eventuele hobbels wil zij met elkaar nemen, zodat zij de oproep van de heer Safavi Nic ondersteunt. De heer SCHELKERS heeft moeite met het statement dat jongeren een uitholling van het burgerraadslidmaatschap veroorzaken. Dat vindt hij geen recht doen aan de capaciteiten van jongeren. Hij raadt de SGP aan zich in de komende periode te laten verbazen door wat jongeren allemaal kunnen. De heer BENARD herhaalt zijn vraag over het maken van een vaste adviesraad van de Capelse Jongerenraad. Hij ziet vooral een kans als jongeren het burgerraadslidmaatschap kunnen vervullen. De heer MOLENGRAAF wil de griffie de juridische gevolgen van het burgerraadslidmaatschap nog laten delen met de raad.

De praktische gevolgen daarvan staan al in het voorstel. Er is juridisch gezien geen verschil tussen een 16- en 18-jarig burgerraadslid. Over de Capelse Jongerenraad wil hij meer weten, teneinde op de vraag van het CDA antwoord te kunnen geven of die raad ook een vaste adviesraad kan zijn. De heer BENARD wil op dit punt het initiatiefvoorstel niet laten aanpassen, maar mogelijk kan men het later nog hebben over het zijn van een vaste adviesraad door de Capelse Jongerenraad, zodat van daaruit bezwaren tegen het burgerraadslidmaatschap door 16- en 17-jarigen weggenomen kunnen worden. De heer MOLENGRAAF vindt dat een goed idee.

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

8

Hij denkt niet dat jongere burgerraadsleden tot meer werk zullen leiden. Ook meerderjarige burgerraadsleden hebben soms meer ondersteuning nodig, zodat men niet op voorhand kan zeggen dat jongeren meer ondersteuning nodig hebben. De heer VEENEMA ziet juist in het voorstel staan dat jongere burgerraadsleden meer ondersteuning nodig hebben. Ook de Capelse Jongerenraad en de burgemeester hebben die zorg. De heer MOLENGRAAF merkt op dat het voorstel vooral vermeldt dat fracties zich bewust moeten zijn van de risico’s die verband houden met het burgerraadslidmaatschap van jongeren. Dat jonge burgerraadsleden de eerste vijf commissievergaderingen niet meepraten is als voorbeeld vermeld. Hij denkt dat de Capelse Jongerenraad wel uniek blijft, vooral omdat die niet politiek gekleurd is. Het aan de Capelse Jongerenraad gehechte belang wordt niet minder als er een jong burgerraadslid is. Wel hoopt hij om de jongerenraad echt in positie te brengen en die een belangrijke rol te geven. De heer VEENEMA vraagt wie dan de jongeren van Capelle vertegenwoordigt. De heer MOLENGRAAF vindt een duidelijk verschil dat een burgerraadslid spreekt namens een fractie en een lid van de Capelse Jongerenraad namens alle jongeren. Een stem geven aan een groep, die normaal minder wordt gehoord past naar zijn mening precies bij de SP.

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES is voorstandster van raadsbehandeling van het initiatiefvoorstel op 6 oktober, omdat partijen nu bezig zijn met het vullen van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Vergoedingen zouden niet leidend moeten zijn, maar wel de stemmen van jongeren die een bepaalde politieke kleur ambiëren. De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk zal worden doorgeleid naar de raadsvergadering van 6 oktober 2025. Vervolgens schorst hij de vergadering. Schorsing (21.21 – 21.27 uur). De VOORZITTER heropent de vergadering. 7. Wijziging op de Verordening van de Vertrouwenscommissie De VOORZITTER merkt op dat de Gemeentewet de raad verplicht tot het instellen van een vertrouwenscommissie. De taken, samenstelling en werkwijze van die commissie zijn vastgelegd in een verordening. Geconstateerd is dat de verordening op het punt van de benoeming van de commissieleden een aanpassing behoeft, die in het voorstel is voorgelegd en uitgelegd. Mevrouw AKTAŞ ziet dat de artikelen 2.2 en 2.5 vermelden dat fractievoorzitters om persoonlijke redenen niet hoeven plaats te nemen in de vertrouwenscommissie en vraagt of zij een ander fractielid in die commissie kunnen mandateren. De VOORZITTER wijst erop dat dat punt niet gewijzigd wordt.

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES staat achter het voorliggende voorstel en lijkt het goed om de leden van de vertrouwenscommissie die de burgemeester destijds heeft voorgedragen ook deel te laten nemen in de klankbordgesprekken. Vervanging van fractievoorzitters in de vertrouwenscommissie heeft niet haar voorkeur, gezien het daardoor te behandelen precaire onderwerp. De heer VEENEMA kan zich prima in het voorstel vinden. Mevrouw DE MIK stelt dat de door mevrouw Aktaş gevraagde wijziging indien gewenst op een later moment nog kan worden doorgevoerd. Nu is de voorliggende wijziging nodig om het klankbordgesprek van 7 oktober a.s. legitiem te kunnen voeren. De VOORZITTER constateert dat het voorstel als hamerstuk zal worden doorgeleid naar de raadsvergadering. 8. Instructie griffier De VOORZITTER leidt in dat de gemeenteraad op grond van de Gemeentewet een instructie moet vaststellen, met daarin nadere regels over de taken en bevoegdheden van de griffier. Uitgangspunt daarbij is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij het generieke functieprofiel van de griffier, conform in het gezamenlijke advies van de VNG en de Vereniging van Griffiers (VvG) is beschreven. Voorgesteld wordt de vernieuwde instructie vast te stellen en de al bestaande instructie uit 2010 in te trekken.

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina:

9

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES vindt het goed om de instructie uit 2010 te upgraden. Er is landelijk beleid meegenomen in het voorstel door de VvG en de VNG daarin te kennen. Dat het gaat om gelijkwaardige verhoudingen en het versterken van de griffier vindt zij heel mooi. De heer VEENEMA noemt het goed om de instructie na vijftien jaar te herzien en dankt de Werkgeverscommissie voor het opgeleverde stuk. Hij vindt het eveneens goed dat de positie van de griffie op de agenda staat. De griffie is namelijk een belangrijk onderdeel van de overheid en kan wel een conditio sine qua non worden genoemd voor het functioneren van de democratie. Daarom is het gepast om het agendapunt aan te grijpen om dank en waardering uit te spreken voor het werk dat de griffie verzet en de wijze waarop zij dat doet. De bezinning op de positie van de griffier heeft geresulteerd in een herziening van de instructie voor de griffier. Twee meer technische vragen van de SGP heeft de griffier inmiddels naar tevredenheid beantwoord. Hij kan zich voorstellen dat het voor de positie van de griffier wenselijk is om de instructie periodiek te evalueren. Daarom vraagt hij of de portefeuillehouder bereid is om te waarborgen dat de instructie voor de griffier bij de tijd blijft, bijvoorbeeld door die aan de start van iedere raadsperiode te agenderen.

Dat kan er tevens aan bijdragen dat nieuwe leden van de raad een goed inzicht krijgen in de functie en positie van de griffie. Mevrouw RAVENNA is het ermee eens dat het voorstel is bedoeld om taken, verantwoordelijkheden en de positie van de griffier opnieuw te actualiseren en in lijn te brengen met de huidige ontwikkelingen, zoals die door de VNG zijn geschetst. Dat biedt duidelijkheid aan de raad en de griffier. Leefbaar Capelle vindt het van belang dat er binnen de instructie ruimte blijft om maatwerk te bieden binnen de wensen van de gemeente. Zij stemt in met het voorstel. Mevrouw AKTAŞ gaat het in de kern om het versterken van de functie van de griffier en het geven van meer gewicht aan haar positie in de driehoek met de burgemeester en de gemeentesecretaris. Zij vraagt of de burgemeester en de griffier verwachten dat de samenwerking een andere of betere vorm zal krijgen. De heer HOOIJKAAS constateert dat het voorstel aansluit bij de landelijke modelinstructie van de VNG en de taken van de griffier toekomstbestendig maakt. D66 kan zich vinden in het voorstel. Belangrijk is dat de griffier steviger wordt neergezet als ondersteuner voor de raad, maar ook als een volwaardige gesprekspartner in het driehoek met de burgemeester en de gemeentesecretaris. Daarnaast worden de taken uitgebreid met verantwoordelijkheden op het gebied van communicatie, financiën en integriteit.

Het is volgend jaar aan de nieuwe raad om hier eventueel een andere invulling aan te geven. Zijn fractie ziet dat als een goede en noodzakelijke stap vooruit. Wel vraagt hij voor drie punten aandacht. De rol van de griffier wordt breder en zwaarder, wat vraagt om duidelijke grenzen en voldoende ambtelijke en personele ondersteuning. Volgend jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Het is dan ook aan de nieuwe raad om te bepalen hoe hiermee verder te gaan. In de samenwerking met de burgemeester en de secretaris kan spanning ontstaan. Daarom moet het overleg in de driehoek structureel en goed georganiseerd zijn. De nieuwe rol rond integriteit en democratische waarden is cruciaal, maar ook gevoelig. Het vertrouwen tussen raadsleden en de griffier moet hierbij altijd voorop staan. D66 kan het voorstel steunen, maar wil scherp blijven op deze punten, zodat de instructies niet alleen op papier goed zijn, maar ook in de praktijk hun waarde bewijzen. Mevrouw DE MIK merkt naar aanleiding van de vraag over periodiek evalueren van de instructie op dat die ook in het inwerkprogramma van de nieuwe raad meegenomen kan worden. Er is namelijk niet elke vier jaar een nieuwe modelinstructie. Daarom is het eerder een kwestie van de instructie uitdragen. Als daaruit iets voortvloeit kan de instructie geagendeerd en eventueel gewijzigd worden.

Zij heeft ervaren dat in de samenwerking met de gemeentesecretaris en de burgemeester de laatste jaren steeds meer inhoudelijk volgens een agenda wordt gewerkt, waardoor meer in elkaar en mogelijkheden wordt geïnvesteerd. Met de aankomende nieuwe gemeentesecretaris is bewust gekozen om te zorgen dat burgemeester, griffier en gemeentesecretaris elkaar goed leren kennen en elkaar goed weten te vinden, zodat zij elkaar kunnen versterken en in dossiers met elkaar kunnen optrekken. Het presidium kan worden verzocht de burgemeester te vragen hoe die daarover denkt. Met de aandachtspunten van D66 is zij het eens. Volgens wethouder VAN WOUDENBERG gaat de nieuwe instructie over het op weg gaan naar gelijkwaardige verhoudingen.

Commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen maandag 22 september 2025

Pagina: 10

De VOORZITTER constateert dat het voorstel als hamerstuk zal worden doorgeleid naar de raadsvergadering. 9. Rondvraag Er zijn geen vragen. 10. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 21.43 uur. Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen van maandag 27 oktober 2025,

de secretaris,

de voorzitter,