Raadsvoorstel uitgangspunten RES 2.0

Datum vergadering gemeenteraad

Voorstelnummer

25 januari 2022

D.103305 Z.036289

Voorstel ingebracht door Portefeuillehouder Begrotingsprogramma en taakveld

J.van den Beemt JP Neven Ruimte 7.4 milieu(beheer)

Onderwerp

Uitgangspunten RES 2.0

Voorgesteld besluit Wat betreft De Uitgangspunten RES2.0: 1: Kennis te nemen van de inhoudelijke uitgangspunten voor de Regionale Energiestrategie Rivierenland 2.0 en verder (hoofdstuk 1 en 2 van bijgevoegde notitie). Dit zoals die eerder ook al zijn vastgesteld bij de RES1.0. 2: In te stemmen met de procesafspraken over samenwerking, participatie en besluitvorming (hoofdstuk 3 en 4 van bijgevoegde notitie). Samenvatting van het voorstel De Regionale Energiestrategie (RES) Rivierenland is een langjarig regionaal samenwerkingsproces met als basis het Klimaatakkoord. In het verlengde van de in juni dit jaar vastgestelde RES 1.0 worden met dit voorstel de kaders geven voor de ontwikkeling van de RES2.0 in 2023. Het gaat overigens ook om de uitgangspunten voor de samenwerking, participatie en besluitvorming in het RES-proces richting die RES 2.0 en verder. Zo staat de RES2.0 in het teken van voortgang van de uitvoering van de RES 1.0. De scope van deze RES 2.0 is dan ook de realisatie van RES1.0 en de daarin opgenomen ambities door het enerzijds ondersteunen met afstemming, onderzoek en verkenningen ed.

Anderzijds ook door het monitoren van de realisatie gericht op eventuele bijstellingen in RES2.0 In deze RES2.0 krijgen ook opslag, zon op grote daken, innovatie als waterkracht en de verbinding met andere thema’s zoals mobiliteit, woningbouw en biodiversiteit nadrukkelijker een plek. Verder worden de, bij de vaststelling van de RES 1.0 door de raden aangenomen, moties en een amendement meegenomen richting RES 2.0. Voor de volledigheid: De RES2.0 heeft een looptijd van 2 jaar vanaf 2023 en in 2025 volgt de RES3.0.

HOOFDLIJNEN 1. Inleiding De Regionale Energiestrategie (RES) Rivierenland is een langjarig regionaal samenwerkingsproces met als basis het Klimaatakkoord zoals vastgesteld door VNG d.d. 29 november 2019. Hierin is de gezamenlijke RES-aanpak opgenomen van IPO, VNG en Unie van Waterschappen met als doelstelling 35 TWh grootschalige zonne- en windenergie op land als bijdrage aan de klimaatafspraken. Op 1 juli 2021 werd de RES 1.0 Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES. Hiermee legde Rivierenland zich vast dat in 2030 1,2 TWh duurzame energie uit wind en zon wordt opgewekt. Dit als regionale bijdrage aan de afspraken uit het Klimaatakkoord.

Raadsvoorstel nr. D.103305

1

Voor 2023 staat de RES 2.0 gepland. Deze staat in het teken van de voortgang van de afspraken uit de RES 1.0. Halen we de ambitie? Moeten we nieuwe afspraken maken? Zijn er nieuwe duurzame technieken die een rol gaan spelen? De scope van deze RES is breder dan die van de 1.0 en gericht op de realisatie van RES1.0. Enerzijds omdat het gaat om verdere afstemming, onderzoek, ed voor de realisatie van de gestelde ambities. Anderzijds door het monitoren van de realisatie gericht op eventuele bijstellingen in de RES2.0. Verder krijgen ook opslag, zon op grote daken, innovaties als waterkracht en de verbinding met andere thema’s als mobiliteit, woningbouw en biodiversiteit nadrukkelijker een plek. Ook wordt gekeken naar de verbinding met andere (ruimtelijke) opgaven. Ook worden de bij de vaststelling van de RES 1.0 aangenomen moties en een amendement betrokken in het proces en de uitvoering richting RES 2.0. Het betreft om te beginnen de inhoudelijke uitgangspunten die nodig zijn om de voorbereiding van de RES 2.0 tijdig te starten. Het gaat om de volgende inhoudelijke uitgangspunten:

Verder vraagt ook het proces naar RES2.0 regionaal om afspraken over samenwerking, participatie en besluitvorming. Op hoofdlijnen gaat het om de volgende uitgangspunten:

Raadsvoorstel nr. D.103305

2

Voor de volledigheid: tot nu toe zijn regionaal de volgende stappen voorgelegd ter besluitvorming, ondersteund met regionale raadsinformatiebijeenkomsten: •

Notitie Uitgangspunten RES Rivierenland eind 2019 vastgesteld door raden, Gedeputeerde Staten (GS) en Dagelijks Bestuur (DB) Waterschap Rivierenland. In deze notitie zijn het doel van de RES, werkwijze, organisatie, participatie, escalatiemodel besluitvorming en samenwerkingsagenda beschreven.

•

Concept RES-bod Rivierenland als tussenstap op basis van het bestaande en in de voorbereiding de projecten voor zonne- en windenergie en de beschrijving van de afwegingscriteria richting een hogere ambitie in de RES 1.0. Concept-bod 0,632 TWh vastgesteld door de raden, GS en DB Waterschap Rivierenland en ingediend bij Nationaal Programma RES d.d. 1 juni 2020.

•

RES 1.0 Rivierenland met een definitief bod van 1,2 TWh, vastgesteld door de raden, Provinciale Staten (PS) en AB Waterschap Rivierenland dat is vastgesteld door de gemeenteraden, PS van Gelderland en het AB van Waterschap Rivierenland.

2. Doel / meetbaar effect Kaders meegeven voor de ontwikkeling, samenwerking, participatie en besluitvorming als basis voor het proces richting RES 2.0 en verder. 3. Argumenten 1.1 Voor een tijdige voorbereiding en ontwikkeling is nu duidelijkheid nodig over de inhoudelijke uitgangspunten van de RES 2.0. De inhoudelijke uitgangspunten komen voort uit de RES 1.0, de aangenomen moties bij de vaststelling van RES 1.0 m.b.t. opslag, zon op dak, innovatie en landelijke uitgangspunten uit de handreiking RES 2.0 die op 1 november 2021 door NPRES is gepubliceerd. Deze handreiking dient om een gezamenlijke aanpak en onderlinge vergelijkbaarheid van de 30 RES regio’s te bevorderen. 2.1 Voor een goed afgestemd regionaal proces zijn procesmatige uitgangspunten voor de RES2.0 nodig als het gaat om besluitvorming, samenwerking en participatie. Gedurende het RES-proces is regelmatig aandacht gevraagd voor de positionering van raadsleden bij de RES. Dit betekent het tijdig in staat stellen om een weloverwogen besluit te kunnen nemen over de RES en inzicht bieden in het besluitvormingsproces. Ook zijn bij het vaststellen van de RES 1.0 moties aangenomen over samenwerking, positionering raden en communicatie/participatie. 4.

Kanttekeningen 1.1 Het oppakken van 2 Buren specifieke moties In het voorstel wordt een overzicht gegeven van de in de raden rond de RES1.0 aangenomen moties en amendementen. Daarin wordt ook gerefereerd aan twee moties van de Burense raad waarvan opvolging aan Buren wordt voorgelegd en wel over de zon ontwikkeling langs het Amsterdam-Rijnkanaal en over de maatschappelijke tender. Wat betreft het Amsterdam-Rijnkanaal is Rijks Waterstaat inmiddels benaderd voor een verkennend gesprek. Het oppakken van het onderzoeken van de maatschappelijke tender heeft door het amendement over “geen windenergie in Buren” gelet op de workload duurzaamheid vooralsnog geen prioriteit gekregen. . 2.1 Over de aandacht voor de Burense motie over participatie en samenwerking tussen de raden. Aandacht voor deze motie 'versterking democratisch fundament vervolgproces RES’ die op 15 juni door de Burense raad is aangenomen is er wel. Wat betreft het aspect ‘samenwerking tussen de raden’ wordt de motie alleen niet praktisch concreet gemaakt. Het is echter primair aan de raad zelf als indiener daar over te oordelen.

Wat betreft participatie van inwoners is op te merken dat de insteek van de acties RES 2.0, in tegenstelling tot RES1.0, niet gericht zijn op het benoemen van mogelijke locaties voor de ontwikkeling van zon- en windprojecten en zich daardoor wellicht ook minder leent voor een participatietraject als voor RES 1.0 wenselijk was geweest. Raadsvoorstel nr. D.103305

3

TOELICHTING EN UITVOERING 5. Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. De proceskosten voor de totstandkoming van de RES worden gedekt door een bijdrage van het nationaal programma RES en bestaande duurzaamheidsformatie bij Regio Rivierenland. Daarnaast biedt provincie Gelderland ondersteuning via bijvoorbeeld een expertteam warmte. Met betrekking tot de uitvoerende taken van gemeenten in de energietransitie vertegenwoordigt de VNG de belangen van gemeenten van bijvoorbeeld het aandringen op het beschikbaar komen van aanvullende capaciteit en financiën. 6. Communicatie Er is een continue communicatielijn over de Regionale energiestrategie via de website en de nieuwsbrief Regionale Energiestrategie Rivierenland om volksvertegenwoordigers, inwoners en bedrijven op de hoogte te houden van de algemene ontwikkelingen rondom de RES. Daarin krijgt de besluitvorming over deze notitie uitgangspunten ook een plek. 7. Uitvoering en planning De Notitie uitgangspunten RES wordt eind 2021/begin 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan alle gemeenteraden in regio Rivierenland, Gedeputeerde Staten en het AB van Waterschap Rivierenland In de systematiek van de RES is de RES2.0. feitelijk een evaluatie en actualisatie van RES1.0. De RES2.0 heeft een looptijd van 2 jaar en wordt in 2025 gevolgd door de RES3.0. 8.

Participatie Bij de ontwikkeling van deze uitgangspunten RES 2.0 heeft geen burgerparticipatie plaatsgevonden en gelet op het min of meer procesmatig karakter van dit voorstel is dat geen bezwaar. De klankbordgroep van volksvertegenwoordigers trekt samen met de Stuurgroep RES op om zorg te dragen voor de positionering van volksvertegenwoordigers, participatie van inwoners en een warme overdracht van het RES-proces richting nieuwe raadsleden. 9. Duurzaamheid Dit voorstel is onderdeel van de strategische opgave duurzaamheid en geeft de lijnen aan voor de ontwikkeling van verdere stappen in de Regionale Energie Strategie. Bijlagen: Een concept van deze notitie is op 6 oktober aan u voorgelegd tijdens een regionale opiniërende raadsbijeenkomst. Daarbij was er gelegenheid om input mee te geven voor de notitie die nu voorligt. U kunt de opname van deze bijeenkomst bekijken op de website www.resrivierenland.nl. Verdere bijlagen 1. Actualisatie Notitie Uitgangspunten Regionale Energiestrategie FruitDelta Rivierenland 2. Hoofdboodschappen notitie uitgangspunten RES (De Argumentenfabriek) Inlichtingen bij: Naam Domein

Raadsvoorstel nr. D.103305

J.van den Beemt Ruimte

4