Raadsvoorstel Tussentijdse rapportage en vervolgplan nota 'Ondersteuning vrijwillige inzet'
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL GEMEENTE BUREN Raadsvoorstel nr. D.250284 1 van 4 Beeldvormende raad Oordeelsvormende raad Besluitvormende raad Voorstelnummer n.v.t. 30 juni 2026 14 juli 2026 D.250284 Z.073786 Portefeuillehouder Begrotingsprogramma E.M. de Bas 3. Sociaal Domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Onderwerp Tussentijdse rapportage inclusief vervolgplan Nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ Voorgesteld besluit 1. De tussentijdse rapportage inclusief vervolgplan van de nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ vast te stellen. 2. Het tweede deel van het budget à € 125.000 (scenario 3) vrij te geven voor de verdere uitvoering van de nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ 3. In te stemmen met de bijbehorende begrotingswijziging (D.250284) Samenvatting van het voorstel Op 4 februari 2025 heeft de gemeenteraad de nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ vastgesteld. Daarbij is, via een amendement, besloten dat het tweede deel van het beschikbare budget à € 125.000 wordt vrijgegeven na een tussentijdse rapportage aan de raad. De rapportage laat zien dat de aanpak werkt, maar dat verder inzet nodig is om de basis duurzaam te verankeren.
Gezien de huidige financiële situatie van de gemeente, stellen we de raad in de gelegenheid het eerder vastgesteld bedrag te heroverwegen en worden drie scenario’s voorgelegd Met dit voorstel wordt de raad daardoor in staat gesteld een integrale afweging te maken en een richtinggevend besluit te nemen. 1. Inleiding Op 4 februari 2025 heeft de raad de nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ vastgesteld. Daarbij is Amendement A1 - GB PCG VVD aangenomen, waarin is vastgelegd dat het tweede deel van het budget van € 250.000 wordt vrijgegeven na tussentijdse consultatie van de gemeenteraad. Met voorliggend voorstel wordt invulling gegeven aan deze afspraak. Met de tussentijdse rapportage wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de behaalde resultaten in het eerste uitvoeringsjaar en wordt de gemeenteraad gevraagd richting te geven aan de verdere doorontwikkeling en borging van de vrijwillige inzet binnen de gemeente Buren. Vrijwillige inzet vormt een essentieel onderdeel van de sociale basis. In een tijd waarin de druk op professionele zorg toeneemt en de verwachting is dat inwoners vaker een beroep zullen doen op informele ondersteuning, is een sterk, toegankelijke en duurzaam vrijwilligersnetwerk van groot belang. De tussentijdse rapportage laat zien dat de gekozen aanpak werkt en een breed draagvlak heeft maar dat verdere investering nodig is om deze ontwikkeling te borgen.
In het eerste uitvoeringsjaar is een stevig fundament gelegd. Er is een groeiend netwerk ontstaan van ruim 400 vrijwilligers, er zijn succesvolle workshops en netwerkbijeenkomsten georganiseerd en het digitale platform Burenvoorelkaar is gelanceerd. Vrijwilligers en organisaties ervaren meer ondersteuning en waardering, mede door het steunpunt dat voor vrijwilligers en organisaties is gerealiseerd. Met dit voorstel worden drie scenario’s voorgelegd die variëren in ambitie, impact en benodigde middelen. Scenario 1 borgt het minimale en kent risico’s op terugval, afnemend vertrouwen en het wegvallen van het opgebouwde netwerk. De doelstellingen uit het vastgestelde beleidsplan worden niet allemaal gerealiseerd. Raadsvoorstel nr. D.250284 2 van 4 Scenario 2 biedt een evenwichtige en duurzame doorontwikkeling en is het basisniveau dat nodig is om de ingezette beweging vast te houden en te voorkomen dat de basis afbrokkelt. Er is een beperkt risico dat niet alle beleidsdoelen volledig kunnen worden gerealiseerd. Scenario 3 sluit volledig aan bij het ambitieniveau van de in 2025 vastgestelde nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet en het bijbehorende uitvoeringsplan. Het gaat niet om méér doen dan eerder is afgesproken maar om het uitvoeren van wat met de gemeenteraad is vastgesteld.
Dit scenario biedt de beste voorwaarden voor structurele borging, versterking van de sociale basis en het opvangen van toekomstige maatschappelijke opgaven. De rapportage concludeert dat minimaal scenario 2 nodig is om de continuïteit te waarborgen en dat scenario 3 het beste aansluit bij de toekomstige maatschappelijke opgaven. De structurele licentiekosten van het vrijwilligersplatform vragen om een begrotingswijziging vanaf 2027 (scenario 1) of 2028 (scenario 2 en 3). De raad wordt gevraagd een afweging te maken over de gewenste koers voor de komende jaren, zodat vrijwillige inzet stevig verankerd blijft in de samenleving en bijdraagt aan een veerkrachtige, saamhorige en inclusieve gemeente Buren. Gezien de financiële en bestuurlijke ontwikkelingen binnen de gemeente heeft dit voorstel vertraging opgelopen. De rapportage is al in maart 2026 opgesteld. 2. Doel/meetbaar effect Het doel is om de vrijwillige inzet in de gemeente Buren structureel te versterken en te borgen, zodat inwoners nu en in de toekomst kunnen rekenen op een veerkrachtige, saamhorige, inclusieve sociale basis met een sterk sociaal netwerk en leefbaarheid in alle kernen van de gemeente. Afhankelijk van het gekozen scenario wordt met het vrijgeven van het tweede deel van het budget de sterke sociale basis in de gemeente Buren verder uitgebouwd.
Concreet kan dit gemeten worden door: • Een groeiend en actief netwerk van vrijwilligers en organisaties, gemeten via het aantal geregistreerde organisaties en actieve matches op Burenvoorelkaar • Toename van deelname aan bijeenkomsten, trainingen en netwerkactiviteiten • Stabiel of stijgend vertrouwen van inwoners, vrijwilligers en maatschappelijke partners in de gemeentelijke ondersteuning van vrijwillige inzet • Verbeterde aansluiting tussen vraag en aanbod van vrijwillige inzet, zichtbaar in het aantal succesvolle matches en terugkoppelingen van organisaties • Structurele inzet van vrijwilligers ter ondersteuning van maatschappelijke opgaven, waaronder informele, leefbaarheid en sociale samenhang 3. Wettelijke- en beleidskaders - Nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ (4 februari 2025) - Amendement A1 - GB PCG VVD - Vrijgeven 2e deel budget na tussentijdse consultatie - Begrotingswijziging 2025-002 – Nota ondersteuning vrijwillige inzet 4. Argumenten 1.1. De ondersteuning van het eerste jaar Vrijwillige Inzet werpt aantoonbaar zijn vruchten af. De ingezette aanpak is aantoonbaar effectief. Uit de tussentijdse rapportage blijkt dat de uitvoering in het eerste jaar heeft geleid tot concrete resultaten en een versterking van het lokale vrijwilligersnetwerk. 2.1 Structurele voorzetting voorkomt het wegvallen van opgebouwde netwerken.
Vrijwilligersnetwerken vragen om blijvende ondersteuning. Zonder vervolgfinanciering bestaat het risico dat het opgebouwde netwerk, de samenwerking en het platform aan kracht verliezen. Afhankelijk van het gekozen scenario kan vrijgave van het tweede deel van het budget het mogelijk maken om deze ontwikkelingen te verstevigen en verder te laten groeien. Zie bijlage 2.2 Voorkomen van terugval en verlies van vertrouwen in de gemeente door inwoners, vrijwilligers en organisaties. Zonder vervolgfinanciering valt de ontwikkeling stil. Dat leidt tot afname van betrokkenheid, verlies van opgebouwde netwerken en daling van het vertrouwen van inwoners, vrijwilligers en organisaties. Vervolgfinanciering is nodig om continuïteit te waarborgen en vertrouwen in de gemeente te behouden. Raadsvoorstel nr. D.250284 3 van 4 2.3 Investeren nu voorkomt hogere kosten later. Een sterk vrijwilligersnetwerk kan zwaardere zorgvragen voorkomen, versterkt de leefbaarheid en sociale samenhang en vermindert druk op professionele voorzieningen en hiermee ook de kosten die de gemeente zal maken. Het is financieel verstandiger om nu te investeren dan later te moeten repareren. 2.4 De gemeente staat voor belangrijke maatschappelijke opgaven. De komende jaren neemt de schaarste aan zorgprofessional toe, waardoor inwoners steeds vaker zullen moeten terugvallen op vrijwilligers en informele netwerken.
Juist daarom is het versterken van een stevige sociale basis geen luxe, maar een noodzakelijke investering in de toekomst van onze gemeenschap. 2.5 De raad heeft eerder ingestemd met de koers en middelen. De raad heeft bij vaststelling van de nota al ingestemd met deze richting en budget beschikbaar gesteld. Het vrijgeven van het tweede deel van het budget, nog ongeacht het gekozen scenario, is een logische vervolgstap binnen deze eerder vastgesteld koers. 2.6 Verwachtingsmanagement richting vrijwilligers. Vrijwilligers en organisaties hebben in de eerste fase actief bijgedragen en verwachten voorzetting van ondersteuning en netwerkvorming. Onvoldoende vervolg kan leiden tot teleurstelling en verminderde bereidheid tot participatie. 3.1Door nu te besluiten tot structurele dekking van de licentiekosten voor het vrijwilligersplatform. De licentiekosten zijn nu bekend. Vanaf 2027 respectievelijk 2028 zijn de kosten structureel en moeten in de begroting worden opgenomen indien uw raad kiest voor een van de drie scenario’s. Door de kosten nu op te nemen in de begroting wordt voorkomen dat een essentieel onderdeel van onze vrijwilligersinfrastructuur onder druk komt te staan. De licentiekosten waren ten tijde van de vaststelling van de nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ nog niet definitief en daarom als PM-post opgenomen. Zie verder onder ‘Financiële consequenties’. 5..
Kanttekeningen 3.1 Financiële dekking licentiekosten. De structurele licentiekosten voor het vrijwilligersplatform zijn op dit moment niet gedekt binnen de begroting. Afhankelijk van het gekozen scenario is een begrotingswijziging noodzakelijk van 2027 (scenario 1) of 2028 (scenario 2 en 3) Zie punt 6. Financiële consequenties 6. Financiële consequenties Er zijn drie scenario’s uitgewerkt voor de voortzetting van de aanpak vrijwillige inzet. • Scenario 1: € 69.500 • Scenario 2: € 99.500 • Scenario 3: € 125.000 In februari 2025 is een incidenteel budget van € 250.000,00 vastgesteld. Hiervan is € 125.000,00 reeds in 2025 beschikbaar gesteld via onttrekking uit de algemene reserve. De vrijgave van het resterende bedrag is afhankelijk van besluitvorming door de raad. Bij de structurele kosten voor de licentiekosten van het digitale platform is nog uitgegaan van een PM- post, aangezien deze kosten ten tijde van het opstellen van de nota nog niet bekend waren. Inmiddels zijn deze bekend en bedraagt € 14.998,00 per jaar. Zie pagina 16 Nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet' De genoemde licentiekosten zijn op dit moment niet gedekt binnen de begroting 2027 (scenario 1) en begroting 2028 (scenario 2 en 3). Dit leidt tot de noodzaak om een begrotingswijziging voor te stellen voor deze structurele lasten.
Er is in dit voorstel geen sprake van (ontvangen) subsidies of andere bijdragen en er in dit voorstel geen sprake van bijzonderheden op fiscaliteiten. 7. Juridische consequenties N.v.t. Raadsvoorstel nr. D.250284 4 van 4 8. Participatie Vrijwilligers, inwoners en maatschappelijke organisaties en partners zijn actief betrokken via de startbijeenkomst, workshops, netwerkbijeenkomsten en het co-creatieproces rondom het vrijwilligersplatform. De participatie heeft plaatsgevonden op het niveau van meedenken en meedoen. Inbreng uit deze participatie is direct verwerkt in de uitvoering en het vervolgplan. 9. Toekomstoriëntatie Dit voorstel draagt bij aan de opgaven Leefbaarheid en wonen en Sociaal domein en onderwijs. Vrijwillige inzet versterkt sociale cohesie, voorkomt eenzaamheid en ondersteunt inwoners in een vroeg stadium. Ook speelt dit in op toekomstige ontwikkelingen, zoals de verwachte schaarste aan zorgprofessionals, waardoor het beroep op vrijwillige inzet zal toenemen. Daarmee levert dit voorstel een wezenlijke bijdrage aan een vitale en toekomstbestendige gemeente Buren. 10. Uitvoering Na besluitvorming door de gemeenteraad wordt, afhankelijk van het gekozen scenario, verdergegaan met de uitvoering van het projectplan Vrijwillige Inzet 2026-2027.
Inwoners en organisaties merken dit direct, afhankelijk van het gekozen scenario eventueel door de voortzetting van bijeenkomsten, ondersteuning en zichtbaarheid van vrijwilligerswerk. De succesvolle start kan worden doorontwikkeld naar een duurzame en toekomstbestendige aanpak. Zie bijlage. - Communicatie Communicatie vindt plaats via Burenvoorelkaar, social media en gerichte kanalen richting maatschappelijke organisaties en partners, afgestemd op het gekozen scenario. -Evaluatie De raad wordt periodiek geïnformeerd via voortgangsrapportages. Monitoring vindt plaats op deelname, gebruik van het platform en effecten op netwerkvorming. Aan het einde van 2027/begin 2028 zal het vrijwilligersbeleid geactualiseerd worden op basis van de opgedane inzichten. 11. Bijlagen - Nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet' - Tussentijdse rapportage inclusief vervolgplan nota 'Ondersteuning vrijwillige inzet' - Amendement A1 - GB PCG VVD - Vrijgeven 2e deel budget na tussentijdse consultatie van de gemeenteraad - Begrotingswijziging 2025-02 Nota 'Ondersteuning vrijwillige inzet' - Begrotingswijziging 2026-04 Tussentijdse rapportage nota 'Ondersteuning vrijwillige inzet' - Raadsbesluit Tussentijdse rapportage inclusief vervolgplan nota ‘Ondersteuning vrijwillige inzet’ Burgemeester en wethouders van Buren, H. Verhoef H.M. Ostendorp secretaris burgemeester