Presentatie beeldvormende bijeenkomst - Onderzoek positionering VTH-taken - 18 november 2025

Positionering Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving bouwtaken

18 november 2025

Aanleiding Motie M2 – GB PCG VVD CDA – Onderzoek naar terugnemen van taken (4 februari 2025):

•

Dienstverlening is onvoldoende dichtbij en op maat;

•

Gebrek aan grip op (verbetering van) kwaliteit en uitvoering;

•

De werkwijze van de Omgevingsdienst Rivierenland sluit onvoldoende aan bij het ‘ja, mits’-principe van Buren.

Onderzoeksvragen 1. Welke taken worden er door de Omgevingsdienst Rivierenland in opdracht van de gemeente Buren uitgevoerd en welke taken zouden door de gemeente Buren zelf kunnen worden uitgevoerd? 2. Welke organisatorische- en financiële consequenties gaan gepaard met de verschillende varianten en wat is de invloed van deze varianten op kwaliteit van de dienstverlening en de controlefunctie van de gemeente Buren met betrekking tot de kwaliteit van de taakuitvoering van de niet-wettelijke VTH-taken? 3. Welke mogelijkheden zijn er om de dienstverlening rondom de taakuitvoering en de controlefunctie van de gemeente Buren te versterken?

Algemene reflectie •

Het onderzoek gaat over de consequenties van ‘het terughalen van de taken’;

•

Dit onderzoek komt voort uit onvrede over de samenwerking met de ODR;

•

In de gesprekken merken we dat de onvrede ook bestuurlijk en ambtelijk aanwezig is;

•

De onvrede gaat niet alleen over de dienstverlening, maar (vooral) over het gevoel van ‘grip’;

•

Alleen een ‘technisch’ rapport zou daarmee geen voedingsbodem vinden.

Opzet presentatie •

Blok 1: korte toelichting op de VTH-taken;

•

Blok 2: toelichting op het afwegingskader positionering VTH en advies;

•

Blok 3: toelichting op dienstverlening en grip.

Blok 1: toelichting op VTH

Wat is VTH? Doel: Het beschermen van de fysieke leefomgeving, de veiligheid en de gezondheid van inwoners en het bevorderen van een voorspelbaar, transparant en rechtmatig proces voor initiatiefnemers en bedrijven.

Twee onderdelen: •

De bouwtaken;

•

De milieutaken.

VTH-taken - Bouw De VTH-taken bouw gaan over: 1. Het beoordelen van vergunningaanvragen en toetsen of deze voldoen aan de geldende regels en beleidskaders; 2. Het houden van toezicht tijdens bouwwerkzaamheden en controleren of deze in overeenstemming zijn met de verleende vergunning en wettelijke voorschriften; 3. Het handhaven wanneer wordt vastgesteld dat regels zijn overtreden of zonder vergunning wordt gebouwd.

VTH-taken bouw behoren tot de niet-wettelijke taken. Gemeenten mogen zelf een keuze maken over de positionering.

VTH-taken - Milieu De VTH-taken milieu gaan over het: 1. Het beoordelen en verlenen van omgevingsvergunningen voor milieubelastende activiteiten; 2. Het houden van toezicht op naleving van milieuwetgeving; 3. Het handhaven wanneer wordt geconstateerd dat milieuwetgeving overtreden wordt.

VTH-taken milieu behoren tot de wettelijke taken en moeten gepositioneerd zijn bij een omgevingsdienst.

VTH-taken Bouw – gemeente Buren

VTH-taken bouw – gemeente Tiel •

De gemeente Tiel voert alle VTH-taken Bouw zelf uit;

•

Voor de uitvoering is 15 fte beschikbaar; Tiel werkt veel met zij-instromers en starters;

•

De huidige positionering functioneert, maar lijkt kwetsbaar;

•

Mee-ontwikkelen met ontwikkelingen in het werkveld is uitdagend.

Blok 2: Toelichting op het afwegingskader positionering VTH en advies

Scenario’s 1. Het behouden van de huidige positionering bij de Omgevingsdienst Rivierenland en daar investeren in de dienstverlening en het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap; 2. Het gedeeltelijk uittreden uit de Omgevingsdienst Rivierenland met onderbrenging van (een deel van) de taken binnen de eigen ambtelijke organisatie;

Het volgende scenario is in beperkte mate onderzocht: Gedeeltelijke uittreding uit de Omgevingsdienst Rivierenland en het vormgeven van nieuwe samenwerking met andere gemeenten in de nabije omgeving.

Gevolgen terughalen •

Werving & selectie medewerkers;

•

Robuuste taakuitvoering;

•

Kennisopbouw & ontwikkeling werkveld;

•

Relatie tussen bouw- en milieutaken;

•

Huisvesting;

•

Informatie- en Communicatietechnologie;

•

Frictiekosten;

•

Voorzorgsmaatregelen veilige taakuitvoering;

•

Verbetering dienstverlening;

•

Opbouw en onderhoud relatie met partners.

Advies Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving - Bouwtaken Advies: “Op basis van dit onderzoek kan worden geconcludeerd dat het voor de gemeente Buren niet wenselijk is om de taken voor Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving zelf uit te voeren. Wij adviseren om deze taken blijvend te positioneren bij de Omgevingsdienst Rivierenland. Dit is de meest robuuste, efficiënte en toekomstbestendige oplossing voor de uitvoering van de VTH-taken.”

Zwaarwegende argumenten: 1. Robuustheid; 2. Structurele & incidentele kosten; 3. Directe invloed op dienstverlening en continuïteitsrisico’s; 4. Voorzorgsmaatregelen veilige taakuitvoering.

Afweging Vergunningverlening - Bouwtaken Criterium

Paragraaf V1 - ODR V2 - BUR

Kwaliteitscriteria (robuustheid)

5.2.1

DG

RO

Overzichtelijk en efficiënt werkproces

5.2.2

DG

LG

Organisatorische consequenties en kostenefficiëntie

5.2.3

DG

RO

Veiligheidsmaatregelen veiligheid personeel

5.2.4

DG

DG

Ruimte om de dienstverlening ‘dichtbij’ en ‘op maat’ te organiseren

5.2.5

LG

LG

Inrichting opdrachtgeverschap en opdrachtnemerschap

5.2.6

LG

LG

Toekomstbestendigheid VTH-stelsel Rivierenland

5.2.7

DG

RO

Afweging Toezicht & Handhaving - Bouwtaken Criterium

V1 - ODR V2 - BUR

Robuuste organisatie Toezicht & Handhaving

DG

RO

Kosten uitvoerend personeel huidige takenpakket

DG

DG

Desintegratie- & frictiekosten

DG

RO

Veiligheidsmaatregelen veiligheid personeel

DG

GE

Ruimte om de dienstverlening ‘dichtbij’ en ‘op maat’ te organiseren

GE

GE

Relatie met bredere taakuitvoering Omgevingsdienst

DG

LG

Politiek-bestuurlijke afstemming & Afstand tussen bestuur en uitvoering

LG

LG

VTH-taken - Bouw (deel-)Taak

Kritieke massa in uren per jaar

Huidige massa

Voldoet?

Generieke Vergunningverlening (generieke taken) Juridische taken Vergunningverlening

Minimaal 8.100 uur

7.786 uur

Voldoet niet

Minimaal 5.400 uur

2.679 uur

Voldoet niet

Toezicht

Minimaal 5.400 uur

3.184 uur

Voldoet niet

Handhaving en Juridische taken Toezicht & Handhaving

Minimaal 5.400 uur

2.544 uur

Voldoet niet

Juridische activiteiten als ‘separate expertise’

Niet van toepassing

841 uur

N.v.t.

Specialistische taken Melding (brandveiligheid, sloop – met asbest)

Minimaal 2.700 uur per taak

95 uur

Voldoet niet

Activiteit slopen

Minimaal 2.700 uur per taak

520 uur

Voldoet niet

Activiteit monumenten

Minimaal 2.700 uur per taak

59 uur

Voldoet niet

Overzicht structurele en incidentele kosten Structurele kosten

Vergunningverlening

Toezicht & Handhaving

Kosten uitvoerend personeel

3.035 uren boven-formatief werken:

5.072 uren boven-formatief werken:

€305.000 per jaar

€510.000 per jaar

Incidentele kosten

Vergunningverlening

Toezicht & Handhaving

Desintegratie- & frictiekosten

Omvang uitvoerend declarabel personeel: €2.382.000

Omvang uitvoerend declarabel personeel: €1.303.500

Omvang overhead personeel: €441.000

Omvang overhead personeel: €240.000

Omvang overhead materieel: €562.500

Omvang overhead materieel: €307.500

Totaalsom: €3.385.500,-

Totaalsom: €1.851.000,-

Effect op dienstverlening •

Directe invloed: eerst negatief, daarna vergelijkbaar

•

Continuïteit: negatief

•

Potentie: vergelijkbaar

•

Grip: positief

Zijn er vragen en/of opmerkingen?

Blok 3: toelichting op dienstverlening en grip

Toelichting op de aanbevelingen •

Dienstverlening is onvoldoende dichtbij en op maat;

•

De ODR voldoet niet structureel aan de afgesproken termijnen;

•

Inwoners ervaren de communicatie als onduidelijk en weinig begrijpelijk;

•

De werkwijze van de Omgevingsdienst Rivierenland sluit onvoldoende aan bij het ‘ja, mits’-principe van Buren;

•

Gebrek aan grip op (verbetering van) kwaliteit en uitvoering.

Kanttekening: •

Dienstverlening en ‘grip’ maakten vielen buiten de onderzoeksopzet;

•

De aanbevelingen zijn achteraf geformuleerd op basis van inzichten die zijn opgedaan tijdens het onderzoek.

Aanbevelingen dienstverlening

Gemeente Buren:

Omgevingsdienst Rivierenland:

• Het dienstverleningsconcept van de gemeente Buren door te vertalen in de ruimtelijke planvorming.

• Te investeren in de competentieontwikkeling van medewerkers, gericht op hedendaags vakmanschap; • In te zetten op de inzet van vast personeel en de afhankelijkheid van tijdelijke krachten te verminderen.

Gezamenlijk: • Een digitale tool voor statusinformatie te ontwikkelen; • De ervaringen van aanvragers structureel inzichtelijk te maken, op basis van gezamenlijk opgestelde KPI’s.

Aanbevelingen Opdrachtgever- & opdrachtnemerschap

Gemeente Buren:

Omgevingsdienst Rivierenland:

• Zorg als gemeente voor de randvoorwaarden voor goed opdrachtnemerschap; • Maak gebruik van de bestaande instrumenten en bevoegdheden.

• Breng het College van B&W in positie om haar bevoegdheid tot afwijking te gebruiken; • Creëer transparantie richting gemeenteraad en samenleving.

Gezamenlijk: • Te investeren in het onderling vertrouwen als fundament voor de samenwerking; • In te zetten op professioneel opdrachtgever- en opdrachtnemerschap; • Periodieke evaluatie- en bijsturingsmomenten in te richten.

Zijn er vragen en/of opmerkingen?

Positionering Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving bouwtaken

Mees van Hoepen mees.vanhoepen@hiemstraendevries.nl +31 6 28 16 19 23

In opdracht van de gemeente Buren

Diederick Pronk

Mees van Hoepen, Diederick Pronk en Jeroen Niemans

diederick.pronk@hiemstraendevries.nl

18 november 2025

+31 6 44 28 75 08 Jeroen Niemans jeroen.niemans@hiemstraendevries.nl +31 6 15 41 48 65