Bijlage 3. Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
Tekst van het document
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert Gemeente Buren Definitief
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
1
colofon
projectnaam Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert datum 7 februari 2023 projectnummer P05586 opdrachtgever Solarfields BRO projectleider TAu projectteam MdR bron kaft BRO
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
2
4
Inhoudsopgave 1
2
Inleiding
4
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
4 4 4 5 5
Planbeschrijving
6
2.1 2.2 2.3 2.4
Gebiedsprofiel Projectprofiel Inpassingsplan Technische uitwerking
6 6 7 7
2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4
7 7 8 8
2.5
3
Aanleiding Plangebied Vigerend bestemmingsplan Samenhang met overige procedures Leeswijzer
Drijvend zonnepark Voorzieningen op land Transformatoren Elektriciteitsafname
Conclusie hoofdstuk 2
10
3.1
Rijksbeleid
10
3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5
10 10 10 10 11
3.2 3.3
Provinciaal beleid
12
3.2.1 3.2.2
12 12
Regionaal beleid 3.3.1
3.4
3.5
Omgevingsvisie Gelderland Omgevingsverordening Gelderland RES 1.0 Fruitdelta Rivierenland
14 14
Gemeentelijk beleid
15
3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4
15 15 17 20
Omgevingsvisie Gemeente Buren Structuurvisie Lingemeren Ruimtelijke kaders zon en wind gemeente Buren Participatiekader Duurzame Energie, Buren
Conclusie beleid
22
4.1
Verkeer en parkeren
22
4.1.1 4.1.2
22 22
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7 4.8 4.9
Verkeer Parkeren
Geluid 4.2.1 4.2.2 4.2.3
8
Beleid Nationale Omgevingsvisie Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Rijkscoördinatieregeling Klimaatakkoord Ladder voor duurzame verstedelijking
Omgevingsaspecten
5
Uitvoerbaarheid
33
5.1 5.2
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid
33 33
5.2.1 5.2.2 5.2.3
Omgevingsdialoog Tervisielegging Beroep / hoger beroep
33 34 34
Conclusie ruimtelijke onderbouwing
35
22 Toetsingskader Doorwerking plangebied – zonnepark Doorwerking plangebied – energieopslagsysteem
22 22 22
Luchtkwaliteit
22
4.3.1 4.3.2 4.3.3
22 22 23
Toetsingskader Doorwerking plangebied – zonnepark Doorwerking plangebied – energieopslagsysteem
6
Bijlagen
Bedrijven en milieuzonering
23
Bijlage 1 - Landschappelijk inpassingsplan
4.4.1 4.4.2 4.4.3
23 23 24
Bijlage 2 - Ecologisch inrichtingsplan
Toetsingskader Doorwerking plangebied – zonnepark Doorwerking plangebied – energieopslagsysteem
Externe veiligheid
24
4.5.1 4.5.2 4.5.3
24 24 25
Toetsingskader Doorwerking plangebied Veiligheidsregio
Ecologie
26
4.6.1 4.6.2
26 27
Toetsingskader Doorwerking plangebied
Bijlage 3 - Ecologische quickscan Bijlage 4 - AERIUS-berekening Bijlage 5 - Participatieplan Bijlage 6 - Archeologisch bureauonderzoek Bijlage 7 - Wateronderzoek Bijlage 8 - Technische uitwerking Bijlage 9 - Onderbouwing PGS
Stikstof
29
Bijlage 10 - Monitoringsplan
4.7.1 4.7.2
29 29
Bijlage 11 - Adviezen overheidspartijen
Toetsingskader Doorwerking plangebied
Bodem
29
4.8.1 4.8.2
29 29
Toetsingskader Doorwerking plangebied
Water 4.9.1 4.9.2
30 Toetsingskader Overleg waterbeheerder
30 31
4.10 Archeologie
31
4.10.1 4.10.2
31 31
Toetsingskader Doorwerking plangebied
4.11 Cultuurhistorie 4.11.1 4.11.2
Toetsingskader Doorwerking plangebied
32 32 32
4.12 Toetsing Besluit m.e.r. / Vormvrije m.e.r.-beoordeling 32 4.12.1
Doorwerking plangebied
4.13 Conclusie omgevingsaspecten
32
32
21
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
3
1
Inleiding
op het gebied van landschap ecologie en lokale participatie. Voorts levert
1.1
Aanleiding
sing voor congestieproblematiek.
de toevoeging van een energieopslagsysteem een bijdrage aan de oplos-
Solarfields en eCoburen (initiatiefnemers) beogen gezamenlijk een inno-
Afwijking bestemmingsplan
vatief watergebonden zonnepark te ontwikkelen op de noordplas van het
De locatie van het zonnepark is gelegen binnen het vigerend bestem-
recreatiegebied de Beldert. De ontwikkeling van het (beoogde) zonnepark
mingsplan ‘Buitengebied, derde herziening’, vastgesteld op 2 april 2013.
wordt gecombineerd met versterking van de reeds aanwezige natuur in
Het plangebied bestaat uit de enkelbestemmingen ‘Water’ en ‘Recreatie’.
combinatie met extensieve recreatie gericht op natuurbeleving. Voor de
Binnen deze bestemmingen is de realisatie van het zonnepark niet direct
ontwikkeling van dit drijvend zonnepark is een project b.v. opgericht: Zon-
mogelijk. Voor de realisatie van het zonnepark dient derhalve een omge-
nepark De Beldert B.V.
vingsvergunning ten behoeve van het afwijken van het geldende bestemmingsplan te worden aangevraagd. Ten behoeve van de omgevingsver-
Opgave
gunningaanvraag dient een ruimtelijke onderbouwing te worden opgesteld
Solarfields en eCoburen maken deel uit van de energietransitie in Neder-
waarin aangetoond wordt dat het initiatief in overeenstemming is met het
land door aan ontwikkeling van grondgebonden zonneparken te werken.
beginsel van een goede ruimtelijke ordening. Voorliggende ruimtelijke on-
Het opwekken van zonne-energie levert een belangrijke bijdrage aan het
derbouwing voorziet hierin.
Klimaatakkoord waarvan de landelijke doelstelling is bepaald op een CO2reductie van 49% (inmiddels bijgesteld naar 55%) in 2030 en CO2-neutraliteit in 2050. De gemeente Buren heeft de ambitie uitgesproken om aan te sluiten op de landelijke doelstellingen voor een CO2 reductie van 55% ten opzichte van 1990, conform de afspraken in het Gelders Energie Akkoord. Voor de verwachte energiebehoefte richting 2030 is in de RES 1.0 een onderzoek uitgevoerd naar de verwachte energievraag in de gemeente Buren. Uit deze studie blijkt dat de RES - behoefte aan energie in gemeente Buren in 2030 0,218 TWh bedraagt. Om aan deze ambities te kunnen voldoen is er een onderscheid gemaakt tussen windenergie, zonneveld en zon op dak. De in dit document voorgestelde ontwikkeling kan hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Recentelijk is bij de evaluatie van de RES 1.0 (brief ‘Tussenbalans Regionale Energiestrategieën’ d.d. 19 oktober 2022) aangegeven dat de uitvoering van de RES trager verloopt dan gepland. Het is daarmee belangrijk om de realisatie van zonnevelden, waar mogelijk, verder te ondersteunen. Naast de ontwikkeling van het zonne-
1.2
Plangebied
Figuur 1.1 ligging plangebied (plangebied rood omlijnd).
1.3
Vigerend bestemmingsplan
Het plangebied betreft de noordelijke waterplas (inclusief oever) van het recreatiegebied De Beldert, gelegen in de gemeente Buren. De Beldert is
Op het plangebied rusten de enkelbestemmingen 'Water' en 'Recreatie –
een voormalige zandwinningplas, gelegen ten noordoosten van het Am-
De Beldert', zo volgt uit het bestemmingsplan 'Buitengebied, derde her-
sterdam-Rijnkanaal. Na beëindiging van de zandwinning heeft er geen
ziening'. Daarnaast liggen er rondom de plas, gebieden met een dubbel-
ontwikkeling meer plaatsgevonden op en rondom de noordplas.
bestemming ‘Waarde - Archeologisch onderzoeksgebied 1,2 of 3’ en liggen er langs de Mauriksestraat enkele vrijwaringszones langs de aanwe-
Het plangebied waarbinnen het drijvend zonnepark zal worden gereali-
zige sloten (‘Waterstaat- Beheerzone watergang’). Ook ligt er een ge-
seerd betreft het noordelijk deel van de Beldert. De percelen die onderdeel
biedsaanduiding langs de Beldertseweg en de Mauriksestraat, namelijk de
uitmaken tot het plangebied staan kadastraal bekend als de gemeente
‘Vrijwaringszone-weg’.
Zoelen, sectie G, perceelnummers: 164,165,168,185,189 en gemeente Maurik, sectie L, perceelnummer 1148. Onderstaande weergave geeft de
Het plaatsen van zonnepanelen ten behoeve van het drijvend zonnepark
ligging van het plangebied aan.
is niet toegestaan binnen de bestemming ‘Water’ nu daar uitsluitend voorzieningen ten behoeve van het water zijn toegestaan. De voorzieningen
park wil initiatiefnemer ook een (maatschappelijke) meerwaarde creëren
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
4
op het land zijn eveneens niet toegestaan binnen de bestemming ‘Recrea-
1.4
Samenhang met overige procedures
tie – De Beldert’. Daarnaast is het project in strijd met de gebiedsaanduidingen ‘Waterstaat – Beheerzone watergang’ en ‘Vrijwaringszone – weg’
Om het plan mogelijk te maken, is daarnaast een omgevingsvergunning
in verband met het plaatsen van bouwwerken binnen deze zone. Het ont-
vereist voor de activiteit bouwen (art. 2.1, eerste lid, onder a, Wabo) en
wikkelen van een drijvend zonnepark en de daarbij behorende voorzienin-
voor het aanleggen van een uitweg (art. 2.2, eerste lid, onder e Wabo).
gen, waaronder een energieopslagsysteem (EOS), is derhalve niet toege-
Voor deze activiteiten wordt één omgevingsvergunning aangevraagd. Ook
staan binnen de vigerende bestemmingen.
wordt tegelijkertijd een watervergunning aangevraagd voor de realisatie van het plan.
Voor het plaatsen van het drijvend zonnepark en de bijbehorende voorzieningen op de oever dient er een omgevingsvergunning te worden aange-
1.5
Leeswijzer
vraagd ten behoeve van het afwijken van het bestemmingsplan. In het vervolgtraject wordt toepassing gegeven aan artikel 2.12, eerste lid, sub a, 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
Na dit inleidende hoofdstuk volgt een beschrijving van het plan (hoofdstuk 2). De daaropvolgende hoofdstukken vormen de verantwoording van de ontwikkeling die de omgevingsvergunning voor afwijken van het bestemmingsplan mogelijk maakt. In hoofdstuk 3 wordt het Rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in diverse planologische aspecten die van belang zijn voor voorliggende aanvraag van de omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan. In hoofdstuk 5 komt de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde. In het laatste hoofdstuk is een slotconclusie opgenomen.
Figuur 1.2 uitsnede vingerend bestemmingsplan ‘ Buitengebied, derde herziening’ (plangebied rood omlijnd)
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
5
2
Planbeschrijving
2.1
Gebiedsprofiel
noordelijke plas te smal zijn om intensief recreatief gebruik mogelijk te ma-
waterplas te benutten voor de opwek van zonne-energie wordt nuttig ge-
ken.
bruik gemaakt van de beschikbare ruimte in de gemeente Buren, zonder dat hiermee een andere functie verloren gaat. De overige, ruim 14 ha van de plas zal vrijgelaten worden en een respectzone zal worden gehanteerd
De projectlocatie maakt onderdeel uit van het dagrecreatiegebied de Bel-
voor de aanwezige flora en fauna op en rond de oever, voor de omwonen-
dert. De Beldert is een voormalige zandwinningplas, gelegen ten noord-
den en voor zwemveiligheid.
oosten van het Amsterdam-Rijnkanaal. Het gebied van de Beldert behoort tot de Lingemeren. De Lingemeren ligt ten noordoosten van Tiel en ten
Versterking recreatief aanbod
zuidwesten van de gemeente Buren. Aan de westzijde van de Lingemeren
Daarnaast wordt het recreatief aanbod van de gemeente Buren verruimd
bevindt zich de plas de Beldert. Het merendeel van dit gebied bestaat uit
door de aanleg van een (ecologisch) wandelpad, als onderdeel van het ini-
agrarisch land met akkerbouw, fruitteelt, bomenteelt en weilanden. Het ge-
tiatief. Langs de oever van de waterplas wordt een ‘ecologisch ontdek-
bied kent ook andere functies als wonen, kleinschalige bedrijvigheid en re-
kingspad’ aangelegd: een wandelpad waar wandelaars ecologische ‘hot-
creatie
spots’ tegenkomen (o.a. een zwaluwwand, insectenhotels en takkenrillen) die gericht zijn op het versterken van de biodiversiteit. Het gebied rondom
De waterplas beslaat 24 hectare en werd voorheen benut voor zandwin-
de waterplas is grotendeels openbaar toegankelijk voor extensieve recrea-
ning. Rondom de voormalig zandwinningsplas is infrastructuur aanwezig:
tie. Dit betreft het gebied langs de zuid, oost, en noordzijde van de water-
aan de noordwestzijde van de projectlocatie ligt de Beldertseweg, langs
plas. Het gedeelte waar omwonenden woonachtig zijn (de oostzijde van
de zuid- en oostzijde loopt de Mauriksestraat. De waterplas is omheind
Figuur 2.1 impressie huidige situatie noordelijke waterplas de Beldert
keuze is gemaakt om de privacy en rust van omwonenden te respecteren
door bomenrijen, waardoor de locatie reeds landschappelijk is ingepast. In de directe omgeving van de waterplas bevinden zich drie woningen, waar-
het plangebied) zal echter worden afgesloten met houten hekwerk. Deze
2.2
Projectprofiel
en de natuur hier onverstoord zijn gang te laten gaan. Uitgangspunt is dat deze zijde van het plangebied een bepaalde periode in het jaar wordt
van twee gedeeltelijk uitkijken op het water. Verder kenmerkt het gebied rond de plas zich door de aanwezigheid van een parkachtige setting.
De waterplas zal gedeeltelijk worden benut voor de opwek van zonne-
opengesteld zodat er een rondwandeling mogelijk is. De precieze uitwer-
Kleine bosschages en solitaire bomen en bomenrijen wisselen elkaar af.
energie en de oever krijgt een extensieve recreatieve functie, gericht op
king wordt in een latere fase bepaald in overleg met omwonenden en de
In figuur 2.1 is een impressie gegeven van het projectgebied.
landschap- en natuurbeleving.
gemeente. Te denken valt aan openstelling buiten de lente/zomerperiode, zodat de natuur niet verstoord wordt en voorkomen wordt dat er overloop
De Beldert bestaat uit twee delen, namelijk een noordelijk en het zuidelijk
Drijvend zonnepark
plaats vindt tussen publiek van de Beldert Beach en het plangebied. Hier-
deel. De plas wordt door de ‘Mauriksestraat’ in tweeën gesplitst. De zuide-
Het zonnepark beslaat 10 hectare en het opgesteld vermogen zal circa 18
over zullen gesprekken gevoerd worden tussen initiatiefnemers, omwo-
lijke plas van het recreatiegebied De Beldert wordt reeds intensief recrea-
MWp bedragen. Het zonnepark produceert - uitgaand van een oostwest
nenden en de gemeente.
tief benut. Er bevinden zich o.m. een strand (‘Beldert Beach), een restau-
opstelling - naar verwachting jaarlijks ongeveer 16.500 MWh, genoeg om
rant, een grootschalig speelpark (‘WipeOut’) en een duikcentrum. In te-
circa 6.000 huishoudens van duurzame elektriciteit te voorzien. Met deze
Versterking landschappelijke en ecologische elementen
genstelling tot de zuidelijke plas, wordt de noordelijke plas in de huidige si-
ontwikkeling wordt bijgedragen aan duurzame opwekking van energie. Het
Ter versterking van het Lingelandschap worden er aan de noord- en west-
tuatie niet recreatief gebruikt. Na beëindiging van de zandwinning heeft
zonnepark gaat daarnaast niet ten koste van een bestaande functie. De
zijde van het plangebied bomen en struiken aangeplant. Deze bomen en
hier geen nieuwe ontwikkeling plaatsgevonden, omdat de oevers van de
waterplas vervult in de huidige situatie geen expliciete functie. Door de
struiken worden in clusters aangeplant om aan te sluiten op de huidige parkachtige setting van het gebied. Daarnaast wordt het wandelpad op
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
6
deze manier ingebed in het landschap. Om de biodiversiteit verder te ont-
Zo wordt de biodiversiteit ter plaatse versterkt door de plaatsing van ecolo-
aanbod. Ook hebben de fluctuerende materiaalkosten invloed op de keuze
wikkelen en versterken zal er bloem- en kruidenrijk grasland ontwikkeld in
gische voorzieningen, de aanplant van bomen en struweel en de ontwik-
voor de constructie. Vanwege voorgenoemde omstandigheden is het
de parkzone rondom de waterplas. Dit wordt gedaan middels een passend
keling van bloem- en kruidenrijk grasland.
daarom nodig om in dit stadium een zekere mate van flexibiliteit te behou-
mengsel in te zaaien en spontane ontwikkeling door extensief beheer. Dit
Concreet worden de volgende maatregelen gerealiseerd:
den en de vergunningaanvraag niet toe te spitsen op één leverancier of
is belangrijk voor veel insectensoorten. Ook het plaatsen van de ecolo-
1. Aanplanten bomen en struiken in clusters langs de Beldertseweg;
constructie.
gische voorzieningen, waaronder een oeverzwaluwwand, insectenhotellen
2.
en takkenrillen, helpen bij de versterking van de biodiversiteit. Het zonne-
3. Het realiseren van recreatieve voorzieningen door de aanleg van een
De technische uitwerking van het zonnepark zal daarom onder een pro-
park zal worden gerealiseerd op het water i.c.m. het plaatsen van takken-
wandelpad (semi-verhard, met natuurlijke materialen), een vogelkijk-
gramma van eisen worden uitgevoerd. Deze eisen zijn gedetailleerd ge-
bossen. Hiermee worden er nieuwe paai- en schuilplaatsen voor vissen
hut en een laadbank voor e-bikes;
noeg om het project te toetsen aan alle relevante aspecten van een goede
gestimuleerd. Door de zonnepanelen op de waterplas te ontwikkelen
De ontwikkeling van bloem- en kruidenrijk grasland rondom de plas;
4. Het realiseren van ecologische voorzieningen langs de wandelroute
ruimtelijke ordening. Onderstaand staan deze eisen opgesomd:
wordt de bodemkwaliteit ter plaatse niet aangetast. Daarnaast worden de
door het plaatsen van insectenhotellen, een oeverzwaluw/ ijsvogel-
Maximale hoogtezonnepanelen boven wateroppervlak: 1 meter;
panelen boven het water gerealiseerd en niet erop, om luchtcirculatie de
wand, takkenrillen en vleermuis- en vogelkasten;
Omvang zonnepark is 10 hectare
Gebruik bifacial panelen (lichtdoorlatend) met anti-reflectiecoating;
Hellingshoek panelen tussen 5 en 15 graden;
Minimale afstand tussen zonnepark en oever is 28 meter;
Positionering van het drijvend zonnepark in het water staat vast;
Locatie van inkoopstation, energieopslagsysteem en containers voor
ruimte te geven. Met deze ontwikkelingen komt de ecologische meer-
5. Het realiseren van een drijvend zonnepark met takkenbossen onder
waarde van het initiatief tot stand. Hiermee wordt de biodiversiteit en de ecologische structuur van het gebied versterkt.
2.3
Inpassingsplan
de panelen; 6. Het stimuleren/ ontwikkelen van rietkragen. In de bijlage is een uitgebreide verantwoording te lezen van de landschapskenmerken van het gebied en de keuze voor de gekozen land-
reserveonderdelen op land staat vast;
De landschappelijke inpassing is gebaseerd op de landschappelijke studie
schapsmaatregelen in relatie tot het beleid en ontwerpprincipes. In figuur
Maximale afmetingen van bouwwerken staan vast;
die is verricht naar aanleiding van onderhavig project (zie bijlage 1). Hierbij
2.3 is een uitsnede opgenomen van de beoogde ontwikkeling en de land-
Voor de ontsluiting van het zonnepark voor bouw- en beheerwerk-
is rekening gehouden met verschillende relevante beleidskaders. Het ont-
schappelijke inpassing.
werp van het zonnepark is tot stand gekomen op basis van gesprekken
zaamheden wordt gebruik gemaakt van de bestaande uitweg langs de Mauriksestraat en een nieuw aan te leggen uitweg, eveneens langs de
met de omgeving, gemeente en overige belanghebbenden.
2.4
Technische uitwerking
De inpassingsmaatregelen zetten zoals bovengenoemd in op het verster-
2.4.1
Drijvend zonnepark
ken van de aanwezige landschappelijke elementen en het landschapska-
De bouw van het drijvend zonnepark zal worden aanbesteed aan een
rakter van het gebied de Lingemeren. Dit deel van de Beldert kenmerkt
EPC-partij. Bij de aanbesteding zullen verschillende constructies beoor-
zich door de aanwezigheid van besloten- en open ruimtes, welke worden
deeld worden. Hierbij geldt dat het type drijvende constructie per leveran-
gevormd door een parkachtige setting met bosschages en solitaire bomen
cier verschilt. Welke drijvende constructie gekozen zal worden voor het
en bomenrijen. Door hierop aan te sluiten draagt de ontwikkeling bij aan
zonnepark de Beldert, hangt af van een aantal factoren. In de eerste
2.4.2
de bestaande karakteristiek. Daarnaast wordt er binnen het inpassings-
plaats is dit afhankelijk van de partijen die mee zullen doen aan de aanbe-
Aan de zuidzijde van het plangebied, tussen de waterplas en de Maurikse-
plan ingezet op het versterken van de aanwezige ecologische waarden.
steding. Daarnaast vinden op het gebied van zon-op-water installaties in
straat, wordende ondersteunde voorzieningen op land geplaatst. Deze lo-
raptempo innovatieve ontwikkelingen plaats. De constructies die over een
catie is om de volgende redenen gekozen:
Mauriksestraat In bijlage 8 is een technische uitwerking van deze eisen opgenomen. Hierin zijn dwarsdoorsneden opgenomen van zowel een zuid- als een oostwest opstelling. Ook zijn hierin dwarsdoorsneden opgenomen van alle bouwwerken. Voorzieningen op land
aantal jaar op de markt zijn, kunnen daarom verschillen van het huidige
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
7
clustering van bouwwerken (faciliteiten de Beldert-Zuid staan aan
In de lay-out is ruimte gereserveerd voor twee (grote) transformatoren op
overzijde van weg);
land, mocht gekozen worden voor het land-scenario. De locatie van de
gunstige ligging vóór de dijk die rondom de waterplas is aangelegd
transformatoren in het water-scenario is een kwestie van detail-enginee-
(met het oog op hoge waterstanden);
ring, en zal na gunning van de bouw bepaald kunnen worden. Dit zullen
gunstige ligging t.o.v. kabeltracé.
maximaal 4 tot 6 (kleine) transformatoren zijn.
van een e-mobility laadplein voor transportbedrijven op het bedrijventerrein Medel; 2. teruglevering op het elektriciteitsnet. In de omgeving van het project bevindt zich het 10 kV-onderstation van Tiel.1 De komende jaren wordt dit station uitgebreid en versterkt.
De voorzieningen op land bestaan in ieder geval uit een energieopslag-
2.4.4
systeem, een inkoopstation en twee containers voor reserveonderdelen. In
Wat betreft elektriciteitsafname zijn er twee scenario's mogelijk:
bijlage 8 zijn dwarsdoorsneden van deze onderdelen weergegeven.
1. directe levering aan grootverbruikers in de omgeving. Initiatiefnemers
De locatie van deze voorzieningen is aangegeven in figuur 2.3. Rondom
Elektriciteitsafname
2.5
Conclusie hoofdstuk 2
onderzoeken de mogelijkheden om de opgewekte duurzame energie
Het drijvend-zon project de Beldert biedt méér dan uitsluitend de opwek
direct te leveren aan grootverbruikers in de omgeving (bijv. in de vorm
van duurzame energie. Het gebied rondom de waterplas wordt tegelijker-
deze voorziening wordt hekwerk geplaatst. Om de voorzieningen goed in
tijd ontwikkeld tot een extensief recreatief gebied, gericht op landschaps-
hun omgeving in te passen, wordt het hekwerk begroeid met inheemse
en natuurbeleving en wordt de biodiversiteit in en rondom de plas ver-
klimplanten.
sterkt. Voor het project is een landschappelijke inpassing opgesteld waarin is vastgelegd welke maatregelen worden gerealiseerd, gebaseerd
2.4.3
op de structuurvisie Lingemeren. De inpassingsmaatregelen zetten in op
Transformatoren
Wat betreft transformatoren worden twee scenario’s gehanteerd:
het versterken van de aanwezige landschappelijke elementen en het land-
1. transformatoren worden op de drijvende installatie geplaatst;
schapskarakter van het gebied de Lingemeren. De randvoorwaarden voor
2. transformatoren worden op land bij de overige voorzieningen ge-
de technische uitwerkingen zijn in dit hoofdstuk vastgelegd. Hiermee kan worden ingespeeld op nieuwe (innovatieve) ontwikkeling op het gebied
plaatst.
van zonne-energie. Uitgangspunt is dat alle mogelijke varianten (opstelDeze keuze is gemaakt om de gewenste flexibiliteit te houden met het oog
ling, locatie voorzieningen, energieopslagsysteem) moeten voldoen aan
op de marktuitvraag: leveranciers van drijvende zonneparken bieden ver-
de opgestelde randvoorwaarden. Rekening houdende met de landschap-
schillende toepassingen op dit gebied aan. Daarnaast is deze flexibiliteit
pelijke inpassing, kunnen in de toekomst de functies ecologie, recreatie en
gewenst om te kunnen anticiperen op innovatieve marktontwikkelingen op
duurzame energie opwek- en opslag op evenwichtige wijze bij elkaar op
dit gebied. In bijlage 7 technische gegevens zijn van zowel drijvende
en rondom de waterplas de Beldert Noord komen.
transformatoren als grondgebonden transformatoren dwarsdoorsneden bijgevoegd. Hierbij worden maximale afmetingen gehanteerd. Figuur 2.2: Locatie voorzieningen op land.
1
Indien het zonnepark aangesloten wordt op het elektriciteitsnet, betekent dit overigens niet dat dit ten koste gaat van terugleveringsmogelijkheden van particulieren in de omgeving. Dit komt omdat (grootschalige) zonneparken en zonnepanelen van particulieren niet op hetzelfde spanningsniveau worden aangesloten. Zonnepanelen van particulieren worden aangesloten een laagspanningsring. Een laagspanningsring is via 5/6 MVA stations aangesloten op een middenspanningsring. Deze middenspanningsring is vervolgens aangesloten op een netstation (>10 MVA) waarop wordt overgeschakeld van middenspanning naar hoogspanning. Het zonnepark de Beldert zou direct aangesloten worden op een dergelijk station. Het zonnepark wordt dus op een 'hoger' spanningsniveau aangesloten dan de zonnepanelen van particulieren. Particulieren hebben voornamelijk te maken met spanningsopdrijving. De spanning wordt, door het massaal op wijkniveau installeren van zonnepanelen, door de omvormers opgedreven, hierdoor kunnen de omvormers op de gunstige zonuren uitvallen. Dit dient ter beveiliging van de omvormer zodat deze niet beschadigd kan worden door deze ‘hogere’ spanning. Het zonnepark, met aansluiting op het middenspanningsnet heeft daar geen effect/invloed op.
Daarnaast is ook niet aan de orde dat de teruglevercapaciteit die gereserveerd wordt voor het zonnepark ten koste gaat van de teruglevermogelijkheden van particulieren. De netbeheerder mag kleinverbruik aansluitingen niet ‘verbieden’ om aan te sluiten. Dit terwijl zonneparken slechts kunnen aansluiten indien er voldoende capaciteit beschikbaar is op het elektriciteitsnet, na toestemming van de netbeheerder.
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
8
Figuur 2.3: Uitsnede landschappelijke inpassing. Voor een gro-
tere weergave wordt verwezen naar de bijlagen.
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
9
3
Beleid
In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan het relevante rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid.
3.1
Rijksbeleid
Het realiseren van zon op daken en/of bebouwd gebied is niet voldoende om te kunnen voldoen aan de doelstelling van duurzame energietransitie binnen de gemeente Buren. Het realiseren van zonneparken in het landeten van het gebied niet te veel worden aangetast en de (maatschappelijke)
Nationale Omgevingsvisie
derland. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen we staan, wat daarbij
De ontwikkeling is in lijn met de Nationale Omgevingsvisie.
uitbreiding van het landelijk gastransportnet met een druk van ten minste 40 bar en een diameter van ten minste 45,7 centimeter;
Conclusie
mijnbouwwerken voor opslag van stoffen en daarbij behorende pijpleidingen;
de ontwikkeling in lijn is met de NOVI.
op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Ne-
uitbreidingen van het landelijk hoogspanningsnet op een spanningsniveau van 220 kV of hoger;
meerwaarde in acht wordt genomen. In paragraaf 2.2 is beschreven hoe
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk
overige duurzame energiecentrales met een capaciteit van ten minste 50 MW;
lijk gebied is noodzakelijk. Van belang hierbij is dat de ruimtelijke kwalitei-
met deze principes rekening is gehouden. Geconcludeerd kan worden dat 3.1.1
aanleg of uitbreiding van LNG-installaties met een capaciteit ten minste 4 miljard m3.
Onderhavige ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark met een
de nationale belangen zijn, welke keuzes we maken en welke richting we meegeven aan decentrale keuzes. Die keuzes hangen samen met de toe-
3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
grootte van circa 10 hectare. Op basis van de rijkscoördinatieregeling is
komstbeelden van de fysieke leefomgeving, de maatschappelijke opgaven
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is eind december
het mogelijk dat voor zonneparken met een vermogen groter dan 50 MWp
en economische kansen die daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvi-
2011 in werking getreden. In het Barro zijn de nationale belangen, die juri-
de rijkscoördinatieregeling kan worden toegepast.
sie geeft het Rijk een langetermijnvisie om de grote opgaven aan te pak-
dische borging vereisen, opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking
ken. In de NOVI zijn deze maatschappelijke opgaven samengevat in vier
van de nationale belangen in gemeentelijke ruimtelijke plannen.
Gelet op de omvang van het beoogde zonnepark en het vermogen dat het zonnepark kan opwekken (het zonnepark heeft een vermogen van circa
prioriteiten: 1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;
Conclusie
18 MWp, ruimschoots minder dan 50 MWp) betreft het project geen ont-
2. duurzaam economisch groeipotentieel;
Het Barro heeft geen gevolgen voor dit plan, aangezien er geen nationale
wikkeling die middels de rijkscoördinatieregeling dient te worden gecoördi-
3. sterke en gezonde steden en regio’s;
belangen in het geding zijn en het initiatief zoals beschreven bijdraagt aan
neerd. Het project betreft geen project van nationaal belang.
4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
een cruciale opgave vanuit het rijksbeleid.
Het realiseren van een zonnepark levert daarmee een belangrijke bijdrage
3.1.3
aan een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, welke ook
De rijksoverheid kan bij projecten van nationaal belang de besluitvorming
in 2050 CO2 arm is. Specifiek voor zonneparken is aandacht besteed in
coördineren. Projecten op het gebied van energie-infrastructuur die van
de Uitvoeringsagenda van de NOVI. Hierin wordt gesproken over de voor-
nationaal belang zijn, worden gecoördineerd door de minister van Econo-
3.1.4
keursvolgorde voor energietransitie (zonneladder), namelijk het realiseren
mische Zaken en Klimaat (EZK). De Rijksdienst voor Ondernemend Ne-
Op 28 juni 2019 heeft het kabinet- Rutte III het Klimaatakkoord gepresen-
van zonnepanelen op daken en gevels, onbenutte terreinen in bebouwd
derland (RVO) verzorgt de uitvoering. De wettelijke basis voor rijkscoördi-
teerd. Het Klimaatakkoord is een overeenkomst tussen veel organisaties
gebied, landelijk gebied (stortplaatsen etc.) en vervolgens op landbouw-
natie is te vinden in de Wet ruimtelijke ordening, §3.6.3. De volgende pro-
en bedrijven in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen tegen te
en natuurgronden.
jecten vallen automatisch onder rijkscoördinatie:
gaan. Daarmee wordt de opwarming van de aarde beperkt.
energiecentrales met een capaciteit van ten minste 500 MW;
Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord is de CO2-uitstoot in 2030
windparken met een capaciteit van ten minste 100 MW;
met 49% verminderen vergeleken met 1990. Deze doelstelling is inmid-
Conclusie Rijkscoördinatieregeling
De rijkscoördinatieregeling is niet van toepassing op onderhavige ontwikkeling. Klimaatakkoord
dels bijgesteld naar 55% CO2 reductie in 2030. In 2050 moet de uitstoot
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
10
van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Aan de hand van verschil-
maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet
lende maatregelen en afspraken met diverse sectoren dienen deze doelen
binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voor-
te worden gerealiseerd.
zien.” (artikel 3.1.6 lid 2 Bro).
Voor energie is de afspraak gemaakt dat in 2030 70% van elektriciteit uit
De vraag die moet worden beantwoord, is of de voorgenomen ontwikke-
hernieuwbare bronnen dient te worden gegenereerd. Om dit te bewerk-
ling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Een zonnepark wordt gelet
stelligen zijn dertig regio’s benoemd die de ruimte krijgen om te bepalen
op deze definitie niet beschouwd als een stedelijke ontwikkeling. Zie hier-
hoe zij aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord kunnen voldoen.
voor ook de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 23 januari 2019, ECLI:NL:RVS:2019:178. De ladder voor
Onderhavige ontwikkeling is in lijn met de afspraken uit het Klimaatak-
duurzame verstedelijking is dan ook niet van toepassing op onderhavige
koord. Het zonnepark voorziet in een periode van 30 jaar voor duurzame
ontwikkeling.
(hernieuwbare) energie door middel van zonne-energie. Het levert daarmee een bijdrage aan de landelijke doelstellingen om de CO2-uitstoot te verminderen. Conclusie De ontwikkeling is in lijn met het Klimaatakkoord. 3.1.5
Ladder voor duurzame verstedelijking
Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening) (Bro) opgenomen. De Ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De Ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn. De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
11
3.2
Provinciaal beleid
3.2.2
Omgevingsverordening Gelderland
Provinciale Staten hebben de Omgevingsverordening Gelderland (hierna: 3.2.1
Omgevingsvisie Gelderland
de verordening of de Omgevingsverordening) vastgesteld op 24 septem-
Provinciale Staten hebben op 9 juli 2014 de Omgevingsvisie Gelderland
ber 2014. De verordening wordt regelmatig geactualiseerd. In februari
(hierna: de Omgevingsvisie) vastgesteld. Daarna zijn nog diverse wijzigin-
2022 is de meest recente geconsolideerde versie van de Omgevingsveror-
gen en actualisaties doorgevoerd. Het actuele beleid is opgenomen in de
dening gepubliceerd. De regels in de verordening kunnen betrekking heb-
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland van 19 december 2018. De provincie
ben op het hele provinciale grondgebied, op delen of op gebiedsgerichte
kiest er in de omgevingsvisie voor om vanuit twee hoofddoelen bij te dra-
thema's. Gemeenten moeten binnen een bepaalde termijn hun bestem-
gen aan gemeenschappelijke maatschappelijke opgaven. Deze zijn:
mingsplan afstemmen op de in de verordening opgenomen regels. De re-
een duurzame economische structuur(versterking);
gels in de verordening zijn gebaseerd op de provinciale omgevingsvisie en
het borgen van de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving.
hebben de status van algemeen verbindende voorschriften.
Deze twee hoofddoelen benadrukken de rol en de kerntaken van de pro-
Doorwerking plangebied
vincie als middenbestuur. Zij beïnvloeden elkaar. Economische structuur-
De vernieuwde versie van de Omgevingsverordening Gelderland (Actuali-
versterking vraagt om een aantrekkelijk vestigingsklimaat, een goede be-
satieplan 8) bevat een aantal regels over de plaatsing van zonnevelden in
reikbaarheid en voldoende vestigingsmogelijkheden. Dit betekent ook een
het buitengebied (art. 2.65a). Bij de keuze voor een locatie voor de opwek
aantrekkelijke woon- en leefomgeving met de unieke kwaliteiten van na-
van zonne-energie in buitengebied, dient o.m. rekening gehouden te wor-
tuur, water en landschap in Gelderland. De provinciale hoofddoelen zijn
den met de energiebehoefte, de opwekmogelijkheden op stedelijk gebied
uitgewerkt en vertaald in provinciale ambities, die moeten resulteren in
en op daken, de consequenties voor het elektriciteitsnet en de impact op
een divers, dynamisch en mooi Gelderland.
de ruimtelijke kwaliteit. Ook valt te lezen dat een zonnepark in buitengebied binnen 30 jaar verwijderd dient te worden, waarbij het gemeentebe-
Doorwerking plangebied
stuur vooraf dient te bepalen welke gerealiseerde versterking van de ruim-
In de Omgevingsvisie valt de ambitie te lezen dat Gelderland in 2050
telijke kwaliteit na ontmanteling van het zonnepark in stand moet worden
klimaatneutraal is. Het tussendoel in 2030 betreft 55% broeikasgasreduc-
gehouden. Hieronder wordt per voorwaarde beschreven op welke wijze
tie. Deze doelstellingen worden bereikt door grootschalige besparing en
daarmee rekening gehouden is in onderhavig plan.
opwekking uit verschillende duurzame bronnen van energie, zoals wind,
Figuur 3.1 Themakaart Ruimtelijk beleid (globaal plangebied rood omlijnd)
zon, waterkracht, biomassa en bodemenergie. Met zonnepark de Beldert wordt bijgedragen aan de vergroting van de duurzame energiebronnen in de provincie. Daarnaast heeft de provincie in kaart gebracht waar de opwek van zonne- en windenergie mogelijk is. Deze zijn aangegeven op de Themakaart Ruimtelijk beleid. Hierbinnen valt het plangebied op een gebied waar grote zonneparken mogelijk is, zie figuur 3.1. Hiermee is de voorgenomen ontwikkeling van zonnepark de Beldert in lijn met de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland.
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
12
Artikel 2.65a (gebieden of locaties voor zonneparken)
De Beldert kenmerkt zich door een parkachtige setting. Kleine
ook bijlage 1 landschappelijke inpassing) zal het gebied rondom
1. Als een bestemmingsplan zonneparken in het buitengebied mogelijk
bosschages en solitaire bomen en bomenrijen wisselen elkaar af.
het zonnepark ruimte bieden voor natuur. Daarnaast wordt het re-
maakt, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik
Rietkragen en natuurvriendelijke oevers zijn aanwezig langs de
creatief aanbod van de plas verruimd door de aanleg van een
rekening gehouden met:
rand van de plas. Ruimtelijk ligt het gebied in het rivierenland-
(ecologisch) wandelpad. Voor de ontwikkeling is tevens een land-
a. de bijdrage van zonne-energie aan de lokale energiebehoefte; De gemeente Buren heeft, zoals afgesproken in het Klimaatak-
schap waarbij kleinschaligheid van het landschap tot de land-
schapsplan opgesteld welke als bijlage is toegevoegd aan onder-
schapskenmerken behoort. Door de lage ligging van de waterplas
havige onderbouwing. Hierin worden de uitgangspunten van de
koord en het Gelders Energie Akkoord de doelstelling om in 2030
en de geringe hoogte van de modules (drijver + zonnepaneel) van
ontwikkeling benoemd en wordt beschreven hoe het drijvend zon-
de uitstoot van CO2 met 55% te verminderen ten opzichte van
max. 1 meter, blijft de openheid van de waterplas behouden. In
nepark en de ontwikkeling wordt ingepast in het omliggende land-
1990. In de RES wordt gestreefd naar 0,218 TWh duurzame elek-
combinatie met het doorzetten van de parkachtige setting langs de
schap. Hiernaar wordt dan ook verwezen.
triciteit in 2030 voor de gemeente Buren. Met de ontwikkeling van
oevers wordt ook de kleinschaligheid van het gebied benadrukt. In
de Beldert zal een bijdrage worden geleverd aan de lokale doel-
de inpassing is daarnaast rekening gehouden met een 28 meter
stellingen.
respectzone waarbinnen geen zonnepanelen worden geplaatst.
teitsnet. Mocht er toch op het elektriciteitsnet worden aangesloten:
b. de mogelijkheden om binnen het stedelijk gebied en op daken van
Overigens is de minimale afstand van 28 meter slechts op één
uiterlijk 2025 is de verzwaring van het distributienet van Tiel afge-
gebouwen in die behoefte te voorzien; De ruimte binnen stedelijk gebied en op daken is in de regio be-
plek aanwezig. Het zonnepark bevindt zich vrijwel overal op mini-
rond, waardoor er naar verwachting voldoende capaciteit beschik-
maal 50 meter afstand tot de oevers. Bovendien worden de land-
baar zal zijn. Door realisatie van een energieopslagsysteem, wordt
perkt. Het realiseren van zon op daken en/of bebouwd gebied is
schappelijke kernkwaliteiten rondom de waterplas versterkt door
het net daarnaast zoveel mogelijk ontlast.
niet voldoende om te kunnen voldoen aan de doelstelling van
aanplant van bomenrijen langs de Mauriksestraat en bomenclus-
duurzame energietransitie binnen de gemeente Buren. In de RES 1.0 is vastgelegd dat de aansluitende gemeenten een opgave
c.
ters langs de Beldertseweg.
e. de consequenties voor het elektriciteitsnet; Het uitgangspunt is om geen gebruik te maken van het elektrici-
f.
het huidige grondgebruik. De waterplas vervult in de huidige situatie geen expliciete functie. Met de ontwikkeling zal de waterplas gedeeltelijk worden benut
hebben van 1,2 TWh, verdeeld over zon op dak, zonnevelden en
d. de samenhang met het omringende landschap; Het initiatief sluit goed aan bij de herontwikkeling van het gebied
windturbines. Voor zon op dak wordt in de RES gesproken dat de
Lingemeren. Bij het opstellen van het ontwerp is specifiek reke-
extensieve recreatieve functie, gericht op landschap- en natuurbe-
verwachting is dat er in totaal 0,0301 TWh kan worden opgewekt.
ning gehouden met de Structuurvisie Lingemeren. Het uitgangs-
leving. Hiermee wordt de recreatieve waarde van de plas en de di-
Gelet op de bovengenoemde forse energieopgave, is uitsluitend
punt van de ontwikkeling van Lingemeren is dat er meerwaarde
recte omgeving verhoogd.
de realisatie van zon op daken niet genoeg. Zoals in het voor-
ontstaat voor natuur en landschap. Landschappelijke inpassing
gaande van deze ruimtelijke onderbouwing is weergegeven, be-
van de bestaande en nieuwe plassen moet er voor zorgen dat de
jaar en dat na beëindiging van het gebruik het zonnepark wordt verwij-
draagt de totale oppervlakte van het zonnepark circa 10 ha. Het
waterplassen geen vreemde elementen vormen maar een nieuw
realiseren van een dergelijk omvang (ook qua vermogen) is niet
karakteristiek landschappelijk element. Verder geldt dat het gebied
derd. Na de gebruiksperiode van 30 jaar zal het zonnepark worden ontman-
mogelijk binnen stedelijk gebied, waarbij een gelijkwaardige bij-
ruimte biedt aan diverse functies als recreatie, natuur, landschap-
teld en verwijderd.
drage kan worden geleverd aan de duurzaamheidsdoelstellingen
pelijk wonen, zorg en werken. Met de ontwikkeling wordt de aan-
van de gemeente.
wezige ecologische waarden versterkt, bijvoorbeeld door het
van een zonnepark gerealiseerde versterking van de ruimtelijke kwali-
de gevolgen voor de ruimtelijke kwaliteit van gebieden of locaties
plaatsen van takkenbossen onder de panelen. Zo wordt de biodi-
waar zonneparken mogelijk zijn en de wijze waarop deze kwaliteit
versiteit ter plaatse versterkt door de ontwikkeling van bloem- en
teit na verwijdering van het zonnepark in stand wordt gehouden. De landschappelijke versterkingen (bomenrijen, struweel) zullen ook
behouden of blijvend versterkt kan worden;
kruidenrijk grasland die aansluiten op de rest van de omgeving.
na de exploitatieperiode behouden blijven. De grondeigenaar is hier-
Dit in combinatie met verschillende inrichtingsmaatregelen (zie
mee akkoord. Dit zal in een overeenkomst juridisch geborgd worden.
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
voor de opwek van zonne-energie. Daarnaast krijgt de oever een
2. Het bestemmingsplan verzekert een gebruikstermijn van maximaal 30
3. Het bestemmingsplan bepaalt in welke mate de bij aanleg en gebruik
13
3.3
Regionaal beleid
3.3.1
RES 1.0 Fruitdelta Rivierenland
Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). In 2030 dient de CO2-uitstoot sterk te worden verminderd: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Eén van de afspraken is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. In een Regionale Energiestrategie (RES) beschrijft elke energieregio zijn eigen keuzes. In de RES 1.0 Fruitdelta Rivierenland zijn door acht gemeenten in deze regio, de provincie Gelderland en het Waterschap Rivierenland, in samenwerking met overige betrokkenen, afspraken gemaakt rondom de opwek van duurzame energie. In de RES 1.0 is de ambitie neergelegd om in 2030 1,2 TWH duurzame elektriciteit op te wekken in de regio met een combinatie van zon en wind. Ook de gewenste energiemix is vastgelegd: 191 hectare zon-op-dak, 249 hectare zonnevelden en 49 windturbines. Doorwerking plangebied In de RES 1.0 zijn een aantal zoeklocaties voor de opwek van windenergie opgenomen. Voor zonnevelden zijn geen concrete zoekgebieden aangewezen. Zonnevelden kunnen goed worden ingepast in het landschap, mits locatie en inrichting goed gekozen worden. Gemeenten borgen deze uitgangspunten in hun eigen beleid, zie voor een beschrijving daarvan het landschappelijk inpassingsplan.
In de RES 1.0 valt te lezen dat onder inwoners weinig draagvlak is voor zonnevelden op goede landbouwgronden. De opgave voor zonnevelden (249 hectare) is echter fors, waardoor benutting van landbouwgrond noodzakelijk is. Het zonproject de Beldert biedt een (deel)oplossing: het project levert een significante bijdrage aan de opgave voor zonnevelden, zonder dat landbouwgrond verloren gaat. Conclusie
Figuur 3.2 RES 1.0 kaart Kansrijke gebieden Wind en ontwerpprincipes Zon
De ontwikkeling is in lijn met de RES 1.0 Fruitdelta Rivierenland.
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
14
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Gemeente Buren
Voorgenomen ontwikkeling betreft een drijvend zonnepark dat gecreëerd
beoogd zijn. Deze doelstellingen vormen de bouwstenen voor de gebieds-
wordt op een waterplas. De gemeente zet juist in het gebied ook in op in-
ontwikkeling.
novatieve zonneparken zoals drijvende zonneparken. Voor voorgenomen
In de Omgevingsvisie is de integrale strategische visie voor de fysieke
ontwikkeling is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld (in bijlage 1).
Doorwerking plangebied
leefomgeving beschreven. Als uitgangspunt zijn 6 speerpunten vastge-
De inpassingsmaatregelen zetten in op het versterken van de aanwezige
De locatie van het drijvend zonnepark is gelegen in het gebied ‘De Bel-
legd:
landschappelijke elementen en het landschapskarakter van het gebied.
dert’. Deelgebied De Beldert ligt op de stroomruggen langs de Linge, tus-
1. Evenwichtige groei;
Hiermee sluit de ontwikkeling aan op de eisen die gesteld zijn in de omge-
sen de Grote Brugse Grintweg, golfterrein de Batouwe en de Beldertse-
2. Gezonde en veilige leefomgeving;
vingsvisie gemeente Buren omtrent zonneparken. Het drijvend-zon project
weg/Breedslagseweg. Binnen dit deelgebied liggen twee voormalige
3. Sterke voorzieningen;
de Beldert biedt méér dan uitsluitend de opwek van duurzame energie.
zandwinlocaties: De Beldert Noord en De Beldert Zuid. Het volledige ge-
4. Werken aan kwaliteit;
Het gebied rondom de waterplas wordt tegelijkertijd ontwikkeld tot een ex-
bied is aangewezen als zone met ruimte voor intensieve vormen van re-
5. Naar een multifunctioneel buitengebied;
tensief recreatief gebied, gericht op landschaps- en natuurbeleving. Daar-
creatie zoals verblijfsaccommodaties. In de huidige situatie heeft De Bel-
6. Een duurzame toekomst.
naast wordt bij het zonnepark sterk ingezet op het verbeteren van de bio-
dert Zuid de accent op intensieve recreatie. De Beldert Noord heeft daar-
diversiteit. Verder levert het zonnepark met een opgesteld vermogen van
entegen een meer natuurlijke karakter, die ook enkel voor omwonenden
De gemeente Buren wil voldoen aan het Klimaatakkoord en de klimaatwet,
circa 18 MWp een aanzienlijke bijdrage aan de gemeentelijke doelstelling
bereikbaar is.
en de gemeente heeft zich gecommitteerd aan het Gelders Energie Ak-
hernieuwbare energie 2030.
koord en hiermee ook aan het lokaal opwekken van duurzame energie. De
Het gebied De Beldert-Lingemeren is in de structuurvisie aangewezen als
gemeentelijke ambitie op het gebied van energietransitie is dat de CO2
Conclusie
concentratiegebied voor de ontwikkeling van recreatie en toerisme. Dit ge-
uitstoot door middel van duurzaam opgewekte energie met 55% te vermin-
De ontwikkeling is daarmee in lijn met de Omgevingsvisie Gemeente Bu-
bied is uiterst geschikt voor een verdere ontwikkeling van verblijfsrecreatie
deren ten opzichte van 1990. Het einddoel in 2050 is dat de CO2 uitstoot
ren.
en grootschaligere recreatievoorzieningen. In de structuurvisie wordt het
met 95% wordt verminderd in 2050. Lokale productie van (duurzame) energie is hierbij noodzakelijk.
gebied de Beldert benoemt als gebied waar meer vormen van recreatie 3.4.2
Structuurvisie Lingemeren
Het gebied tussen de zandwinplassen, Lingemeren, wordt gezien als een
een plek kunnen krijgen en zo een bijdrage kan leveren om het gebied ruimtelijk en recreatief aantrekkelijker te maken.
Binnen de omgevingsvisie van de Gemeente Buren wordt er ruimte gebo-
uiterst geschikt gebied voor aanvullende zandwinningslocaties en voor de
den voor het ontwikkelen van zonneparken in het buitengebied. Het ruim-
ontwikkeling van een aaneengesloten recreatieve zone met veel water en
Het drijvend zonnepark wil naast een bijdrage leveren aan de energietran-
telijk ontwerp is essentieel bij de plaatsing van een zonneveld. In dit ont-
natuur. Daarmee worden de huidige zandwinningsplassen veel beter inge-
sitie ook inspelen om de recreatieve mogelijkheden van het gebied. In het
werp moet duidelijk worden hoe rekening gehouden wordt met de land-
past in hun omgeving. In de Structuurvisie Lingemeren is het plangebied
gebied rondom de waterplas wordt extensieve recreatie mogelijk gemaakt.
schappelijke karakteristiek. Naast rekening te houden met de landschap-
daarom aangewezen als ontwikkelingszone voor recreatie en als land-
De zuid, west en noordzijde (gedeeltelijk) worden openbaar toegankelijk.
pelijke, ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van een landschap
schappelijke versterkingszone. Door de zandwinning te koppelen aan wa-
stelt de gemeente als randvoorwaarden, dat zonnevelden 25% van hun
terberging, landschapsversterking, natuurontwikkeling, recreatie, wonen
oppervlakte dienen te gebruiken om de biodiversiteit of landschappelijke
en werken wordt ruimtelijk en maatschappelijk meerwaarde aan het ge-
kwaliteit te vergroten. Daarnaast streven zij naar zonnevelden die een
bied toegevoegd.
dubbelfunctie hebben en voor een efficiënter ruimtegebruik zorgen. Lokale betrokkenheid bij een initiatief is tevens een criterium.
In de visie is een analyse gemaakt van het gebied waarbij de karakteris-
Doorwerking plangebied
tieke kenmerken en elementen zijn benoemd en welke doelstellingen er
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
15
Door deze natuurzone kruist een semi-verhard wandelpad dat met natuurlijke materialen (bijv. houtsnippers of schelpmateriaal) zal worden aangelegd. Het wandelpad voert langs de ecologische voorzieningen waarbij houten paaltjes met QR-code worden geplaatst, waarmee wandelaars informatie kunnen ophalen over de ecologische voorzieningen en het zonnepark. Deze vorm van extensieve recreatie biedt een mooi contrast met de intensieve recreatie van De Beldert Zuid. Met de ontwikkeling van het zonnepark zal met de inpassingsmaatregelen uit het LIP (zie bijlage 1) worden ingezet op het versterken van de aanwezige landschappelijke elementen en het landschapskarakter van het gebied de Lingemeren. Verder wordt ecologische meerwaarde gecreëerd door een aantal maatregelen: de aanplant van bomen en struiken aan de randen en de aanleg van bloem- en kruidenrijk grasland versterken de biodiversiteit en de ecologische structuur. Hiermee draagt de realisatie van het zonnepark bij aan de ambities en doelstellingen vastgesteld in de structuurvisie Lingemeren. Conclusie De ontwikkeling is in lijn met de ‘Structuurvisie Lingemeren’.
Figuur 3.3 Structuurvisiekaart Lingemeren
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
16
3.4.3
Ruimtelijke kaders zon en wind gemeente Buren
Het zon- en windbeleid is op 28 januari 2021 door de raad vastgesteld in de Ruimtelijke kaders zon en wind gemeente Buren. In het plan wordt de eerste schets gegeven met uitgangspunten voor plaatsing en inpassing/toepassing van zonne- en windenergie in de gemeente Buren. Onderhavig initiatief kan aangemerkt worden als een innovatie ontwikkeling, die maximaal 10 hectare mag beslaan. In het beleidskader zijn daarnaast nog verschillende criteria vastgelegd waaraan het zonnepark initiatief dient te voldoen. In de navolgende tabellen wordt hierop verder ingegaan. Algemene criteria
Initiatief
kan toetreden en watervogels kun-
Doorgaande structuren en patro-
Ter versterking van het Lingeland-
nen neerstrijken op de waterplas.
nen in het landschap, zoals water-
schap worden er aan de noord- en
Bij de positionering van het zonne-
gangen, oevers, en bomenrijen.
westzijde van het plangebied bo-
park is daarnaast rekening gehou-
Zichtlijnen en uitzicht vanaf dijken,
men en struiken aangeplant. Deze
den met de watervogel die met
paden en wegen, tussen be-
bomen en struiken worden in clus-
name neerstrijken aan de zuid-
staande bebouwing door.
ters aangeplant om aan te sluiten
westzijde van de waterplas. Dit
op de huidige parkachtige setting
deel van het waterplas zal daarom
van het gebied. Daarnaast wordt
onbedekt blijven. Daarnaast zal de
het wandelpad op deze manier in-
oever van de waterplas worden in-
gebed in het landschap. Hierdoor
gezaaid met bloem- en kruidenrijk
ontstaat er een rustige en natuur-
grasland, worden er nieuwe bo-
lijk beeld. Aanwezige zichtlijnen
menclusters geplaatst en zullen er
over de plas blijven gewaarborgd,
Het initiatief toont aan dat de, ter
Door de beoogde ecologische
ecologische voorzieningen worden
waardoor de beleving voor de re-
plekke bestaande landschappe-
maatregelen zal de biodiversiteit
aangelegd.
creant groter wordt. De structuren
lijke, ecologische en cultuurhistori-
op en rondom de waterplas ver-
sche, kwaliteiten van het gebied
sterkt worden. Gelet op de komlig-
zoveel mogelijk behouden zijn of
ging van de waterplas en de ruime
zelfs versterkt worden. Dat kan ge-
afstand tussen het drijvend zonne-
bied specifiek zijn, zoals het ver-
park en de oevers, zal de open-
schil tussen de oeverwallen en de
heid van het landschap behouden
komgronden.
blijven. Hierbij zullen de zonnepark een maximale hoogte hebben van 1 meter. Daarnaast zal een landschappelijke verbetering plaatsvinden, door de aanbreng van laanbeplanting langs de Beldertseweg.
Zonnepark de Beldert B.V. com-
het einde van hun levensduur zijn
mitteert zich tot een opruimplicht
en er geen nieuw plan voor een
na afloop van de exploitatieperi-
zonneveld wordt ontwikkeld, moet
ode met betrekking tot de infra-
de initiatiefnemer het zonneveld
structuur, de zonnepanelen instal-
Beplantingsvorm en soortkeuze
De beplantingsvorm en soortkeuze
weer opruimen. De ingrepen die
latie en ander toebehoren. Aange-
aansluitend op het landschapstype
is afgestemd op het landschaps-
gedaan zijn met betrekking tot de
plante natuur op de oever zal blij-
van de directe omgeving.
type, op basis van een ecologisch
landschappelijke inpassing dient
ven staan.
zuid richting vormt de hoofdstructuur binnen het landschap.
onderzoek. Zie hiervoor de bijlage. Binnen de inrichting gaan geen
blijven.
structuren tussen landschapsele-
De schaal en perceelgrootte van
De voorwaarden hebben vooral
het landschap.
betrekking op grondgebonden
De waterplas beslaat in totaal 24
van het plangebied moet worden
hectare, waarvan slechts 10 hec-
De hoofdrichting en verkavelings-
ingericht met landschappelijke ele-
tare benut zal worden voor de op-
structuur van het landschap.
menten die de biodiversiteit verg-
wek van zonne-energie. Hierdoor
roten.
blijft ruim voldoende wateropper-
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
struiken in oost-west en noord-
zoveel als mogelijk behouden te
Minimaal 25% van het oppervlak
vlakte onbedekt, zodat zonlicht
van de aan te planten bomen en
Wanneer de zonnepanelen aan
zonneparken. Evengoed past de omvang van het zonnepark (10 hectare) bij de schaal en perceelgrootte van het omliggende landgoed.
menten verloren. Bij aanplant van nieuwe groenstructuren wordt er rekening gehouden met de soortensamenstelling. Denk hierbij aan bes-en vruchtdragend sortiment. De nieuwe groenstructuren en de vegetatie bloem- en kruidenrijk
17
grasland hebben als doel de biodi-
van het landgoed met het land-
Reserveer, waar dat past, ruimte
De waterplas is in de huidige situ-
versiteit te verhogen. In vrijwel het
schap door zichtlijnen en lanen is
voor het maken van in het land-
atie al goed landschappelijk inge-
gehele gebied wordt daarmee krui-
zeer karakteristiek.
schap passende kwalitatief goede
past, door bomenclusters, bomen-
randen.
rijen en struweel. Deze worden
denrijk grasland gerealiseerd en
Bij een logische opstelling van de
De bouw van het drijvend zonne-
panelen is het uitgangspunt om
park zal worden aanbesteed aan
zonnevelden goed landschappelijk
een EPC-partij. Bij de aanbeste-
in te passen in zowel komgronden
ding zullen verschillende construc-
gaande) een passende inpassing
als oeverwallen. Het gaat dan niet
ties beoordeeld worden en daarom
van het zonneveld in het land-
alleen om de uitlijning van de
valt op dit moment niet te voorspe-
Gebruikmaken van gebiedseigen
Met de beplanting wordt er aange-
schap
panelen in de kavel, maar ook om
len welke drijvende constructie ge-
plantensoorten.
sloten op het voorkomend sorti-
de plaatsing van transformator-
bruikt zal worden voor het zonne-
ment vanuit de omgeving, deze
huisjes, het hekwerk, de rand en
park. De oriëntatie van het zonne-
soorten zijn tevens inheems.
dergelijke.
park heeft de mogelijkheid voor
beheerd.
Streef naar (op basis van het voor-
Zie eerdere antwoorden in dit tabel
Beschermde dorps-en stadsgebie-
In de buurt van het plan zijn geen
den en andere cultuurhistorische
beschermde dorps- en stadsgebie-
waarden hebben vaak een
den aanwezig.
relatie met andere landschappe-
een zuidopstelling als oostwest opstelling. Bij een oostwestopstel-
lijke of gebouwde elementen. Ze
ling blijft de structuur van het
vormen samen een systeem
zonnepark in lijn met de verkave-
of een verhaal. Respecteer bij de
lingslijn. Bij een zuidopstelling zal
inpassing de samenhang en bijbe-
niet geheel de structuur worden
horende elementen.
versterkt door aan te leggen groen, bomen en struwelen langs de plas die in lijn zijn met de parkachtige setting van het gebied.
Houd rekening met voldoende
In het ontwerp is rekening gehou-
ruimte voor onderhoud aan be-
den met deze zones. Daarnaast
planting, oevers en watergangen
heeft ook overleg plaatsgevonden
zoals een schouwpad bij A water-
met het waterschap.
gangen van het Waterschap van 4 meter breed.
gevolgd, maar rekening houdende
Maak waar mogelijk de randen
Langs de oever van de waterplas
Bij Natura 2000 gebied en Weide-
De afstand tot de meest nabij ge-
met de zichtlijnen vanuit de aan-
toegankelijk voor wandelaars.
word een kronkelende wandelpa-
vogelgebieden tot een afstand van
legen Natura 2000-gebieden en
grenzende woningen, de inpas-
den aangelegd. Er is gekozen om
1000 meter mogen geen ontwikke-
weidevogelgebieden bedraagt
sing, is dit voor bezoekers en om-
het gebied rondom de waterplas
lingen plaats vinden.
meer dan 1.000 meter.
wonende niet te herleiden. Tevens
gedeeltelijk publiekelijk toeganke-
Bij waterrijke gebieden tot een af-
Het initiatief betreft een innovatief
is de constructie dermate laag
lijk te maken. Het gebied langs de
stand van 1000 meter mogen
zonnepark, een drijvend zonne-
(max. 1 meter hoog) dat er over de
zuid, oost, en noordzijde van de
geen ontwikkelingen plaats
park.
panelen heen gekeken kan wor-
waterplas is jaarrond toegankelijk
den. De definitieve opstelling zal in
voor wandelaars. Dit is een mooie
een later stadium worden bepaald.
verbetering t.o.v. de huidige situa-
vinden Op of aangrenzend aan landgoe-
In de directe omgeving zijn geen
deren: respecteer en versterk de
landgoederen aanwezig.
landgoedbiotoop. De relatie
tie, waarbij het gebied is afgesloten voor publiek. De oostzijde van het plangebied wordt gescheiden van de rest van het gebied door
Ruimtelijke onderbouwing Zonnepark de Beldert
18
een hout hekwerk met (afgesloten)
hekwerk met klimop worden be-
van de bouw van het zonnepark
poort aan twee zijden. Deze keuze
groeid.
zullen de transformatoren op een
is gemaakt om de privacy en wensen van omwonenden te respecteren en natuurontwikkeling onverstoord zijn gang te laten gaan. Uit-
Pesticiden- of herbicidengebruik is
geen pesticiden en herbiciden
niet aan de orde.
worden gebruikt.
gangspunt is dat deze zijde van
Leg waar mogelijk ecologische oe-
Het initiatief betreft een drijvend
het plangebied een bepaalde peri-
vers aan.
zonnepark. Bij het ontwerp is uit-
ode in het jaar wordt opengesteld
voerig rekening gehouden met het
zodat er een rondwandeling moge-
versterken van de biodiversiteit.
logische locatie worden geplaatst. Geluid: Houd rekening met het ge-
De minimale richtafstand van de
luid van de transformatoren.
voorzieningen bedraagt 30 meter.
Plaats het niet te dicht op
Hieraan wordt ruimschoots vol-
bebouwing of andere functies die
daan.
hier hinder van kunnen ondervinden. Duurzaamheid: Kies voor duur-
Bij de bouw van het zonnepark zal
zaamheid in materiaalkeuze, on-
hier aandacht aan worden be-