Bijlage 2 Vooronderzoek accommodatiebeleid gemeente Buren 2021

VOORONDERZOEK ACCOMMODATIEBELEID Gemeente Buren 29 november 2021 In opdracht van de gemeente Buren Uitgevoerd door Mignon Copray en Janine Lenting namens Spectrum

INHOUDSOPGAVE

Inleiding Onze aanpak Bevindingen en kaders Overzichtskaart accommodaties Lienden Ommeren Lingemeer Ingen Beusichem Zoelmond Ravenswaaij Maurik Eck & Wiel Rijswijk Buren Asch Erichem Zoelen Kerk Avezaeth Overige gesprekken Overzichtskaart kerkenlandschap 19 kerkgebouwen Kerkenlandschap

INLEIDING

De opdracht De gemeente Buren heeft zich in haar coalitieakkoord Daadkrachtig en Kerngericht (2020-2022) voorgenomen om nieuw accommodatiebeleid vast te stellen. De gemeente heeft maatschappelijk adviesbureau Spectrum partner met elan ingeschakeld om de bouwstenen te verzamelen waaraan dit accommodatiebeleid moet voldoen. Daartoe is in alle vijftien kernen vraag en aanbod van maatschappelijke accommodaties in beeld gebracht. De opdracht is om tot beleidskaders te komen waarin de behoefte van de inwoners van de verschillende kernen centraal staat. Met een kerngerichte aanpak en vanuit een integraal perspectief. Het gaat om het maatschappelijk vastgoed binnen de domeinen ontmoeting, onderwijs en sport. En het betreft zowel gemeentelijke panden als particulier eigendom. Ook de eigenaren van religieus vastgoed zijn belangrijke gesprekspartners. Tegen de achtergrond van de ontwikkeling van nieuw accommodatiebeleid, speelt het voornemen van het college om een andere bestemming te vinden voor het gemeentehuis. Ook het beheer van ander gemeentelijk vastgoed komt bij voorkeur in handen van andere partijen.

ONZE AANPAK

Onze aanpak Wat we hebben gedaan • We hebben allereerst gesprekken gevoerd met kerken. Aan de hand van deze gesprekken hebben wij het kerkenlandschap in beeld gebracht. • Vervolgens spraken we met de dorpshuizen en de Burense Sport Coöperatie. • Bij een drietal kernen waar meer speelt zijn we, in overleg met de gemeente Buren, de kern in geweest. Dit zijn: Beusichem, Lienden en Buren. Voor de betreffende dorpshuizen hebben wij ook een functiecirkel gemaakt. Een vierde functiecirkel maakten we voor het dorpshuis in Ravenswaaij. Hierbij sluiten we aan bij het huidige accommodatiebeleid waar wordt gewerkt met functiecirkels. • We hebben informatie verzameld per kern vanuit: - de dorpenronde (mei 2019 t/m jan 2020), - het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor gegevens over de scholen, - de regionale rapportage Gezondheidssituatie in gemeente Buren in de vier clusters, van de GGD Gelderland-Zuid, maart 2021. • We hebben kaarten gemaakt met alle maatschappelijke accommodaties • Op basis van alle bronnen hebben we de kansen, uitdagingen en een conclusie omschreven per kern. • Op basis van alle bronnen onze bevindingen genoteerd en daaruit kaders geformuleerd voor nieuw beleid Wat we nog gaan doen • In de kernen die meer aandacht nodig hebben, gaan we met de inwoners op zoek naar nieuwe scenario’s. Dit doen we aan de hand van de kaders die zijn gesteld in dit document.

Bevindingen: Ontmoeting in de kernen garanderen

1. Ontmoeting in de kernen garanderen Iedere kern heeft een of meerdere plekken nodig waar inwoners elkaar ontmoeten en activiteiten met elkaar kunnen organiseren. Dat kan een dorpshuis zijn, maar dat hoeft niet. Ook een school, kerk of voetbalvereniging kan die functie vervullen. Ook een plek buiten kan een ontmoetingsplaats zijn. Het uitgangspunt is niet het gebouw, maar de behoefte van bewoners. Wie uitgaat van de behoefte van bewoners, stelt de vraag: om welke vormen van ontmoeting gaat het dan? Welke faciliteiten en activiteiten zien zij graag in hun kern? Die vraag gaat veel verder dan de beschikbaarheid van ruimtes. En wanneer de inhoud centraal staat, komen ook de kansen om samen te werken in de programmering. Dorpshuizen en ontmoetingsplekken zijn nu veel gericht op het bieden van ruimte, maar zouden veel meer functies kunnen vervullen. Denk aan het organiseren van een koffieochtend, een spreekuurochtend van de huisarts, als gemeente ruimte huren voor diensten, een afhaalpunt voor post of boodschappen etc. De ene activiteit lokt de andere uit: wie er al moet zijn medicijnen af te halen, loopt makkelijker binnen voor mantelzorgondersteuning. Zo wordt een een dorpshuis een Huis van het dorp. De gemeente kan deze ontwikkeling stimuleren en ondersteunen met hun kennis, hun contacten en door het leggen van verbindingen.

Aansluiten bij sociale thema’s is zowel profijtelijk voor inwoners, die zich betrokken voelen bij hun gemeenschap als voor de gemeente die de leefbaarheid ziet verbeteren. Er zijn tal van voorbeelden waar bewoners, al dan niet gebruik makend van hun uitdaagrecht (ook wel Right to challenge), projecten organiseren om bijvoorbeeld zwerfaval op te ruimen of de groenvoorziening van de gemeente overnemen. Als dorpshuizen een functie hebben voor het maatschappelijk belang dan moeten ze wel de middelen hebben voor een gezonde exploitatie. Dat kan óf door subsidie óf door substantiële eigen inkomsten. Wat we zagen: verenigingen die bijeenkomen bij de lokale horeca-exploitant, waar ze - in ruil voor de afname van consumpties - geen zaalhuur betalen. Terwijl het dorpshuis wel een zaalvergoeding moet vragen en vergelijkbare prijzen voor consumpties hanteert. Dan is de keus door een vereniging die geen ondersteuning krijgt snel gemaakt.

Kaders: Ontmoeting in de kernen garanderen

1.

Elke kern heeft een of meerdere plekken nodig waar inwoners elkaar ontmoeten.

2. Benut accommodaties multifunctioneel: zoek de meerwaarde van samenwerking en gezamenlijk programmeren om de kwaliteit van het aanbod te versterken. De gemeente stimuleert en ondersteunt initiatieven van accommodaties die met de kwaliteit van het aanbod aan de slag gaan.

3. De keuze om dorpshuizen en andere accommodaties een maatschappelijke functie toe te wijzen, leidt tot de verplichting om een rendabele exploitatie mogelijk te maken. Om multifunctioneel gebruik te bevorderen wordt, waar mogelijk, soepeler omgegaan met regelgeving.

4. Bewoners hebben te allen tijde de mogelijkheid om gebruik te maken van het Right to challenge en vorm te geven aan toekomstscenario's.

Bevindingen: Beleidsvorming

2.

Beleidsvorming

Scenario’s voor het maatschappelijk vastgoed in de kern kennen veel aspecten: technische, financiële, beheersmatige en inhoudelijke. Maar uiteindelijk draait het om de vraag wat er binnen een accommodatie moet gebeuren. Welke partijen, welke vrijwilligers zijn beschikbaar voor het beheren en organiseren? Het zijn de gebruikers die een accommodatie tot leven brengen, hun inbreng is essentieel. Kijk bij elke accommodatie naar het totaalplaatje en niet alleen naar bijvoorbeeld de bezettingsgraad of de exploitatierekening. Het gaat om de potentie om maatschappelijke waarde te creëren, zoals een visie van het bestuur, de behoefte van inwoners in de kern en de betrokkenheid van de gemeenschap. Het uitgangspunt van de gemeente om maatschappelijk vastgoed af te stoten omdat het geen kerntaak is, kan botsen met het maatschappelijke belang van leefbare kernen. Want wat gebeurt er als een kern de verantwoordelijkheid voor het eigendom en beheer van een accommodatie niet op zich kan nemen? Welk belang weegt dan het zwaarst? Integraal beleid neemt beide aspecten mee. Een accommodatie die overgedragen wordt aan een stichting, brengt voor de bestuurder een onderhoudsplicht mee. Voor de dorpshuizen, die in eerste instantie gericht zijn op het organiseren van activiteiten, is dit een zware verantwoordelijkheid. Dit kan alleen als het gebouw in goede staat verkeert.

En ook dan is een vorm van professionele ondersteuning waarschijnlijk noodzaak. Lang niet alle gebouwen verkeren in goede staat. En deze zijn dus niet zonder meer geschikt voor overdracht. Er is tot nu toe nog geen verbinding gelegd tussen accommodatiebeleid en duurzaamheid. Alleen het gemeentehuis is genoemd als locatie die een voorbeeldfunctie kan vervullen voor verduurzaming. Maar dit geldt ook voor de andere accommodaties: deze gebouwen, die er zijn voor alle inwoners van de gemeente Buren, zijn de perfecte plek om een voorbeeld voor verduurzaming te stellen. De subsidieregeling Aanpassingen gemeenschapsvoorziening van de provincie Gelderland kan daar een stimulans bij zijn. Al met al zijn er meerdere redenen om het afstoten van accommodaties te heroverwegen. Afstoten neemt financiële risico’s niet per definitie weg. Als een stichting omvalt zit de gemeente alsnog met een probleem. We zien al dat veel accommodaties financieel kwetsbaar zijn als het om groot onderhoud gaat en dan naar de gemeente kijken voor een financiële oplossing. De gemeente kan daarentegen ook een stimulerende rol op zich nemen: door mee te denken, ook als de gemeente geen eigenaar is. Door garant te staan, een gunstige lening af te sluiten, of als co-financier op te treden bij een (provinciale) subsidieregeling.

Kaders: Beleidsvorming 5. Betrek de inwoners bij het uitwerken van scenario’s voor het maatschappelijk vastgoed in hun kern. Conform het Plan van Aanpak voor het accommodatiebeleid wordt in deze scenario's in duurzame oplossingen gedacht.

6. Als door het afstoten van een accommodatie de kerntaak leefbaarheid in het gedrang komt, dan is het wenselijk dat de accommodatie in eigendom van de gemeente blijft.

7. Alleen gebouwen die in goede staat van onderhoud verkeren komen in aanmerking voor overdracht aan een stichting met een maatschappelijk belang. Tenzij er een reëel bedrag voor renovatie wordt overeengekomen. 8. Dorpshuizen en andere accommodaties voor ontmoeting binnen én buiten, vervullen een voorbeeldfunctie voor het verduurzamen van locaties. 9. Besef dat de beslissing om maatschappelijk vastgoed zoveel mogelijk af te stoten, geen financiële uitsluit. Wees ook alert op de kansen op het gebied van duurzaamheid, onderhoud en gunstige financiële voorwaarden en regelingen.

Bevindingen: Heldere communicatie

3.

Heldere communicatie, duidelijke afspraken

In de gesprekken die wij gevoerd hebben kwam herhaaldelijk naar voren dat de communicatie van de gemeente te wensen over laat. Kernregisseurs zijn goed bereikbaar als het gaat om het stellen van vragen over het vastgoed, maar de antwoorden laten op zich wachten, een geplande bijeenkomst met bewoners wordt weer afgezegd. Dorpshuisbesturen hebben daardoor het gevoel er alleen voor te staan. Zowel op financieel als op maatschappelijk vlak. Ook blijkt de gemeente geen betrouwbare partner te zijn als het gaat om afspraken. Er is veel onduidelijkheid over gemaakte afspraken, vergoedingen en de toepassing van regels. Onze indruk is dat het contact tussen de accommodaties en de gemeente vooral verloopt via de kernregisseur en dat dit contact hoofdzakelijk gaat over onderhoud en vastgoed. Met het oog op een veranderende toekomst is het belangrijk om veel integraler te werken. Bijvoorbeeld: de voetbalvereniging pakt steeds meer functies op. Dat heeft gevolgen voor het dorpshuis in dezelfde kern. Er is een integrale kijk nodig om de verbindingen te leggen tussen onder andere sport, sociaal en vastgoed.

Kaders: Heldere communicatie

9. Heldere communicatie is essentieel. Vragen verdienen antwoord. Als dat antwoord niet per omgaande te geven is, is het aangeven van een antwoordtermijn de norm voor goed bestuur.

10. Afspraken tussen gemeente en dorpshuizen of ontmoetingsplekken zijn uniform en transparant. Oude afspraken en contracten die niet begrijpelijk en eenduidig zijn, worden met dit oogmerk herzien.

11. Met het oog op de toekomst is een integraal perspectief binnen de gemeente een must.

ACCOMMODATIES

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Sociaal/maatsch. Kerk Sport Speeltuin School Commercieel Kunst en cultuur

LIENDEN

uw bo

Voetbalvereniging de Lienden

Stichting beheer sportpark FC Lienden Eben Haezer-school

r ke

k

ht zic e n e sg or erk ing T rij iak nig pe Mar ere el p Ta rk - ur- v app ir j & e ke de Ster en e pe d ap orm e op BS d H v , D O fé er - Tennisclub Lienden Ca H - Blaaskapel Amitica - Vv Lienden volleybalvereniging - Sportzaal de Lindekamp

Speeltuin Perengaard

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport Speeltuin School

Blommeland + bibliotheek

Commercieel

Kerk Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland

Kunst en cultuur

Het Gildehuis

Het Binnen

e me e g Lin

ten or p s mt o rk

L in

n de n ie

Speeltuin Mariëndaallaan Speeltuin Schuilenburglaan

Healthclub Juliën

Speeltuin Laan van Nieuw Meerten

LIENDEN

5871 inwoners

Dorpenronde - Samenwerking tussen FC Lienden en VV Ingen met de accommodaties - Meer behoefte aan woningbouw voor starters - Nieuwe woonvormen voor senioren, zodat ruimte komt voor starters - Beheer speeltuinen weer terug aan de gemeente - Hoe kan de huisvesting van de basisscholen verbeterd worden?

Rondvraag in de kern Bij de rondvraag in de kern Lienden gaven de meeste mensen aan geen behoefte te hebben aan een dorpshuis. Veel mensen kennen het Gildehuis wel, maar komen daar niet. De mensen komen wel bij de inpandige winkel ‘Second Life’. Er zijn meerdere buurtverenigingen genoemd waar mensen actief zijn en elkaar ontmoeten. Er wordt benoemd dat veel van de activiteiten gericht zijn op ouderen en dat er weinig voor jongere mensen te doen is. Mensen denken bij een ontmoetingsplek vaak aan het Blommeland. Er wordt aangegeven dat er wel interesse is in een activiteit daar, maar dat onduidelijk is voor wie de georganiseerde activiteiten bedoeld zijn.

Kerken De Mariakerk aan de Papestraat 1 is de kerk van de Hervormde Gemeente Lienden. Het is een actieve geloofsgemeenschap met circa 1500 leden. Het Rijksmonumentale kerkgebouw is goed onderhouden. Naast de kerk staat het verenigingsgebouw ‘De open deur’ van de kerk. Dit gebouw wordt beheerd door de vrijwilligers van de kerk. Er wordt niet actief gezocht naar huurders, maar mocht een vereniging in de kern Lienden op zoek zijn naar ruimte dan staat de deur altijd open. De kerktoren is in eigendom van de burgerlijke gemeente Buren. De kerk van de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland wordt alleen gebruikt voor de diensten. Er vinden geen trouwerijen of bruiloften plaats en ook wordt het gebouw niet multifunctioneel gebruikt. De geloofsgemeenschap bestaat uit circa 170 leden.

LIENDEN

5871 inwoners

School (rapport IHP)

In Lienden zijn twee basisscholen gehuisvest: De Sterappel en de Eben Haëzerschool. De Sterappel is gehuisvest in een gebouw uit 1955 en de Eben Haëzerschool is gehuisvest in een gebouw uit 1975. Uit de leerlingenprognose blijkt dat het leerlingenaantal van de scholen samen stabiel is rond de 430. Basisschool de Sterappel heeft een groot ruimteoverschot van 800 m2 bvo. De Sterappel heeft 250 m2 verhuurd aan kinderopvangorganisatie SKLM. Bij de Eben Haëzerschool is er sprake van een ruimtetekort in de school. Formeel is er recht op uitbreiding van de school. De twee gebouwen samen hebben voldoende capaciteit voor het huisvesten van deze leerlingen. Er is sprake van een formele leegstand in de kern Lienden van ongeveer 800 m2 bvo.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) ZUIDOOST Weinig* volwassenen hebben moeite met rondkomen. Veel senioren hebben alleen AOW. Veel volwassenen zijn mantelzorger. Veel volwassen hebben een geloof dat veel voor hen betekent. Minder kinderen gaan zelf fietsend of lopend naar school. Ouders missen een veilige speelplek voor de kinderen om buiten te spelen. Meer jongeren bewegen voldoende, niet allemaal bij sportclub. Veel volwassenen met overgewicht. Veel kinderen met een verhoogd risico op psychosociale problemen en veel ouders die zich zorgen maken over faalangst. Relatief minder jongeren voelen zich (zeer) vaak gestrest. Weinig ouderen wonen alleen. *) weinig of veel ten opzichte van het gemiddelde in de regio Gelderland-Zuid.

LIENDEN

5871 inwoners

Buurtgebouw Binnen Buurtgebouw Het Binnen is alleen toegankelijk voor de eigen leden. Kinderen kunnen lid worden van de vereniging waardoor ze mee kunnen doen aan alle knutselactiviteiten, kinderdisco, sinterklaasviering etc. Er is vanuit het Buurtgebouw geen interesse in verhuur aan andere verenigingen omdat dit gedoe oplevert met de planning/bezetting. Wel zijn nieuwe leden altijd welkom. Financieel is het vanwege corona lastig om rond te komen. Hopelijk komen de activiteiten weer snel op gang.

Beheer, financiën, risico’s: Locatie en activiteiten worden gedaan door 1 persoon. Zeer kwetsbaar als deze wegvalt. Financieel is het zwaar na corona.

Functiecirkel

Bereik: Hoofdzakelijk gericht op 1 doelgroep: kinderen.

Gebruik: zeer lage bezetting. Activiteiten zouden stoppen als eigenaar stopt.

ONTWIKKELPOTENTIE • Samenwerking in het dorp • Fysieke kenmerken • Organisatie en beheer

Samenhang/samenwerking: uitsluitend open voor eigen activiteiten. Maar een enkel uurtje per week/2 weken.

Maatschappelijke context: er is geen behoefte aan een dorpshuis in Lienden. Het Buurtgebouw is niet toegankelijk voor niet-leden.

Fysieke kenmerken: uiterlijk niet aantrekkelijk, locatie moeilijk te vinden. Sociale opgave: geen directe link met gemeentebeleid

LIENDEN

5871 inwoners

Het Gildehuis Lienden Het Gildehuis is in eigendom van de gemeente en wordt beheerd door stichting Beheer Gildehuis. De ambitie van de stichting is om het gebouw te behouden voor de verenigingen die er nu gebruik van maken, verder stellen ze zich geen doelen. De belangrijkste gebruikers zijn de biljartvereniging en het Rode Kruis. Om het financieel te redden wordt het kantoor gebruikt door de prikpost en wordt een deel van het gebouw verhuurd aan Second Life. Ook huurt Welzijn Rivierstroom ruimte voor een financieel spreekuur.

Beheer, financiën, risico’s: Beperkte ambitie van de stichting. Gebruik: Redelijke bezetting. Gebruikers zijn mogelijk op andere locaties onder te brengen.

Fysieke kenmerken: uiterlijk niet aantrekkelijk, gebouw slecht onderhouden.

Functiecirkel

De biljartvereniging is de belangrijkste gebruiker en fungeert tevens als ontmoetingsfunctie. Het maatschappelijk belang van dit dorpshuis is laag doordat het vooral is gericht op het behoud van 1 vereniging. Het gebouw is in een slechte onderhoudsstaat. Er is al 6 jaar lekkage en ook de kozijnen zijn aan het wegrotten.

ONTWIKKELPOTENTIE Bereik: Samenwerking in het dorp Hoofdzakelijk gericht op 1 gebruiker: • • Fysieke kenmerken biljartvereniging. • Organisatie en beheer

Samenhang/samenwerking: Open voor biljartvereniging en de samenwerkingspartners. Doen zelf geen programmering.

Maatschappelijke context: er is geen behoefte aan een dorpshuis in Lienden. Het Gildehuis wordt niet beschouwd als dorpshuis. Leefbaarheid: bij verdwijnen van deze locatie zal het met name impact hebben op de gebruikers van de biljartclub en onderhuurders.

LIENDEN

5871 inwoners

matig

Uitdagingen Zowel het Gildehuis als buurtgebouw Het Binnen richten zich op een beperkte doelgroep als maatschappelijke accommodatie. Beide gebouwen worden door de inwoners niet gezien als een dorpshuis dat uitnodigend is en waar iedereen welkom is. Beide locaties hebben ook niet de ambitie om dit na te streven.

Conclusie Lienden heeft momenteel geen centraal dorpshuis. Vanuit onze gesprekken in de kern wordt dit ook niet gemist. Er zijn meerdere plekken waar mensen elkaar nu ontmoeten.

Het Gildehuis vervult een kleine maatschappelijk functie. Daarnaast is het verouderd en heeft het een behoorlijk achterstallig onderhoud. De vraag is of een investering om het gebouw op te knappen opweegt tevens de maatschappelijke opbrengst.

Gezien de beperkte maatschappelijke waarde van het Gildehuis willen wij adviseren om met de verenigingen in het Gildehuis in gesprek te gaan. Nader onderzoek is nodig om te bepalen wat het beste scenario is voor het Gildehuis. Een mogelijk scenario is het Gildehuis verkopen en samen met de verenigingen zoeken naar plekken waar hun activiteiten ondergebracht kunnen worden.

Kansen In gesprekken werd Blommeland als maatschappelijk accommodatie vaak genoemd. Naast dat er een zorginstelling is gevestigd, zijn er functies aanwezig om elkaar te ontmoeten. Zoals een bieb en een repair café. Mogelijk is dit een plek om elkaar meer te gaan ontmoeten.

OMMEREN LEGENDA

Speeltuin Canadalaan

Open voor multifunctioneel gebruik

Buurtvereniging de Breipot

! 1 functie

De Bron gemeenschapshuis Nederlands Hervormde kerk

Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport Speeltuin School Commercieel

Kleiduivenschietvereniging ‘de Betuwe’

OBS de Meent

Streekmuseum Baron van Brakel

Gymzaal Ommeren

Appelcafé Gruun

Kunst en cultuur

Paardensportvereniging De Margrietruiters

Forellenvijver De Kamphoeve

OMMEREN

716 inwoners

Dorpenronde - Meer behoefte aan woningen voor jongeren en levensloopbestendige woningen. - Er zou meer sturing mogen komen op de huisvesting van arbeidsmigranten. En hoe kunnen we hen betrekken bij de gemeenschap?

Kerk De kerk in Ommeren is van de Hervormde Gemeente Ommeren. Zij hebben een samenwerkingsverband met de kerken in Maurik, Eck&Wiel, Ingen en Echteld. De kerk is nog steeds een levende gemeente en de financiële situatie is gezond. Van sluiting of verkoop is de komende jaren geen sprake. Naast de kerk ligt het gemeenschapshuis De Bron. Deze wordt onder andere gebruikt voor de kinderkerk en de vrouwenvereniging.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) ZUIDOOST Weinig* volwassenen hebben moeite met rondkomen. Veel senioren hebben alleen AOW. Veel volwassenen zijn mantelzorger. Veel volwassen hebben een geloof dat veel voor hen betekent. Minder kinderen gaan zelf fietsend of lopend naar school. Ouders missen een veilige speelplek voor de kinderen om buiten te spelen. Meer jongeren bewegen voldoende, niet allemaal bij sportclub. Veel volwassenen met overgewicht. Veel kinderen met een verhoogd risico op psychosociale problemen en veel ouders die zich zorgen maken over faalangst. Relatief minder jongeren voelen zich (zeer) vaak gestrest. Weinig ouderen wonen alleen. *

) weinig of veel ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

OMMEREN

716 inwoners

Buurtvereniging de Breipot

Buurtvereniging de Breipot bestaat bijna 50 jaar en heeft het gebouw de Breipot en de naastgelegen speeltuin in eigendom. De vereniging bestaat uit 168 leden, waarvan 50% nog woont in Ommeren. Er vinden diverse activiteiten plaats in de Breipot voor leden en niet-leden zoals: kaarten, dansles en bingo. Ook vinden er veel kinderactiviteiten plaats. Van oudsher was de buurtvereniging bedoeld voor een deel van Ommeren. Op dit moment is de buurtvereniging aan het heroverwegen of heel Ommeren lid kan worden. Wel zijn de meeste activiteiten al beschikbaar voor leden en niet-leden. De buurtvereniging staat open voor bijvoorbeeld een samenwerking met Welzijn Rivierstroom. Momenteel is het gebouw daar niet geschikt voor omdat het geen beeldscherm en internet heeft.

School (rapport IHP) In de basisschool de Meent is sprake van formele leegstand van maximaal 300 m2 bvo. De school heeft minder leerlingen dan de opheffingsnorm van 54 leerlingen en wordt in stand gehouden middels toepassing van de gemiddelde schoolgrootte. Investeringen in het gebouw zijn op basis van een ongewisse toekomst binnen de looptijd van het IHP niet toekomstbestendig en duurzaam en daarmee niet aan de orde. Een duurzame en toekomstbestendige oplossing voor deze school kan gezocht worden in combinatie met vervangende huisvesting voor de scholen in Lienden. Dit zou voor De Meent een fusie met De Sterappel kunnen betekenen.

OMMEREN

voldoende

Uitdagingen De vrijwilligers van de buurtvereniging de Breipot worden ouder en daardoor neemt het aantal vrijwilligers af. Een groot deel van de leden van buurtvereniging de Breipot woont niet meer in Ommeren. Kansen De inwoners van Ommeren kunnen nog niet allemaal lid worden van de vereniging. Door dit open te stellen creëer je een nieuwe impuls aan de vereniging en het gebouw. Daarnaast kan gedacht worden aan een speciale activiteit voor arbeidsmigranten om deze doelgroep te betrekken bij de gemeenschap. De basisschool heeft veel ruimteoverschot. Wellicht zijn er mogelijkheden om een deel van de ruimten te verhuren.

Conclusie De kern Ommeren heeft meerdere gebouwen waar ruimten gebruikt worden voor maatschappelijke activiteiten: de Breipot, Appelcafé Gruun, streekmuseum, kleiduivenvereniging, gemeenschapshuis De Bron (van de kerk), paardensportvereniging, maar ook de gymzaal (turnen en tafeltennis). Het is belangrijk om als kern het totaal aan maatschappelijke ruimten en activiteiten af te stemmen met elkaar, om te voorkomen dat er ongewenste concurrentie ontstaat of dat er teveel ruimten zijn. Op basis van ons gesprek met de Breipot hebben we de indruk dat het nu goed gaat het totaalaanbod.

LINGEMEER

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport Speeltuin

Speeltuin Belangenvereniging Lingemeer Speeltuin Echteldse singel – Belangenvereniging Lingemeer

School

Cafetaria de Vogelenzang

Commercieel Kunst en cultuur

Manege Lingezicht

LINGEMEER

716 inwoners

Lingemeer Dorpenronde Lingemeer - Duidelijke visie op energiewinning, nu lijken er allerlei ad hoc initiatieven op te komen voor zonnevelden en windmolens. - Een heldere, gezamenlijke groenvoorziening in het dorp.

Belangenvereniging Villapark Lingemeer De belangenvereniging Villapark Lingemeer zet zich in voor de belangen van de bewoners van het Lingemeer. Dit doen zij vanuit verschillende werkgroepen: Lingemeer Veilig, AED's en Speeltuinen. Lingemeer is opgezet als een recreatiepark met 400 recreatiewoningen. Inmiddels zijn deze allen gelegaliseerd tot woningen. Lingemeer heeft verder geen andere bebouwing. Lingemeer heeft geen voorzieningen om elkaar te ontmoeten en dit wordt gemist volgens de belangenvereniging Lingemeer. Zij zouden graag ergens een gemeenschappelijke ruimte hebben om de leefbaarheid in Lingemeer te bevorderen. Er worden af en toe activiteiten georganiseerd om elkaar te ontmoeten. Zo is er een Elfstedentocht geweest op het meer, jeu de boules gespeeld en een buurtbarbecue georganiseerd.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) ZUIDOOST Weinig* volwassenen hebben moeite met rondkomen. Veel senioren hebben alleen AOW. Veel volwassenen zijn mantelzorger. Veel volwassen hebben een geloof dat veel voor hen betekent. Minder kinderen gaan zelf fietsend of lopend naar school. Ouders missen een veilige speelplek voor de kinderen om buiten te spelen. Meer jongeren bewegen voldoende, niet allemaal bij sportclub. Veel volwassenen met overgewicht. Veel kinderen met een verhoogd risico op psychosociale problemen en veel ouders die zich zorgen maken over faalangst. Relatief minder jongeren voelen zich (zeer) vaak gestrest. Weinig ouderen wonen alleen. *) meer of minder ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

LINGEMEER

matig

Uitdagingen Er is geen centrale plek waar inwoners elkaar binnen Lingemeer kunnen ontmoeten

Kansen Er is een actieve belangenvereniging die graag meer ontmoeting teweeg wil brengen.

Conclusie Lingemeer heeft geen voorzieningen om elkaar te ontmoeten en dit wordt gemist volgens de belangenvereniging Lingemeer. Zij zouden graag een gemeenschappelijke ruimte ergens hebben om de leefbaarheid in Lingemeer te bevorderen. De enige manier om nu samen te komen is in de speeltuintjes. Het zou fijn zijn als de gemeente in het bestemmingsplan rekening kan houden met een maatschappelijke bestemming in Lingemeer (langs de randen waar nu ontwikkelingen zijn) of kan bijdragen aan de realisatie van een ontmoetingsplek.

INGEN LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Sociaal/maatschappelijk

Postduivenvereniging De Postduif

Kerk Sport

Voetbalvereniging Ingense Sportclub

Speeltuin School

gymzaal

OBS De Regenboog

Commercieel Kunst en cultuur

Speeltuin Tabaksland Ingen Sint Lambertuskerk Ingen Dorpshuis In de Gaard Speeltuin de Fruitgang

INGEN

2275 inwoners

Dorpenronde - Veel inwoners geven aan dat er meer activiteiten plaats kunnen vinden in Ingen, met name voor ouderen. - Er is behoefte aan woongroepen/woonboerderij voor senioren en/of gezinnen. - Leegstand tegengaan (Dorps- en Rijnstraat). - (mobiel) pinautomaat.

Lambertuskerk van de Hervormde gemeente Ingen De Hervormde Gemeente te Ingen maakt deel uit van de Protestantse Kerk Nederland. Ze hebben een samenwerkingsverband met de kerken in Eck&Wiel, Maurik, Ommeren en Echteld. Er komen voldoende kerkgangers naar de kerk en ook de financiën zijn op orde. De verwachting is dat dit voorlopig zo blijft. De kerkelijke gemeente staat open voor medegebruik in het kerkgebouw. De kerk is geschikt voor (grote) uitvaarten, (kunst)tentoonstellingen, concerten etc. Ze willen het kerkgebouw als cultureel erfgoed graag delen met de inwoners. Ze willen niet concurreren met het dorpshuis. Ze zouden graag mee willen werken aan een fiets- en kunstroute langs de kerkgebouwen en dorpshuizen in Buren. De kerktoren is in eigendom van de gemeente Buren. Graag zouden ze hier een zendmast in willen plaatsen.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDOOST Relatief veel* praktisch opgeleide inwoners. Veel volwassenen hebben fulltime baan en veel senioren die alleen AOW hebben. Veel ouders hebben geen financiële buffer en laten door geldgebrek hun kind niet naar KDV of speelzaal gaan. De bibliotheek wordt ook hier door veel ouders gemist. Veel inwoners zijn actief met vrijwilligerswerk, activiteiten bij vereniging en/of kerk. Weinig volwassenen zeggen voldoende tijd te kunnen besteden aan dingen die belangrijk zijn, ze geven een onvoldoende voor geluk. Senioren doen minder vrijwilligerswerk en minder vaak recreatieve of culturele activiteiten. Jongeren zijn relatief vaker ontevreden over mogelijkheden om zelf buiten te sporten of bij een club of vereniging. Ze voelen zich vaak gestrest. Ook zijn ze ontevreden over hangplekken en over het contact met buurtgenoten. Kinderen bewegen relatief veel. Ouders zijn vaker ontevreden over de buurt: niet kindvriendelijk, te veel verkeer, te weinig (veilige) speelplekken. *) meer of minder ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

INGEN

2275 inwoners

Dorpshuis In de Gaard Stichting In de Gaard is eigenaar van het dorpshuis. De grond is in erfpacht uitgegeven door kerk en als de stichting het niet redt, dan komt het gebouw in eigendom van de kerk. De stichting heeft de ambitie om van het dorpshuis een thuis te maken voor alle Ingense activiteiten. Het dorpshuis is met name doordeweeks bezet in de middag en de avond. Vaste gebruikers/activiteiten: de harmonievereniging Kunst na Arbeid, dans- en yogalessen, seniorengym, muzieklessen, koersbal en kinderkerk. Ook vinden er diverse incidentele activiteiten plaats en kan de ruimte gebruikt worden voor uitvaarten. De doelgroep is met name dezelfde groep senioren.

School (rapport IHP) In Ingen is basisschool De Regenboog gevestigd. De Regenboog is gehuisvest in een gebouw uit 2001. Uit de leerlingenprognose blijkt dat voor de school een relatief stabiel leerlingenaantal van rond de 120 geprognosticeerd wordt. Er is in het gebouw sprake van een formele leegstand van zo’n 250 m2 bvo.

Het dorpshuis heeft het financieel lastig sinds corona en ook het oplopende papierwerk dat betrokkenen moeten regelen schrikt potentiële vrijwilligers af. Het beheer/bestuur kan naar een hoger niveau gebracht worden. Na de eenmalige financiële impuls bij de bouw van het gebouw, heeft de gemeente geen betrokkenheid meer getoond. Naast financiële steun mag de gemeente ook meer betrokkenheid tonen vanuit hun rol rondom leefbaarheid.

Tip Onderzoek of een geldmaat mogelijk is in het dorpshuis.

Tijdens een gesprek kwam het idee naar voren om net als de sportkoepel, een dorpshuizenkoepel op te zetten. Met als doel om ervaringen en kennis te delen.

De geldautomaten van ABN AMRO, ING en Rabobank maken plaats voor de geldautomaten van Geldmaat. Deze automaten worden gelijkmatiger over Nederland verspreid zodat iedereen gemakkelijk geld kan blijven opnemen en storten. Zie ook: www.geldmaat.nl

INGEN

voldoende

Uitdagingen De financiële positie en bezetting van het dorpshuis In de Gaard kan beter. Nu ligt de focus op het onderdak bieden aan activiteiten. Door actief te gaan programmeren en het dorpshuis ook open te stellen voor vrije inloop, kan het een grotere maatschappelijke bijdrage gaan leveren. Er kan nog actiever worden samengewerkt met zorgpartijen of andere ondernemers/initiatieven in de buurt. Hoe kan je bijdragen aan sociale opgaven van de gemeente? Kansen Café/restaurant ons Hoekje in Ingen staat momenteel te koop. Van dit café maakten de schietvereniging de Batavier en de dartclub gebruik. Voor het dorpshuis maar ook de andere maatschappelijke locaties is het goed om dit soort verenigingen te benaderen om gezamenlijk te zoeken naar een ruimteoplossing. Dit soort kansen kan je meenemen in een totaalplan voor de kern Ingen. Een goeie missie en visie voor het dorpshuis kan bijdragen aan het verhogen van de leefbaarheid in de kern.

Conclusie Naast het dorpshuis is ook de voetbalvereniging bezig met plannen voor medegebruik. Daarnaast heeft de school te maken met leegstand en heeft de postduivenvereniging een eigen gebouw. De kans bestaat dat in de kern Ingen de verschillende locaties met elkaar gaan concurreren op het gebied van ruimte aanbieden voor maatschappelijke activiteiten. Onderlinge afstemming over het aanbod en je doelgroep is hierin belangrijk. Hoe kijkt de kern Ingen hier tegenaan? Kan je samen naar het totaalaanbod kijken in het belang van de kern. Hoe kan je samenwerken en niet elkaars concurrent worden?

BEUSICHEM

Tennisvereniging De Bongerd Jeu de Boules Club

Speeltuin De Wielstraat 6 Dorpshuis 't Zoetzand

Sport & Event Center Beusichem

Theater het Heerenlogement

Voetbalvereniging B.Z.S.

OBS Prins Willem Alexander

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

Sint Johannes de Doperkerk

!

1 functie Sociaal/maatschappelijk

Speeltuin J.H. Knobboutstraat

Kerk Sport Speeltuin

B

ee M e d lub c ch ea

nt

School Commercieel Kunst en cultuur

BEUSICHEM

Jeu de Boules Club

Tennisvereniging De Bongerd

Gymzaal De Wielstraat 6

Dorpshuis 't Zoetzand

OBS Prins Willem Alexander

Voetbalvereniging B.Z.S.

Sport & Event Center Beusichem LEGENDA

Theater het Heerenlogement

Open voor multifunctioneel gebruik

Sint Johannes de Doperkerk

!

Beachclub de Meent

1 functie Sociaal/maatschappelijk

Speeltuin J.H. Knobboutstraat

Kerk Sport Speeltuin School Commercieel Kunst en cultuur

BEUSICHEM

716 inwoners

Dorpenronde - Het voorzieningenniveau is hoog. - Er zijn sterke en sociale evenementen in het dorp. - Dorpshuis ’t Zoetzand mag de huiskamer worden van Beusichem, waarbij jong & oud participeert. - ’t Zoetzand functioneert goed voor verenigingen, wel wordt het gebouw als redelijk besloten ervaren. Het fungeert niet als laagdrempelige inloop voor de meeste mensen. Een bibliotheek zou hierbij bijvoorbeeld kunnen helpen. - Voor de jeugd zijn De Meent en het sport & event center echt goede voorzieningen. - Kan de Hof van Beusichem meer een ontmoetingsplek worden? De ruimte is er, maar staat leeg (benedenverdieping).

Johannes de Doperkerk De kerk valt onder de Protestantse Kerk Nederland (PKN) en heeft één bestuur samen met Zoelmond. Het gebouw is in goede conditie. Ze organiseren elk jaar een feestmarkt om geld in te zamelen voor het onderhoud van de kerk. Er is een commissie kerk en dorp. De commissie heeft als doel om mensen met elkaar te verbinden. Zij leggen contacten met groepen/verenigingen zoals tennis en theater. Concreet beleid van laatste tijd is om mensen vooral welkom te heten en veel naar buiten te treden. In Beusichem zijn veel concerten in de kerk.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDWEST Minder* volwassenen hebben een fulltime betaalde baan, meer volwassenen zijn fulltime huisvrouw/huisman. Ouders zijn minder vaak laagopgeleid. Minder inwoners hebben financiële problemen, vaker is er geld voor een onverwacht noodzakelijke uitgave. Er wordt meer voorgelezen. Wel valt het hoge percentage ouders op dat een bibliotheek in de buurt mist. Er zijn minder mantelzorgers. Meer senioren ondernemen wekelijks recreatieve en/of culturele activiteiten. Gezonde levenstijl: Meer kinderen zijn lid van een sportclub. Wel geven meer ouders aan dat er te weinig speelplekken zijn om buiten te spelen. Sociale ontmoetingen Minder volwassenen voor wie onvoldoende geld een reden is om geen lid te worden van een vereniging. *) meer of minder ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

BEUSICHEM

716 inwoners

School (rapport IHP) In Beusichem is de Prins Willem Alexanderschool gevestigd. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1971 dat in 2015 volledig is gerenoveerd. Het leerlingenaantal op deze school daalt iets, waarna het stabiel blijft rond de 230 leerlingen. In het gebouw is op termijn sprake van een formele leegstand van ruim 500 m2 bvo. Eén lokaal is verhuurd aan kinderopvangorganisatie SKLM. Rondvraag in de kern In Beusichem is aan inwoners gevraagd op welke plekken zij ontmoeten en hoe zij naar het Zoetzand kijken. Veel inwoners kennen het Zoetzand en komen hier ook wel eens. Sommigen bezoeken het Zoetzand een enkele keer per jaar, anderen zijn er meerdere keren per week te vinden. Inwoners geven aan dat het Zoetzand een belangrijke functie heeft voor het dorp. Zij zien dat het Zoetzand een bindende factor is het dorp.

BEUSICHEM

716 inwoners

Dorpshuis ’t Zoetzand Er vinden veel maatschappelijke activiteiten plaats in het dorpshuis. Vooral de avonden zijn goed bezet. Er zijn ongeveer 30 vrijwilligers actief. Er bestaat bij het dorpshuis onduidelijkheid over welke afspraken er precies zijn met de gemeente. Er moet groot onderhoud gepleegd worden, maar het is niet duidelijk wat de gemeente met het pand wil en welke rol zij daarin nemen. Het dorpshuis geeft aan niet al het onderhoud voor eigen rekening te kunnen nemen.

ONTWIKKELPOTENTIE • Samenwerking in het dorp • Fysieke kenmerken • Organisatie en beheer

Er is veel ruimte overdag. Het bestuur staat open voor samenwerking met bijvoorbeeld een zorgpartij of samengaan met een andere partij mits er voldoende ruimte blijft voor de verenigingen. beheer, financiën, risico’s Er staat een goed bestuur en een goede beheerder. Financieel gaat het goed, mits er geen grote uitgaven gedaan hoeven te worden.

Gebruik Veel verenigingen weten de weg te vinden. Wel is er nog meer mogelijk overdag.

fysieke kenmerken Het pand is in potentie zeer geschikt door de diverse zalen. Er is echter veel achterstallig onderhoud.

Functiecirkel

Bereik Er worden diverse leeftijdssgroepen bereikt. Inwoners in het dorp geven aan het Zoetzand te kennen en er te komen.

samenhang/samenwerking De accommodatie is nu uitsluitend open tijdens activiteiten. De samenwerking kan nog versterkt worden, maar het bestuur van ‘t Zoetzand wil wel samenwerken.

maatschappelijke context Er is een grote behoefte aan een accommodatie als ‘t Zoetzand. Er zijn diverse vrijwilligers actief en veel verenigingen hebben een plek. sociale opgave Door middel van o.a. kinderactiviteiten en ontmoetingsmomenten voor ouderen versterken zij de leefbaarheid in het dorp.

BEUSICHEM

redelijk

Uitdagingen Voor het dorpshuis blijft het een uitdaging om voldoende vrijwilligers te vinden/behouden. Dorpshuis ’t Zoetzand is toe aan een upgrade. Niet alleen qua uitstraling maar ook met betrekking tot duurzaamheid. Kansen De kerk treedt steeds meer naar buiten en wil een maatschappelijke rol in het dorp spelen. Dorpshuis ’t Zoetzand vervult een grote maatschappelijke functie. Daarnaast staat het open voor nieuwe mogelijkheden en samenwerkingen.

Conclusie Het gebouw van het Zoetzand is sterk verouderd. Er wordt de komende jaren verwacht dat grotere investeringen nodig zijn. Het bestuur van het Zoetzand staat open om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om samen te gaan met een andere vereniging of om een grotere (zorg)partij te huisvesten in het Zoetzand. Er zijn veel verschillende mogelijkheden wat betreft samenwerking onderling, maar er ligt nu nog geen concrete optie. Uit de verschillende gesprekken is naar voren gekomen dat er een groot draagvlak is voor een dorpshuis. Voor Beusichem zijn nog geen scenario’s ontwikkeld. Ons voorstel is om de scenario’s in Beusichem te ontwikkelen met het Zoetzand, Beusichem Leeft en andere betrokken partijen. Wij denken dat er meer gesprekken nodig zijn om samen met de betrokken partijen scenario’s op te kunnen stellen en de mogelijke kansen te benutten.

ZOELMOND

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie

Dorpshuis de Groene Eik

Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport

Dorpskerk Zoelmond

Speeltuin School Commercieel Kunst en cultuur

Speeltuin Kochpad

Basisschool de Klepper

ZOELMOND

651 inwoners

Dorpenronde - De kerk als verenigingsgebouw werkt goed. - Plekken als de school, speeltuin en kerk verbinden mensen met elkaar. De plekken bestaan al, nu is de uitdaging deze nog beter te gaan benutten en van Zoelmond een nog mooier en authentiek dorp te maken. - Hoe gebruiken we de school en speeltuin nog beter als sociale factor? - Hoe behouden we de gemeenschapszin, ondanks dat er geen duidelijke ontmoetingsplekken zijn en veel activiteiten worden gedeeld met Beusichem? - Hoe kunnen we ontmoetingen in het dorp laagdrempeliger maken? De kerk is een plek waar je nu wel dingen kunt organiseren en dat is waardevol, maar je kunt er niet spontaan iets kleins organiseren.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDWEST Minder* volwassenen hebben een fulltime betaalde baan, meer volwassenen zijn fulltime huisvrouw/huisman. Ouders zijn minder vaak laagopgeleid. Minder inwoners hebben financiële problemen, vaker is er geld voor een onverwacht noodzakelijke uitgave. Er wordt meer voorgelezen. Het hoge percentage ouders dat een bibliotheek in de buurt mist, valt op. Er zijn minder mantelzorgers. Meer senioren ondernemen wekelijks recreatieve en/of culturele activiteiten. Meer kinderen zijn lid van een sportclub. Wel geven meer ouders aan dat er te weinig speelplekken zijn om buiten te spelen.

Dorpshuis de Groen Eik

Het dorpshuis in Zoelmond is gesloten. In het kerkgebouw kunnen inwoners elkaar ontmoeten en activiteiten organiseren, zie kopje ‘kerk’.

Minder volwassenen voor wie onvoldoende geld een reden is om geen lid te worden van een vereniging. *

) meer of minder ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

ZOELMOND

1715 inwoners

Johannes Evangelist Zoelmond De protestante kerk in Zoelmond valt onder één bestuur met Beusichem. De kerk in Zoelmond zou eerst afgestoten worden, maar er was opstand in het dorp/gemeenschap. Daarom is er gekozen voor een verbouwing, zodat het beter verhuurd kan worden. Er is een extra verdieping in het gebouw gekomen zodat hij multifunctioneler is. Er is een commissie kerk en dorp. Deze commissie heeft als doel om mensen met elkaar te verbinden. Zij leggen contacten met groepen/verenigingen zoals tennis en theater. Concreet beleid van laatste tijd is: wees welkom en naar buiten treden. In de kerk in Zoelmond willen ze een buurthuisfunctie vervullen, mits het niet in strijd is met het geloof. Dit vraagt nog wel veel afstemming rond agenda en beheer. Wie maakt bijvoorbeeld wanneer gebruik van de kerk. Het beheer door vrijwilligers vraagt best wat.

School (rapport IHP In Zoelmond staat één basisschool: De Klepper. De school is gehuisvest in een gebouw uit 2012. Het leerlingenaantal op de school ligt de komende jaren tussen de 90 en 100 leerlingen. De school heeft een gering overschot in m2 bvo. Eén lokaal is verhuurd aan kinderopvangorganisatie Buitenpret.

ZOELMOND

voldoende

Uitdagingen Het dorpshuis is gesloten. Enige plekken om te ontmoeten zijn de school, de speeltuin en de kerk in het dorp.

Conclusie Zoelmond heeft geen dorpshuis maar wel andere plekken om te ontmoeten.

Een duidelijke ontmoetingsplek wordt gemist, met name een plek waar je spontaan kan binnenlopen of iets kleins kunt organiseren.

Door het kerkgebouw meer in te zetten als buurthuisfunctie kan er een plek ontstaan waar mensen elkaar laagdrempelig kunnen blijven ontmoeten.

Kansen De kerk wil wel fungeren als buurthuisfunctie, mits dit niet in strijd is met het geloof. Door het beheer en de programmering te professionaliseren, kan het kerkgebouw een nog grotere maatschappelijke bijdrage gaan leveren. Hierdoor is het voor inwoners van Zoelmond ook makkelijker om daar spontaan iets kleins te organiseren en te ontmoeten.

Tip De Leefbaarheidsalliantie Gelderland begint in 2022 met het Kennislab voor dorps- en buurthuizen. Dorpshuisbesturen kunnen hier gratis aan deelnemen om hun dorpshuis naar een hoger niveau te brengen. Zie voor meer info: https://www.leefbaarheidsalliantie.nl/kennislab

RAVENSWAAIJ LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport

Nicolaaskerk

Ds Derksenschool Speeltuin Rozenstraat

Speeltuin School Commercieel Kunst en cultuur

De Rozenhoek

Manage Ravenswaaij

RAVENSWAAIJ

499 inwoners

Dorpenronde - De voorzieningen, zoals de school, de buurtbus en het dorpshuis worden gezien als positief. - De wens is dat de school en het dorpshuis een nog meer verbindende functie hebben. - Men vindt het belangrijk dat de voorzieningen in Ravenswaaij behouden blijven. Een aantal inwoners heeft zich zelfs al verenigd om een plan van aanpak te schrijven voor het behouden van school, dorpshuis en kerk. - Hoe kunnen we het maatschappelijk vastgoed in Ravenswaaij duurzaam in stand houden? - Hoe kunnen we de vergrijzing van de inwoners adequaat ondervangen? Zowel qua zorg, als wonen. - Hoe kunnen we ervoor zorgen dat een goede basisschoolvoorziening voor het dorp behouden blijft? Ook over die vraag buigen actieve bewoners zich in het plan van aanpak. - Een bibliotheekvoorziening wordt gemist in de gemeente. - Kan het dorpshuis een bijdrage leveren in de zorgbehoefte van de inwoners?

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDWEST Minder* volwassenen hebben een fulltime betaalde baan, meer volwassenen zijn fulltime huisvrouw/huisman. Ouders zijn minder vaak laagopgeleid. Minder inwoners hebben financiële problemen, vaker is er geld voor een onverwacht noodzakelijke uitgave. Er wordt meer voorgelezen. Ook valt het hoge percentage ouders dat een bibliotheek in de buurt mist op. Er zijn minder mantelzorgers. Meer senioren ondernemen wekelijks recreatieve en/of culturele activiteiten. Gezonde levenstijl: Meer kinderen zijn lid van een sportclub. Wel geven meer ouders aan dat er te weinig speelplekken zijn om buiten te spelen. Sociale ontmoetingen Minder volwassenen voor wie onvoldoende geld een reden is om geen lid te worden van een vereniging. *) meer of minder ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

RAVENSWAAIJ

499 inwoners

School (rapport IHP) In Ravenswaaij staat basisschool de ds Derksenschool. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1950. Het leerlingenaantal van de school varieert volgens de leerlingenprognoses tussen de 35 en 45 leerlingen. Formeel is op de school sprake van een tekort aan m2 bvo. Dit tekort is te klein om recht te hebben op uitbreiding. De school heeft minder leerlingen dan de opheffingsnorm van 54 leerlingen en wordt in stand gehouden middels toepassing van de gemiddelde schoolgrootte. De kinderen hebben gymles in de gymzaal van Rijswijk.

Nicolaaskerk De protestantse gemeente is onderdeel van de streekgemeente ‘tussen lek en linge’. Het aantal kerkgangers wordt kleiner. Ze zouden meer kunnen doen, maar dan moeten er wel dingen worden aangepast. Het gebouw zou multifunctioneler gemaakt moeten worden, zodat het meer geschikt is voor verhuur. De vraag is wel wie dat gaat doen. De huidige groep kan dit niet. Veel mensen zijn actief bij het buurthuis de Rozenhoek en de kerkenraad kan het niet alleen. In de jaren 80 is het gerestaureerd en het wordt nu goed onderhouden.

RAVENSWAAIJ

499 inwoners

Dorpshuis De Rozenhoek Het gebouw van het dorpshuis is in eigendom van de gemeente Buren. Het gehele dorpshuis draait op basis van vrijwillige inzet. In totaal bestaat de stichting uit veel vrijwilligers. Vrijwilligers worden ouder en dat zou lastig kunnen worden in de toekomst. Financieel gezien hebben ze geen problemen, hoewel de spaarrekening door de beperkte inkomsten in verband met de lockdown wel is geslonken. Er is geen budget voor groot onderhoud en er is achterstallig onderhoud. Er maken veel verenigingen gebruik van de ruimten, voornamelijk ‘s avonds. Het is een belangrijke ontmoetingsplek voor het dorp. De stichting ziet het niet zitten om het pand over te nemen van de gemeente, mede omdat het karakter van het vrijwilligerswerk dan veranderd.

Beheer, financiën, risico’s: Het bestuur bestaat uit 9 personen. Ook is er een groot Functiecirkel aantal vrijwilligers betrokken. Financieel gaat het goed, mits er geen groot onderhoud gepleegd moet worden.

Gebruik: De bezetting is met name in het weekend en in de avond.

Fysieke kenmerken: Het gebouw ziet er vrij goed uit en is aantrekkelijk. Wel is er aan de buitenkant achterstallig onderhoud.

Bereik: Er worden diverse verschillende doelgroepen uit het dorp bereikt. Wens is om ook de nieuwe inwoners uit het dorp te betrekken.

ONTWIKKELPOTENTIE • Samenwerking in het dorp • Fysieke kenmerken • Organisatie en beheer

Samenhang/samenwerking: De activiteiten worden georganiseerd door verenigingen. Het bestuur stelt het dorpshuis beschikbaar.

Maatschappelijke context: Er zijn veel vrijwilligers betrokken. Dit vrijwilligerswerk biedt een belangrijke sociale functie. De vrijwilligers lossen met elkaar de problemen die zich voordoen op. Sociale opgave: Het dorpshuis zorgt voor veel onderlinge samenhang en bevordert in hoge mate de leefbaarheid

RAVENSWAAIJ

goed Uitdagingen Meer samenwerking vanuit het dorp om de kerk overeind te houden en multifunctioneler te maken. Er is groot onderhoud nodig aan de buitenkant van het dorpshuis. De stichting is van mening dat de gemeente hiervoor verantwoordelijk is.

Conclusie Het dorpshuis loopt goed en heeft een belangrijke functie in het dorp. Veel inwoners maken gebruik van de Rozenhoek. Er liggen kansen om meer samenwerking te realiseren tussen de kerk en de Rozenhoek. Het behoud van het dorpshuis is van groot belang om de leefbaarheid in het dorp te behouden. Om de Rozenhoek een duurzame toekomst te geven is groot onderhoud aan het gebouw nodig en daarnaast moet het gebouw verduurzaamd worden.

Kansen Er is een sterke binding vanuit het dorp met het dorpshuis. Het dorpshuis is een goed lopende plek waar veel vrijwilligers aan verbonden zijn. Tip Maak een ruilbibliotheek in het kerkgebouw.

MAURIK LEGENDA

Verenigingsgebouw Hervormde kerk Maurik

Open voor multifunctioneel gebruik

Hervormde kerk Maurik

! 1 functie

RK kerk OLV ten hemelopneming Parochiaal centrum (vergaderingen)

Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport

Speeltuin Lijsterbesstraat

Speeltuin

Dorpshuis ‘t Klokhuis Maurik

School

Basisschool de Hoeksteen

Commercieel

Speeltuin Pinkeltje 1

Speeltuin Meidoornstraat Speeltuin Esdoornstraat

Basisschool de Boogerd

Kunst en cultuur

Scouting Saffatin Maurik Speeltuin Pinkeltje 2

Korfbalvereniging Activitas

al

Voetbalvereniging sv MEC’07

w

eu Ni

!

te

e uw o b

rt h po s n

MAURIK

4400 inwoners

Dorpenronde -

Er is een actief verenigingsleven. Als ambitie wordt genoemd het voorzieningenniveau op peil houden. Hoe kunnen we ontmoetingen faciliteren, bv door het realiseren van een sporthal? Kunnen we een koffie/theehuis realiseren in het centrum om de sociale cohesie te vergroten? Het ontbreekt aan voldoende speelplekken in Oosterweyden. Er is meer ruimte mogelijk voor kunst in de openbare ruimte. Aanbod horeca en kleinschalige winkels vergroten. Er is behoefte aan een sporthal. Het voorzieningenniveau voor jongeren is beperkt. Verbinden van fysiek aantrekkelijke plekken (dorpsplein) met het sociale leven (‘t Klokhuis). Zijn nu gescheiden werelden.

Dorpshuis ‘t Klokhuis

Vorig jaar heeft de stichting het gebouw van de gemeente overgenomen door middel van een erfpachtconstructie. Het asbestdak van het gebouw is vervangen door een nieuw geïsoleerd dak. Ze hebben een buffer om het verlies van inkomsten door corona op te vangen, uiteraard moet dit niet te lang duren. Het gaat goed met het dorpshuis, al ligt de focus nu wel op overleven. Pas wanneer dit zeker gesteld is kunnen ze zich gaan richten op promotie en programmeren. Op dit moment wordt het gebouw met name gebruikt door diverse verenigingen. Een inloopmoment/koffieochtend zou wenselijk zijn maar daar zijn momenteel geen vrijwilligers voor.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDOOST Relatief veel* praktisch opgeleide inwoners. Veel volwassenen hebben fulltime baan en veel senioren die alleen AOW hebben. Veel ouders hebben geen financiële buffer en laten door geldgebrek hun kind niet naar KDV of speelzaal gaan. De bibliotheek wordt ook hier door veel ouders gemist. Veel inwoners zijn actief met vrijwilligerswerk, activiteiten bij vereniging en/of kerk. Weinig volwassenen zeggen voldoende tijd te kunnen besteden aan dingen die belangrijk zijn, ze geven een onvoldoende voor geluk. Senioren doen minder vrijwilligerswerk en minder vaak recreatieve of culturele activiteiten. Jongeren zijn relatief vaker ontevreden over mogelijkheden om zelf buiten te sporten of bij een club of vereniging. Ze voelen zich vaak gestrest. Ook zijn ze ontevreden over hangplekken en over het contact met buurtgenoten. Kinderen bewegen relatief veel. Ouders zijn vaker ontevreden over de buurt: niet kindvriendelijk, te veel verkeer, te weinig (veilige) speelplekken. *) veel of weinig ten opzichte van het gemiddelde in de regio Gelderland-Zuid

MAURIK

4400 inwoners

RK kerk OLV ten hemelopneming De rooms katholieke kerk in Buren valt onder de Heilige Suitbertus, parochie in West Betuwe. Net als de kerk in Buren. Er zijn veel inwoners en vrijwilligers betrokken vanwege het dorpse karakter. Financieel heeft de kerk geen problemen. Er blijft geïnvesteerd worden in onderhoud aan de kerken. Wel zijn er steeds minder vrijwilligers die zich willen inzetten als leken (diensten verzorgen, ziekenbezoeken etc). Het is niet meer mogelijk om iedere week bij iedere kerk binnen de parochie een dienst door de priester te laten doen. In de toekomst zal het door de afname van leken steeds lastiger worden om iedere week een dienst aan te bieden in de kerk. De komende 10 jaar zal het waarschijnlijk nodig zijn om 1 tot 2 kerken te sluiten van de parochie West Betuwe, maar naar verwachting zullen dat niet de locaties Buren en Maurik zijn. Naast de kerk in Buren ligt nog het parochiecentrum dat momenteel verbouwd wordt. Samen met het oude koetshuis is dit een plek waar verenigingen terecht kunnen. Van het koetshuis wordt nu al gebruik gemaakt. Naast de kerk in Maurik ligt nog het pastoraal centrum. Deze wordt gebruikt voor vergaderingen. Hervormde gemeente Maurik De Hervormde Gemeente te Maurik maakt deel uit van de Protestantse Kerk Nederland. Ze hebben een samenwerkingsverband met de kerken in Eck&Wiel, Ingen, Ommeren en Echteld.

Deze kerkelijk gemeente staat er financieel goed voor, maar ontkerkelijking en vergrijzing nemen wel toe. Een kritische blik op de gebouwen is daardoor noodzakelijk. Naast het kerkgebouw staat een verenigingsgebouw. Dit wordt zowel gebruikt voor activiteiten door de geloofsgemeenschap als door andere verenigingen, zoals de accordeonvereniging. Momenteel is de kerkelijke gemeente scenario’s aan het onderzoeken om de instandhouding van het kerkgebouw ook voor de toekomst veilig te kunnen stellen. Medegebruik is in ieder geval wenselijk. Niet alleen het verenigingsgebouw, maar ook het kerkgebouw kan gebruikt worden voor uitvaarten en ander gebruik zolang het niet in strijd is met de integriteit en sereniteit van het gebouw en zijn functie.

School (rapport IHP) In Maurik zijn twee basisscholen gehuisvest: De Hoeksteen en De Boogerd. Deze scholen zijn onder andere samen met kinderopvang van SKLM gehuisvest in de Brede School Maurik. Dit gebouw is gerealiseerd in 2011. De capaciteit van het gebouw is voldoende om de leerlingen van beide scholen te huisvesten. Op de lange termijn is er sprake van een leerlingenaantal van ongeveer 400 leerlingen in Maurik, en een formele leegstand van ongeveer 400 m2 bvo.

Kleine kerk aan de Kerkweg 3 Voorheen zat hier een culturele functie. Het is onbekend wat er nu gebeurt in de kerk en wie de eigenaar is. Kerk staat niet meer op plattegrond weergegeven.

MAURIK

voldoende

Uitdagingen ‘t Klokhuis heeft momenteel niet voldoende vrijwilligers om bijvoorbeeld een inloopochtend te organiseren. De focus ligt op de instandhouding van het dorpshuis. Deze focus mag meer komen te liggen op het aanbieden van activiteiten om de leefbaarheid in Maurik te vergroten. Kansen Dorpshuis ‘t Klokhuis kan nog meer de samenwerking opzoeken met lokale welzijnspartijen of andere samenwerkingspartners. Daarnaast kan een goede missie bijdragen aan de instandhouding van het dorpshuis.

Conclusie Naast ‘t Klokhuis bieden ook beide kerken een plek voor ontmoeting. De kans bestaat dat in de kern Maurik de verschillende locaties met elkaar gaan concurreren op het gebied van ruimte aanbieden voor maatschappelijke activiteiten. Onderlinge afstemming over het aanbod en je doelgroep is hierin belangrijk. Hoe kijkt de kern Maurik hier tegenaan? Kan je samen naar het totaalaanbod kijken in het belang van de kern. Hoe kan je samenwerken en niet elkaars concurrent worden?

Tip Ga als dorp aan de slag met een dorpsvisie. Waar wil je als dorp staan de komende jaren en wat moet zeker opgepakt worden? Door met elkaar onderwerpen te bespreken die leven kan je samen op zoek naar oplossingen.

ECK EN WIEL

LEGENDA Open voor multifunctioneel gebruik

! 1 functie Heerlijkheid Eck en Wiel

Sociaal/maatschappelijk Kerk Sport Speeltuin School Commercieel Kunst en cultuur

Jeugdgebouw (Diaconie van St. Anna kerk)

Sport for all

Sint Annakerk Eck en Wiel Speeltuin ‘t Klaproosje

De Witte Zwaan

Gymzaal Eck en Wiel – o.a. DOS Sportief

e Ov

rt po s e rig

rik au nM =i

Dorpshuis ‘t Ecksternest + bakkerij OBS de Bloesem

ECK EN WIEL

1625 inwoners

Dorpenronde - Er is een rijk verenigingsleven en er wordt een grote saamhorigheid ervaren. - Verbeteren van de indoorsportvoorziening: een vernieuwde gymzaal dat (sport)verenigingen trekt. - Kunnen we meer speelvoorzieningen realiseren voor kinderen van 10 tot 14 jaar? - Hoe behouden we de school als kloppend hart van het dorp? - Kunnen er meer mensen bereikt worden door buurtverenigingen? - Hoe zorgen we ervoor dat de leefbaarheid niet geschaad wordt door de vele recreatieterreinen? - Er lijkt behoefte aan nieuwe woningen voor jongeren en ouderen.

Kerk De St. Anna kerk is de kerk van een kleine Hervormde gemeente binnen de Protestantse Kerk Nederland. Ze hebben een samenwerkingsverband met de kerken in Maurik, Ingen, Ommeren en Echteld. Zowel de kerk als de kerktoren zijn in eigendom van de kerk. In het naastgelegen jeugdgebouw (gebouw Diaconie) wordt de ruimte multifunctioneel gebruikt. De geloofsgemeenschap staat altijd open voor een gesprek over mogelijkheden in de kerk en het bijgebouw rondom verhuur/maatschappelijk gebruik.

Gezondheidssituatie (rapport GGD) NOORDOOST Relatief veel* praktisch opgeleide inwoners. Veel volwassenen hebben fulltime baan en veel senioren die alleen AOW hebben. Veel ouders hebben geen financiële buffer en laten door geldgebrek hun kind niet naar KDV of speelzaal gaan. De bibliotheek wordt ook hier door veel ouders gemist. Veel inwoners zijn actief met vrijwilligerswerk, activiteiten bij vereniging en/of kerk. Weinig volwassenen zeggen voldoende tijd te kunnen besteden aan dingen die belangrijk zijn, ze geven een onvoldoende voor geluk. Senioren doen minder vrijwilligerswerk en minder vaak recreatieve of culturele activiteiten. Jongeren zijn relatief vaker ontevreden over mogelijkheden om zelf buiten te sporten of bij een club of vereniging. Ze voelen zich vaak gestrest. Ook zijn ze ontevreden over hangplekken en over het contact met buurtgenoten. Kinderen bewegen relatief veel. Ouders zijn vaker ontevreden over de buurt: niet kindvriendelijk, te veel verkeer, te weinig (veilige) speelplekken. *) veel of weinig ten opzichte van het gemiddelde in regio Gelderland-Zuid

ECK EN WIEL

1625 inwoners

Dorpshuis Ecksternest

Het dorpshuis Ecksternest wordt beheerd door een stichting. Daarnaast zit er een aparte beheerder op voor de horeca. Er vinden diverse activiteiten plaats zoals de bingo, kaarten en verschillende feesten. Daarnaast is een stuk van het pand verhuurd aan de bakker. Door deze constructie is het mogelijk dat deze voorziening in het dorp blijft en worden er inkomsten genereert voor het dorpshuis. Andere financiële inkomsten zijn via de wekelijkse bingo en verhuur. Er is geen buffer voor grootschalig onderhoud. Het bestuur is actief om verschillende functies aan het dorpshuis toe te voegen, zo is er nu ook een samenwerking met de bibliotheek. Inwoners kunnen voor vragen over digitale middelen bij de bibliotheekmedewerker in het dorpshuis terecht. De wens is om nog meer voor jongeren te kunnen betekenen. De speeltuin in het dorp zal verdwijnen, omdat niemand dit kan en wil onderhouden. Het dorpshuis wil hier best een rol spelen op het terrein bij het dorpshuis. Zij vragen de gemeente hier wel bij de faciliteren. Het bestuur ziet meer kansen in het dorp om de leefbaarheid in stand te houden en zij zouden hier graag breder naar willen kijken. Bijvoorbeeld in de vorm van een dorpsvisie.