CConstaterende datBuren
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1.7 - motivering omgevingsplan Lienden, Gildeland - Quick scan natuur

Besluitvormende Raad 14 juli 2026, gemeente BurenBij agendapunt: TAM omgevingsplan Hoofdstuk 22n Lienden Gildeland9.822 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Lienden, Gildeland Quick scan natuur Gemeente Buren sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling 5 december 2025, projectnummer 220438.03

sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl In opdracht van: Thius Contactpersoon: De heer P.A.C. van Essen Opsteller: Jurrian Bakker Velbezoek uitgevoerd door: Jurrian Bakker Collegiale toetser: Kees Konings Datum oplevering: 20 juni 2024 Projectnummer: 220438.03 Kwaliteit van het ecologisch onderzoek en het geleverde product staan bij SAB hoog in het vaandel. Mede daarom zijn wij aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus (NGB); de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus. Om aan onze standaard te voldoen, wordt ecologisch onderzoek enkel uitge- voerd door deskundigen zoals bedoeld door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en zoals is beschreven in artikel 7.197j, lid 2, onder a van de Omgevingsregeling. Ecologen in opleiding tot deskun- dige werken altijd onder begeleiding van een deskundige. Dat neemt niet weg dat ecologisch onderzoek altijd een momentopname is. De bescherming van Rode lijstsoorten en soorten van bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomge- ving (Bal) onder de specifieke zorgplicht Omgevingswet (Ow) is nieuw. De concrete interpretatie van de beschreven onderzoekslast en invulling van te nemen maatregelen, is nu nog niet duidelijk. Dit zal door middel van jurisprudentie op termijn duidelijk(er) worden.

Tot die tijd maken wij op basis van wat redelij- kerwijs kan worden gevraagd een eigen inschatting van de onderzoekslast en te nemen maatregelen voor de betreffende soorten. Indien dit in de toekomst leidt tot onvolledigheden of onjuistheden in dit rapport, zijn wij hiervoor niet aansprakelijk te stellen. SAB is niet aansprakelijk voor vervolgschade, alsmede schade die voortvloeit uit toepassing van de re- sultaten van de werkzaamheden, kaartmateriaal inclusief getoonde begrenzingen of andere gegevens verkregen van SAB. De opdrachtgever vrijwaart SAB voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of boven- genoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbe- stand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de op- drachtgever.

Inhoudsopgave 1 | Inleiding | 3 1.1 | Aanleiding | 3 1.2 | Besluitgebied | 3 1.3 | Leeswijzer | 5 2 | Beschermde gebieden | 7 2.1 | Natura 2000-gebieden | 7 2.2 | Natuurnetwerk Nederland | 10 3 | Beschermde soorten | 12 3.1 | Wettelijk kader | 12 3.2 | Aanwezigheid biotopen en soorten | 13 3.3 | Vogels | 14 3.4 | Planten | 18 3.5 | Grondgebonden zoogdieren | 18 3.6 | Vleermuizen | 19 3.7 | Reptielen | 22 3.8 | Amfibieën | 22 3.9 | Vissen | 23 3.10 | Insecten en andere ongewervelden | 24 3.11 | Aanvullend onderzoek naar beschermde soorten | 24 3.12 | Specifieke zorgplicht | 26 4 | Conclusie | 27 4.1 | Beschermde gebieden | 27 4.2 | Beschermde soorten | 27 Vervolgstappen | 28 5 | Bijlagen | 3 Geraadpleegde bronnen | 4 Bijlage 1: Tabel soorten NDFF | 6 3 1 Inleiding 1.1 Aanleiding In het centrum van Lienden is men voornemens om woningbouw te realiseren op enkele naast elkaar gelegen percelen met onder andere een woning, schuren, land- bouwpercelen en een parkeerplaats. Deze ruimtelijke ontwikkeling past niet binnen het huidige omgevingsplan. Hiervoor dient derhalve een ruimtelijke procedure te worden doorlopen en moet de haalbaarheid van het nieuwe plan worden aange- toond. Er dient daarom vanuit de ecologie onderzocht te worden of met de ruimte- lijke ontwikkelingen sprake is van overtreding van de geldende natuurwet - en regel- geving.

Voorliggende rapportage zet door middel van een quick scan natuur uiteen of met de ruimtelijke ontwikkeling mogelijk sprake kan zijn van het verstoren van beschermde natuurgebieden en beschermde soorten en of nader onderzoek hier- naar noodzakelijk is. Omdat de aanwezige bomen zich binnen de bebouwingscontour houtkap bevinden, vindt geen toetsing plaats aan het aspect beschermde houtopstanden, zoals be- schreven onder artikel 11.126 van het Bal. 1.2 Besluitgebied 1.2.1 Huidige situatie Het besluitgebied bevindt zich in de kern van Lienden (gemeente Buren, provincie Gelderland). In de omgeving van Lienden liggen agrarische gronden en dorpen. Op circa drie kilometer ten zuidwesten ligt het Lingemeer. De directe omgeving van het besluitgebied kenmerkt zich voornamelijk door de aanwezigheid van woonhuizen. In het westen, oosten en deel van het zuiden grenst het besluitgebied aan tuinen van woonhuizen. Verder grenst het besluitgebied in het zuiden aan een supermarkt. In het noorden grenst het besluitgebied aan de Gil- deland. Navolgende afbeeldingen geven de globale ligging van het besluitgebied weer. 4 Topografische kaart met de ligging van het besluitgebied (rood omkaderd) ten opzichte van de omgeving. Bron: Esri Luchtfoto met de ligging van het besluitgebied (rood omkaderd). Bron: Esri Op 5 april 2024 heeft een veldbezoek aan de locatie plaatsgevonden.

Het besluit- gebied bestaat uit een woonhuis, schuren, een parkeerterrein en percelen waar op wordt verbouwd. Het woonhuis is opgetrokken uit baksteen en bevat een mansardedak met gol- vende dakpannen. Ten noorden van het huis staat een garage en een open houten schuur met een golfplaten dak. Ten westen van het woonhuis staat een nieuwe schuur welke is opgetrokken uit baksteen met een zadeldak bestaande uit golfpla- ten. Tenslotte staan er nog enkele kleine houten schuurtjes rondom de woning welke voor opslag dienen.

5 Het parkeerterrein is verhard met asfalt. Langs de randen van het terrein bevindt zich een brede border met vaste planten en ook ruigte soorten. Het overige terrein in het besluitgebied dient als moestuin. Navolgende afbeeldingen geven een weer- gave van het besluitgebied ten tijde van het veldbezoek. Aanzicht woonhuis; Aanzicht westzijde besluitgebied; Aanzicht oostzijde besluitgebied; Aanzicht westelijke hoek besluitgebied. 1.2.2 Toekomstige situatie De locatie is beoogd voor woningbouw. Over de ruimtelijke ontwikkeling is verder nog weinig bekend. Daarom zullen de conclusies als “als dan” worden geformu- leerd. 1.3 Leeswijzer Het doel van deze quick scan is het toetsen van de beoogde ontwikkeling aan de wet- en regelgeving die voor natuur en ecologie geldt. De bescherming van natuur en ecologische waarden valt net als andere thema’s in de fysieke leefomgeving per 1 januari 2024 onder de Omgevingswet. In het stelsel van de Omgevingswet wor- den verschillende ‘activiteiten natuur’ onderscheiden die voor het project van be- lang kunnen zijn: − Natura 2000-activiteit; − Flora- en fauna-activiteit.

6 In hoeverre deze wet- en regelgeving voor het project gevolgen heeft wordt onder- zocht in de hoofdstukken gebiedsbescherming (hoofdstuk 2) en soortenbescher- ming (hoofdstuk 3). 7 2 Beschermde gebieden Verschillende overheden kunnen beschermde gebieden aanwijzen ten behoeve van het behoud en bescherming van natuur. Dit heeft ook gevolgen voor het type be- scherming die deze gebieden genieten. Ter uitvoering van de Europese Vogelricht- lijn- en/of Habitatrichtlijn zijn door de Minister Natura 2000-gebieden aangewezen, zie paragraaf 2.1. Verder kan de minister van LNV bijzondere nationale natuurge- bieden aanwijzen (artikel 2.44 lid 2 Omgevingswet). Ieder provinciaal bestuur geeft invulling aan het natuurbeleid voor zijn provincie. Dat betreft regels voor gebieden die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland en andere beschermde gebieden (artikel 2.44 Omgevingswet) maar ze zijn ook verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de uitvoering van het rijksbeleid ten aanzien van Natura 2000 - gebieden binnen de grenzen van de betreffende provincie. 2.1 Natura 2000-gebieden 2.1.1 Wettelijk kader Bij de aanwijzing van een Natura 2000-gebied worden voor het gebied instandhou- dingsdoelstellingen voor te beschermen soorten en/of habitats vastgesteld.

Het is verboden om zonder vergunning werkzaamheden of activiteiten uit te voeren die significant negatieve gevolgen kunnen hebben voor een Natura 2000 -gebied. Voor Natura 2000-gebieden is dit uitgewerkt als een specifieke zorgplicht (artikel 11.6 Bal). Hiermee worden alle activiteiten verboden die iemand verricht waarvan die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat deze activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de bescherming van natuur in het betreffende Natura 2000-gebied. Diegene is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen, te beperken of ongedaan te ma- ken, of om die activiteit niet uit te voeren als dit redelijkerwijs mogelijk is. Dit houdt in dat diegene kennis moet nemen van de aanwezige natuurwaarden in het gebied. Daarna moet diegene nagaan of verslechterende of significant verstorende gevol- gen worden uitgesloten. Als deze gevolgen niet zijn uit te sluiten, moeten hiervoor passende preventieve maatregelen getroffen worden. Er moet nagegaan worden of deze maatregelen werken. Als blijkt dat deze niet werken moet de activiteit ge- staakt worden en moet de schade hersteld worden. De gevoeligheid van soorten en habitattypen waarvoor instandhoudingsdoelstellin- gen gelden is voor elk Nederlands Natura 2000-gebied samengevat in de ´Effectenindicator´ (Broekmeyer, M. E. A. et al. 2005).

In de Effectenindicator wor- den 19 mogelijke storingsfactoren op soorten en habitats onderscheiden (zie on- derstaand overzicht). 8 Mogelijke storingsfactoren op soorten en habitats Behalve voor activiteiten die effect hebben op het fysieke areaal van een Natura 2000-gebied gaat het ook over activiteiten die in de omgeving van een Natura 2000-gebied plaatsvinden en die elders een effect kunnen hebben, zoals geluid, licht en stikstof; de zogenaamde externe werking. Plannen zoals het in dit rapport genoemde project kunnen met name door stikstof- uitstoot een negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied. Dit is omdat in de Nederlandse Natura 2000-gebieden veel na- tuurwaarden aanwezig zijn die gevoelig zijn voor en reeds overbelast zijn door uit de lucht neerdalend stikstof. Gegeven het feit dat stikstofemissie, in de vorm van stikstofoxiden (NOx) kan plaatsvinden bij gemotoriseerd verkeer, inzet van sloop- werktuigen, industrie en ook bij de verwarming van huizen, en/of ammoniak (NH3) bij met name veehouderij, is het wettelijk vereist deze emissies in beeld te brengen. In het geval mogelijk sprake is van een problematische stikstofdepositie in een Na- tura 2000-gebied ten gevolge van de geplande ruimtelijke ontwikkeling, moet een AERIUS-berekening uitgevoerd worden voor de werkzaamheden (aanlegfase) en toekomstig gebruik (gebruiksfase).

Als daaruit volgt dat een plan of project moge- lijk negatieve gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied, vindt eerst een globale toetsing plaats: de voortoets. Als uit de voortoets blijkt dat er zeker geen negatieve gevolgen zijn, dan kan het betreffende plan worden vastgesteld. Dit wordt door de Provincie beoordeeld of door een omgevingsdienst namens hen. Als de kans op significante gevolgen niet kan worden uitgesloten dan kan, conform artikel 16.53c van de Omgevingswet en artikel 8.74b van het Besluit kwaliteit leef- omgeving (Bkl) een passende beoordeling worden gemaakt. Die beoordeling moet zekerheid geven dat het project de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000 -ge- bied niet zal aantasten. In dat geval kan vergunningverlening plaatsvinden (artikel 8.74b, Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)). Geeft die beoordeling deze zekerheid niet, dan kan vergunningverlening alleen plaatsvinden als aan alle volgende voor- waarden is voldaan: − er zijn geen reële alternatieven voor de activiteit; − er is sprake van een dwingende reden van groot openbaar belang; − er vindt natuurcompensatie plaats.

9 2.1.2 Ligging Het besluitgebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Wel ligt Natura2000 gebied Rijntakken op 2,2 kilometer ten noorden en 4,5 kilometer ten zuiden van het besluit- gebied af. Globale ligging van het besluitgebied (rode cirkel) ten opzichte van Natura 2000-gebied Rijntak- ken (blauw) Bron: Aerius 2.1.3 Effectbeoordeling en advies Het projectgebied ligt niet in een Natura 2000-gebied, dus oppervlakteverlies en versnippering van een Natura 2000-gebied zijn niet aan de orde. Het project heeft geen invloed op watersystemen. Daarmee zijn ook de storingsfactoren verzoeting, verzilting, verdroging, vernatting, verandering van stroomsnelheid of overstro- mingsfrequentie niet van toepassing. De ontwikkeling gaat niet gepaard met een dusdanige uitstoot van ecosyssteem/gebiedsvreemde stoffen in de omgeving (stik- stofverbindingen niet beschouwd) dat ze in het Natura 2000-gebied verontreinigin- gen veroorzaken omdat aangenomen wordt dat bij de realisatiefase aan alle daar- voor geldende milieunormen voldaan wordt. Omstandigheden die leiden tot een mogelijke verandering van dynamiek van substraat in een Natura 2000 -gebied zijn niet aan de orde.

Eventuele verandering in geluid, licht, verstoring door trillingen, optische verstoring en mechanische effecten ten gevolge van het voorliggende plan zullen uitdoven, geabsorbeerd worden en/of overstemd worden door het tus- senliggend stedelijk gebied, dan wel ten gevolge van de afstand, voordat dit het Na- tura 2000-gebied kan bereiken. Invloed op de populatiedynamiek en bewuste ver- andering van soortensamenstelling hoeft niet verder onderzocht te worden omdat ten gevolge van afstand en ongeschiktheid van het besluitgebied voor Natura 2000-soorten, er geen uitwisseling of beïnvloeding van individuen plaatsvindt tus- sen het besluitgebied en een Natura 2000-gebied ten gevolge van de ontwikkeling.

10 Verzuring en vermesting door stikstof uit de lucht zijn echter op voorhand niet uit te sluiten aangezien door de realisatie van het project, in de aanlegfase, door de inzet van vrachtwagens en machines stikstofverbindingen uitgestoten worden. Ook in de gebruiksfase kan een hogere stikstofuitstoot aan de orde zijn dan nu het geval is, door het realiseren van nieuwe woningen. In het AERIUS-model wordt de stikstof- neerslag berekend ten gevolge van de beoogde ontwikkeling, over een gebied met een straal van 25 km. Aangezien binnen 25 km van het besluitgebied een Natura 2000-gebied aanwezig is, is het nodig om deze berekening te laten uitvoeren voor de aanlegfase en gebruiksfase. 2.2 Natuurnetwerk Nederland 2.2.1 Wettelijk kader Gedeputeerde Staten zijn verantwoordelijk voor het landelijk ecologisch netwerk, genaamd Natuurnetwerk Nederland (artikel 2.31a, lid 1d Ow) in hun provincie en ze kunnen bij omgevingsverordening andere gebieden met bijzondere natuurwaarden beschermen, genaamd bijzondere provinciale natuurgebieden en bijzondere provin- ciale landschappen (artikel 2.44, lid 5 Ow). De provincie Gelderland spreekt niet van Natuurnetwerk Nederland maar van het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Groene Ontwikkelingszone (GO). Binnen het GNN en de GO staat de bescherming van de kernkwaliteiten centraal.

De kernkwali- teiten bestaan uit bestaande natuurwaarden, uit nog te ontwikkelen potentiële waarden en omgevingscondities. Per saldo moet elke ontwikkeling in het GNN een verbetering van de betreffende kernkwaliteiten opleveren. De GO heeft een dubbeldoelstelling. Er is ruimte voor economische ontwikkeling in combinatie met versterking van de ecologische samenhang tussen inliggende en aangrenzende natuurgebieden. Door de samenhang met de aangrenzende en inlig- gende natuur van het GNN herbergt de GO ook kenmerkende natuurwaarden. Bij ruimtelijke ingrepen in de GO wordt onderscheid gemaakt tussen nieuwvestiging, uitbreiding van bestaande bestemmingen en de schaal/omvang van de ingreep. De provincie Gelderland vindt het verder van belang dat rustgebieden voor winter- ganzen geschikt blijven voor ganzen. De provincie stuurt daarom op het behoud van de openheid en de rust in deze gebieden. Ook zijn weidevogelgebieden aange- wezen. De provincie wil hier een landbouwpraktijk stimuleren en in stand houden die rekening houdt met weidevogels. Beschermde weidevogelgebieden en ganzen- foerageergebieden liggen voornamelijk in de GO en voor het overige deel in het GNN. Deze provinciale regels met betrekking tot natuurgebieden hebben geen externe werking. 11 2.2.2 Ligging Het besluitgebied ligt niet binnen Natuurnetwerk Nederland (zie navolgende afbeel- ding).

Het dichtstbijzijnde deel van GNN ligt op circa 700 meter van het besluitge- bied af. Globale ligging van het besluitgebied (rood kader) ten opzichte van het Gelders Natuurnetwerk (donkergroen) en de Groene Ontwikkelingszone (lichtgroen). Bron: provincie Gelderland 2.2.3 Effectbeoordeling en advies Het besluitgebied ligt niet binnen het Gelders Natuurnetwerk (GNN) of de Groene Ontwikkelingszone (GO). De bescherming van het NNN kent in de provincie Gelder- land geen externe werking. Aangezien het besluitgebied niet in het NNN ligt, leidt de voorgenomen ingreep niet tot vermindering van de oppervlakte , kwaliteit of sa- menhang van de aanwezige natuur. De voorgenomen ingrepen zullen geen effect op de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN hebben. De bescherming van het GNN en GO staat de uitvoering van de plannen niet in de weg.

12 3 Beschermde soorten 3.1 Wettelijk kader 3.1.1 Specifieke zorgplicht In het geval een activiteit mogelijke gevolgen heeft voor van nature in Nederland le- vende wilde planten en dieren is onder de Omgevingswet sprake van een flora - en fauna-activiteit. Voor deze soorten geldt dan de zogenaamde specifieke zorgplicht (artikel 11.27 Bal). Voor soorten die hier niet onder vallen, zoals uitheemse soorten, geldt wel nog de algemene zorgplicht (artikel 1.6 en 1.7 Omgevingswet). Daarnaast moet hoe dan ook voor ieder dier voorkomen worden dat het onnodig lijdt (artikel 11.28 Bal). Onder de specifieke zorgplicht moeten alle activiteiten zoveel mogelijk en redelij- kerwijs voorkomen worden die iemand verricht waarvan die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor alle in het wild levende planten en dieren. De specifieke zorgplicht vraagt ook nadrukkelijk aan- dacht voor dieren en planten van bijlage II van de Habitatrichtlijn, van schadelijke handelingen vrijgestelde soorten van het beschermingsregime ‘andere soorten’ en soorten van rode lijsten. Middels het raadplegen van verspreidingsgegevens en het bepalen van de aanwezige biotopen (paragraaf 3.2) gaan we daarom na welke van deze soorten in of in de omgeving van het besluitgebied potentieel voorkomen.

In paragraaf 3.12 wordt voor deze soorten nagegaan welke maatregelen vanuit de specifieke zorgplicht redelijkerwijs getroffen kunnen worden. 3.1.2 Strengere beschermingsregimes Daarnaast gelden er aparte en strengere beschermingsregimes voor ‘vogelrichtlijn- soorten’ (artikel 11.37 t/m 11.40 Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)), voor ‘habi- tatrichtlijnsoorten’ (artikel 11.46 t/m 11.48 Bal) en voor ‘andere soorten’ (artikel 11.54 Bal). Voor de soorten die onder deze beschermingsregimes vallen geldt dat bij aanwezigheid van deze soorten schadelijke handelingen voorkomen moeten worden. Derhalve beargumenteren we in paragrafen 3.3 tot en met 3.10 welke van deze soorten daadwerkelijk mogelijk in het besluitgebied voor kunnen komen. In- dien aanwezigheid van deze soorten niet op voorhand uitgesloten kan worden, eist de provincie meestal dat soortgericht nader onderzoek naar deze soorten moet plaatsvinden om aan te tonen dat de soort daadwerkelijk wel of niet aanwezig is. Deze onderzoekseisen zijn beschreven in paragraaf 3.11. Dit nader onderzoek valt buiten de scope van deze quick scan natuur.

3.1.3 Schadelijke handelingen Schadelijke handelingen waar bij ruimtelijke ontwikkelingen vaak sprake van kan zijn, zijn het doden of verwonden van dieren, het verstoren of vernielen van nest - en verblijfplaatsen, of het verdwijnen van essentieel leefgebied wat lijdt tot aantasting van de functionaliteit van nest- en verblijfplaatsen. Indien uit het nader onderzoek blijkt dat een beschermde soort aanwezig is en een schadelijke handeling niet te 13 voorkomen is, kan de provincie onder voorwaarden een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit verlenen. In dat geval kan de voorziene ruimtelijke ontwik- keling alsnog uitgevoerd worden indien aan de voorschriften van de vergunning wordt voldaan en voldoende mitigerende maatregelen getroffen worden (artikel 8.74j t/m l, Bkl). 3.1.4 Vrijstellingen van schadelijke handelingen Onder het beschermingsregime ‘andere soorten’ vallen ook algemene diersoorten. Om te voorkomen dat hier onnodig veel nader onderzoek naar moet worden ge- daan en vergunningen voor moeten worden aangevraagd, gelden bij ruimtelijke ont- wikkelingen voor deze algemene soorten de schadelijke handelingen niet. De pro- vincie heeft bepaald voor welke soorten dit geldt. Voor deze soorten geldt nadrukkelijk wel nog steeds de specifieke zorgplicht. Sommige provincies hebben niet alle schadelijke handelingen vrijgesteld of stellen aanvullende eisen.

Zo geldt in de provincie Gelderland geen vrijstelling voor het do- den van dieren (artikel 4.4, Regels Omgevingsverordening Gelderland). Daarnaast moet, indien sprake is van opzettelijk vangen, een gespecificeerd vangmiddel ge- bruikt worden (bijlage III bij Regels Omgevingsverordening Gelderland). 3.2 Aanwezigheid biotopen en soorten 3.2.1 Raadplegen verspreidingsgegevens Om een inschatting te krijgen van de aanwezige soorten in het besluitgebied is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd op 4 april 2024, waarbij waarnemingen van de afgelopen 10 jaar zijn opgevraagd. De volgende soorten zijn opgevraagd: − Vogelrichtlijnsoorten − Habitatrichtlijnsoorten − Soorten van het beschermingsregime ‘andere soorten’, ook provinciaal vrijge- stelde soorten. − Rode lijstsoorten Hiervoor is een straal van 1 km om het besluitgebied aangehouden. De soortenlijst hiervan is te vinden in bijlage 2. Daarnaast is aanvullend ook verspreidingsatlas.nl geraadpleegd, waarbij wordt bepaald of het besluitgebied binnen het algehele ver- spreidingsgebied van de betreffende soort ligt. Verspreidingsgegevens van de bo- vengenoemde soorten zijn niet alomvattend. Derhalve wordt per soortgroep op ba- sis van de aanwezige biotopen (zie ook paragraaf 3.2.2) nog bekeken of aanvullend soorten aanwezig kunnen zijn.

3.2.2 Aanwezige biotopen Naast de bureaustudie is ook een veldbezoek aan het besluitgebied en de directe omgeving gebracht. Dit bezoek vond plaats op 5 april 2024, bij droog, bewolkt weer en een temperatuur van circa 14 graden Celsius. Doel van deze veldverkenning was om een indruk te krijgen van de biotopen ter plaatse en om de geschiktheid van het besluitgebied voor de verschillende soortgroepen te beoordelen. Het veldbezoek 14 heeft niet de status van een volledige veldinventarisatie, maar geeft enkel een glo- baal beeld van aanwezige soorten, habitats en biotopen op basis van een moment- opname. In het besluitgebied zijn de volgende biotopen aanwezig: − Gebouwen − Ruigte − Gazon − Haag − Heesters − Parkeerplaats/bestrating − Kwekerij/teeltpercelen 3.3 Vogels 3.3.1 Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 tot en met 4) Er zijn verschillende vogelsoorten waarvan de nesten jaarrond worden beschermd. Deze jaarrond beschermde status is vanwege verschillende redenen. Hieronder wordt in meer detail beschreven of en in welke mate het gebied geschikt kan zijn voor de betreffende soorten. 3.3.1.1 Huismus Nesten van huismussen zijn te vinden in of tegen allerlei menselijke bebouwing: on- der (met name golvende) dakpannen, in neststenen en in kieren en gaten in muren. In schuren, boerderijen en loodsen nestelen huismussen vaak op balkenconstructies in gebouwen.

Ook zijn nesten te vinden achter regenpijpen bij al dan niet met klimop be- groeide muren en in nestkasten. Soms maakt de huismus in holten van bomen of in dichte struiken een nest, maar dat gebeurt alleen als de hoeveelheid nestgelegenheid een beperkende factor binnen het leefgebied is terwijl er wel voldoende voedsel en schuilmogelijkheden aanwezig zijn. De habitat van de huismus moet voldoen aan een combinatie van een aantal belangrijke elementen, die ook nog eens binnen een straal van enkele meters (dekking bij voedselbronnen) tot enkele honderden meters (nest- plek en voedselbronnen) van elkaar moeten liggen. De habitat moet bestaan uit een combinatie van plekken voor nestgelegenheid, voedsel (voor volwassen en juveniele huismussen), dekking (stekelige struiken, groenblijvende struiken en klimplanten, co- niferen, klimop), plekken voor stofbaden en drinkwater. Ontbreekt één van de onder- delen of liggen ze te ver van elkaar verwijderd, dan is de habitat niet meer geschikt. (BIJ12 2023). Aanwezigheid Volgens de eigenaar van het woonhuis komen er huismussen voor binnen het be- sluitgebied. De mussen zitten dan vaak in de haag ten oosten van het woonhuis. Dit kan kloppen want er kunnen huismussen onder de dakpannen van het woon- huis kruipen. Het is zeer aannemelijk dat huismussen nestelen dichtbij deze hagen. 15 Naast het woonhuis zijn er nog verschillende schuren aanwezig.

Ook deze zijn ge- controleerd op aanwezigheid van geschikte broedplaatsen van huismussen. Dit soort plekken zijn niet aangetroffen. Effectbeoordeling en advies Indien de omliggende hagen worden verwijderd, dan gaan er mogelijk nestplaatsen of essentieel leefgebied van de huismussen verloren. Op dat moment is er sprake van een schadelijke handeling. Nader onderzoek is op dat moment noodzakelijk. 3.3.1.2 Gierzwaluw Gierzwaluwen broeden in Nederland in stedelijk gebied. Ze broeden in kolonies, onder daken en in gebouwen. Veel gebruikte nestlocaties zijn onder nok- en windveerpan- nen (er is dan vaak een goede aanvliegroute), onder scheefliggende of kapotte dak- pannen, in gaten en kieren onder de dakrand, in dakgootbekisting en bij dakkapellen en daar waar het zink overloopt van de dakkapel naar de dakpannen. Daarnaast wor- den soms kunstmatige nestkasten of nestpannen, gaten in muren, gaten achter re- genpijpen of ventilatieschachten als broedlocatie gebruikt. Nestlocaties dienen een vrije uitvliegroute op minimaal twee à drie meter boven de grond of ander onderlig- gend oppervlak te hebben. Daken dienen verder minimaal een hellingshoek van 45 graden te hebben om als nestlocatie midden op het dak geschikt te kunnen zijn. Het is dan voor de gierzwaluw mogelijk om in de vleugels te komen (BIJ12 2023).

De bebouwing in het besluitgebied is tijdens het veldbezoek uitvoerig onderzocht op geschikte kieren en spleten. Dit soort plekken zijn niet aangetroffen. Zo is er te weinig ruimte tussen de nokpannen aan de kopse kanten van het woonhuis. Hier- door kunnen gierzwaluwen niet invliegen en tot broeden komen. Aanwezigheid van broedplaatsen van de gierzwaluw kunnen daarom op voorhand worden uitgesloten. 3.3.1.3 Boomvalk, buizerd, havik, ransuil, roek, sperwer, wespendief, zwarte wouw Binnen een straal van 70 meter rond en in het besluitgebied zijn geen grote of ver- dachte nesten aangetroffen. Aanwezigheid van essentiële elementen van roofvo- gels kunnen daarom op voorhand worden uitgesloten. 3.3.1.4 Kerkuil De kerkuil komt voor in cultuurland met gras- en bouwlanden die begrensd worden door kruidenrijke akkerranden, houtwallen, heggen of bosjes. Kerkuilen broeden vooral in de hoge, donkere en tochtvrije delen van boerenschuren, kerken, kastelen en torens en bij hoge uitzondering in een holle boom. Tegenwoordig broedt 90 procent van de gevallen in een speciale nestkast. De kerkuil is zeer honkvast en blijft zijn hele leven in de buurt van zijn gekozen leefgebied. De broedlocatie is vaak een andere als de winterverblijfplek (SOVON 2002). Aanwezigheid Uit NDFF-gegevens blijkt dat er op 6 juli 2022 een kerkuil is waargenomen in een schuur ten zuidwesten van het besluitgebied.

De schuren binnen het besluitgebied zijn tijdens het veldbezoek gecontroleerd op sporen van de kerkuil. Deze zijn niet 16 aangetroffen. De betreffende schuur waar de steenuil is waargenomen kon tijdens het veldbezoek niet worden onderzocht. Verder is er geen geschikt foerageergebied in het besluitgebied aanwezig omdat het oppervlak met name uit kwekerij bestaat. Dit gedeelte is geheel bedekt met worteldoek waardoor er geen plantengroei mogelijk is. Dit heeft als gevolg dat er geen voedsel voor insecten en muizen aanwezig is in het besluitgebied. Natuurlijke elementen zoals houtwallen en akkerranden ontbreken. Aanwezigheid van essenti- eel foerageergebied voor de kerkuil in het besluitgebied is dan ook uitgesloten. Effectbeoordeling en advies Met de voorgenomen ontwikkeling zal de omgeving rond de mogelijke nestplaats in de schuur waar de kerkuil is waargenomen, significant veranderen. Negatieve ef- fecten zijn op dat moment niet uit te sluiten. Wij adviseren daarom om de betref- fende schuur en het perceel te onderzoeken op aanwezigheid van een (potentiële) nestplaats en/of sporen van de kerkuil. 3.3.1.5 Steenuil De steenuil is een honkvaste soort die het gehele jaar in een klein territorium van en- kele honderden meters verblijft. Het jachtgebied bestaat uit open terrein met lage ve- getatie. Nesten worden het gehele jaar ook als verblijfplaats gebruikt.

Nestplaatsen bevinden zich op erven van burgerwoningen, bij boerderijen in agrarisch cultuurland- schap en aan dorpsranden. Nesten worden hier in boomholten, nestkasten of nauwe ruimten in gebouwen gemaakt. De soort broedt vanaf maart tot mei. De jongen vesti- gen zich op korte afstand van het ouderlijk territorium (SOVON 2002, BIJ12 2017). Aanwezigheid In 2024 heeft SAB steenuilonderzoek uitgevoerd rond Provincialeweg 7 te Lienden . Tijdens dit onderzoek zijn er waarnemingen gedaan van sociaal roepende steenui- len rond het perceel van Vogelenzangseweg 24. Dit perceel ligt ten westen van het besluitgebied. Daarnaast blijkt uit NDFF-gegevens dat er op 10 april 2024 een kop- pel steenuilen is waargenomen midden in het besluitgebied. Tijdens het veldbezoek is de bebouwing uitvoerig gecontroleerd op nestplaatsen en sporen van steenuilen. Deze zijn niet aangetroffen. Het is dan ook uitgesloten dat er een nestplaats van de steenuil binnen het besluitgebied aanwezig is. Wel is het mogelijk dat een deel van het besluitgebied in een steenuil territorium ligt. Na- der onderzoek is derhalve noodzakelijk. Effectbeoordeling en advies Met de voorgenomen ontwikkeling gaat mogelijk een deel van een steenuil territo- rium verloren. Op dat moment is er sprake van een schadelijke handeling. Nader onderzoek is derhalve noodzakelijk.

17 3.3.1.6 Overige vogelsoorten Aanwezigheid Andere vogelsoorten waarvan het nest jaarrond is beschermd, nestelen op hoge gebouwen (slechtvalk), op richels van bergen of steengroeven en soms op oude roofvogelnesten (oehoe), langs stromende beken (grote gele kwikstaart), of op speciale nestpalen (ooievaar) (SOVON 2002, vogelbescherming.nl, sovon.nl). Deze elementen zijn niet in het besluitgebied aanwezig. Nesten van deze vogelsoorten worden niet in het besluitgebied verwacht. Effectbeoordeling en advies Met de ruimtelijke ontwikkelingen zijn geen negatieve effecten op deze soorten te verwachten, omdat essentiële elementen hiervan in het besluitgebied niet aanwe- zig zijn. Nader onderzoek is derhalve niet noodzakelijk. 3.3.2 Vogelsoorten met mogelijk jaarrond beschermd nest (categorie 5) Voor een aantal soorten geldt dat de nesten enkel jaarrond beschermd zijn als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Er kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een situatie waar de huidige broedlocatie zal worden vernield en broedlocaties in de omgeving zeer schaars zijn. Een categorie 5-soort is dan niet flexibel genoeg om een andere broedlocatie te vinden. 3.3.2.1 Aanwezigheid Tijdens het veldbezoek zijn er categorie 5-soorten waargenomen zoals de ekster.

3.3.2.2 Effectbeoordeling en advies Met de ruimtelijke ontwikkelingen zijn geen negatieve effecten op categorie 5 soor- ten te verwachten, omdat er voldoende essentiële elementen, zoals broedlocaties, in de omgeving van het besluitgebied aanwezig zijn. Van zwaarwegende ecolo- gische factoren is derhalve geen sprake, waardoor de nesten niet jaarrond be- schermd zijn. Wel dient nog steeds rekening gehouden te worden met broedende vogels zoals is beschreven in paragraaf 3.3.3. 3.3.3 Vogelsoorten met niet-jaarrond beschermde nesten 3.3.3.1 Aanwezigheid Tijdens het veldbezoek zijn in het besluitgebied soorten met niet jaarrond be- schermde nesten aangetroffen als houtduif. Dergelijke soorten kunnen mogelijk in het besluitgebied tot broeden komen. 3.3.3.2 Effectbeoordeling en advies Bij de toekomstige ontwikkeling zouden nesten van broedende vogels kunnen wor- den beschadigd of vernield, wat verboden is onder de Omgevingswet. De periode waarin de meeste vogelsoorten broeden, loopt globaal van half maart tot half au- gustus, maar ook broedgevallen buiten deze periode zijn beschermd. Om overtre- ding van de wet te voorkomen adviseren wij om de geplande ruimtelijke ontwikke- ling buiten de broedperiode te starten. Op deze manier worden geen in gebruik zijnde nesten beschadigd of vernield.

Ook zullen vogels in en direct rond het be- sluitgebied geen nest bouwen, omdat te veel verstoring aanwezig is. 18 Indien de werkzaamheden echt in de broedperiode gestart moeten worden, is na- der onderzoek naar broedende vogels noodzakelijk. Kort voor de start van de werk- zaamheden dient dan door een ecoloog met kennis van vogels door middel van één veldbezoek onderzocht te worden of broedende vogels in en direct rond het be- sluitgebied aanwezig zijn. Als deze niet aanwezig zijn, kunnen de werkzaamheden starten. Als wel een broedende vogel aanwezig is, mogen de werkzaamheden niet starten. Er dient dan met een ecoloog met kennis van vogels naar een oplossing gezocht te worden. 3.4 Planten Het besluitgebied bestaat voor het grootste deel uit kweekperceel, siertuin, verhar- ding en bebouwing. Beschermde plantsoorten komen hier niet voor. Tijdens het veldbezoek werden verder ook geen aanwijzingen gevonden dat bijzondere groei- plekken voor beschermde plantsoorten aanwezig zijn. Daarom kan de aanwezig- heid van beschermde plantsoorten in het besluitgebied op voorhand uitgesloten worden.

3.5 Grondgebonden zoogdieren De vaatplanten die zijn beschermd middels de Omgevingswet betreffen veelal zeldzame soorten, waarvan de meeste Rode Lijst-soorten, met specifieke groei- plaatsen in met name stabiele en natuurlijke biotopen, zoals bossen, zeeduinen, kalkgraslanden, beekdalen, veengronden en moerassen. Ook is een aantal soor- ten beschermd die groeit op oude en verweerde muren en zijn enkele zeldzame akkerplanten beschermd. Een deel van de beschermde planten komt alleen voor in Zuid-Limburg. Veel soorten komen voornamelijk voor op kalkhoudende en voedselarme grond (Sparrius et al. 2012). Naast de beschermde vaatplanten zijn er twee mossoorten beschermd. Beide soorten zijn zeer zeldzaam. Tong- haarmuts is in Nederland gevonden in vochtige, jonge wilgenbossen en in jonge aanplant van zomereik. Geel schorpioenmos groeit op moskussens op venig substraat (Janssen en Schamineé 2004, verspreidingsatlas.nl). Beschermde grondgebonden zoogdieren waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt, komen voornamelijk voor in natuurlijke- of half-natuurlijke habitats zoals bos, heide of kleinschalig agrarisch landschap. Een aantal soorten is zeer zeld- zaam en komt alleen in Zuid-Limburg voor. Dit geldt voor hamster, hazelmuis, eikelmuis, molmuis, lynx en wilde kat. Ook de wolf is zeer zeldzaam.

Andere soorten, zoals bever, boommarter, das, eekhoorn, steenmarter, waterspitsmuis en wild zwijn komen algemener voor. Met name eekhoorn en steenmarter wor- den ook regelmatig in meer stedelijk gebied aangetroffen (Lange et al. 2003, verspreidingsatlas.nl). 19 Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de bever, boommarter, bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter in de omgeving van het besluitgebied voor. De aanwezigheid van de bever, boommarter, bunzing, hermelijn en wezel in het besluitgebied kan di- rect op voorhand worden uitgesloten vanwege het volledig ontbreken van geschikt biotoop. 3.5.1 Steenmarter De steenmarter leeft bij voorkeur in een kleinschalig, parkachtig landschap. De soort is met name aanwezig in de nabijheid van dorpen, boerderijen en ook steden. Elemen- ten als groenstroken, heggen, bosjes en greppels zijn belangrijk voor het vinden van voedsel en als dekking. Binnen zijn leefgebied heeft de steenmarter vele schuilplaat- sen, zoals boomholtes, takkenhopen, dicht struweel en ruimtes in bebouwing. Hier bewoont de soort bijvoorbeeld zolders, kruipruimtes of ruimtes in de spouw (www.zoogdiervereniging.nl). Tijdens het veldbezoek is alle bebouwing gecontroleerd op gaten en kieren die de steenmarter toegang geeft tot een verblijfplaats. Dit soort plekken zijn niet aange- troffen. Daarnaast zijn alle schuren uitvoerig onderzocht op sporen van de stee- marter.

Deze zijn niet aangetroffen. Het is dan ook uitgesloten dan de steenmarter een verblijf/rustplaats in het besluitgebied heeft. 3.6 Vleermuizen Volgens de verspreidingsatlas.nl komen gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleer- muis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis, rosse vleermuis en watervleermuis in de buurt van het besluitgebied voor. Alle vleermuissoorten, alsmede hun verblijf- plaatsen, essentiële foerageergebieden en vliegroutes zijn beschermd volgens de Omgevingswet. 3.6.1 Verblijfplaatsen Gebouwbewonende vleermuizen hebben hun verblijfplaats achter bijvoorbeeld gevel- betimmering, in spouwmuren, achter dakbeschot, achter luiken en in schoorstenen (BIJ12 2017e, Dietz et al. 2011). Boombewonende soorten worden gevonden in Vleermuizen zijn globaal op te delen in gebouwbewonende soorten zoals ge- wone dwergvleermuis en boombewonende soorten als rosse vleermuis en wa- tervleermuis Daarnaast bestaan soorten die van beide elementen gebruikma- ken. Daarbij is ook onderscheid te maken in zomer- en winterverblijfplaatsen van de verschillende soorten. Sommige soorten zoals de gewone dwergvleer- muis verblijven het gehele jaar in gebouwen (spouwmuren, achter gevelbetim- meringen, etc.). Andere soorten als de rosse vleermuis verblijven jaarrond in bo- men (in holten, holen en achter loshangend schors).

De watervleermuis overwintert echter weer in bunkers, grotten en kelders en verblijft in de zomer- periode in boomholten (Dietz et al. 2011). 20 holten en spleten in bomen en achter loshangend schors. Bomen dienen hiervoor een zekere diameter en leeftijd te hebben. Zo hebben vleermuizen genoeg ruimte in de boom. Grofweg zijn loofboomsoorten als eik en beuk jonger dan 60 jaar en naald- boomsoorten jonger dan ongeveer 30 jaar voor een spechtenhol (waar boombewo- nende vleermuizen vaak gebruik van maken) nog niet geschikt (Zoogdiervereniging & Probos 2012). 3.6.1.1 Aanwezigheid gebouwbewonende vleermuissoorten Tijdens het veldbezoek is alle bebouwing gecontroleerd op aanwezigheid van ge- schikte kieren en spleten. Deze zijn enkel aangetroffen aan de kopse kanten van de woning. Vleermuizen kunnen tussen de overhangende pannen en de daklijst invlie- gen (zie onderstaande afbeelding). De overige bebouwing is niet geschikt. Geschikte ruimte tussen de nokpannen en de daklijst. 3.6.1.2 Aanwezigheid boombewonende vleermuissoorten In het besluitgebied staan enkele bomen. Tijdens het veldbezoek is veel aandacht besteedt aan het controleren van de bomen op geschikte holtes of loshangende schors voor vleermuizen. Dit was niet aanwezig. Aanwezigheid van verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen kunnen daarom op voorhand worden uitgeslo- ten.

3.6.1.3 Effectbeoordeling en advies De mogelijkheden voor de verschillende verblijffuncties voor gebouwbewonende vleermuizen zijn per soort beoordeeld. Deze beoordeling is gebaseerd op de be- kende verspreiding, de ecologie van de soort en de aangetroffen situatie.

21 De woning blijft behouden zodoende dienen er een aantal maatregelen te worden genomen tijdens de werkzaamheden. Zo mag er geen kunstmatig licht direct op de woning schijnen en mag er niet gewerkt worden aan de buitenzijde van de woning. Daarbij dient de buitenzijde van de woning te allen tijde vrij te zijn van obstakels zo- als steigers zodat vleermuizen altijd kunnen uitvliegen. Indien boven gestelde maatregelen niet uitvoerbaar zijn dan is nader onderzoek alsnog noodzakelijk. De soorten en functies die niet zijn uit te sluiten en waarbij mogelijk een negatief effect optreedt, zijn samengevat in de navolgende tabel. Nader onderzoek naar deze soorten en functies zijn noodzakelijk. Vleermuissoorten en functies die wel of niet zijn uit te sluiten in het besluitgebied. “x”= functie is niet uit te sluiten, “-“ = functie is uit te sluiten, “?” = wel of niet uitsluiten is nog niet mogelijk. Vleermuissoort Kraamverblijf Zomerverblijf Paarverblijf Vliegroute Gewone dwergvleermuis x x x - Ruige dwergvleermuis - x x - Meervleermuis - - - - Gewone grootoorvleermuis - - - - Laatvlieger X x X - Rosse vleermuis - - - - Watervleermuis - - - - 3.6.2 Essentieel foerageergebied Alle in Nederland voorkomende vleermuizen leven van insecten. Zij foerageren daarom op plaatsen waar veel insecten aanwezig zijn.

Voorbeelden van veel voorko- mende foerageergebieden zijn openingen op kruinhoogte tussen bomen, boven water en in de luwte van dijken. Als een dergelijk foerageergebied van zeer groot belang is voor vleermuizen van een bepaalde verblijfplaats, kan gesproken worden van een es- sentieel foerageergebied. Als een dergelijk foerageergebied verloren zou gaan, zou de voedselvoorziening van deze vleermuizen verdwijnen, waardoor ze de verblijfplaats moeten verlaten. Het verdwijnen van het foerageergebied leidt zo tot het niet meer functioneren van de verblijfplaats. Dergelijk essentieel foerageergebied is beschermd. In het besluitgebied zijn enkele hagen en heesters aanwezig. Deze elementen vor- men geschikt foerageergebied voor vleermuizen. Echter is er in de directe omge- ving beter alternatief foerageergebied aanwezig zoals in de tuin ten zuiden en noor- den van het besluitgebied en het landelijk gebied rond Lienden. Het is dan ook uitgesloten dat het groen in het besluitgebied een essentiële foerageerfunctie heeft voor vleermuizen. 22 3.6.3 Essentiële vliegroutes Om zich van hun verblijfplaatsen naar hun foerageergebied te verplaatsen worden door een aantal soorten steeds dezelfde lijnvormige elementen gebruikt. Bijvoorbeeld de gewone dwergvleermuis gebruikt vaak bomenrijen waaraan het zich kan oriënte- ren.

Als een dergelijke route verdwijnt of onderbroken wordt, vervalt deze mogelijk- heid om van verblijfplaats naar foerageergebied te komen. Vleermuizen moeten dan een alternatieve route zoeken. Als dit niet mogelijk is en als de vliegroute door veel vleermuizen wordt gebruikt, kan dit een groot negatief effect op de vleermuizenpopu- latie in het gebied hebben (Limpens et al. 2004). Daarom zijn dergelijke vliegroutes beschermd. In het besluitgebied is geen sprake van een doorlopende groenstructuur. Aanwezig- heid van een essentiële vliegroute kan daarom op voorhand worden uitgesloten. 3.7 Reptielen Volgens de verspreidingsatlas.nl komt de ringslang in de omgeving van het besluit- gebied voor. De aanwezigheid van de ringslang in het besluitgebied kan direct op voorhand worden uitgesloten vanwege het volledig ontbreken van geschikt bio- toop. 3.8 Amfibieën Volgens de verspreidingsatlas.nl komen de soorten alpenwatersalamander, poel- kikker, heikikker, en kamsalamander kamsalamander in de omgeving van het be- sluitgebied voor. De aanwezigheid van deze soorten in het besluitgebied kan direct op voorhand worden uitgesloten vanwege het volledig ontbreken van water en dus geschikt biotoop en voortplantingshabitat. Reptielen komen in ons land voornamelijk voor op de hogere zandgronden, in duin-, bos- of heidegebieden.

De ringslang komt daarnaast ook voor in veenge- bieden en laat zich ook in meer stedelijk gebied zien. Deze soort komt vooral voor ten noorden van de grote rivieren. De muurhagedis is gebonden aan warme, stenige plekken en leeft in Nederland vooral in Maastricht en is daar- naast op verschillende plaatsen uitgezet. (Creemers en van Delft 2009). Beschermde amfibieën waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt, komen voornamelijk voor in en nabij vennen, poelen en slootjes, met helder en schoon water, in heide-, veen- en bosgebied en in de uiterwaarden. De rugstreeppad is ook in de duinen aanwezig. De geelbuikvuurpad, vuursalamander en vroed- meesterpad worden bijna uitsluitend in Zuid-Limburg aangetroffen (Creemers en van Delft 2009, verspreidingsatlas.nl). 23 3.8.1 Rugstreeppad De rugstreeppad is een bewoner van zandige terreinen met een hoge dynamiek zoals duinen, uiterwaarden, opgespoten terreinen, heidevelden en akkers. Ook komt de soort op minder natuurlijke terreinen voor, zoals braakliggende terreinen of bouwloca- ties. Deze soort is een echte pionier die zich ingraaft in kaal braakliggend terrein en haar eitjes legt in ondiepe kale poeltjes en plassen, maar ook slootjes en vennen kun- nen geschikt leefgebied zijn. De dieren verlaten half maart de winterverblijfplaats. Voortplanting begint half april en kan doorgaan tot in augustus.

Mannetjes verblijven de gehele voortplantingsperiode in het water. Vrouwtjes daarentegen verlaten na de eierafzet het water weer. De rugstreeppad overwintert op het land, de dieren hebben eind oktober allemaal het water weer verlaten (Creemers & van Delft, 2009). 3.8.1.1 Aanwezigheid Op het moment is het uitgesloten dat de rugstreeppad in het besluitgebied voor- komt omdat zanderig terrein en ondiepe poelen ontbreken. Aanwezigheid kan in de huidige situatie van het besluitgebied derhalve op voorhand worden uitgesloten. 3.8.1.2 Effectbeoordeling en advies De rugstreeppad komt nu niet voor in het besluitgebied. Als het besluitgebied in een later stadium echter uit braakliggend terrein zal bestaan, is het niet onmogelijk dat de soort zich in het besluitgebied zal vestigen. Aangeraden wordt om ondiepe poelen zo snel mogelijk te dempen en het terrein zo kort mogelijk braak te laten lig- gen. Hiermee kan vestiging van de rugstreeppad worden voorkomen. 3.9 Vissen In het besluitgebied is geen watervoerend element aanwezig. Aanwezigheid van beschermde vissoorten kan daarom op voorhand worden uitgesloten. De beschermde vissoorten zijn veelal zeldzaam voorkomende soorten gebon- den aan helder, stromend water van beekjes of rivieren. Een uitzondering hierop is de grote modderkruiper die vooral leeft in langzaam stromend water van slo- ten, vennen of plassen.

De soort komt daar voor op plekken met veel onderwa- tervegetatie en een goed ontwikkelde waterbodem (Janssen en Schamineé 2004, verspreidingatlas.nl). 24 3.10 Insecten en andere ongewervelden In het betreffende plangebied is geen sprake van open water, bos, soortenrijk gras- land, heide of veen. Leefgebied voor deze soorten is hierdoor niet aanwezig. Be- schermde insecten en andere ongewervelden zijn daarom niet te verwachten in het plangebied. 3.11 Aanvullend onderzoek naar beschermde soorten In deze paragraaf is beschreven hoe het nader onderzoek naar de soorten waar- voor dit nodig is, globaal zal worden uitgevoerd. Voor veel beschermde plant - en diersoorten zijn protocollen opgesteld waarin beschreven staat waar het nader soortgericht onderzoek aan moet voldoen om aan- of afwezigheid van de betref- fende soort aan te kunnen tonen. Wij werken, indien voorhanden, volgens deze pro- tocollen. 3.11.1 Huismussen De huismus is een vogelrichtlijnsoort. Indien nader onderzoek naar deze soort plaats vindt, dient het plaats te vinden volgens bepaalde richtlijnen zoals verwoord in het Kennisdocument huismus (BIJ12 2023).

Het onderzoek dient plaats te vin- den door middel van twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april tot en met 15 mei of door middel van drie gerichte veldbezoeken in de periode 10 maart tot en met 20 juni, waarbij één veldbezoek in de periode 1 april tot en met 15 mei plaats- vindt. De inventarisaties dienen onder goede weersomstandigheden plaats te vin- den, op geluidsluwe momenten, in de ochtend vanaf minimaal één à twee uur na zonsopkomst en met een tussenperiode van minimaal 10 dagen. 3.11.2 Steenuil Onderzoek naar de steenuil dient te worden uitgevoerd conform de richtlijnen van het kennisdocument steenuil (BIJ12, 2017). De aanwezigheid van de steenuil kan het gehele jaar worden aangetoond. De beste periode om een territorium van een steenuil vast te stellen is van 15 februari tot en met 15 april. In deze periode Beschermde insectensoorten en andere beschermde ongewervelden zijn veelal zeldzaam en eisen een specifiek habitat. Beschermde vlindersoorten komen vooral voor in kruidenrijke en soortenrijke graslanden, heiden, venen en (voch- tig) bos (Bos et al. 2006, vlinderstichting.nl). Beschermde libellensoorten leven met name in veengebieden, nabij beekjes of rivieren en bij vennen op de hogere zandgronden (Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie 2002).

Beschermde keversoorten zijn gebonden aan oude, rottende bomen in bosgebieden of ko- men zeldzaam voor in (groter) permanent, helder open water van goede kwali- teit op veengrond (eis-nederland.nl, Janssen en Schamineé, 2004). De Europese rivierkreeft is in ons land nog maar van één plek bekend, op landgoed Warns- born bij Arnhem. De Bataafse stroommossel is uit ons land verdwenen en de platte schijfhoren komt lokaal voor in laagveengebieden en het rivierengebied, in helder, stilstaand of zeer zwak stromend water met rijke plantengroei, in zo- wel meren, sloten als plassen (anemoon.org, verspreidingsatlas.nl). 25 kunnen ’s avonds territoriumroepen van een steenuil worden afgespeeld. Ook dient overdag het besluitgebied op sporen van een steenuil onderzocht te worden. In to- taal dienen minimaal drie veld-bezoeken verricht te worden om afwezigheid met voldoende zekerheid aan te kunnen tonen. De afwezigheid van broedende steenui- len is met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid aangetoond als tijdens drie gerichte veldbezoeken in de periode van 15 februari tot en met 30 april geen aanwezigheid kan worden aangetoond. 3.11.3 Kerkuil Het nader onderzoek naar het broedgebied van de kerkuil dient plaats te vinden vol- gens bepaalde richtlijnen zoals verwoord in het kennisdocument van de kerkuil (BIJ12, 2017).

Onderzoek naar de aanwezigheid van (nesten van) kerkuilen dient door middel van een combinatie van zowel veldonderzoek als navraag bij uilen- werkgroepen en omwonenden te gebeuren. Ook dient voornamelijk in februari en maart gelet te worden op krijsende uilen en vanaf juni tot augustus op bedelende jongen. In totaal dienen minimaal drie veldbezoeken uitgevoerd te worden. 3.11.4 Vleermuizen Vleermuizen zijn habitatrichtlijnsoorten. Het nader onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen dient plaats te vinden volgens bepaalde richtlijnen, zoals verwoord in het vleermuisprotocol 2021 (Netwerk Groene Bureaus, Gegevensautoriteit Na- tuur). Het vleermuisprotocol stelt vast dat vijf veldbezoeken uitgevoerd dienen te worden. Drie daarvan dienen plaats te vinden in de periode van 15 mei tot en met 15 juli met een tussenperiode van minimaal 20 dagen. De andere twee veldbezoe- ken dienen tussen 15 augustus en 30 september plaats te vinden, ook met een tus- senperiode van minimaal 20 dagen. Tijdens deze veldbezoeken zal gebruik worden gemaakt van een batdetector of batlogger. Dit zijn apparaten waarmee de onhoorbare ultrasone geluiden van vleer- muizen worden opgevangen en vertaald in voor mensen hoorbare geluiden. Door het uitvoeren van vijf veldbezoeken kan met voldoende juridische zekerheid aanne- melijk worden gemaakt of vleermuizen wel of niet aanwezig zijn in het besluitge- bied.

3.11.5 Overzicht onderzoeksperiodes Navolgend overzicht geeft de onderzoeksperiodes van alle te onderzoeken soorten weer. 26 Overzicht van onderzoeksperiodes van de te onderzoeken soort(groep)en Optimale onderzoeksperiode donkerblauw Suboptimale onderzoeksperiode lichtblauw Soortgroep Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Vleermuizen Steenuil Kerkuil Huismus 3.12 Specifieke zorgplicht Volgens de analyse van de verspreidingsgegevens van de NDFF (bijlage 2) komen ook soorten voor die enkel onder de specifieke zorgplicht vallen en niet onder een strenger beschermingsregime. Het betreft soorten die: − enkel onder bijlage II van de Habitatrichtlijn vallen (hierna: bijlage II -soorten), − op een rode lijst staan, maar enkel onder de specifieke zorgplicht zijn be- schermd (hierna: specifieke zorgplichtsoorten), − enkel onder het beschermingsregime ‘andere soorten’ vallen en vrijgesteld zijn van de schadelijke handelingen (hierna: vrijgestelde soorten). Op basis van het uitgevoerde veldbezoek kan geconcludeerd worden dat er geen biotopen en natuurlijke elementen aanwezig zijn die geschikt zijn voor de soorten uit bijlage 1. Er wordt dan ook niet verwacht dat deze soorten voorkomen in het be- sluitgebied. Wel wordt er geadviseerd om te allen tijde rekening te houden met flora en fauna.

Daarom adviseren wij de volgende maatregelen uit te voeren: − Voorafgaande aan de werkzaamheden hoog gras kort te maaien zodat het be- sluitgebied ongeschikt wordt gemaakt voor fauna. Hierbij wordt zorgvuldig en op een laag tempo gewerkt en het maaisel dient uit het besluitgebied afgevoerd te worden. Schakel hiervoor indien nodig een gecertificeerd (Kleurkeur) bermbe- heerder in. − Werkzaamheden in één richting uit te voeren en van binnen naar buiten zodat dieren niet ingesloten worden en de mogelijkheid hebben om te vluchten. − Het verwijderen van de vegetatie dient buiten het broedseizoen van vogels (glo- baal van half maart tot en met half juli) plaats te vinden. Raadpleeg hiervoor in- dien nodig een ecologisch deskundige. − De werkzaamheden worden, indien mogelijk, zo trillings- en geluidsarm mogelijk uitgevoerd om verstoring van dier- en vogelsoorten te voorkomen; − Vermijd onnodige verstoring van dieren door het gebruik van licht door bij het gebruik van verlichting te kiezen voor armaturen die weinig strooilicht veroorza- ken en te voorkomen dat deze uitstralen en/of gericht worden op opgaand groen en/of bebouwing; − Bomen en beplantingen die behouden blijven in het besluitgebied te markeren en voldoende beschermen zodat ze niet beschadigd raken gedurende de werk- zaamheden.

27 4 Conclusie In het centrum van Lienden liggen enkele naastgelegen percelen met onder andere woning, schuren, kwekerij en een parkeerplaats. Het voornemen bestaat om hier woningbouw te realiseren. Voor het doorlopen van een ruimtelijke procedure is het noodzakelijk dat de haal- baarheid van het plan wordt aangetoond. Er dient daarom vanuit de ecologie onder- zocht te worden of met de ruimtelijke ontwikkelingen die het plan toestaat sprake is van overtreding van de geldende natuurwet- en regelgeving. In deze quick scan is onderzocht of er beschermde natuurwaarden, volgens de nu geldende natuurwet- en regelgeving, aan- of afwezig zijn in het besluitgebied. Ook is nagegaan of de ruimtelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt, mogelijk negatieve effecten kan hebben op beschermde natuur buiten het besluitgebied. 4.1 Beschermde gebieden 4.1.1 Natura 2000-gebieden Natura 2000-gebied Rijntakken ligt in de omgeving van het besluitgebied. Een ne- gatief effect op de instandhoudingsdoelstellingen van de Veluwe is vanwege een mogelijke toename in stikstofdepositie door de ruimtelijke ontwikkeling in het be- sluitgebied niet uit te sluiten. Voor andere storingsfactoren is dat wel uit te sluiten. Nader onderzoek naar stikstofdepositie in de vorm van een AERIUS-berekening is daarom noodzakelijk.

Indien uit de AERIUS-berekening een toename in stikstofde- positie op Natura 2000-gebieden blijkt, dient een voortoets uitgevoerd te worden. 4.1.2 Natuurnetwerk Nederland Verder blijkt uit de quick scan dat het besluitgebied geen onderdeel uitmaakt van Natuurnetwerk Nederland of ander provinciaal beschermd natuur gebied aanwezig is. De provinciale bescherming van deze gebieden staat de uitvoering van het plan dan ook niet in de weg en nader onderzoek hiernaar is niet noodzakelijk. 4.2 Beschermde soorten 4.2.1 Streng beschermingsregime Uit de quick scan blijkt dat de volgende vogelsoorten waarvan het nest jaarrond is beschermd in of in de directe omgeving van het besluitgebied potentieel voor kun- nen komen en kunnen nestelen: − Huismus − Steenuil − Kerkuil 28 Verder blijkt uit de quick scan dat de volgende streng beschermde soorten volgens de Habitatrichtlijn of niet vrijgestelde soorten van het beschermingsregime ‘andere soorten’ in of in de directe omgeving van het besluitgebied potentieel voor kunnen komen: − vleermuizen Voor de kerkuil wordt geadviseerd om de schuur ten zuidwesten van het besluitge- bied en het gehele perceel te onderzoeken op (potentiële) nestplaatsen en sporen van de kerkuil. Verder is het nog onbekend of de hagen rond om de woning, ingepast worden in het ontwerp of dat deze verwijderd worden.

Indien de hagen rond om de woning worden verwijderd, dan is nader onderzoek naar de huismus noodzakelijk. Indien verblijfplaatsen, nestplaatsen of andere essentiële elementen aanwezig blijken, dan moeten voor de werkzaamheden mitigerende maatregelen worden getroffen om negatieve effecten zoveel mogelijk te voorkomen. Ook is voor de werkzaamhe- den dan waarschijnlijk een vergunning flora- en fauna-activiteit noodzakelijk. De rugstreeppad komt nu niet voor in het besluitgebied, maar kan bouwterreinen wel makkelijk koloniseren. Tref de maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.8.1.2 om vestiging van deze soort te voorkomen. Om te voorkomen dat de (rups van de) teunisbloempijlstaart het terrein gaat kolo- niseren dienen maatregelen worden genomen. Er wordt gezorgd dat het projectge- bied geregeld wordt gemaaid of wordt ontdaan van opkomende beplanting, met name in de periode van mei tot en met augustus, zodat de kans dat de waardplan- ten van de teunisbloempijlstaart (harig wilgenroosje, basterdwederik, teunisbloem en grote kattenstaart) op zullen komen tot een minimum wordt beperkt. Uit de quick scan blijkt dat vogelsoorten waarvan het nest niet jaarrond is be- schermd in of in de directe omgeving van het besluitgebied tot broeden kunnen ko- men.

Tref derhalve de preventieve maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.3.3.2 om een schadelijke handeling onder de Omgevingswet te voorkomen. 4.2.2 Specifieke zorgplicht Op basis van het uitgevoerde veldbezoek kan geconcludeerd worden dat er geen biotopen en natuurlijke elementen aanwezig zijn die geschikt zijn voor de soorten uit bijlage 1. Er wordt dan ook niet verwacht dat deze soorten voorkomen in het be- sluitgebied. Wel wordt er geadviseerd om te allen tijde rekening te houden met flora en fauna. Tref hiervoor de maatregelen zoals opgesomd in paragraaf 3.12. In- dien het uitvoeren van deze maatregelen (deels) niet mogelijk is, dient afstemming plaats te vinden met een deskundig ecoloog.

Vervolgstappen − Laat een AERIUS-berekening uitvoeren voor de aanlegfase en gebruiksfase 29 − Tref de maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.12 voor de specifieke zorgplicht; − Tref de preventieve maatregelen zoals beschreven in paragraaf 3.3.3.2 voor broedende vogels; − Bepaal of de hagen rondom de woning behouden blijven; − Tref de maatregelen genoemd in paragraaf 3.6.1.3 voor vleermuizen; − In geval van verwijdering hagen, laat nader onderzoek uitvoeren naar huismus; − Laat nader onderzoek uitvoeren naar steenuil en kerkuil volgens de eisen zoals beschreven in paragraaf 3.11; − Zorg tijdens de bouwfase dat het besluitgebied niet geschikt wordt voor de rug- streeppad, zoals beschreven in paragraaf 3.8. Let op: omdat nog nader onderzoek uitgevoerd moet worden, mag u nog geen ruimtelijke ingrepen in het besluitgebied uitvoeren. In geval er nog andere eigena- ren binnen het besluitgebied aanwezig zijn, of andere gebruikers zijn, dient u deze personen hiervan op de hoogte te stellen. Reguliere onderhoudswerkzaamheden mogen wel nog uitgevoerd worden. Indien u twijfelt, kunt u dit altijd met ons af- stemmen. Bij ruimtelijke ingrepen is namelijk mogelijk sprake van een schadelijke handeling onder de Omgevingswet. Indien hierop gehandhaafd wordt, kan dit mo- gelijk tot bestuursrechtelijke en strafrechtelijke vervolging leiden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://buren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e9c5ffea-ad91-4a2e-b1ce-8756751dc0d4?agendaItemId=c10a96ce-8d6b-4937-a0ef-a92cbddbada5