Visie en beleid Openbare laadinfrastructuur versie 2022.pdf

Openbare laadinfrastructuur gemeente Bunschoten Visie en beleid openbare laadpalen voor elektrische voertuigen

3 mei 2022

Inhoudsopgave Inleiding ..................................................................................................................................... 3 1. Huidige situatie ...................................................................................................................... 4 1.1 Richtlijn laden elektrische auto’s .................................................................................. 4 1.2 Visie en beleid openbare laadpalen voor elektrische voertuigen ................................. 5 1.3 Herziening laadpalenbeleid (2022) .............................................................................. 6 2. Visie en beleid ....................................................................................................................... 7 2.1 Ontwikkelingen elektrisch rijden ................................................................................... 7 2.2 Prognose openbare laadinfrastructuur ......................................................................... 9 2.3 Uitgangspunten bij locatiekeuze .................................................................................. 9 2.4 Plankaart ....................................................................................................................

12 2.5 Plaatsingsproces ........................................................................................................ 13 3. Evaluatie .............................................................................................................................. 14 Bijlage 1: Plankaart .................................................................................................................. 15 Bijlage 2: Toetsingscriteria laadpalen ...................................................................................... 18 Bijlage 3: Plaatsingsproces ..................................................................................................... 20

2

Inleiding Het aantal elektrische auto’s neemt toe. Niet elke gebruiker van een elektrische auto (erijder) heeft echter de mogelijkheid om op eigen terrein de auto op te laden, waardoor de vraag naar openbare laadpalen toeneemt. Lange tijd waren er in Bunschoten twee openbare laadpunten. Sinds de vaststelling van het laadpalenbeleid rond de zomer van 2020 zijn daar achttien locaties bijgekomen. Om de groeiende laadvraag te faciliteren en een toekomstbestendig laadnetwerk neer te zetten, moeten we op termijn tot een brede mix van laadoplossingen komen. Het gaat hierbij niet alleen om personenvervoer, maar bijvoorbeeld ook om elektrische bussen, doelgroepenvervoer en vrachtwagens. Vandaar dat het laadpalenbeleid uit 2020 wordt herzien. Elektrische voertuigen zijn schoon, stil, goed voor de luchtkwaliteit en dragen bij aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Het uitbreiden van de (openbare) laadinfrastructuur past binnen de energietransitie, die gericht is op de omschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar duurzame energie. Met het beleid wordt inwoners en bedrijven perspectief geboden om tot het gebruik van een elektrisch voertuig over te gaan. Voorliggend beleidskader geeft invulling aan de behoefte vanuit de samenleving om extra openbare laadpalen voor elektrische auto’s te realiseren.

Het laden van elektrische scooters, fietsen en vaartuigen vraagt om laadpunten met andere technische specificaties. Dit valt daarom buiten het voorliggende beleidskader. Leeswijzer

In de visie wordt op verschillende vormen van laden en de verschillende doelgroepen van laadinfrastructuur beschreven, wat de opgave is en welke rol de gemeente en MRA-E daarin spelen. Het beleid bouwt voort op de eerder opgestelde Richtlijn laden elektrische auto’s (2014), welke in het eerste hoofdstuk wordt toegelicht. De uitgangspunten voor de oplaadinfrastructuur in hoofdstuk 2 geven invulling aan de wijze waarop we als gemeente willen omgaan met het plaatsen van de benodigde openbare laadpalen. De plankaart en toetsingscriteria maken hier deel van uit. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de wijze waarop het beleid periodiek wordt geëvalueerd.

3

1. Huidige situatie Een deel van de e-rijders kan laden op eigen terrein, zo’n 35 procent van de inwoners van Bunschoten beschikt over een eigen oprit. Het realiseren van een oplaadpunt op eigen terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar. De beperkte mogelijkheid om elektrische voertuigen op eigen terrein te laden zorgt ervoor dat veel e-rijders voor het laden van hun auto op een voorziening in de openbare ruimte zijn aangewezen.

1.1 Richtlijn laden elektrische auto’s In 2014 is de Richtlijn laden elektrische auto’s opgesteld en zijn er twee openbare laadpalen gerealiseerd, op het Kolkplein en Visrokersplein. De gemeente kiest in de richtlijn bewust voor het zelfvoorzienend zijn van e-rijders in hun laadvoorziening, waarbij er niet wordt ingezet op het realiseren van aanvullende openbare laadvoorzieningen. E-rijders die niet kunnen laden op eigen terrein of in de nabije omgeving bij een openbaar oplaadpunt, staat de gemeente toe met een kabel over de stoep op een huisaansluiting te laden. De gemeente Bunschoten faciliteert het laden van elektrische auto’s in de Richtlijn laden elektrische auto’s volgens de “ladder van laden” in volgorde van voorkeur (afbeelding 1): 1. Laden op eigen terrein E-rijders parkeren en laden op eigen terrein (oprit, garagebox, etc.) voor zover dat mogelijk is. E-rijders die een auto kunnen parkeren op niet-openbaar terrein, bijvoorbeeld bij een appartementencomplex, kunnen in overleg met de beheerder of eigenaar (verhuurder, VvE, etc.) een laadvoorziening (laten) realiseren. 2. Laden met een kabel over de stoep E-rijders parkeren op een openbare plek en maken voor het laden gebruik van een laadvoorziening op eigen terrein of aan een object in eigendom of beheer van de erijder.

De benodigde kabel is maximaal 10 meter, gemeten vanaf de perceelgrens van de e-rijder tot aan de elektrische auto. Het kruisen van een openbare weg, fietspad en/of vergelijkbaar (= andere gebruiksfunctie dan voetpad) met de laadkabel is niet toegestaan. De kabel moet worden afgedekt met een kabelmat, zodat andere gebruikers van de stoep (=voetpad) geen hinder ondervinden. De erijder is aansprakelijk voor eventuele ongevallen en/of schadegevallen, veroorzaakt door de kabel over de stoep. De kabel maakt geen onderdeel uit van de openbare weg en/of weguitrusting, waardoor de gemeente niet aansprakelijk is. 3. Laden in de openbare ruimte E-rijders die niet kunnen laden via een eigen laadvoorziening kunnen gebruik maken van de publiek toegankelijke laadpunten. Voor e-rijders waar in de nabije omgeving van woning of werk (nog) geen openbare laadvoorziening aanwezig is, is er vanuit de richtlijn geen verdere ondersteuning van de gemeente mogelijk.

4

Afbeelding 1: Laden van elektrische auto’s vanuit Richtlijn laden elektrische auto’s (2014)

1.2 Visie en beleid openbare laadpalen voor elektrische voertuigen Door de sterke groei van elektrisch rijden is in 2020 beleid opgesteld om het aantal openbare laadpunten in Bunschoten uit te breiden. De Richtlijn was aan herziening toe, maar laden op eigen terrein heeft nog steeds de voorkeur. In twee jaar tijd zijn er naast de laadpunten op het Visrokersplein en Kolkplein in samenwerking met MRA-Elektrisch (MRA-E) achttien nieuwe locaties (tabel 1) gerealiseerd en nog negen locaties in voorbereiding: Torenvalk, Dopperstraat, Vogelpad, Melkrijder, Huurdemanskamp, Chopinstraat, Plevier, Eemmeerlaan en Plecht. Laadpaal

Oplevering laadpaal 2014 2014 25-01-2021

Gemarkeerde parkeervakken 2 2 1

Gemiddeld verbruik laatste 6 maanden Via EVnetNL, geen cijfers beschikbaar 355 kWh

Visrokersplein Kolkplein Rembrandt van Rijnstraat Op de Ree Verdistraat Almareplantsoen Havenstraat Bunschoter Veenkamp Tuinfluiter Zwaard Zuiderzeekade Stadsspui Tabakskamp Westdijk Spieringweg De Kronkels Stuurboord Feike Asmastraat Zandkamp Vaartweg

26-01-2021 26-01-2021 27-01-2021 27-01-2021 28-01-2021

2 1 2 1 1

1.227 kWh 433 kWh 1.876 kWh 243 kWh 1.224 kWh

28-01-2021 28-01-2021 01-02-2021 05-03-2021 11-03-2021 14-04-2021 26-05-2021 09-06-2021 03-11-2021 01-02-2022 25-02-2022 24-03-2022

2 2 2 1 2 1 1 2 1 1 1 1

1.875 kWh 1.955 kWh 1.463 kWh 998 kWh 2.070 kWh 319 kWh 1841 kWh 472 kWh 448 kWh (5 mnd) 1.008 kWh (2 mnd) Geen gegevens 89 kWh (1 mnd)

Tabel 1: Openbare laadpunten voor elektrische auto’s in Bunschoten

5

Markeren tweede parkeervak

Bij de tussentijdse evaluatie in 2021 bleek uit de monitoring een sterke toename van het gebruik van de laadpalen. Bij realisatie van de laadpalen wordt in eerste instantie één parkeervak gemarkeerd voor elektrisch laden. MRA-E geeft aan dat als er bij een laadpaal meer dan 450 kWh per maand wordt geladen, het markeren van het tweede parkeervak wenselijk is. In tabel 1 staat bij welke laadpalen inmiddels ook het tweede parkeervak is gemarkeerd. Verder is het advies van MRA-E om bij een verbruik van meer dan 800 kWh per maand (gemiddeld over een periode van zes maanden), wanneer er al twee parkeervakken gereserveerd zijn, een tweede laadpaal in de buurt te plaatsen. Dit advies wordt meegenomen bij het actualiseren van de kaart met voorkeurslocaties.

1.3 Herziening laadpalenbeleid (2022) Het Rijk heeft aangegeven dat gemeenten in hun laadpalenbeleid moeten ingaan op verschillende vormen van laden en op het faciliteren van verschillende doelgroepen. Deze onderdelen zijn toegevoegd in de herziene versie van het laadpalenbeleid van de gemeente Bunschoten. In hoofdstuk 2.1 wordt de visie op verschillende vormen van laden en verschillende doelgroepen beschreven. Vanwege het intensieve gebruik van een aantal openbare laadpalen is ook gekeken naar mogelijke uitbreiding van het netwerk. Hier wordt in hoofdstuk 2.4 nader op ingegaan.

6

2. Visie en beleid In de komende jaren wordt een stijging van het gebruik van elektrische auto’s verwacht. Ook de behoefte aan openbare laadvoorzieningen zal daarmee toenemen. De gemeente is als eigenaar en beheerder van de openbare ruimte direct betrokken bij het realiseren van openbare laadvoorzieningen. De gemeente stelt kaders voor elektrisch vervoer en geeft aan onder welke voorwaarden ze bereid is de nodige besluiten te nemen voor het realiseren van extra openbare laadvoorzieningen. Om een dekkend en toekomstbestendig openbaar laadnetwerk te realiseren is een plankaart met voorkeurslocaties opgesteld. De plankaart vormt het kader van waaruit de openbare oplaadlocaties stapsgewijs worden gerealiseerd. Hierbij gaat het om het realiseren van oplaadpalen met aansluitingen op het elektriciteitsnet, inclusief toebehoren, die bestemd zijn voor het opladen van elektrische voertuigen. Het plaatsen, onderhouden en beheren van de openbare oplaadpalen ligt bij MRA-E, de partij waarmee in 2020 een meerjarige overeenkomst is afgesloten.

2.1 Ontwikkelingen elektrisch rijden De manieren van laden, het type auto’s en het soort brandstoffen zijn nog volop in ontwikkeling. De verwachting is dat verschillende brandstoffen, laadoplossingen en auto’s naast elkaar zullen bestaan en dat een combinatie van technieken nodig is om aan te sluiten bij de diversiteit en het aantal emissievrije voertuigen. Omdat er nog veel onduidelijkheden bestaan worden er nog geen definitieve keuzes gemaakt. Type vervoersmiddelen en gebruikersgroepen

Er zijn verschillende typen elektrische vervoersmiddelen waarvoor in de toekomst laadinfrastructuur beschikbaar moet zijn. De laadbehoefte verschilt per vervoersmiddel en gebruikersgroep. Ook bestaat er verschil in het type laadinfrastructuur dat bij voorkeur wordt gebruikt. Onderstaand een beknopte beschrijving van de verschillende doelgroepen. MRA-E gaat per gebruikersgroep in kaart brengen wat het laadprofiel is, om zo in de toekomst de juiste en voldoende laadinfrastructuur (lokaal en/of regionaal) te kunnen realiseren. -

-

-

-

Personenauto’s (incl. deelauto’s) In 2030 moeten alle nieuw verkochte auto’s uitstootvrij zijn, het aantal elektrische personenauto’s zal fors toenemen. De bestuurders maken voornamelijk gebruik van (semi-)private en openbare laadpunten. Snelladers zijn in sommige gevallen nodig. Taxi’s en doelgroepenvervoer Deze doelgroep maakt veel voertuigkilometers op een dag, waardoor (openbare) snelladers nodig zijn. Bij reguliere laadpalen kan worden bijgeladen, maar dit is minder wenselijk vanwege de tijdsduur. Logistiek Voor de logistiek is betrouwbaarheid en beschikbaarheid van laadinfrastructuur zeer belangrijk. Zware logistiek (vrachtverkeer) vraagt om een andere laadinfrastructuur dan lichte (bijv. bestelwagens) logistiek. Het realiseren van laadinfrastructuur op eigen terrein heeft daarbij de voorkeur. OV-bussen Elektrische bussen worden ’s nachts op de remise opgeladen. Laadinfrastructuur voor bussen wordt geplaatst bij bushaltes en OV-hubs waar veel bussen samenkomen en/of langer stilstaan. Dit is in Bunschoten niet aan de orde. 7

-

Touringcars Ook de elektrificering van touringcars vraagt vaker aandacht, met name in gemeenten waar veel toeristen komen. Echter hebben touringcars vaak wisselende ritten, waardoor de touringcarsector een moeilijke markt is om te elektrificeren.

Typen laadlocaties

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen laden voor wonen, werken en bezoeken. -

-

-

Wonen Eigenaren van een woning met eigen oprit ondervinden over het algemeen weinig problemen bij het realiseren van laadinfrastructuur voor eigen gebruik. Door alleen aanvragen voor een openbare laadpaal goed te keuren als niet op eigen terrein kan worden geparkeerd, wordt privaat laden door de gemeente gestimuleerd. Bij appartementencomplexen in beheer van VvE’s, woningcorporaties of particuliere verhuurders (semi-privaat laden) is de situatie vaak gecompliceerder. Zij komen niet in aanmerking voor een laadpaal in de openbare ruimte, maar kunnen ook niet zelfstandig een laadpaal realiseren vanwege de gedeelde parkeervoorzieningen. MRA-E heeft een handleiding opgesteld om te komen tot een aanpak voor het plaatsen van laadinfrastructuur in een VvE. Veilig laden en brandveiligheid is een aandachtspunt. Het knelpunt is de mate waarin een brand die ontstaan is bij een elektrisch voertuig in een ondergrondse parkeergarage is te blussen. Vanuit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) worden richtlijnen meegegeven. Werken Bij bedrijven is de eigendomssituatie van gebouwen en parkeergelegenheden vaak bepalend voor het gemak waarmee laadinfrastructuur kan worden gerealiseerd. Bedrijven met een eigen terrein bepalen zelf het tempo voor de verduurzaming van het wagenpark en de uitbreiding van de laadinfrastructuur.

Bedrijven die bedrijfsruimte en parkeerplekken huren moeten in samenspraak met de verhuurder en overige huurders tot een gebruiksvriendelijke laadinfrastructuur komen. Verduurzaming van de bedrijfsvoertuigen en logistiek van logistieke bedrijven vraagt om een maatwerkoplossing op basis van de voertuigen en de inzet. Bezoeken Bij bezoekerslocaties is het type laadinfrastructuur en de snelheid van laden afhankelijk van de aard en de gemiddelde duur van het bezoek. Tankstationhouders op goed bezochte locaties zullen in de komende jaren zelfstandig overgaan op het toevoegen van o.a. snelladers aan hun aanbod.

Snelladen

Snelladen vormt een belangrijke aanvulling op de huidige laadinfrastructuur. Het wordt toegepast door e-rijders die in korte tijd een behoorlijke range moeten bijladen om hun route te kunnen vervolgen. Doordat snelladers een hogere investering vragen en hogere operationele kosten kennen dan reguliere laadoplossingen, is laden bij een snellader duurder dan bij een reguliere laadpaal. Het benodigde aantal snelladers om in een regio een dekkend snellaadnetwerk te vormen, is lager dan bij reguliere laadpalen. Locaties hebben vaak een functie die over verschillende gemeentegrenzen heen gaat. Een groot gedeelte van het publiek toegankelijke snellaadnetwerk wordt dan ook langs en rondom het hoofdwegennet geplaatst. MRA-E brengt voor de regio mogelijke locaties in beeld. Slim laden

De groei van het aantal elektrische voertuigen heeft effect op het elektriciteitsnet. Naast de uitdagingen voor het net, biedt de laadvraag en accucapaciteit van elektrische auto’s ook kansen. Slim laden is een instrument om kostbare investeringen in het elektriciteitsnetwerk te vermijden of uit te stellen en een stabiel net te houden. Elektrische auto’s kunnen laden 8

op momenten dat er een overschot is aan duurzame energie of laden uitstellen bij tekorten of een disbalans. De laadsessie wordt dan uitgesteld tot er een lage(re) belasting op het net is, bijvoorbeeld in de nacht. MRA-E onderzoekt de mogelijkheden voor slim laden.

2.2 Prognose openbare laadinfrastructuur MRA-E heeft prognoses gedeeld wat betreft het verwachte aantal benodigde laadpunten in de toekomst. In de nieuwe prognoses wordt gerekend met zo’n 86 laadpalen in 2025 en 114 laadpalen in 2030 (zie tabel 2). Deze aantallen liggen lager dan de eerdere laadprognoses uit 2019. Dit heeft onder andere te maken met betere batterijen (waardoor mensen minder vaak hoeven te laden) en effectief gebruik van de laadpalen (meer gebruikers per laadpaal dan waar eerder mee werd gerekend). Om tot de laadprognoses te komen is gebruik gemaakt van data over onder andere autobezit, de grootte van panden en kavels, inkomen, gezinsopbouw en de WOZ-waarde. De prognoses zijn meegenomen bij het ontwikkelen en actualiseren van de plankaart.

Eemdijk Verspreide huizen De Haar Broerswetering Spakenburg Bikkersvaart Koenraadswetering Blokhuiswetering Bunschoten Rengerswetering

2025 (in laadpunten) 4,2 3,4 0,2 18,2 38,2 28,2 9,6 33,3 26,4 11,2

2030 (in laadpunten) 5,5 5,0 0,3 23,8 50,1 36,9 12,6 43,5 34,6 14,7

Totaal

172,9 (= 86,45 laadpalen)

227 (= 113,5 laadpalen)

Tabel 2: Prognoses openbare laadpunten in 2025 en 2030 op buurtniveau (CBS-buurtindeling)

2.3 Uitgangspunten bij locatiekeuze Bij de afweging of een locatie wel of niet geschikt is voor het aanbrengen van een openbare laadvoorziening is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten. Loopafstand

Doel van het beleidsplan is een dekkend netwerk van openbare laadpunten te realiseren, zodat e-rijders indien nodig binnen redelijke loopafstand van woning of werk hun auto kunnen opladen. De loopafstand van een woning of werkplek naar een openbare laadvoorziening bedraagt binnen de bebouwde kom waar mogelijk maximaal 250 meter. Haaks, gestoken of langsparkeren

De openbare laadvoorziening wordt bij voorkeur geplaatst bij een parkeergelegenheid met (veel) haakse of gestoken parkeervakken (zie afbeelding 2). Hiermee is de kans minimaal dat de laadpaal een obstakel vormt in een voetpad en dat de laadpaal het (directe) uitzicht (lees: niet minder dan 2 meter voor een raam) vanuit een woning belemmert. Ook kan naar de toekomst toe makkelijker een uitbreiding plaatsvinden als de vraag naar openbare laadpalen in een gebied toeneemt. Als er geen haakse of gestoken parkeervakken beschikbaar zijn, dan kan langsparkeren een optie zijn. Voorwaarde daarbij is dat er geen aangrenzend doorgaand voetpad langs loopt. Uiteraard mag er wel een uitstapstrook zijn.

9

Afbeelding 2: Weergave verschillende parkeervormen (uit CROW-richtlijnen)

Zichtbaarheid

De laadpaal dient op een zichtbare locatie geplaatst te worden, zodat de openbare laadpaal gemakkelijk vindbaar is voor e-rijders van zowel binnen als buiten Bunschoten. Bij voorkeur wordt de openbare laadvoorziening geplaatst bij een blinde gevel van een (hoek)woning en niet direct aan de voorzijde van de woning. Ook bij de keuze voor de exacte parkeervakken is zichtbaarheid van belang. Indien mogelijk staat de laadpaal vooraan in een rij van parkeervakken. Inpassing in de openbare ruimte

De laadpaal vormt geen belemmering voor de ondergrond (kabels en leidingen) en objecten (straatmeubilair) en bomen in de openbare ruimte. Ook wordt voldoende ruimte vrijgehouden rondom de laadpaal in verband met de technische eisen. Parkeerdruk

Een groot deel van de inwoners van Bunschoten, zo’n 65 procent, is aangewezen op parkeren in de openbare ruimte. Met het plaatsen van een openbare laadpaal wordt in eerste instantie één parkeervak gereserveerd voor het opladen van elektrische auto’s. Hierdoor kan de (ervaren) parkeerdruk toenemen. De gereserveerde parkeervakken worden door een specifieke en nog kleine doelgroep gebruikt. Door het kiezen van locaties met meerdere parkeerplaatsen wordt ernaar gestreefd om de (ervaren) parkeerdruk te reduceren. Bij meerdere en veel parkeervakken is veelal meer spreiding in de omgeving mogelijk. Als er bij een laadpaal in zes maanden tijd gemiddeld meer dan 450 kWh per maand wordt geladen, wordt het tweede parkeervak ook gemarkeerd. Wanneer het verbruik over een periode van zes maanden gemiddeld meer dan 800 kWh per maand bedraagt en al twee parkeervakken gereserveerd zijn, kan in de buurt een tweede laadpaal worden geplaatst. Ruime parkeerterreinen bieden de mogelijkheid om de laadlocatie naar de toekomst toe uit te breiden. Daarnaast ligt de parkeerdruk op deze terreinen vaak lager. Aansluitmogelijkheden Stedin

Op de plankaart zijn voorkeurslocaties aangegeven die vallen binnen een gebied waar een hoofdinfrastructuur van Stedin ligt. Stedin geeft aan of de beschikbare netcapaciteit in het gebied van de locatie voldoende is. Als dat onvoldoende is kan dat voor vertraging in het proces zorgen. Een elektra-aansluiting voor een laadpunt moeten worden aangevraagd via een standaardprocedure van een netbeheerder. Nieuwbouw

De Europese Commissie heeft op 10 juli 2018 de herziene Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) vastgesteld. De richtlijn is op 10 maart 2020 geïmplementeerd in de Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder het Bouwbesluit. Vanuit de richtlijn geldt een verplichting om laadinfrastructuur voor elektrische auto’s aan te leggen in de (private)

10

gebouwde omgeving bij nieuwbouw of als er ingrijpend gerenoveerd (minimaal 25 procent van de gebouwschil) wordt. Bij nieuwe of ingrijpend te renoveren utiliteitsgebouwen met meer dan tien parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet minimaal één laadpaal voor elektrische auto’s worden geplaatst. Daarnaast moet er leidinginfrastructuur voor minstens één laadpaal per vijf parkeervakken liggen, zodat daar in de toekomst een laadpaal kan worden geplaatst. Bij nieuwe of ingrijpend te renoveren woongebouwen met tien of meer parkeerplaatsen op hetzelfde terrein moet er laadinfrastructuur liggen voor een laadpunt. Het plaatsen van de laadpaal is nog niet verplicht. Wel wordt bij nieuwe ontwikkelingen bij de initiatiefnemer aandacht gevraagd voor de plaatsing van laadvoorzieningen. Op grotere openbare parkeerplaatsen wordt ernaar gestreefd om direct minimaal één laadpaal te (laten) plaatsen. Afzonderlijke initiatieven voor het aanbrengen van laadvoorzieningen op grotere openbare parkeerplaatsen in combinatie met duurzame energieopwekkingen worden ter goedkeuring voorgelegd aan het college. Hierbij geldt dat deze niet conflicteren met de overeenkomst die is gesloten met de huidige exploitant van oplaadpalen. Tot slot komt er vanaf 2025 een verplichting tot het aanleggen van laadinfrastructuur bij bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeervakken op hetzelfde terrein.

Er moet minimaal één oplaadpunt zijn aangelegd. Kabel over de stoep

De mogelijkheid die in de Richtlijn laden elektrische auto’s (zie hoofdstuk 1.1) wordt geboden om te laden met een kabel over de stoep blijft gelden in het nieuwe beleid, mits deze is goed is afgedekt met een kabelmat en het geen overlast geeft voor de omgeving. Het risico en de verantwoording blijven liggen bij de eigenaar van de kabel. Op het moment dat er gegronde meldingen komen moet de e-rijder gebruik maken van de dichtstbijzijnde openbare laadpaal. Dit is in de lijn met de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), afdeling 5 ten aanzien van de bruikbaarheid en aanzien van de weg. Handhaving

Met het nemen van een verkeersbesluit krijgt een parkeervak de doelbestemming ‘opladen van elektrische voertuigen’. Daarmee mag de aangewezen parkeerplek alleen gebruikt worden voor het opladen van een elektrische auto. Dit wordt aangeduid met een wettelijk verkeersbord. Indien blijkt dat een aangewezen parkeervak structureel niet juist wordt gebruikt wordt samen met verkeer en handhaving bepaald hoe hiermee om te gaan. Eerst wordt dan getracht om het gedrag te wijzigen door communicatie. Indien dit niet lukt wordt gehandhaafd. Verlengd private aansluiting

Een verlengd private aansluiting (VPA) is een oplaadpunt in de openbare ruimte die wordt gevoed door een kabel die wordt aangesloten op de elektriciteitsmeter van bijvoorbeeld een woonhuis. MRA-E raadt gemeenten af om deze vorm van laden toe te staan, omdat deze laadvorm verschillende risico’s met zich meebrengt. Bijvoorbeeld als het gaat om aansprakelijkheid en eigendom. De gemeente is het bevoegd gezag van de openbare ruimte, maar een VPA-laadpaal is geen eigendom van de gemeente. Dit maakt het lastig om aansprakelijkheden te verdelen bij gebreken, defecten of wanneer de eigenaar van een VPA gaat verhuizen. Veiligheidsrisico’s (bijvoorbeeld losse kabels of slecht onderhoud) vragen om extra handhaving en contractbeheer vanuit de gemeente. De mogelijkheid tot het realiseren van een verlengd private aansluiting wordt in gemeente Bunschoten niet geboden.

11

2.4 Plankaart De basis voor een planmatige uitrol is de plankaart. Door het combineren van de prognoses met de uitgangspunten zijn de voorkeurslocaties bepaald. Dit is gebeurd in samenspraak met de betrokken beleidsvelden (openbare ruimte en verkeer). In 2020 is een enquête uitgezet onder inwoners en bedrijven en een inloopmoment georganiseerd. Inwoners en bedrijven konden reageren op de concept plankaart en alternatieve locaties aandragen. Dit heeft geleid tot een plankaart waarop de openbare laadinfrastructuur in de gemeente Bunschoten is weergegeven (zie bijlage 1). Om de mate van dekking van het netwerk weer te geven zijn rondom de voorkeurslocaties cirkels van 250 meter (loopafstand) aangebracht. De plankaart bevat 42 (voorkeurs)locaties. Na onderzoek (zie kopje ‘herziening plankaart 2022’) kunnen daar nog zeven nieuwe locaties en acht laadpalen bij bestaande locaties bijkomen. Uitgaande van twee parkeerplaatsen per laadpaal betekent dit circa 114 openbare laadpunten. Dit is minder dan de prognose uit hoofdstuk 2.2, maar de verwachting is dat met het laden op eigen terrein en het gedogen van laden met een kabel over de stoep dit aantal voldoende is. Herziening plankaart 2022

Bij de herziening van het beleid is gekeken of de plankaart uit 2020 nog voldoende aansluit op de toenemende laadbehoefte. Er is een aantal nieuwe locaties naar voren gekomen die (na onderzoek) aan de plankaart kunnen worden toegevoegd. De nieuwe locaties worden na een aanvraag door een bewoner/bedrijf of op basis van de maandelijkse monitoring (verbruik hoger dan 800 kWh over langere tijd) gerealiseerd. Bij acht bestaande locaties worden mogelijkheden gezien voor het realiseren van een tweede laadpaal. Dit betreft met name bestaande locaties op grotere parkeerterreinen in gebieden waar de laadbehoefte structureel hoog is. Deze locaties kunnen niet worden aangevraagd door bewoners, maar worden op basis van de maandelijkse monitoring gerealiseerd. Voor zowel de nieuwe als bestaande locaties is nader onderzoek naar het effect op de parkeerdruk nodig. Ook onderzoekt Stedin de mogelijkheden wat betreft de beschikbare elektra-infrastructuur en elektracapaciteit, voordat de locaties definitief worden. Het voorstel is om de volgende nieuwe (zie bijlage 1, voorstel nieuwe locaties) en bestaande locaties te onderzoeken: -

-

-

-

-

Kern Eemdijk Voor de spreiding zou een laadpaal aan de zuidkant van Eemdijk de beste optie zijn, bijvoorbeeld de parkeergelegenheid voor Eemdijk 105 t/m 115 (oneven). Ook wordt eventuele uitbreiding van de huidige locatie (Vaartweg) onderzocht. Bunschoten Westplan (westelijk van de Westsingel) Voor drie locaties wordt onderzocht wat het effect op de parkeerdruk is en of er een aansluitmogelijkheid is op het net: Leeuwerik-Roodborstje, Van Westrhenen en de parkeervakken aan de Maasdamlaan (voor de spreiding een goede optie). Middengebied Westsingel-Stadsgracht-Veenestraat Geen nieuwe locaties realiseren vanwege de hoge parkeerdruk in deze buurten. Uitbreiden van de bestaande locaties (Stadsspui, Torenvalk, Melkrijder) op basis van monitoring is een optie. Rengerswetering o Eerste wooneiland: Onderzoeken van uitbreidingsmogelijkheden bestaande locaties (Huurdemanskamp en Bunschoter Veenkamp). o Tweede wooneiland: Onderzoeken van nieuwe locatie bij de parkeerkoffer Achterste Kamp (naast nummer 33) voor betere spreiding. o Derde wooneiland: Onderzoeken van nieuwe locatie bij de parkeerkoffer achter de Dwarskamp (nabij nummer 21) en Paardenkamp (tussen 37 en 39) vanwege grote behoefte en betere spreiding. Centrum Vanwege de hoge parkeerdruk worden geen extra locaties aangewezen. Voor de 12

bestaande locaties (Oostsingel en Zuiderzeekade) worden de uitbreidingsmogelijkheden onderzocht. Bij een aantal gebieden is er bewust voor gekozen geen nieuwe locaties te ontwikkelen of bij bestaande locaties een tweede laadpaal te realiseren: -

-

Bedrijventerrein Bunschoten Voor de huidige aangewezen locaties zijn nog geen aanvragen geweest. Doordat veel bedrijven laadvoorzieningen op eigen terrein faciliteren is verdichting op de bedrijventerreinen op dit moment niet aan de orde. Schildersbuurt en Verzetsbuurt Voorlopig alleen de (gerealiseerde) laadpaal bij de Rembrandt van Rijnstraat. Dorpstraat e.o. Geen extra locaties realiseren vanwege hoge parkeerdruk.

Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt de inpassing van openbare laadpalen bij de planvorming meegenomen. Bijvoorbeeld als het gaat om de ontwikkeling van tiny houses (Frits de Zwerver/Anne Frank) en Rengerswetering eiland 4 (o.a. bij de supermarkt).

2.5 Plaatsingsproces De plankaart maakt inzichtelijk waar de gemeente in de toekomst een openbare laadpaal toestaat te realiseren. Per laadpunt wordt in eerste instantie één parkeerplaats geschikt gemaakt voor elektrisch laden. In het verkeersbesluit worden wel direct twee parkeerplaatsen aangewezen, zodat bij een toename van het verbruik de tweede plaats geschikt kan worden gemaakt. Voorbereiding

Nadat een bewoner of bedrijf een aanvraag heeft gedaan die gekoppeld is aan een (nog niet gerealiseerde) voorkeurslocatie, wordt een verkeersbesluit opgesteld. Daarin worden de specifieke parkeervakken voor elektrisch laden worden gereserveerd. Voor het nemen van het verkeersbesluit wordt de uitgebreide procedure gevolgd. Het vaststellen van de locatie gebeurt in een definitief verkeersbesluit. Anticiperend op een definitief verkeersbesluit vraagt MRA-E alvast een netaansluiting aan bij Stedin. Realisatie

De laadpaalexploitant zorgt ervoor dat de netbeheerder en aannemer voorbereidingen treffen voor het plaatsen van de laadpaal. De plaatsing van de laadpaal wordt gepland. De netbeheerder is gebonden aan een wettelijke aansluittermijn van 18 weken en heeft deze tijd vaak ook nodig. In bedrijf

De laadpaal is in bedrijf en kan worden gebruikt. Gereserveerde parkeervakken worden gemarkeerd met een verkeersbord volgens de geldende wetgeving en tegel (zie afbeelding 3). De aanvrager kan via de website van MRA-E het proces van aanvraag tot realisatie volgen. Er zijn vier verschillende statussen zichtbaar: voorkeurslocatie, in voorbereiding, realisatie gepland en in bedrijf.

Afbeelding 3: tegel en bebording

13

3. Evaluatie Elektrisch rijden is sterk in opkomst en de gemeente staat aan het begin van het realiseren van een toekomstbestendig netwerk. Jaarlijks wordt het laadpalenbeleid geëvalueerd, waarbij de aanpak indien nodig kan worden aangepast. Bij de jaarlijkse evaluatie wordt gekeken naar de volgende aspecten: -

Sluit het aanbod van openbare laadpalen aan bij de vraag vanuit de maatschappij? Hierbij wordt onder andere gekeken naar het gebruik van de huidige laadpalen, hoe zijn de ontwikkeling rondom het elektrisch rijden (aantal voertuigen);

-

Zijn openbare laadpalen nog van toepassing of nemen andere laadoplossingen de bestaande oplossing over? Hierbij wordt gekeken naar internationale ontwikkelingen bij elektrische voertuigen. Bijvoorbeeld het opladen via een voorziening in een weggedeelte of wanneer opladen sneller gaat bij een oplaadstation (als vervanger Afbeelding 4: Opladen via de weg (bron ZenRauto.nl) van huidige tankstations);

-

Ervaren e-rijders knelpunten op de aangewezen locaties? Hierbij wordt gekeken of de locaties niet structureel worden bezet door zogenaamde ‘paalklevers’ of voertuigen die geen elektrische aandrijving hebben. Paalklevers zijn voertuigen die langdurig op de parkeerplaats blijven staan zonder te laden. Dit wordt dan een zaak om in overleg met handhaving op te pakken.

14

Bijlage 1: Plankaart

15

Omschrijving per locatienummer bij plankaart d.d. 21 – 4 – 2022 Nummer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31* 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42

Omschrijving Parkeerterrein Haarbrug-Zuid tussen Neerduist-De Kooihoek Parkeerterrein Haarbrug-Zuid tussen De Kooihoek-De Hooistreep Parkeerterrein Haarbrug-Zuid naast De Hooistreep 11 Parkeervoorziening langs Dieselweg tussen Marconiweg 8 Parkeervoorziening langs Rontgenweg thv nummer 6 Parkeervoorziening langs Productieweg tussen Haarbrug – Productieweg Parkeerterrein Bunschoter Veenkamp naast ’t Oosterhuys Parkeerterrein Zandkamp tussen Paardenkamp en Voorste Kamp Parkeerterrein Tabakskamp naast oostelijk naast brug Parkeerterrein Hartmanskamp Parkeervoorziening Rembrand Rijnstraat thv grens nummer 16 en 18 Parkeerterrein Eemlandia Parkeerterrein De Kronkels sportpark De Vinken Parkeerterrein Plevier bij Immanuelkerk Parkeerterrein Blauwe Reiger bij sporthal De Kuil Parkeerterrein Da Costastraat tussen nummer 25 en 29. Parkeerterrein Tuinfluiter bij Albert Heijn. Parkeervoorziening Vogelpad dichtbij Wilde Zwaan Parkeervoorziening Kostverloren (BESTAAND) Parkeerterrein Stadspui gemeentehuis Parkeerterrein Chopinstraat. Parkeerterrein Plecht naast appartementencomplex L’Hermitage Parkeerterrein Grootzeil zijde ’t Ruum Parkeervoorziening Prinses Margrietstraat t.p.v.

kerk (langs rijbaan) Parkeervoorziening Dopperstraat voor huisnummer 118 t/m 124 Parkeerterrein Verdistraat voor huisnummer 86 t/m 96 Parkeerterrein Bikkersweg/Vaartweg sportterrein Parkeervoorziening Kerkepad naast Vaartweg nummer 3 Parkeerkoffer Feike Astmastraat naast huisnummer 22. Parkeervoorziening langs Gebrandysingel tussen in-/uitrit Op de Ree en appartementencomplex. Parkeervoorziening Weidelaan naast “Ouwe Sjool”. Parkeerterrein Stuurboord. Parkeervoorziening Ansjovisweg naast huisnummer 24 (westelijk) Parkeerterrein Anthon van der Horstlaan bij Albert Heijn Parkeervoorziening Oostsingel t.h.v. huisnummers 70 - 72. Parkeerterrein Visrokersplein (BESTAAND) Parkeerterrein Oude Geste naast huisnummer 3. Parkeervoorziening Zuiderzeelaan naast Eemmeerlaan huisnummer 2. Parkeervoorziening Almareplantsoen t.h.v. huisnummer 2. Parkeerterrein Westdijk evenemententerrein De Westmaat tegen de dijk. Parkeervoorziening Havenstraat. Parkeerterrein Zuiderzeehaven tegen de dijk

* Realisatie wordt meegenomen bij eventuele ontwikkelingen, nu geen aan te vragen locatie

Groen: gerealiseerd of aangevraagd (in voorbereiding) Rood: niet aangevraagd

16

Voorstel nieuwe locaties

17

Bijlage 2: Toetsingscriteria laadpalen De exacte locatie wordt getoetst aan de volgende criteria: 1. Er zijn geen bestaande of in procedure zijnde oplaadpalen en/of een andere oplaadinfrastructuren aanwezig in de openbare ruimte binnen een straal van 250 meter van de gevraagde locatie. 2. De desbetreffende grond is eigendom van de gemeente Bunschoten. 3. De locatie van oplaadpaal en/of andere oplaadinfrastructuur is voldoende openbaar zichtbaar en toekomstbestendig volgens het beschreven beleid voor openbare laadpalen in de openbare ruimte. 4. De oplaadpaal en/of andere oplaadinfrastructuur wordt voorzien van twee of meer aansluitpunten en er kunnen – eventueel op termijn – twee of meer parkeerplaatsen worden bediend. 5. De parkeerdruk laat de reservering van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische voertuigen toe. 6. Het betreft bestaande parkeervakken met de volgende mogelijkheden: a. De vorm van de parkeervakken op de locatie zijn in volgorde van voorkeur: 1. Vakken die haaks op de rijbaan staan. 2. Vakken die gestoken (schuin) op de rijbaan staan. 3. Vakken die parallel aan de weg lopen. b. De laadpaal dient tussen twee vakken geplaatst te kunnen worden. c. Rondom de laadpaal dient tenminste 50 cm ruimte voor onderhoud beschikbaar te zijn. d. De laadpaal dient niet aanrijgevoelig geplaatst te kunnen worden, waarbij geldt: 1.

De minimale afstand vanaf de stoeprand is 1 stoeptegel plus band, oftewel ca. 45 cm. 2. Indien niet aan bovenstaande voldaan kan worden, moet overwogen worden of extra maatregelen genomen dienen te worden. 7. De doorgang blijft gewaarborgd voor ander verkeer (auto, fiets, voetganger, rolstoel, etc.), waarbij ten minste wordt gelet op: a. De doorgang van het trottoir blijft minimaal 120cm (+/- 4 stoeptegels). b. Bij voorkeur geen locatie direct aan een hoofdverkeersweg. 8. Er zijn geen belemmeringen ten aanzien van ander straatmeubilair of (openbaar) groen, waarbij ten minste wordt gelet op: a. De laadpaal dient even ver van de boom te staan als de kruin van de boom breed is met een minimum van 1 meter. b. Indien in groenstrook de gewenste locatie wordt gevonden dient de locatie geschikt te worden gemaakt voor de plaatsing van de laadpaal door middel van het leggen van stoeptegels rondom de paal. c. Rondom de laadpaal moet minimaal 50 cm vrij zijn van bosschages/groen. Indien er meldingen komen dat dit niet het geval is wordt dit een melding voor de buitendienst. 9. Er is geen sprake van geplande reconstructies of andere infrastructurele ontwikkelingen waardoor de laadpaal binnen afzienbare tijd verwijderd of verplaatst dient te worden. 10. Het dient mogelijk te zijn om voor de locatie van de laadpaal een verkeersbesluit te nemen, waarbij geldt dat: a.

De gemeente een verkeersbesluit neemt waarbij tenminste één parkeerplaats wordt gereserveerd voor elektrische auto’s die aan het laden zijn. Dit wordt aangegeven met een verkeersbord.

18

b. De parkeerplaats(en) opgenomen in het verkeersbesluit is/zijn niet kenteken gebonden. c. De ontheffing voor het plaatsen van een oplaadpaal en/of andere oplaadinfrastructuur wordt eerst van kracht en kan dus pas worden gebruikt, nadat het verkeersbesluit tot aanwijzing van de benodigde parkeerplaatsen onherroepelijk is geworden. 11. Er wordt geen medewerking verleend als de indiener van het verzoek niet feitelijk op het opgegeven adres woont en niet in het BRP (BasisRegistratiePersonen) is geregistreerd. 12. Er wordt alleen medewerking verleend als de indiener van het verzoek (aantoonbaar) woont of minimaal 18 uur per week werkt in de gemeente Bunschoten. 13. De indiener van het verzoek beschikt niet over een eigen terrein om een oplaadpaal en/of andere oplaadinfrastructuur te realiseren. Onder eigen terrein vallen ook (VVE) parkeerplaatsen en/of de (verplichte) mogelijkheid tot het huren/kopen van een parkeerplaats in combinatie met een appartement. 14. De indiener van het verzoek beschikt over een elektrische auto.

Met elektrische auto wordt een personen- of bedrijfsauto bedoeld, zoals in het eerste lid van artikel 1 sub c, van de Wegenverkeerswet 1994 en nader bepaald in de Regeling auto en die is geregistreerd bij de Rijksdienst voor Wegverkeer en die geheel of gedeeltelijk – met een minimaal volledig elektrisch bereik van 45 km – door een elektromotor wordt aangedreven, waardoor de elektrische energie geleverd wordt door een batterij en waarvan deze batterij wordt opgeladen door middel van een voorziening buiten de auto. Indiener moet dit aantonen door middel van een (voorlopige) koop- of leaseovereenkomst, eigendomsbewijs of document met vergelijkbare bewijskracht. Het gaat hierbij niet om een tijdelijke huurauto. 15. Er wordt geen medewerking verleend aan een verlengd privaat laadpunt of een niet openbaar te gebruiken laadpunt in de openbare ruimte.

19

Bijlage 3: Plaatsingsproces E-rijder Eigen terrein of VVE (semi-privaat laden)?

Zelf regelen.

JA

Veilig en verantwoord, en geen overlast omgeving?

NEE

JA

Mogelijkheid met afgedekte kabel vanaf eigen erf/perceel/object?

Gedogen JA

Eigen verantwoording en risico.

NEE

NEE

Handhaving

Openbare laadvoorziening aanvragen.

Openbare voorziening in bestaande laadzone ten opzichte adres? Laadzone = cirkel van potentiële laadlocatie (zie plankaart).

Op basis van APV.

JA

Gebruik bestaande laadpaal mogelijk?

JA

Nieuwe/extra laadpaal wordt aangelegd.

NEE

NEE

JA

E-rijder moet gebruik maken van beschikbare openbare laadpaal.

Gemeente en MRA-E bepalen of nieuwe locatie mogelijk is. Hierbij wordt rekening gehouden met (zie toetsingscriteria): - Plankaart; - Juridisch (=verkeersbesluit); - Technisch (=plaatsing in openbare ruimte en elektra-infrastructuur); - Functionaliteit (=gebruik i.r.t. behoefte); - Beeldkwaliteit (=past de laadpaal nog in de omgeving); - Parkeerbehoefte van de omgeving; - Toekomstig planvorming in de omgeving; - Ontwikkeling rondom elektrisch rijden; - Financieel. Zijn er middelen beschikbaar voor plaatsing?

NEE E-rijder moet gebruik maken van een beschikbare openbare laadpaal.

20