Verzoek GO om prestatieafspraak inzake verruiming vrije toewijzingsruimte voor middeninkomens_.docx

Vergroten vrije toewijzingsruimte van 7,5% naar 15% Aan Van Datum Onderwerp

: : : :

Hans van Tellegen (gemeente Bunschoten) Hester Haasnoot 24 juli 2024 (vervolg op notitie 10 april 2024) Verzoek om Prestatieafspraak betreft vergroten vrije toewijzingsruimte van 7,5% naar 15%

Inleiding Naast de grote groep woningzoekenden met een ‘sociaal’ inkomen hebben ook de woningzoekenden met een middeninkomen1 het erg lastig op de woningmarkt. Dit zijn bijvoorbeeld jonge tweeverdieners, leerkrachten, hulpverleners, of mensen die in de zorgsector werken. Het inkomen van deze groep woningzoekenden is net te hoog om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning en (veel) te laag om een woning te kunnen kopen. Dat laatste wordt met de stijgende rentes en koopprijzen steeds moeilijker. Daarnaast is het aanbod aan vrije sector huurwoningen met een betaalbare huurprijs van circa €1.1002 erg klein (vaak kleine woningen van mindere kwaliteit). Op de vrije markt is door de regulering van de middenhuur weinig animo voor afname van middenhuurwoningen. Woningcorporaties worden daarom steeds vaker gezien als betrouwbare partner en mogelijke ontwikkelaars van middeldure huurwoningen. Ook gemeente Bunschoten merkt dat middeninkomens nauwelijks kansen hebben op de woningmarkt in Bunschoten. Daarom heeft gemeente G&O gevraagd woningen voor middeninkomens te realiseren en dit verzoek vastgelegd in de prestatieafspraken. In de Nationale Prestatieafspraken is afgesproken dat ook mensen met (lage) middeninkomens een sociale huurwoning van een woningcorporatie moeten kunnen krijgen.

Vanaf 2022 mogen woningcorporaties elk jaar 7,5% van hun vrijgekomen huurwoningen toewijzen aan huishoudens met een inkomen boven de inkomensgrens voor een sociale huurwoning. Hier mag van worden afgeweken door dat percentage lokaal te verhogen, tot maximaal 15%. Dit moet dan worden afgesproken met de gemeente en huurdersorganisaties en worden vastgelegd in de prestatieafspraken. Op het vijfde eiland Rengerswetering worden nu 83 sociale huurwoningen door G&O gebouwd. Oplevering van deze woningen is voorzien in de tweede helft van 2025. In eerste instantie ging G&O hierbij uit van 62 sociale huurwoningen en 21 middenhuur woningen, maar daar is in overleg met de gemeente van afgestapt vanwege de duurdere financiering en daarmee samenhangende hogere huurprijs voor woningen die in de vrije sector worden gerealiseerd. Daarom heeft G&O voorgesteld 21 extra sociale huurwoningen te willen realiseren en deze aan lage middeninkomens3 te verhuren. Deze huishoudens kunnen hierdoor profiteren van een circa 200 euro lagere huurprijs. Om dit te kunnen realiseren is het van belang de vrije toewijzingsruimte die G&O heeft te vergroten van standaard 7,5% naar 15%. Want de standaard 7,5% vrije toewijzingsruimte wordt bij reguliere toewijzing al ingezet om (lage) middeninkomens te helpen. 1

Middeninkomens zijn eenpersoonshuishoudens met een inkomen van 47.700 euro tot en met 62.191 euro en meerpersoonshuishoudens met een inkomen van 52.6712 euro tot en met 82.921 euro (prijspeil 2024). 2 zodra de wet Betaalbare huur wordt aangenomen, gaat de middenhuurregeling gelden t/m 186 punten (€1.123,13 prijspeil 1-1-24). 3

Lage middeninkomens zijn eenpersoonshuishoudens met een inkomen van 47.700 euro tot en met 62.191 euro en meerpersoonshuishoudens met een inkomen van 52.672 euro tot 62.191 euro (prijspeil 2024).

Woningcorporaties zijn er om mensen te huisvesten die niet zelf in woonruimte kunnen voorzien. Dit doen wij met maatschappelijk geld. Dit geld willen zo doelmatig mogelijk inzetten. Wij zetten ons in voor die doelgroepen die het het moeilijkst hebben op de woningmarkt. Daarbij kijken wij ook naar betaalbaarheid. Wij kiezen ervoor om middeninkomens tot en met € 62.191 (prijspeil 2024) te bedienen in de sociale huur. Dit noemen wij lage middeninkomens. De hogere middeninkomens hebben al betere kansen in de vrije sector en de koop en zij kunnen dit gezien hun inkomen ook betalen.

Voorstel prestatieafspraak “vergroten vrije toewijzingsruimte van 7,5% naar 15%” Om extra te kunnen bouwen voor (lage) middeninkomens is het nodig onderstaande afspraak vast te leggen in de prestatieafspraken. Wij stellen daarom voor, met terugwerkende kracht 1-1-2024, de volgende afspraak toe te voegen aan de lopende prestatieafspraken: G&O wil de mogelijkheid hebben om de 7,5% extra vrije ruimte te benutten. G&O wil namelijk mensen met een (laag) middeninkomen kunnen bedienen door betaalbare woningen voor deze groep te ontwikkelen. Dit kunnen corporaties, gezien het bedrijfsmodel, ook doen vanuit het onderdeel Diensten van Algemeen en Economisch Belang, de zogenaamde DAEB-tak. Deze woningen worden dan aangeboden met een prijs net tot en met de liberalisatiegrens en zijn extra sociale huurwoningen, maar bedoeld voor de middeninkomens. Deze ambitie komt dan i.p.v. de middenhuur en is een extra ambitie boven op de sociale huur. PROCES: G&O wil woningzoekenden met een laag middeninkomen bij voorkeur binnen haar sociaal bezit (met dus een huurprijs onder de maximale sociale huurgrens (ook wel: ‘liberalisatiegrens’€879, prijspeil 2024) kunnen bedienen en wil gezien de grote woningbehoefte van middeninkomens dit segment extra uitbreiden.

Gemeente en G&O komen overeen dat G&O boven op de beleidsruimte om 7,5% van de aangeboden sociale huurwoningen toe te wijzen aan middeninkomens, zij extra ruimte krijgt om gedurende de looptijd van deze prestatieafspraken nog eens maximaal 7,5% sociale huurwoningen toe te wijzen aan middeninkomens (totaal maximaal 15%). NB Lage middeninkomens zijn eenpersoonshuishoudens met een inkomen van 47.700 euro tot en met 62.191 euro en meerpersoonshuishoudens met een inkomen van 52.672 euro tot en met 62.191 euro (prijspeil 2024).