Toekomstbestendig Spuiplein

Raadsvoorstel Nummer 1172335 Toekomstbestendig Spuiplein Aan de commissie: Bestuur & Financiën Portefeuillehouder: R. Beukers Beleidskader: Economische Zaken Opmerkingen griffie: Team: BROR en Samenleving Ambtenaar: Dennis van der Heijden Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: d.vanderheijden@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 3 november 2022 Aanvullende stukken 1. Titel: Wensbeeld toekomstigbestendig Spuiplein, markt en omgeving Spakenburg Centrum Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: 2. Titel: Afbeelding terrassen/markt Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: Voorstel Maatregel zaterdagmarkt: 1. Ga akkoord met de uitgangspunten voor een aangepaste indeling voor terrassen en marktkramen op zaterdag op het Spuiplein. Waarbij door een efficiëntere opstelling sprake zal zijn van een uitbreiding van aaneengesloten terrassen die kunnen staan als de zaterdagmarkt wordt gehouden met behoud van kramen op het Spuiplein. Maatregelen Spuiplein en omgeving: 2. Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier vergroening van De Ziel, Oostpoortplein en de Sluisweg concreet kan worden gemaakt. En betrek daarbij tegelijkertijd de aangebrachte verhoging op het Oostpoortplein die voor voetgangers als een belemmering werkt. 3.

Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier de beleving van het water van de Spakenburgse gracht en de verblijfsruimte bij het monument met elkaar verbonden kunnen worden. En betrek hierbij betrokken partijen. 4. Besluit om zo spoedig mogelijk een pop-up fietsenstalling te creëren rondom het carillon en De Ziel tijdens de wekelijke zaterdagmarkt. 5. Besluit om De Schaapskooi op het Spuiplein te verplaatsen met als doel meer ruimte te maken voor markt en terrassen en betrek relevante partijen om mee te denken voor een nieuwe locatie hiervan. 6. Neem de suggesties voor het toekomstbeeld op de langere termijn mee naar de discussie over de centrumvisie die in 2023 moet worden geactualiseerd. Inleiding Tijdens de coronapandemie met (gedeeltelijke) sluitingen van ondermeer winkels, horeca en markt (gedeeltelijk) en met inachtneming van de afstandsmaatregelen, hebben markt en horeca zich moeten aanpassen. Dat heeft ondermeer erin geresulteerd dat de zaterdagmarkt grotendeels op een andere locatie heeft gestaan, wel grenzend aan het Spuiplein en dat terrassen ook op zaterdagen op het Spuiplein konden staan. Dat laatste als compensatie voor de langdurige sluiting van de horeca en de afstandsregels die in acht moesten worden genomen toen de horeca weer open mocht zijn.

Het vorenstaande heeft ertoe geleid dat door de gemeenteraad op 23 september 2021 een motie is aangenomen waarin ons college is verzocht: Gedegen en zorgvuldig te onderzoeken welke ideeën, wensen, kansen en mogelijkheden er zijn voor de toekomst van het Spuiplein en daarbij de belangrijkste stakeholders, marktkooplui, horeca en detailhandel te betrekken. De overwegingen hierbij, zoals deze in genoemde motie werden verwoord, zijn de volgende:  De horeca heeft gevraagd onderzoek te doen naar alternatieve mogelijkheden op het Spuiplein. Hierbij is tevens geconstateerd dat in een eerder stadium naar markt, winkels en horeca is gecommuniceerd dat na het versoepelen van de coronamaatregelen met betrekking tot de 1,5 meter, de markt weer terug zou gaan naar het Spuiplein.  Er verschillende stakeholders betrokken zijn bij het vraagstuk van de toekomst van het Spuiplein en alle doelgroepen, horeca, markt en detailhandel daarin zorgvuldig betrokken moeten worden.  Er namens de horeca is uitgesproken dat samenwerking tussen marktkooplui, horeca en detailhandel heel belangrijk is.  Het zorgvuldig betrekken van alle stakeholders enige tijd kost.

Onderzoek Bureau Stad & Co Ter uitvoering van de hiervoor aangenomen motie in de gemeenteraad is aan onafhankelijk extern Bureau Stad & Co gevraagd een onderzoek te houden naar welk ontwikkelperspectief voor het Spuiplein en de markt voor de meeste betrokkenen profijt oplevert. Daarin moesten in ieder geval de marktkooplieden, horeca, detailhandel, inwoners en bezoekers worden meegenomen. Dit onderzoek is inmiddels gehouden en op basis daarvan is een wensbeeld voor ons centrum gecreëerd. De rapportage van Stad & Co is gereed en bij dit voorstel gevoegd. Het bureau zal voorafgaand aan de behandeling van dit voorstel een presentatie geven over de inhoud van de rapportage met daarin adviezen en een voorgesteld wensbeeld. Om aan de wens van uw raad tegemoet te komen de hiervoor genoemde partijen te betrekken, is een begeleidingscommissie in het leven geroepen met daarin vertegenwoordigers van horeca, markt en winkeliers. Deze begeleidingscommissie is nauw betrokken bij de totstandkoming van het rapport en onderschrijft de inhoud hiervan. Uitgangspunt Uitgangspunt van het rapport is dat we een compact, aantrekkelijk en compleet centrum ambiëren. Deze ambitie is eerder al uitgesproken in de centrumvisie (2017-2023) en vraagt om een herijking en het herontdekken van de mogelijkheden die het Spuiplein en de markt te bieden heeft.

In lijn met deze centrumvisie en de kansenkaart die in 2021 is opgesteld door de ondernemers van ons centrum, zijn in de rapportage van Stad & Co nu de volgende ambities geformuleerd waaraan een toekomstige inrichting van het Spuiplein, de omgeving en de markt zouden moeten voldoen: 1. Het Spuiplein en omgeving als aantrekkelijke, veilige en gastvrije ontmoetingsplek; 2. Een duurzame marktopstelling waar zo veel mogelijk (markt)ondernemers, bewoners en bezoekers van profiteren, zowel rekening houdend met krimp als groei; 3. De eigenheid en het historische karakter van Spakenburg meer versterken; 4. Meer levendigheid creëren op het Zeilmakersplein en Oostpoortplein (De Ziel). Adviezen Bovenstaande leiden in het rapport van Stad & Co vervolgens tot diverse adviezen, die op hoofdlijnen betrekking hebben op het volgende:    

Kleinschalige ingrepen Spuiplein en omgeving Grootschalige ingrepen Spuiplein en omgeving Kleinere ingrepen marktopstelling Grotere ingrepen marktopstelling

In de rapportage zijn ook diverse tekeningen opgenomen als inspiratie voor vergroening, sfeerverlichting, zitgelegenheid, verbinding met water, fietsenstalling, enz. 1. Maatregelen ingrepen martopstelling Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat zowel de huidige als de tijdelijke (corona) marktopstelling niet ideaal is. Beide opstellingen zorgen voor weerstand en dus een grotere wig tussen alle stakeholders. Maar beide opstellingen hebben ook zo hun voordelen. In de ideale situatie is de opstelling van de zaterdagmarkt daarom een tussenvariant van de huidige en tijdelijke opstelling. Het advies aangaande de uitgangspunten voor de opstelling van de markt:  Behoud een aantal kramen op het Spuiplein vanwege de sterke wisselwerking tussen de markt en horeca. Het Spuiplein huisvest bij voorkeur een aantal marktondernemers met de wat kleinere en transparante kramen. Hiermee wordt de markt op het Spuiplein minder dominant. Dat vraagt om een relocatie van enkele ondernemers. Dit kan in goed overleg met alle marktondernemers en door vrijkomende marktplaatsen niet opnieuw in te vullen.  Plaats geen kramen op de Broerswetering. De marktondernemers die hier stonden waren erg ontevreden over hun plaats en ook bezoekers vonden dit te verspreid.  Behoud de kramen op de Kerkstraat en in de Spuistraat. Zorg dat de kramen hier goed aaneengesloten staan, zodat er geen lege gaten vallen.

 Het is belangrijk dat bezoekers het gevoel hebben dat ze een ‘rondje’ lopen over de markt. Zorg dus voor een logische routing.  Mocht in de toekomst de markt groeien in capaciteit, dan is het mogelijk om een aantal kramen te plaatsen op het Oostpoortplein (De Ziel).  Indien de ruimte het toelaat kunnen er ook een aantal foodtruckachtige kramen worden geplaatst op de Sluisweg. Daarmee verhoog je ook de verbinding met de Ziel.  Aan de kop van de haven is plek voor een klein aantal (maximaal 4) foodtrucks of kleinere kramen, om de verbinding met de haven te versterken. Met een geoptimaliseerde indeling wordt tegemoetgekomen aan de wensen van bezoekers en ondernemers om een logische routing te behouden waarbij slechts enkele marktondernemers hoeven te worden verplaatst. Vanuit de onderzoeksresultaten bleek onder een aantal marktondernemers welwillendheid voor een nieuwe plek, mits in goed overleg.

Figuur 1: afbeelding voorgestelde marktopstelling in relatie tot terrassen (p.26 Rapport)

Voorstel: Op basis van het bovenstaande advies wordt voorgesteld om als uitgangspunt vast te stellen dat sprake zal zijn van een uitbereiding van aaneengesloten terrassen die kunnen staan als de zaterdagmarkt wordt gehouden met behoud van kramen op het Spuiplein. 2. Maatregelen (kleinschalige) ingrepen Spuiplein en Omgeving Het verhogen van de beleving en verblijfswaarde in centrumgebieden is van groeiend belang. Het plein en de omgeving is niet (alleen) een ‘functioneel’ gebied voor horeca en shoppen, maar ook een unieke, historische plek om te verblijven, ervaren en spelen.  

    

De Ziel ‘ontharden’ en groenvoorzieningen toevoegen (zie inspiratie vergroening) De verbinding tussen het Spuiplein en het Oostpoortplein (De Ziel) versterken door de Sluisweg te vergroenen (zie inspiratie vergroening). Ook de bestrating kan aantrekkelijker worden gemaakt (zie inspiratie bestrating). Zeilmakersplein vergroenen (zie inspiratie vergroening) Blokkenmakerssteeg vergroenen met gevelgroen (zie inspiratie vergroening) Bestrating van de middenstrook van het Spuiplein opnieuw bestraten met een aantrekkelijk en herkenbaar patroon (zie inspiratie bestrating) Kop van de oude gracht herinrichten met een aantrekkelijke zitgelegenheid, die de verbinding met het water verbeterd (zie inspiratie zitgelegenheid) Creëer tijdelijke en/of pop-up fietsenstallingen rondom het carillon en de Ziel. Creëer meer ruimte voor de terrassen door de multifunctionele strook op het Spuiplein te versmallen.

Voorstel: Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier vergroening van De Ziel, Oostpoortplein en de Sluisweg concreet kan worden gemaakt. En betrek daarbij tegelijkertijd de aangebrachte verhoging op het Oostpoortplein die voor voetgangers als een belemmering werkt. Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier de beleving van het water van de Spakenburgse gracht en de verblijfsruimte bij het monument met elkaar verbonden kunnen worden. En betrek hierbij betrokken partijen. Besluit om zo spoedig mogelijk een pop-up fietsenstalling te creëren rondom het carillon en De Ziel tijdens de wekelijke zaterdagmarkt. Besluit om De Schaapskooi op het Spuiplein te verplaatsen en betrek relevante partijen om mee te denken voor een nieuwe locatie hiervan. Neem de voorstellen voor het toekomstbeeld op de langere termijn mee naar de centrumvisie die in 2023 moet worden geactualiseerd. Hoe verder? Duidelijk is geworden dat heel veel werk is verricht en dat de toekomstbestendigheid van het Spuiplein vraagt om maatregelen. Het rapport van Stad & Co heeft uitgebreid onderzoek verricht met alle betrokken partijen en heeft in beeld gebracht welke maatregelen genomen kunnen worden om de toekomstbestendigheid van het Spuiplein te realiseren. Duidelijk is ook dat we het dan hebben over een scala aan kleine maar ook grote(re) maatregelen.

Hierbij stellen we voor te kiezen voor de weg van de geleidelijkheid. Alleen al vanwege de financiële consequenties kunnen niet alle maatregelen tegelijkertijd worden ingevoerd. Een geleidelijke aanpak past beter bij een dergelijke operatie en geeft ook de gelegenheid om te bekijken of de genomen maatregelen in de praktijk goed uitwerken. Dan kan later worden bekeken of verdere stappen worden gemaakt. Dat is ook de reden dat in dit voorstel wordt voorgesteld in te stemmen met bovenstaande zes voorstellen, die hieronder bij de argumenten nog verder worden toegelicht en uitgewerkt. Reikwijdte van het voorstel Voor de duidelijkheid moet worden opgemerkt dat het nadrukkelijk om onderstaande voorstellen gaat. In de rapportage van Stad & Co staan dus ook ‘grotere’ onderwerpen, zoals maatregelen met betrekking tot de zichtlijnen in het centrum, maar die zijn (nu) niet aan de orde. Instemming met dit voorstel betekent geenszins dat wordt ingestemd met alle mogelijkheden die in het rapport van Stad & Co zijn opgenomen. Hierover moet ons college zich ook nog beraden en als dit tot concrete voorstellen leidt worden deze vanzelfsprekend aan uw raad voorgelegd. Dat is ook de reden dat bij punt 6 van dit voorstel wordt voorgesteld de voorstellen voor de langere termijn worden meegenomen naar de nieuwe centrumvisie, zodat hierover een uitgebreid afwegingskader plaatsvindt.

Argumenten 1.1

Aanpassing indeling voor terrassen en marktkramen verhogen aantrekkelijkheid Spuiplein en benadrukken nog meer de noodzakelijke samenwerking tussen winkels, horeca en zaterdagmarkt Met een geoptimaliseerde indeling wordt tegemoet gekomen aan de wensen van bezoekers en ondernemers om een logische routing te behouden waarbij slechts enkele marktondernemers hoeven te worden verplaatst. Vanuit de onderzoeksresultaten bleek onder een aantal marktondernemerswelwillendheid voor een nieuwe plek, mits in goed overleg.

2.1

Vergroening is een eerste stap in de aantrekkelijkheid van De Ziel, Oostpoortplein en de Sluisweg Het aanwezige groen op het Spuiplein wordt als waardevol ervaren. Daarom is het logisch dit uit te breiden naar het Oostpoortplein (De Ziel) die nu een stenige uitstraling heeft. Meer beplanting geeft meer beleving en is tegelijkertijd een goeie maatregel in het kader van de problematiek met betrekking tot de zogeheten hittestress. Hierbij wordt tevens de verhoging op het Oostpoortplein betrokken omdat die als een obstakel wordt gezien. Dit is ook opgenomen in het coalitieakkoord. Bij het opstellen van het inrichtingsplan worden uiteraard belanghebbende partijen betrokken, zoals omwonenden en winkeliers.

3.1

Verbinding water gracht en verblijfsruimte bij monument verhogen aantrekkelijkheid Spuiplein Onderzoeksresultaten geven aan dat veel bezoekers van het Spuiplein ontevreden zijn over de ruimtelijke indeling van het plein. Een herinrichting van de kop van de oude gracht met een aantrekkelijke zitgelegenheid, die de verbinding met het water verbeterd, is hiervoor een oplossing.

4.1

Er is onvoldoende ruimte voor de stalling van fietsen Op korte termijn, zo is uit het onderzoek van Stad & Co gebleken, is grote behoefte aan een oplossing voor fiets- en scooter parkeren. Hiervoor zijn mogelijkheden op het plein bij het carillon en De Ziel om (tijdelijke) fiets- en scooterparkeerplaatsen te realiseren. Ook op het Zeilmakersplein zou dit een mogelijkheid zijn.

5.1

Verplaatsing Schaapskooi maakt Spuiplein aantrekkelijk en biedt meer ruimte voor terrassen en zaterdagmarkt Verplaatsing van de Schaapskooi op het Spuiplein creëert meer ruimte voor de terrassen en heeft als bijkomend voordeel dat de zichtlijnen op het Spuiplein worden verbeterd.

6.1

Voorstellen voor de langere termijn krijgen plaats in nieuwe Centrumvisie In het rapport van Stad & Co staan ook voorstellen die we als grotere ingrepen kunnen bestempelen. Hiervoor is ook al aangegeven dat met dit voorstel wordt gekozen voor de weg van de geleidelijkheid. Daarom is het juist goed om de voorstellen voor de langere termijn (met een grotere impact) te behandelen in de Centrumvisie die volgend jaar geactualiseerd moet worden.

Kanttekening Financiën In dit voorstel wordt bij punt 4 voorgesteld de Schaapskooi te verplaatsen. De kosten hiervoor worden geraamd op een bedrag van € 24.840,--. Bij instemming met deze zes voorstellen wordt ingestemd met uitwerking van diverse onderwerpen, waaronder een fietsenstalling. Bij de uitwerking hiervan wordt uiteraard ook aandacht besteed aan de financiële gevolgen en indien nodig aan uw raad voorgelegd. Communicatie en uitvoering Bij de beschrijving van een aantal voorstellen, ook bij de argumenten hiervoor, is aangegeven dat geldt dat sprake is van besluiten die een richting aangeven, maar die vervolgens verder moeten worden uitgewerkt en indien nodig later weer aan uw raad worden voorgelegd.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 september 2022, nummer 1172335; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1. Ga akkoord met de uitgangspunten voor een aangepaste indeling voor terrassen en marktkramen op zaterdag op het Spuiplein. Waarbij door een efficiëntere opstelling sprake zal zijn van een uitbreiding van aaneengesloten terrassen die kunnen staan als de zaterdagmarkt wordt gehouden met behoud van kramen op het Spuiplein. 2. Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier vergroening van De Ziel, Oostpoortplein en de Sluisweg concreet kan worden gemaakt. En betrek daarbij tegelijkertijd de aangebrachte verhoging op het Oostpoortplein die voor voetgangers als een belemmering werkt. 3. Ga akkoord om een inrichtingsvoorstel voor te bereiden op welke manier de beleving van het water van de Spakenburgse gracht en de verblijfsruimte bij het monument met elkaar verbonden kunnen worden. En betrek hierbij betrokken partijen. 4. Besluit om zo spoedig mogelijk een pop-up fietsenstalling te creëren rondom het carillon en De Ziel tijdens de wekelijke zaterdagmarkt. 5. Besluit om De Schaapskooi op het Spuiplein te verplaatsen met als doel meer ruimte te maken voor markt en terrassen en betrek relevante partijen om mee te denken voor een nieuwe locatie hiervan. 6.

Neem de suggesties voor het toekomstbeeld op de langere termijn mee naar de discussie over de centrumvisie die in 2023 moet worden geactualiseerd. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 3 november 2022, Griffier Drs. E. Hoogstraten Voorzitter M. van de Groep