SM 1169732 bijlage Brief aan provincie - Convenant Duurzame Woningbouw

Provincie Utrecht Gedeputeerde Binnenstedelijke Ontwikkeling en Wonen de heer Rob van Muilekom Postbus 80300 3508TH UTRECHT

Uw kenmerk:

Onderwerp:

Ons kenmerk: 1169731

Behandeld door: Esmee Ruland

Convenant Duurzame Woningbouw

Bunschoten-Spakenburg, 15 juni 2022

Telefoonnummer: 033-2991411 Website: www.bunschoten.nl

Geachte heer Van Muilekom, De gemeente Bunschoten heeft de uitnodiging van de provincie Utrecht ontvangen om het Convenant Duurzame Woningbouw te ondertekenen op 23 juni 2022. In deze brief geven we in reactie uitleg over het proces bij gemeente Bunschoten, de positieve punten van het convenant en vragen over het convenant. Op ambtelijk niveau heeft deze uitleg al op hoofdlijnen plaatsgevonden. Proces tot aan eventuele ondertekening van het convenant Sinds november 2021 is gemeente Bunschoten betrokken bij het proces van de provincie Utrecht om tot een convenant te komen. De gemeente is geïnformeerd via informatieve bijeenkomsten op het niveau van ambtenaren en bij regionale bestuurlijke overleggen. De gemeente heeft opmerkingen van verschillende interne ambtenaren en bestuurders geleverd op conceptversies van het convenant. De provincie Utrecht heeft ervoor gekozen om meer in te zetten op het gezamenlijk uitwerken van het convenant via het leertraject na ondertekening, dan een langer gezamenlijk proces om te komen tot een meer uitgewerkt convenant en vervolgens een ondertekening. Hierbij zien we dat een aantal suggesties helaas (nog) niet naar wens zijn verwerkt in de definitieve versie van het convenant van maart 2022 en zijn we benieuwd in hoeverre en wanneer dit volgt.

Het convenant geeft nieuwe ambities ten opzichte van het huidige beleid van gemeente Bunschoten en daarom is een raadsbesluit nodig. Kijkend naar de voorgestelde datum van ondertekening op 23 juni 2022 en de data van raadsvergaderingen in gemeente Bunschoten, zou een eventuele ondertekening niet op de aangegeven datum mogelijk zijn. We hebben meer tijd nodig om dit convenant intern en met de raad te bespreken. In de korte tijd tot aan het opstellen van deze brief heeft de gemeente de vóór en tegens van het convenant opgehaald bij bestuurders, ambtenaren, regiogemeenten, woningcorporaties en bouwbedrijven. Hieruit volgt dat ik als wethouder verantwoordelijk voor Duurzaamheid, Bouwen en Wonen de intentie van het Convenant Duurzame Woningbouw onderschrijf en graag de ontwikkelingen van het leertraject volg. Op 23 juni 2022 zal gemeente Bunschoten het convenant niet ondertekenen. We hebben nog een aantal vragen en voor verdere stappen wachten we de beantwoording van de vragen af.

De positieve punten van het Convenant Duurzame Woningbouw Als verantwoordelijk wethouder voor Bouwen, Wonen en Duurzaamheid onderschrijf ik de intentie van het Convenant Duurzame Woningbouw en zie ik de volgende positieve punten van het convenant: 1) De ambitie ‘sneller, goedkoper, duurzamer nieuwbouwwoningen te bouwen’ te realiseren door massa, inspirerende maatregelen en een integrale aanpak van uitdagingen. Door verschillende duurzaamheidsambities samen te voegen en met een groot aantal partijen dit convenant te ondertekenen wordt massa en een gelijk speelveld, zodat ketenpartners kostenefficiënter kunnen investeren en innoveren op de benodigde maatregelen. In het filmpje van het convenant worden voorbeelden van bouwmethoden van standaardisatie en prefab houtbouw getoond, dat leidt tot grotere realisatiesnelheid, verlaging faal- en arbeidskosten én hogere duurzaamheidsprestaties. Het convenant is zo opgesteld dat het werkt met prestatieindicatoren die op lokaal niveau met verschillende maatregelen kunnen worden gerealiseerd. Dit convenant biedt voor nieuwbouwwoningen een integrale aanpak voor uitdagingen: tekort aan betaalbare duurzame woningen, afhankelijkheid prijzige en vervuilende fossiele brandstoffen, schaarste in materialen, vervuilende vervoersbewegingen, schade door extreem weer, verstening en schadelijke stoffen.

2) De afspraken die gelden voor nieuwe projecten van nieuwbouwwoningen zijn vrijblijvend. De ondertekenaars streven ernaar om na ondertekening bij alle nieuwe afspraken over nieuwbouwlocaties en gebiedstransformaties met sloop/nieuwbouw binnen de provincie Utrecht zo toekomstbestendig en duurzaam mogelijk te ontwikkelen door gebruik te maken van het toetsingskader. De afspraken in het convenant worden gebruikt voor zowel in geval van publiek grondbezit als bij privaat grondbezit. De ondertekenaars passen het principe: ‘Comply or Explain’ toe – waar nodig en mogelijk kunnen de doelen ook op andere manieren gehaald worden; in dat geval onderbouwen de ondertekenaars nut en noodzaak van afwijkende keuzes. Nakoming van de bepalingen van dit convenant is niet in rechte afdwingbaar. Elke partij kan dit convenant na 1 jaar op ieder moment schriftelijk opzeggen. Partijen zullen in dit verband over en weer niets (ook geen schadevergoeding) van elkaar vorderen. 3) Het toetsingskader biedt een beknopt integraal overzicht van indicatoren als middel om duurzaamheidsambities te behalen en kan de start zijn voor duurzaamheidsbeleid. Het toetsingskader geeft een concrete invulling van benodigde tussenstappen om tot maatregelen te komen die volgens de landelijke richtlijnen van duurzaamheidsambities in 2030/ 2050 gereed moeten zijn, zoals ‘klimaatneutraal in 2050’.

Met het convenant worden we al lerende voorbereid op de komende aangescherpte landelijke normen, zoals voor de BENG, MPG en komende andere normen (bron: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2022Z07218& did=2022D14621). De zes deelonderwerpen op niveau ‘Brons’ geven een goed beknopt overzicht als start voor beleid over duurzame nieuwbouw. De Omgevingsvisie, de bijbehorende programma’s en het Omgevingsplan zijn nog in ontwikkeling en daarin zouden bepaalde duurzaamheidsaspecten in kunnen worden verwerkt. 4) Het leertraject biedt producten waardoor gemeente Bunschoten het wiel niet zelf hoeft uit te vinden. In het leertraject leren we samen met andere overheden en organisaties over hoe de ambities te implementeren, de status-quo en hoe om te gaan met knelpunten. Dit scheelt tijd en geld om geheel zelf de implementatie te organiseren en het wiel zelf uit te vinden. In het leertraject wordt een handreiking ontwikkeld, waarin de indicatoren van het convenant worden vertaald naar mogelijke maatregelen. Er wordt ook een communicatiestrategie opgesteld hoe inspirerende projecten en nieuwe inzichten van buiten en binnen de provincie het beste kunnen worden gedeeld. Hoe de ambities precies te implementeren is aan de gemeente.

2/4

Vragen over gewenste punten van uitwerkingen voor het convenant Graag zouden we van de provincie Utrecht antwoord willen ontvangen op drie punten. In hoeverre en in welke tijdsperiode zou gemeente Bunschoten uitwerking van het convenant kunnen verwachten op de punten: ‘ruimte voor maatwerk’, ‘financiering’ en ‘hoe woningcorporaties en lokale bouwbedrijven te betrekken in nieuwe verdienmodellen’? We wachten de beantwoording af om verdere stappen te bepalen. Een raadsbesluit is nodig om als gemeente Bunschoten het Convenant Duurzame Woningbouw te kunnen ondertekenen. De drie punten van gewenste uitwerking zijn hieronder toegelicht: 1) Het convenant geeft ruimte voor maatwerk. De gemeente Bunschoten zou graag concreter willen weten welke ruimte voor maatwerk het convenant geeft op het gebied van ‘comply or explain’ en deelname aan het leertraject. We zijn daarbij ten eerste benieuwd naar de uitwerking van het principe ‘comply or explain’. Zo zal bij de uitvoering van het toetsingskader ‘Brons’ bijvoorbeeld de prestatie-indicator ‘90% van de parkeernorm’ niet overal in Bunschoten wenselijk zijn en willen we weten welke uitleg voldoet. Reden hiervoor is bijvoorbeeld het gebrek aan openbaar vervoer voorzieningen dat niet in de invloedsfeer van de gemeente ligt. Het toetsingskader Brons zou een concrete invulling kunnen zijn om landelijke richtlijnen en doelstellingen te behalen.

We willen echter weten of we van de prestatie-indicatoren bij BENG 3 en MPG, waar al wettelijke normen voor zijn op het gebied van duurzaamheid, zouden kunnen afwijken als ze belastend zijn voor inwoners en bedrijven. Daarnaast zouden we, ondanks dat we op 23 juni 2022 niet ondertekenen, graag de ontwikkelingen van het leertraject willen volgen. Gemeente Bunschoten is een relatief kleine gemeente, zit nog in de startfase van duurzaamheidsbeleid ten opzichte van veel andere gemeenten in de provincie en dit is terug te zien in de capaciteit. We zouden graag willen weten of we op ambtelijk niveau kunnen deelnemen in het leertraject over de hoofdlijnen en waarbij we op de hoogte blijven over de ontwikkelingen in plaats van intensieve deelname in de uitwerking van vraagstukken. 2) De afspraak over het zoeken naar nieuwe verdienmodellen en het bieden van financiering is een voorwaarde voor het slagen van de betaalbaarheid van woningen. De kosten per onderwerp zien we in het toetsingskader graag compleet uitgewerkt, aangezien dat nu niet compleet is. Daarnaast hebben we hulp nodig bij het zoeken naar nieuwe verdienmodellen, financiering om betaalbare duurzame nieuwbouwwoningen te garanderen. 3) Het leertraject dient handvaten te bieden hoe lokale bouwbedrijven, woningcorporaties en andere belangrijke partijen te betrekken over nieuwe verdienmodellen.

Lokale bouwbedrijven geven aan te kunnen werken met het convenant, maar landelijke normen te prefereren en niet allen de kennis en tijd te hebben voor nieuwe verdienmodellen voor betaalbare duurzame nieuwbouwwoningen. Vanwege de vele verschillende vergelijkbare convenanten in het land geven sommige bouwbedrijven aan het convenant niet te gaan ondertekenen. Lokale woningcorporaties geven aan graag te zijn betrokken in de totstandkoming van het convenant en maken zich zorgen over de betaalbaarheid van nieuwbouwwoningen. Nieuwe financieringsconstructies zijn nodig als handvaten voor de overleggen met deze en andere belangrijke partijen. We hopen op uw begrip en zien uw reactie op onze vragen graag tegemoet. We werken graag samen met de provincie Utrecht en andere partijen verder om sneller, goedkoper en duurzamer nieuwbouwwoningen te bouwen. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders

de heer W. de Jong wethouder Bouwen, Wonen & Duurzaamheid gemeente Bunschoten

3/4

4/4