SM 1169386 bijlage Voorstel-risicoverevening-

Agendapunt 7 Vergadering : SSD Datum : 7 april 2022 Onderwerp : Risicoverevening Van : Opgaveteam Beheersing Zorgkosten en risicoverevening Steller : Mark Leegwater Status : Informeren Bijlage : Conceptvoorstel risicoverevening BOSD 21 april 2022 Vertrouwelijk : Openbaar Deadline : Afvaardiging : Mark Leegwater/Sjoerd Spoelstra De SSD wordt gevraagd het BOSD te adviseren om het volgende vast te stellen: 1. De risicoverevening Jeugd - op die percelen die betrokken zijn bij de Inkoop 2023 - niet te verlengen na het kalenderjaar 2022. 2. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen om na de zomer van 2022 te komen met een advies of verevening op het perceel LTA nog wél een toegevoegde waarde heeft vanaf 2023. 3. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen te komen met een advies hoe om te gaan met mogelijke toekomstige risico’s en/of mogelijke regionale overschotten Beschermd Wonen vanaf 2023. 4. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen te komen met een advies of er nieuwe afwegingen zijn om toch over te gaan naar een risicoverevening Beschermd Wonen vanaf 2024

Toelichting agendapunt Beoogd effect Het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) in staat stellen om te komen tot een evenwichtig en gedragen besluit inzake het vraagstuk rondom de regionale risicoverevening Jeugd en Beschermd Wonen vanaf het jaar 2023. Proces Naar aanleiding van de afspraak om dit onderwerpt in een zogenaamde twee-trapsrakket te behandelen is het voorliggend voorstel reeds op 24 maart in het BOSD besproken. Op dat moment is ook vastgesteld dat er op 21 april een besluit genomen zal worden. De argumenten, kanttekeningen en risico’s kunnen voor de SSD als herhaald en ingelast worden beschouwd. In verband met agendering in (een commissie van) de gemeenteraad Bunschoten zal in de wethouder van Bunschoten een voorbehoud moeten maken. Voor het vervolg van de opgave is mogelijk een aangepaste samenstelling van c.q. aanvulling op het opgaveteam nodig. Het opgaveteam zal de SSD daar over adviseren.

Pagina 1 van 1

Agendering BOSD Agendapunt XX Vergadering Datum Onderwerp Van Steller Status Bijlage

: SSD : 21 april 2022 : Risicoverevening : Opgaveteam Beheersing Zorgkosten en risicoverevening : Sjoerd Spoelstra / Mark Leegwater : Vaststellen : 1) Advies HHM, financiële sturingsmodellen BW 2) Advies opgaveteam technische bijstelling risicoverevening 2022 Vertrouwelijk : Openbaar Deadline : BOSD 21 april 2022 Afvaardiging : -Het BOSD wordt gevraagd om het volgende vast te stellen: 1. De risicoverevening Jeugd - op die percelen die betrokken zijn bij de Inkoop 2023 - niet te verlengen na het kalenderjaar 2022. 2. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen om na de zomer van 2022 te komen met een advies of verevening op het perceel LTA nog wél een toegevoegde waarde heeft vanaf 2023. 3. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen te komen met een advies hoe om te gaan met mogelijke toekomstige risico’s en/of mogelijke regionale overschotten Beschermd Wonen vanaf 2023. 4. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen te komen met een advies of er nieuwe afwegingen zijn om toch over te gaan naar een risicoverevening Beschermd Wonen vanaf 2024

Toelichting agendapunt De huidige afspraken inzake de regionale risicoverevening Jeugd lopen eind 2022 af. Tevens is in de vastgestelde regiovisie OMNV opgenomen om het onderdeel Beschermd Wonen te gaan verevenen vanaf 2023. Aan de regionale Stuurgroep Sociaal Domein (SSD) is door het BOSD gevraagd om voor beide onderdelen in het voorjaar van 2022 te komen met een advies. Beoogd effect Het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) in staat stellen om in april 2022 te komen tot een evenwichtig en gedragen besluit inzake het vraagstuk rondom de regionale risicoverevening Jeugd en Beschermd Wonen vanaf het jaar 2023. Argumenten 1.1 Bij de start in 2015 verkeerden veel gemeenten in onzekerheid over de financiële gevolgen van de decentralisaties rondom Jeugdzorg. Sindsdien zijn de lasten een stuk inzichtelijker en voorspelbaarder geworden. 1.2 Door de Hervormingsagenda Jeugd staan gemeenten grotendeels zelf aan de lat om de lasten in de Jeugdzorg te gaan beheersen 1.3 De huidige afspraken rondom de risicoverevening Jeugd worden ervaren als complex en lastig uitlegbaar. Ook zijn de financiële effecten van de huidige risicoverevening Jeugd lastig voorspelbaar waardoor er niet of nauwelijks beleid op kan worden gemaakt. Daardoor is het lastig om in de afzonderlijke gemeentelijke begrotingen de financiële effecten van de risicoverevening Jeugd mee te nemen.

Dit heeft de afgelopen jaren bij verschillende gemeenten tot onvoorziene financiële verrassingen geleid.

Pagina 1 van 3

1.4 De huidige afspraken rondom de risicoverevening Jeugd vertroebelen gedeeltelijk de werkelijke lasten die gemeenten op onderdelen van de Jeugdzorg maken. Dit kan leiden tot onjuist beleid en ongewenste prikkels. 1.5 Onderzoek in het voorjaar van 2021 heeft laten zijn dat van de 42 Jeugdzorg regio’s in Nederland er slechts nog 3 een vorm van (gedeeltelijke) risicoverevening kennen. 1.6 Vanaf 2023 wordt verreweg het grootste deel van de Jeugdzorg én Beschermd Wonen in onze Regio uitgevoerd binnen een taakgerichte bekostiging. Vaste budgetten dienen hierbij om zowel voor opdrachtgever als opdrachtnemers duidelijkheid te scheppen over de beschikbare budgetten. Risicoverevening (met daarbij wisselende budgetten tussen gemeenten) is hiermee niet in overeenstemming en leidt tot extra administratieve lasten. 1.7 Het besluit om risicoverevening toe te passen voor Beschermd Wonen is gebaseerd op een notitie van HHM uit begin 2018 (zie bijlage). Begin 2018 leken er significante financiële risico’s bestaan voor Beschermd Wonen. Met name op de uitname WLZ en het nieuwe verdeelmodel. Inmiddels is duidelijk dat de uitname WLZ vooralsnog niet ongunstig lijkt uit te pakken in onze Regio en dat het voorlopige verdeelmodel BW zelfs een stijging van de baten laat zien. Op korte termijn (voor 2023) lijken er daarmee weinig financiële risico’s te ontstaan op het onderdeel Beschermd Wonen.

Temeer omdat de decentralisatie naar de regio gemeenten geleidelijk zal gaan. 1.8 Het is niet onaannemelijk dat in de eerste jaren van de decentralisatie Beschermd Wonen er regionaal een overschot aan middelen is. Bij een overschot aan middelen lijkt risicoverevening ongewenst. Immers, gemeenten zouden in dat geval overschotten met elkaar verevenen in plaats van verliezen. 1.9 Omdat 2023 een overgangsjaar betreft tussen gedeeltelijk PxQ bekostiging en gedeeltelijk een taakgerichte bekostiging (met daarbij een overgangsregeling voor cliënten) maakt dat het jaar 2023 administratief buitengewoon complex voor risicoverevening. Kanttekeningen 2.1 Het besluit om de risicoverevening jeugd niet te verlengen na 31 december 2022 kan een negatief financieel gevolg hebben voor die gemeenten die in hun begroting rekening hebben gehouden met een bijdrage uit deze risicoverevening. 2.2 Binnen de kaders van de Inkoop 2023 is afgesproken dat gemeenten binnen de taakgerichte aanbestedingen de daadwerkelijke lasten met elkaar verrekenen. Op percelen die niet worden verevend draagt elke gemeente dus haar eigen lasten zoals deze in de realisatie worden vastgesteld.

2.3 Met de uitvoering van de taakgerichte inkoop vanaf 2023 en de transformatieopgave die bij de selectie en gunning met de contractanten wordt afgesproken, is het nodig om resultaatafspraken maken om de transformatie van jeugdhulp met verblijf in deze regio ingang te zetten. De hoge stijging van zorgkosten bij enkele jeugdigen heeft mede te maken met het onvoldoende kunnen bieden van maatwerk. Er ligt een taakopgave bij de jeugdzorgaanbieder om de kosten beheersbaar(der) maken. 2.4 Omdat het niet onaannemelijk lijkt dat er een voordeel kan ontstaan op de regionale middelen Beschermd Wonen vanaf de decentralisatie in 2023 verdiend het de aanbeveling om hier vooraf regionale afspraken over te maken. 2.5 Met de uitvoering van de taakgerichte bekostiging resteert evenzogoed een regionale opgave omtrent (sturing op) de inzet van zorg die past binnen het kader van het Landelijk Transitie Arrangement. Risico’s 3.1 De transformatieopgave voor jeugdzorg met verblijf maakt nu reeds deel uit van de afspraken met de huidige Breed Spectrum Aanbieders . Daarbij zijn afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden voor zowel de aanbieders als de regiogemeenten(in-, door- en uitstroom). De transformatie in de gehele keten komt echter moeizaam op gang en kent ook een divers tijdpad en invulling per regiogemeente.

Pagina 2 van 3

3.2 Het is mogelijk dat de totale regionale baten voor Beschermd Wonen voldoende zijn, maar dat de lasten tussen de centrumgemeente Amersfoort en de overige regiogemeenten onevenredig zijn verdeeld. Dit risico kan ontstaan als de decentralisatie van de middelen in de toekomst een ander tempo blijkt te volgen dan de lasten. De lasten op de groep inwoners die eind 2022 de functie Beschermd Wonen ontvangt, blijven namelijk bij de centrumgemeente Amersfoort totdat deze groep uitstroomt uit Beschermd Wonen. Ook hier verdient het de aanbeveling om hier vooraf regionale afspraken over te maken. 3.3 Het is mogelijk dat er in de toekomst nog een correctie volgt op de huidige WLZ uitname uit het verdeelmodel Beschermd Wonen. Financiële doorkijk In onderstaande tabel zijn de verwachte lasten/baten geraamd per gemeente volgens de afspraken over de risicoverevening Jeugd voor de jaarschijf 2022: Indicatief

Amersfoort Baarn Bunschoten Eemnes Leusden Soest Woudenberg -132.773 -20.748 -130.816 101.072 -56.775 111.649 128.392 Een positief bedrag wordt ontvangen door een gemeente, een negatief bedrag dient te worden betaald. Nb. Omdat de realisatie 2021 bij het schrijven van dit advies nog niet (volledig) bekend is en omdat 50% van de verdeling gebaseerd is op de realisatie van het voorgaande jaar, kunnen uit deze tabel geen voorspellingen worden gedaan over de eindbedragen van de verevening in 2022. De bedragen in de tabel zijn gebaseerd op verwachtingen op basis van de realisatie 2020 (na vaststellingen) en betreffen een fictieve doorkijk. Bovenstaande tabel is afkomstig uit het Advies technische bijstelling van de huidige afspraken over risicoverevening Jeugd voor het jaar 2022_versie20210921 zoals vastgesteld in het BOSD van oktober 2022 (zie bijlage 2). Vervolgstappen 1. Gezien de argumenten, kanttekeningen en risico’s is het advies om de risicoverevening Jeugd - op die percelen die betrokken zijn bij de Inkoop 2023 - niet te verlengen na 3112-2022. 2. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein te vragen om na de zomer van 2022 te komen met een advies of verevening op het perceel LTA nog wél een toegevoegde waarde heeft vanaf 2023. 3.

De regionale Stuurgroep Sociaal Domein vragen om na de zomer van 2022 te komen met een advies hoe om te gaan met mogelijke toekomstige risico’s en/of mogelijke regionale overschotten Beschermd Wonen vanaf 2023. 4. De regionale Stuurgroep Sociaal Domein vragen om na de zomer van 2023 te komen met een advies of er nieuwe afwegingen zijn om toch over te gaan naar een risicoverevening Beschermd Wonen vanaf 2024.

Bijlage 1: Financiële sturing BW tv BOSD 21 febr 2018.pdf Bijlage 2: Advies technische bijstelling risicoverevening Jeugd voor het jaar 2022_versie20210921.pdf

Pagina 3 van 3