SM 1165648 Stand van zaken voor invoering systeem van nascheiding per 1-1-22

Schriftelijke mededeling Nummer 1165648 Stand van zaken voor invoering systeem van nascheiding per 1-1-22 Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. de Jong Beleidskader: afval Opmerkingen griffie: Team: Omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Judith Stijger Telefoonnummer: 033 - 299 1457 E-mailadres: j.stijger@bunschoten.nl Datum: 29 oktober 2021

Mededeling Per 1 januari 2022 gaat onze gemeente over op een systeem van nascheiding van huishoudelijk afval. In hoofdlijnen betekent dit het samenvoegen van restafval en Plastic, Metaal en Drankkartons (PMD). Op 8 juli 2021 heeft uw gemeenteraad besloten tot het invoeren van dit systeem volgens het uitvoeringsplan nascheiding. Dit plan regelt zowel op technisch, organisatorisch, juridisch als financieel vlak deze systeemverandering. Nu deze nascheiding op korte termijn van start gaat, geven wij hierbij de laatste stand van zaken: Communicatie De komende maanden worden onze inwoners nogmaals geïnformeerd over het veranderende afvalbeleid. Het gaat om: Algemene communicatie via een huis- aan-huis themakrant die10 november op de deurmat valt en communicatie via de diverse (sociale) media en andere communicatiemiddelen. Persoonlijke communicatie voor specifieke doelgroepen zoals inwoners buitengebied, bewoners hoogbouw (en bewoners beperkte tuin) en overige inwoners. Voorbeelden zijn maatwerkbrieven voor inwoners waarbij de toegang tot bepaalde verzamelcontainers verandert en de brief met de nieuwe containersticker Restafval+. Communicatie is in 2022 ook van groot belang. Zo is het Klant-contact centrum van ROVA in stelling gebracht om vanaf half december 2021 specifieke vragen te beantwoorden.

Daarnaast is vanaf januari 2022 vier uur per week een afvalcoach in de wijken aanwezig om inwoners te helpen en informeren.

Risico’s in beeld Het veranderen van een dergelijk groot systeem geeft risico op kinderziektes. Half oktober is daarom een botsproef/risico-analyse uitgevoerd om risico’s in beeld te brengen en waar mogelijk te verminderen dan wel te beheersen. Monitoring op relevante data maakt systeembeheersing mogelijk. Zo monitoren wij diverse afvalstromen op kwaliteit en kwantiteit.

Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT) bewoners hoogbouw Het nascheidingsproces wordt bemoeilijkt door de aanwezigheid van natte fracties, waaronder Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT). Daarom is het zaak dat GFT zoveel mogelijk gescheiden wordt aangeboden. Voor geïnteresseerde bewoners van hoogbouw (en woningen met beperkte tuin) wordt daarom een gezamenlijke inzamelvoorziening voor GFT-afval beschikbaar gesteld nabij hun woning. Wij verwachten begin 2022 ongeveer vijf GFT-verzamelcontainers extra te plaatsen naast de al bestaande gemeenschappelijke voorzieningen van GFT bij hoogbouw. Deze worden aan de weg gezet en gereinigd door ROVA. Deze aanvullende service stellen we ook beschikbaar bij de circa 20 bestaande gemeenschappelijke GFT-voorzieningen. De nieuwe verzamelcontainers worden in overleg met de betreffende inwoners geplaatst. We hopen in de loop van 2022 in overleg met inwoners meer GFT-verzamelcontainers te kunnen plaatsen.

Containerplan In het op 8 juli 2021 vastgestelde uitvoeringsplan is een containerplan opgenomen. Dit betreft de herbestemming van overtollige ondergrondse afvalcontainers. Destijds is aangegeven dat dit plan richting de daadwerkelijke uitvoeringsdatum aangescherpt zou worden, omdat op dat moment een aantal zaken nog niet op locatieniveau duidelijk was. Die duidelijkheid is er nu wel. Voor de (per 1 januari 2022) overtollige ondergrondse PMD- en restafvalcontainers is zo veel mogelijk een nieuwe functie gezocht binnen de gemeente Bunschoten. Zo is geprobeerd zoveel mogelijk afval van bovengronds naar ondergronds te verplaatsen. Hierbij hebben we wel rekening gehouden met redelijke loopafstanden, noodzaak en technische mogelijkheden. Er is ook rekening gehouden met nog te plaatsen verzamelcontainers voor nieuwbouw en uiteraard restafvalcontainers die nog noodzakelijk zijn bij hoogbouw/woningen met kleine tuin. Uiteindelijk kunnen er van de 26 overbodig geworden ondergrondse containers voor PMD (vooral bij hoogbouw) 22 worden omgebouwd naar restafval en 1 naar papier. Er moeten er 3 worden verwijderd. Van de 83 ondergrondse containers voor restafval blijven er 37 stuks behouden voor restafval, worden er twee omgebouwd en worden er 44 verwijderd. De 47 (44+3) containers worden in het voorjaar van 2022 verwijderd en indien mogelijk verkocht.

Onderzoek doen naar het Grof Huishoudelijk Afval (GHA) met als doel kostenbeheersing. De hoeveelheid GHA per inwoner is in onze gemeente hoog: circa een factor drie hoger dan in de ons omringende gemeenten. De kosten voor de afvoer en verwerking van dit type afval zal de komende jaren landelijk sterk toenemen. Hoewel dit onderwerp, strikt genomen, buiten het project “nascheiding” valt, laten we vanaf november 2021 onderzoek doen met als doelstelling de hoeveelheid GHA te verminderen en te beheersen. Dit onderzoek wordt onder andere uitgevoerd op het aanbiedstation en houdt tevens een sorteeranalyse in.

Bedrijfsafval Bedrijfsafval is zeker geen huishoudelijk afval. Nu we voor huishoudelijk afval overgaan op nascheiding is het nuttig ook aandacht te geven aan een goede afvoer van afval vanuit de lokale bedrijven. Dit afval moet verplicht afgevoerd worden naar een erkende verwerker. Monitoring zal ons (meer) duidelijkheid geven over bedrijfsafval in het huishoudelijk afval. De Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) voert namens de gemeente diverse steekproeven uit op de aanwezigheid van een goede afvaladministratie bij bedrijven.

Financiën nascheiding Op 8 juli heeft uw gemeenteraad groen licht gegeven voor de invoering van nascheiding. Het proces van nascheiding kent, zowel in de voorbereidings- als in de uitvoeringsfase (tonnages, tarifering, externe factoren), een aantal onzekerheden en variabelen. Alle financiële effecten zullen worden meegenomen in de tussentijdse bestuursrapportages in 2022 en de jaarrekening. Aanpassing van de afvalstoffenheffing zal pas plaatsvinden bij de behandeling van de kadernota begroting 2023. In het collegebesluit van 19 oktober is, als uitwerking van het uitvoeringsplan, besloten tot nieuwe GFT-verzamelcontainers voor hoogbouwbewoners. Er is uitgegaan van 20 nieuwe cocons. Dit aantal blijkt bij herijking begin november echter lager te liggen. Wanneer we toch rekenen met (uiteindelijk) 20 cocons, geldt het volgende: Er zijn nog 9 (afgeschreven) stuks cocons op voorraad. Er moeten dus nog ca 11 nieuwe cocons worden besteld. Op locaties waar beeldkwaliteit belangrijk is, wordt gekozen voor een esthetisch aantrekkelijker exemplaar. De investering van circa € 45.000,- wordt in tien jaar afgeschreven. De meerkosten voor de extra service en investering bedragen circa € 24.300,- op jaarbasis (effect op de afvalstoffenheffing € 2 tot € 3 per huishouden, afhankelijk van het scheidingsresultaat).

Ten opzichte van het Uitvoeringsplan nascheiding hoeven er negen ondergrondse containers minder te worden verwijderd. De desinvesteringskosten (versnelde afschrijving, verwijderingskosten en herinrichtingskosten) zijn geraamd op € 6.400 per container. De totale eenmalige desinvestering pakt daardoor € 57.600,- lager uit dan eerder geraamd in het Uitvoeringsplan. Het jaarlijkse voordeel aan lagere kapitaal-, onderhouds- en ICT-kosten pakt wel 9 stuks x € 1.600,-per stuk ofwel € 14.400,lager uit (effect op de afvalstoffenheffing circa € 2,- per huishouden).