SM 1165118 Inrichting inkoop jeugdhulp en Wmo 2023

Schriftelijke mededeling Inrichting inkoop jeugdhulp en Wmo 2023 Nummer 1165118 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: Integraal beleidskader sociaal domein 2019-2022 Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Sanne van Krimpen Telefoonnummer: 033 - 299 1433 E-mailadres: s.vankrimpen@bunschoten.nl Datum: 11 oktober 2021 Aanvullende stukken 1. Titel: Inkoopkader jeugdhulp en Wmo 2023 Bijlagen digitaal beschikbaar: ja 2. Titel: Startnotitie Inkoop ambulante begeleiding Wmo Bijlagen digitaal beschikbaar: ja 3. Titel: Startnotitie Inkoop specialistische jeugdhulp Bijlagen digitaal beschikbaar: ja 4. Titel: Startnotitie Inkoop Beschermd Wonen en Beschermd Thuis Bijlagen digitaal beschikbaar: ja 5. Titel: Startnotitie Inkoop Maatschappelijk Opvang en Vrouwenopvang Bijlagen digitaal beschikbaar: ja 6. Titel: Risico’s en beheersmaatregelen inkoop jeugdhulp en Wmo 2023 regio Amersfoort Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Mededeling Inleiding Met deze schriftelijke mededeling informeren wij uw gemeenteraad over de inrichting van de inkoop jeugdhulp en Wmo per 2023. Op dit moment zijn de voorbereidingen in volle gang om per 1 januari 2023 via aanbestedingen nieuwe contracten in te laten gaan. Het RISB organiseert dit inkoopproces in nauwe samenwerking met de regiogemeenten.

Het is een omvangrijke inkoopprocedure gezien de reikwijdte van de opdracht (vrijwel alle maatwerkvoorzieningen jeugd en Wmo), de omvang van de regio (7 gemeenten), de contractering van een beperkt aantal aanbieders voor het gehele zorglandschap en de langdurige looptijd van de overeenkomst (maximaal 9 jaar). Er wordt beoogd om met een beperkt aantal aanbieders langdurige samenwerkingsafspraken te maken over goede, passende en betaalbare hulp en ondersteuning voor alle inwoners die dit nodig hebben. De lokale teams, de SO JGGZ, de sociale basisinfrastructuur en de gecontracteerde partners vormen samen een hecht netwerk, waarbinnen de ondersteuning aan inwoners wordt georganiseerd en wordt op- of afgeschaald als dit passend is. Ook willen we de hulp en ondersteuning thuis nabij en op plekken organiseren, waar mensen vanzelfsprekend komen, denk aan scholen, kinderopvang en de huisartsenpraktijk (SO JGGZ). In deze schriftelijke mededeling gaan wij in op de volgende onderwerpen: • Stand van zaken besluitvorming, inclusief de motie ‘identiteitsgebonden zorg’ • Inkoopkader en startnotities • Beperkt aantal aanbieders • Taakgerichte inkoopvariant • Transformatie van hulp en ondersteuning • Nog uit te werken vraagstukken • Overgangsregeling i.v.m.

continuïteit van zorg • Financiën • Risicoparagraaf inkooptraject • Planning inkoopproces • Communicatie gemeenteraad Stand van zaken besluitvorming

In september 2021 hebben de gemeenteraden van alle gemeenten in de regio Amersfoort de regiovisies ‘Samen werken aan de specialistische jeugdhulp’ en ‘Samen in de wijk’ vastgesteld. De gemeenteraad van Bunschoten heeft de regiovisies vastgesteld op 23 september 2021. De regiovisies vormen het kader voor de regionale inkoop jeugdhulp en Wmo 2023. Het college heeft op 12 oktober 2021 ingestemd met de inrichting van de inkoop jeugdhulp en Wmo 2023. Het college heeft besloten om de inkoop jeugd en Wmo 2023 op te delen in drie percelen, te weten: 1. Specialistische jeugdhulp 2. Wmo en beschermd wonen 3. Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang Er is gekozen voor de taakgerichte uitvoeringsvariant, waarbij per perceel één contract zal worden afgesloten. De looptijd van de overeenkomsten is vastgesteld op maximaal 9 jaar met als ingangsdatum 1 januari 2023. Motie ‘identiteitsgebonden zorg’ Bij vaststelling van de regiovisie ‘Samen werken aan de specialistische jeugdhulp’ heeft uw gemeenteraad de motie identiteitsgebonden zorg aangenomen. De regiogemeenten en het RISB zijn door ons geïnformeerd over deze aangenomen motie. Wij maken ons hard om in het inkoopbeleid voor jeugdhulp en Wmo identiteitsgebonden zorg te borgen.

Bij het formuleren van de aanbestedingsopdracht zal er expliciete aandacht zijn voor het borgen van voldoende aanbod ten aanzien van de cultuur en religieuze overtuiging van inwoners. Er zijn meerdere mogelijkheden om identiteitsgebonden zorg vorm te geven: • Er neemt een aanbieder met christelijke identiteit deel aan het hoofdconsortium van gecontracteerde aanbieders; • Er neemt een aanbieder met christelijke identiteit deel als onderaannemer; • Binnen gecontracteerde aanbieders zijn medewerkers werkzaam met christelijke identiteit. • Mocht het zo zijn dat bovenstaande mogelijkheden leiden tot onvoldoende passende hulpverlening, dan is er nog de mogelijkheid om passende zorg in te kopen met een PGB of via een BDVO (buitengewone dienstverleningsovereenkomst). Hoe exact geborgd wordt dat er voldoende identiteitsgebonden zorg beschikbaar blijft, wordt de komende maanden nader uitgewerkt. Inkoopkader en startnotities Op basis van de regiovisies zijn er vier startnotities voor de inkoop opgesteld (zie vier bijlagen): 1. Inkoop specialistische jeugdhulp 2. Inkoop ambulante begeleiding Wmo 3. Inkoop Beschermd Wonen en Beschermd Thuis en 4. Inkoop Maatschappelijk Opvang en Vrouwenopvang.

In elk van deze startnotities staat beschreven welke maatschappelijke doelstellingen de gemeenten in de regio Amersfoort willen bereiken en wat dit betekent voor de opgave, de afbakening en randvoorwaarden om in aanmerking te komen voor levering van diensten. De startnotities zijn in samenwerking met de regio, aanbieders en belangrijke stakeholders opgesteld. Aanvullend op de vier startnotities is een notitie Inkoopkader jeugdhulp en Wmo 2023 opgesteld (zie bijlage). De startnotities beschrijven wat we in willen kopen, het inkoopkader beschrijft hoe we dit willen organiseren. Het inkoopkader beschrijft zaken als reikwijdte en doelstellingen, transformatieopgaven, wijze van inkoop en bekostiging, indeling van de percelen, duur van de overeenkomsten, organisatie van dialoog en draagvlak en een overzicht van consequenties, risico’s en beheersmaatregelen. Beperkt aantal aanbieders In de huidige inkoopperiode zijn er voor jeugdhulp en Wmo meer dan 400 aanbieders gecontracteerd. Het is gebleken dat het met zo veel aanbieders heel lastig is om gezamenlijk te werken aan de transformatie van zorg. Bovendien is het accountmanagement, de administratie en het controleren op fraude zeer arbeidsintensief. Daarom wordt voorgesteld om per perceel één contract af te sluiten. De contractpartner kan een hoofdaannemer zijn of een samenwerkingsverband van aanbieders.

Deze contractpartner kan daarnaast samenwerken met onderaannemers. Hoe dit precies vorm gaat krijgen, moet blijken tijdens de selectiefase van de aanbesteding. 2

Taakgerichte inkoopvariant Om de beoogde inrichting van het zorglandschap en de transformatie van de zorg te realiseren, is de taakgerichte inkoopvariant de meest passende inkoopstrategie. Gemeenten hebben de afgelopen jaren met de BSA Jeugdhulp al ervaring opgedaan met taakgerichte inkoop. We maken gebruik van deze ervaringen en de lessen die we hiervan geleerd hebben om de inkoop 2023 vorm te geven. Taakgerichte bekostiging betreft financiering en verantwoording op het niveau van een taak (bijvoorbeeld de uitvoering van specialistische jeugdhulp). Dit verschilt van inspanningsgerichte bekostiging (P*Q), waarbij wordt afgerekend op basis van het aantal cliënten of gewerkte uren. Taakgerichte financiering biedt veel voordelen, zoals een efficiënte en eenvoudige administratie, speelruimte binnen het taakbudget, ruimte voor innovatie en vrijheid voor de aanbieder om op basis van professionaliteit samen met de cliënt het zorgaanbod te bepalen. Bij een taakgerichte bekostiging wordt vooraf een inschatting gemaakt (in samenspraak met de gecontracteerde aanbieder) van het benodigde budget voor de gehele taak. Dit budget is niet cliëntgebonden en geeft de aanbieder(s) van de opdracht de ruimte om de ondersteuning van cliënten te bepalen. Een taakgerichte inkoop betekent een fundamenteel andere wijze van budgettering dan een p*q bekostiging.

Bij een p*q bekostiging (declaraties per client) is achteraf pas zichtbaar wat de financiële realisatie is. Budgetoverschrijdingen komen hierbij pas laat aan het licht in tegenstelling tot taakgerichte bekostiging. Ter voorbereiding op de inkoop 2023 heeft onderzoeksbureau JB Lorenz in opdracht van het RISB een evaluatie uitgevoerd naar de taakgerichte inkoopvariant (o.a. kansen en risico’s) en de lessen die wij hebben geleerd uit de samenwerking met BSA jeugdhulp. Dit heeft geresulteerd in een aantal rapportages die te vinden zijn op www.amersfoort.nl/inkoop2023. Transformatie van hulp en ondersteuning De inkoop 2023 gaat niet alleen over de regionaal ingekochte zorg, maar ook over de hulp en ondersteuning die de gemeenten lokaal kunnen bieden. We streven naar een versterking van het lokale aanbod, waardoor de specialistische zorg minder vaak nodig is (de transformatie). Dit betekent dat in de komende jaren taken kunnen verschuiven tussen specialistische aanbieders, lokale teams en/of SO Jeugd GGZ. Welke ondersteuning elke gemeente zelf kan organiseren en welke ondersteuning regionaal wordt ingekocht, wordt de komende maanden nog nader verkend. Uitgangspunt is dat de ingekochte hulp en ondersteuning aanvullend moet zijn op wat lokale teams doen. Deze ontwikkeling zal een groeipad zijn met mogelijke verschillen in tempo tussen gemeenten.

In de inkoop worden hiervoor de voorwaarden geschapen. De gemeente Bunschoten stelt een plan op voor de lokale transformatie-opgave. Nog uit te werken vraagstukken In de komende periode werken de regiogemeenten gezamenlijk een aantal vraagstukken uit. Deze vraagstukken zijn onder te verdelen in de volgende categorieën: 1. Sturing op partnerschap en monitoring; 2. Inhoudelijke vraagstukken, zoals scope van de opgave, transformatieopgaven en samenwerking lokale teams/SO jeugd-GGZ versus specialistische aanbieders; 3. Uitwerking van één contract in relatie met onderaanneming, borging van inzet en expertise van kleine aanbieders en opstellen van selectievereisten en gunningscriteria; 4. Uitwerking financiële vraagstukken, zoals budgettaire kaders en risicoparagraaf. Deze vraagstukken worden getoetst tijdens marktconsultaties met aanbieders, gesprekken met cliënten en ervaringsdeskundigen, lokale teams en andere relevante stakeholders. De afstemming met de regio vindt via de reguliere route plaats. De uitkomst van dit traject wordt besproken in het bestuurlijk overleg wethouders jeugd en Wmo gemeenten regio Amersfoort. Dit kan leiden tot bijstelling van het inkoopkader jeugdhulp en Wmo 2023 (bijlage). Als dit het geval is, vindt nadere besluitvorming door de colleges plaats. Overgangsregeling i.v.m. continuïteit van zorg Continuïteit van zorg moet geborgd worden.

Er kan een overgangsregeling nodig zijn voor de financiering van cliënten die op 1 januari 2023 hulp en ondersteuning krijgen van aanbieders, die geen deel uitmaken van de geselecteerde partijen. Het benodigde budget hiervoor zal in mindering worden gebracht op het budget voor de gecontracteerde aanbieders. De groep cliënten in de 3

overgangsregeling zal afnemen waarmee het vrijgekomen budget geleidelijk verschuift naar het budget voor de geselecteerde contractpartners. Financiën In 2021 bedraagt de verwachte realisatie, voor de vormen van hulp binnen deze inkoop, regionaal ongeveer € 102 miljoen. Dit is onder te verdelen in ongeveer € 60 miljoen jeugdhulp, € 18 miljoen Beschermd Wonen, € 14 miljoen Wmo en € 10 miljoen Maatschappelijke Opvang. Het Bunschotense deel voor jeugd en Wmo bedraagt naar verwachting € 6,2 miljoen (9%). De bedragen zijn opgenomen binnen het programma Sociaal domein, waarmee in de dekking is voorzien. De middelen voor Beschermd wonen gaan met ingang van 2023 naar de gemeente en voor maatschappelijke opvang blijven de middelen bij de centrumgemeente. Gemeenten moeten onderling afspraken maken over hoe de ingekochte hulp en ondersteuning wordt verdeeld. Ook zijn er financiële afspraken nodig over de verrekening van de onderlinge verschillen in verwachte inzet van hulp en ondersteuning. Belangrijk daarbij is hoe de nieuwe vereveningssystematiek met ingang van 2023 vorm krijgt. Dit wordt in het eerste kwartaal van 2022 nader uitgewerkt. Risicoparagraaf inkooptraject Aan ieder inkooptraject kleven risico’s die van invloed kunnen zijn op de voortgang en het resultaat. Wij hebben de risico’s geïnventariseerd en waar mogelijk beheersmaatregelen geformuleerd.

Het overzicht van risico’s en beheersmaatregelen kunt u vinden in de bijlage ‘Risicoparagraaf en beheersmaatregelen inkoop 2023’. Dit overzicht is identiek aan de tabel in de bijlage Notitie Inkoopkader jeugdhulp en Wmo 2023. Planning inkoopproces Het inkooptraject is in twee fases vormgegeven. De eerste fase, de selectiefase, is gericht op het selecteren van geschikte aanbieders. In de tweede fase, de gunningsfase, ligt de focus op de bespreking van de opdracht en contractering van de uiteindelijke aanbieders per perceel. Na de gunning ligt de nadruk op de implementatie van de nieuwe inkoop per 1 januari 2023. Om een goede overgang te garanderen, hebben wij rekening gehouden met zes maanden voor de implementatie. De fasering van de inkoop ziet er vooralsnog als volgt uit: sep-dec 2021: voorbereiding inkoop (inhoudelijk & bestuurlijk); dec 2021: publicatie aanbesteding; jan-mrt 2022: selectiefase; apr-mei 2022: gunningsfase; juni-dec 2022: implementatie nieuwe inkoop. Bovenstaande planning is ambitieus. Zorgvuldigheid gaat boven snelheid. Elke stap in het aanbestedingstraject wordt hierop beoordeeld, voordat verder wordt gegaan. Dit kan ertoe leiden dat de geplande ingangsdatum van 1 januari 2023 naar achteren verschuift.

Communicatie gemeenteraad Het RISB heeft ter voorbereiding op het inkooptraject 2023 enkele regionale raadsbijeenkomsten georganiseerd om de raden te informeren en input op te halen. Op 17 november 2021 is er wederom een regionale raadsbijeenkomst om de raden van de regio Amersfoort te informeren over de stand van zaken rondom BSA Jeugdhulp en de uitwerking van de inkoop 2023. De inkoop 2023 heeft een eigen website (www.amersfoort.nl/inkoop2023), die steeds wordt aangevuld op basis van actualiteiten. Op deze website zijn onder andere de presentaties van de regionale raadsbijeenkomsten te vinden en de rapportages van JB Lorenz over de taakgerichte inkoop. Voor het lokaal delen van informatie maken we onder andere gebruik van de Nieuwsbrief sociaal domein.

4