SM 1164678 Monitoring zorgkosten Sociaal Domein 3e periode 2021

Schriftelijke mededeling Nummer 1164678 - Monitoring zorgkosten Sociaal Domein 3e periode 2021 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: Sociaal Domein Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Janet Berkhoudt Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: j.berkhoudt@bunschoten.nl Datum: 27 september 2021 Aanvullende stukken 1. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 2. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 3. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: Mededeling Beheersing zorgkosten Sociaal Domein 3 e periode 2021 In deze schriftelijke mededeling doen we verslag van de ontwikkeling van het zorggebruik Jeugd en Wmo in de eerste 8 maanden van 2021. Deze informatie is o.a. gebaseerd op de Dashboard gegevens van 2021. Deze schriftelijke mededeling is in lijn met eerdere memo’s die over dit onderwerp zijn verschenen en bedoeld om u te informeren. Hieronder vindt u een korte samenvatting van onze bevindingen, de uitgebreide rapportage is bijgevoegd.

Samenvatting Het aantal cliënten in jeugdzorg stijgt in 2021 door. Dat zagen we in ieder geval tot mei. In juli is het aantal is weer iets gedaald maar nog steeds meer dan vorig jaar om deze tijd. Gezien het feit dat de (jonge) bevolking in Bunschoten groeit is een stijging van jongeren in jeugdzorg wel te verklaren, maar wel zorgelijk. We willen dat jongeren zo gezond mogelijk opgroeien, daarbij is jeugdzorg soms onontbeerlijk. Het aantal cliënten dat gebruik maakt van Wmo nieuw (begeleiding en dagbesteding) stijgt licht, maar nog niet zorgwekkend. Vooral bij Wmo oud zien we dat de vraag naar Hulp bij het huishouden en woningaanpassingen doorstijgt. Zowel het langer thuis wonen van senioren als het gebrek aan doorstroommogelijkheden voor senioren (levensloopbestendig) versterkt dit effect. Ook het abonnementstarief heeft een aanzuigende werking vooral bij de voorziening Hulp bij het huishouden. De groei van aantal cliënten in zorg leidt tot voortdurende hoge werkdruk bij het Sociaal team en het Zorgloket. Bij de ontwikkeling van de kosten is goed om mee te geven: ▪ Er zullen ongetwijfeld nog steeds effecten van de Coronacrisis doorwerken in de zorgcijfers. Aannames vanuit de vorige jaren en historisch cijfers lijken soms moeilijk te rijmen met ontwikkelingen die we nu zien.

We zullen ook de komende tijd moeten werken met het feit dat monitoring van kosten soms niet tot gewenste effecten, zoals beheersing van kosten, zal leiden. Ook omdat onze bevolking nog steeds groeit. ▪ Dit zorgt ervoor dat financiële prognoses ook met meer onzekerheden omgeven zijn dan voorheen. Ook omdat we niet goed kunnen overzien welk deel daarvan nog door toekomstige rijksgelden zal worden gecompenseerd. In de tweede tussentijdse bestuursrapportage 2021 hebben we daar iets over gemeld. Die tekst nemen we over in deze mededeling.

FINANCIEEL Ontwikkeling 2021 (regionale inkoop Jeugd /Wmo) Voor de ontwikkeling van de zorgkosten 2021 nemen we als basis de werkelijke kosten 2020 voor verevening. Uit de nieuwste prognose van de verevening 2020 blijkt dat we, tegen de verwachting in, van nadeelgemeente opeens voordeelgemeente zijn geworden. Dit effect wordt veroorzaakt doordat de werkelijke kosten per gemeente voor het perceel BSA pas laat bekend zijn en voor Bunschoten veel hoger bleken. Een nadere analyse van deze kosten wordt nog aan gewerkt. De zorgkosten 2020 zijn bepaald op € 5,5 miljoen. Daarin is nu een bedrag meegerekend van € 0,4 miljoen aan ontvangen bijdrage in de verevening. De werkelijke kosten komen voor Bunschoten uit op € 5,9 miljoen. Dit nemen we als basis voor de prognose 2021 plus nog een verwacht nadelig effect van de herziening van de verdeelsleutel voor de verevening met ingang van 2021. Die wordt geraamd op maximaal € 300.000,-. Totaal dus € 6,2 miljoen. In de mededeling van dit voorjaar is aangegeven dat de zorgkosten in totaal (excl. taakstelling) zijn geraamd op € 5,6 miljoen. Dit betekent nog een aanvullende raming van € 0,6 miljoen die naar voren komt binnen het onderdeel jeugd. In deze mededeling wordt inhoudelijk ingegaan op de oorzaken van de stijging. Extra middelen jeugdzorg Incidentele middelen sociaal domein 2021

In totaal gaat het om een bedrag van € 613 miljoen. Hiervan wordt € 120 miljoen uitgekeerd via een specifieke uitkering aan, naar verwachting, een beperkt aantal (regio)gemeenten. Een bedrag van € 55 miljoen wordt gereserveerd voor de VNG voor landelijke ontwikkelingen. Dit kan mogelijk wel leiden tot lagere kosten voor gemeenten. Dat is nog onzeker. Blijft voor het gemeentefonds over een bedrag van € 438 miljoen. Voor Bunschoten is dat berekend op grofweg € 438.000,-. Deze middelen zijn bestemd voor ‘de aanpak van de problematiek jeugdzorg’. Ook staan er bestedingsdoelen benoemd (inrichting consultatiefunctie GGZ, tegengaan wachtlijsten lichte GGZ-problematiek, uitbreiden POH-jeugd GGZ, extra inzet en regie op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van regionaal ingekochte specialistische jeugdzorg). De extra middelen worden aan het gemeentefonds toegevoegd via de algemene uitkering, subcluster jeugdhulp. In tussentijdse rapportage worden deze middelen ingezet ter dekking van de te verwachten stijging van de (zorg)kosten sociaal domein, omdat er ook al eerder vanuit de algemene middelen is geïnvesteerd in een aantal van de genoemde maatregelen. Daarmee worden deze extra middelen dus niet ingezet voor dekking van andere onderwerpen buiten het sociaal domein uit deze rapportage.

De inzet van de extra middelen vraagt dan ook om een zorgvuldige weging tussen enerzijds de afspraken die de VNG heeft gemaakt over de hervormingsagenda Jeugd en anderzijds de invulling van de taakstelling die in de begroting is opgenomen.” Wmo (oude taken) Persoonsgebonden budgetten Jeugd/Wmo De persoonsgebonden budgetten (PGB) voor Jeugd en Wmo zijn in de begroting geraamd op een bedrag van € 228.000,-. Met name de PGB voor de Wmo laat een forse stijging zien. Verwacht wordt dat de totale raming van de PGB uitkomt op € 275.000,-. Er nadeel van € 47.000,-. Huishoudelijke hulp We zien dat de inkoop Wmo (nieuw) een redelijk stabiel beeld laat zien. Wel blijven de uitgaven voor de Huishoudelijke hulp (incl. mantelzorg) stijgen. In de begroting is die geraamd op € 1.100.000,- en de verwachting is dat, dat naar € 1.200.000,- groeit. Een nadeel van € 100.000,-.

INHOUDELIJK DEEL 1: Monitoring zorgkosten eerste 8 maanden 2021 Casussen Sociaal Team en Zorgloket

De openstaande zaken van het Sociaal Team (uitvoering Jeugdwet, Wmo nieuw) stegen het eerste half jaar van 2021. De stijging van het aantal openstaande zaken was al waarneembaar in 2020. De laatste maanden lijkt het iets meer gelijk te blijven. Het aantal openstaande zaken van het Zorgloket steeg de eerste maanden van 2021 ook nog. Mei liet gelukkig een trendbreuk zien; er wordt een lichte daling ingezet. Ook bij het Zorgloket is er sprake van fors meer openstaande zaken dan vorig jaar. Algemeen beeld cliënten in maatwerkvoorziening Wmo en Jeugd Het aantal jeugdigen in de jeugdzorg stijgt tot mei. In april waren 571 jeugdigen in zorg. In een maand zijn nog nooit zoveel jeugdigen in zorg geweest. Vanaf mei 2021 lijkt een lichte daling waarneembaar. In augustus waren er 538 jeugdigen in zorg. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Wmo nieuw (begeleiding & dagbesteding) was stabiel het eerste kwartaal van 2021. Vanaf mei werd wel een lichte stijging waarneembaar. In april maakten er 145 inwoners gebruik van de Wmo. In augustus waren dit 155 inwoners. Dit maakt dat we ongeveer op hetzelfde aantal cliënten zitten in augustus als vorig jaar november.

*Aantallen kunnen licht afwijken van de aantallen die in de vorige schriftelijke mededeling zijn gepresenteerd, vanwege indicaties die met terugwerkende kracht worden afgegeven.

Ambulante begeleiding Jeugd In 2020 zagen we bijna iedere maand een stijging van de cliëntenaantallen. In januari 2021 was de top bereikt, zo lijkt het nu. Vanaf februari tot en met mei is een forse daling te zien. Vanaf mei lijken de cliëntenaantallen weer iets toe te nemen, maar zijn er nog aanzienlijk minder jeugdigen in zorg dan in de eerste maanden van het jaar. Ambulante begeleiding Wmo Het cliëntenaantal dat ambulante begeleiding Wmo ontvangt laat de eerste 4 maanden van 2021 een stabiel beeld zien. In deze periode zijn er tussen de 90 en 93 cliënten in zorg. Vanaf mei stijgt het cliëntenaantal enigszins, waardoor het cliëntenaantal nu zo rond de 98 à 101 schommelt. Dagactiviteiten Jeugd en Volwassenen Het aantal inwoners dat gebruik maakt van dagactiviteiten Jeugd en Wmo was in heel 2020 behoorlijk stabiel. Ook de eerste 8 maanden van 2021 laat nauwelijks een stijging te zijn. Ambulante behandeling Jeugd (PxQ) Nadat van november tot en met januari een daling in cliëntenaantallen te zien was (van 281 tot 265) is vanaf februari weer een stijging te zien tot en met juni in het aantal cliënten (van 265 tot 293). In juli lijkt voorzichtig een daling zichtbaar. Er zijn in augustus 267 jeugdigen in zorg. We spreken voorzichtig van een daling omdat indicaties die met terugwerkende kracht afgegeven worden en de zomerperiode een rol kunnen spelen.

BSA Vanaf juni 2019 is het aantal kinderen dat hulpverlening ontvangt van een BSA aanbieder redelijk constant. Het aantal varieert tussen de 113 en 129 kinderen. Momenteel proberen we de hogere werkelijke kosten van BSA-aanbieders in 2020 te verklaren t.o.v. 2019. Op dit moment is geconstateerd dat de pleegzorgkosten en de kosten van ambulante GGZ behandeling van de BSAaanbieders in 2020 hoger liggen dan in 2019.

Wmo hulpmiddelen De verwachte uitgaven voor woningaanpassingen voor 2021 blijven doorstijgen en zullen naar verwachting, zoals we de vorige keer al hebben gemeld, hoger uitvallen dan de afgelopen jaren het geval was. We zien bijvoorbeeld dat er veel trapliften worden verstrekt. De kostenontwikkeling voor hulpmiddelen (bijv. een scootmobiel) is positief. Er is nu €20.000 minder uitgegeven dan vorig jaar. Er vinden veel herverstrekkingen plaats (uit het depot). Huishoudelijke hulp (Wmo) Het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp is tot en met juni 2021 gestegen, maar lijkt nu enigszins stabiel. Het aantal cliënten dat gebruik maakt van de huishoudelijk hulp voor mantelzorgers is de eerste acht maanden zeer licht gestegen. Dit product zorgt er in de regel wel voor dat mantelzorgers de zorg voor hun naaste langer volhouden.

Toelichting tabel: HH ZIN/ HH PGB = Zorg In Natura, respectievelijk in de vorm van een PGB, HHT betreft de Regeling voor mantelzorgers.

PGB’s Momenteel zijn er 24 pgb’s uitgegeven, dat zijn er 3 meer dan de vorige keer. 5 voor Wmo Huishoudelijke hulp, 12 voor Wmo Begeleiding (2 meer) en 7 in het kader van de Jeugdzorg (vorige keer 6). Het budget dat nu uitstaat hiervoor is ongeveer € 275.000,- . De vorige keer was dit rond de € 200.000. Als gevolg van verlengingen van een aantal grote PGB’s halverwege 2021 en de toename met 3 budgetten is het bedrag fors gestegen. Lokale wooninitiatieven, die met behulp van een pgb ambulante begeleiding inkopen, zijn voor het wonen nabij van inwoners met een zorgvraag prettig, maar zorgen wel voor een forse stijging van het benodigde budget. BDVO’s Regionaal zijn er nieuwe instructies gemaakt om BDVO’s naar het absoluut noodzakelijke terug te brengen. BDVO’s opstellen en administratief inregelen kost veel tijd, het is inefficiënt en bovendien is het oneerlijke concurrentie voor de aanbieders aan wie via de aanbesteding de zorg in de regio is gegund. Op dit moment kan er alleen nog een BDVO worden afgegeven om de volgende redenen: -

Artikel 26: continuering van zorg Woonplaatsbeginsel Verwijzing G.I. in het gedwongen kader (OTS, bepaling Jeugdhulp, rechtelijke uitspraak) Zeer specialistische (ambulante) trajecten • Genderproblematiek • Verslavingszorg Ambulant • Problemen vanwege hoogbegaafdheid die leiden tot (dreigende) uitval school

In 2021 zijn er 5 BDVO’s afgegeven in Bunschoten.