SM 1161645 bijlage Jaarverslag met w g verklaring 2020 - BBS
Tekst van het document
Jaarverslag 2020 Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest/Uitvoeringsorganisatie BBS 2020 (hierna: BBS). Hierin wordt verantwoording afgelegd over het jaar 2020. Het jaarverslag bestaat uit de beleidsmatige en financiële verantwoording in programma’s en paragrafen en de jaarrekening (balans, staat van baten en lasten).
Baarn, 14 april 2021
Het bestuur van de GR Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest/Uitvoeringsorganisatie BBS,
Voorzitter De heer E. Jansma Wethouder van Baarn
Directeur BBS De heer B. van der Schelde
Algemeen Bestuur De heer P. van Asselt Wethouder van Bunschoten
Algemeen Bestuur Mevrouw L. van Aalst-Veldman Wethouder van Soest
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
2
Inhoud 1.
Inleiding .................................................................................................................. 5
2.
Programma Inkomen ............................................................................................... 6 2.1 Wat was de opdracht en wat hebben we bereikt?..................................................... 6 2.2 Prestatie-indicatoren ............................................................................................ 6
3.
Programma Participatie .......................................................................................... 11 3.1 Wat was de opdracht en wat hebben we bereikt?.................................................... 11 3.2 Prestatie-indicatoren ........................................................................................... 11 3.3 Wat heeft het gekost? ......................................................................................... 14
4.
Programma Zorgadministratie en Sociale/Lokale teams ........................................ 14 4.1
Wat hebben we bereikt?...................................................................................... 14
4.2 Prestatie-indicatoren ........................................................................................... 15 4.3 5.
6.
7.
Wat heeft het gekost?......................................................................................... 16
Programma Overhead ............................................................................................. 16 5.1
Wat hebben we bereikt?...................................................................................... 16
5.2
Prestatie indicatoren ........................................................................................... 17
5.3
Wat heeft het gekost?......................................................................................... 17
5.4
Risico’s ............................................................................................................. 17
Verplichte paragrafen ............................................................................................. 18 6.1
Inleiding ........................................................................................................... 18
6.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................. 18
6.3
Financiering....................................................................................................... 20
6.4
Bedrijfsvoering .................................................................................................. 21
Gemeente Baarn ..................................................................................................... 22 7.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen .................................................................... 22 7.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom ....................................................... 22 7.3 Meedoen naar vermogen ..................................................................................... 23 7.4 Maatregelen boetes worden niet genoemd ............................................................. 24 7.5 Klachten en bezwaren ........................................................................................ 24 7.6 Financieel overzicht gemeente Baarn .................................................................... 24
8.
Gemeente Bunschoten ............................................................................................ 27 8.1
Resultaatafspraken Werk & Inkomen .................................................................... 27
8.2
Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom ...................................................... 27
8.4
Maatregelen boetes worden niet genoemd ............................................................ 29
8.5
Klachten ........................................................................................................... 29
8.6
Financieel overzicht gemeente Bunschoten ........................................................... 29
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
3
9
Gemeente Soest ..................................................................................................... 32 9.1
10
Resultaatafspraken Werk & Inkomen ................................................................... 32
9.2
Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom ..................................................... 32
9.3
Meedoen naar vermogen .................................................................................... 33
9.4
Maatregelen boetes worden niet genoemd ............................................................ 34
9.5
Klachten en bezwaren ....................................................................................... 34
9.6
Schuldhulpverlening........................................................................................... 34
9.7
Financieel overzicht gemeente Soest .................................................................... 35
Jaarrekening .......................................................................................................... 37 10.1
Grondslagen voor waardering en resultaatbestemming ......................................... 37
10.2
Staat van Baten en Lasten................................................................................. 38
10.3
Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ........................ 39
10.4
Overzicht incidentele baten en lasten .................................................................. 39
10.5
Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................. 39
10.6
Balans per 31 december 2020 ............................................................................ 40
10.7
Toelichting op de balans .................................................................................... 41
10.8
Wet normering Topinkomens (WNT) ................................................................... 44
10.9
Sisa ................................................................................................................ 47
10.10 Controleverklaring accountant ............................................................................ 50 10.11 Voorstel tot resultaatbestemming ...................................................................... 55 11
Bijlagen .................................................................................................................. 56 11.1 Bijdrage deelnemers organisatiekosten ................................................................ 56 11.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld ............................................ 57
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
4
1. Inleiding Sinds 1 januari 2017 hebben de gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest een groot aantal taken in het Sociaal Domein samengebracht in een eigenstandige Gemeenschappelijke Regeling, BBSUO. Binnen de GR worden alle taken rond werk, inkomen en zorgadministratie in de gemeenten verzorgd, plus het werkgeverschap voor de sociale teams en enkele maatwerktaken zoals schuldhulpverlening voor de gemeente Soest. De opdrachten zijn per deelnemende gemeente vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst, en samen met de bereikte resultaten in dit Jaarverslag opgenomen. 2020 was een bijzonder, om niet te zeggen bizar jaar, voor een groot deel van de wereld, voor Nederland en niet in de laatste plaats ook voor BBS. Vanaf de eerste ‘Corona-toespraak’ van de minister-president, op 12 maart, veranderde onze samenleving drastisch. Bij BBS kregen we er een enorme taak bij (de TOZO) en organiseerden we andere manieren van werken. De allesbepalende pandemie heeft vanzelfsprekend ook zijn weerslag in dit jaarverslag. Een aantal doelstellingen bleek afgelopen jaar onmogelijk te behalen, door noodgedwongen verandering van prioriteiten en een deels tot stilstand gekomen economie. Anderzijds scoort BBS op veruit de meeste onderdelen relatief gunstig.
Bovendien zijn we erin geslaagd in dit vreemde jaar een aantal belangrijke voorgenomen verbeteringen in de bedrijfsvoering door te voeren, en hebben we stappen kunnen zetten in het cultuurtraject. En de alles overheersende TOZO-vloedgolf hebben we op een heel goede manier doorstaan en verwerkt, terwijl het aantal klachten van inwoners drastisch afnam. Al met al kan BBS daarmee een bijzonder jaar positief afsluiten, met gesterkt vertrouwen in het post-corona tijdperk.
Alle bedragen in de jaarrekening worden afgerond op duizendtallen. Daardoor kan de som der delen (marginaal) afwijken van de vermelde totalen. In de zomernota 2020 hebben wij inzicht gegeven in de financiële afwijkingen. Hoewel deze rapportage niet is gevolgd door een formele begrotingswijziging, hebben we deze in het voorliggende jaarverslag wel als zodanig verwerkt. In het jaarverslag rapporteren we dus alleen de afwijkingen ten opzichte van de zomernota.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
5
2. Programma Inkomen 2.1 Wat was de opdracht en wat hebben we bereikt? Opdracht aan BBS
Basistaak1: Werk en inkomen Alle taken op het gebied van Werk en Inkomen voor Baarn, Bunschoten en Soest worden door BBS uitgevoerd. Omvang van het bestand (deels vervat in de uitstroom-naar-werk-target) Uitstroomtarget is dat 12,5% van de klanten (basis is bestand per gemeente op 31-12-2019) uitstroomt naar duurzaam (deeltijd)betaald werk met of zonder loonkostensubsidie. Dat target van 153 mensen is met een uitstroom van 115 duidelijk niet behaald. De omvang van het bestand daarentegen heeft zich absoluut en relatief (dat wil zeggen in vergelijking tot het landelijk gemiddelde) gunstig ontwikkeld: tegenover een lagere uitstroom stond een nog lagere instroom. Armoedebeleid BBS helpt de armoede te bestrijden door naamsbekendheid te geven aan de diverse regelingen en het gebruik daarvan te stimuleren. In het afgelopen jaar was de TOZO-regeling in dit verband de belangrijkste: ongeveer 2500 inwoners van de BBS-gemeenten deden er een beroep. De uitvoering van die regeling is over het algemeen goed verlopen, zie hiervoor pagina 9. Samenwerking BBS werkt samen met maatschappelijke organisaties om verbindingen en kansen in het Sociaal Domein te realiseren. Doel is om met minder middelen meer te bereiken voor de burgers.
Met de inzet van een kwaliteitsmedewerker speciaal gericht op (samenwerking met) de externe partijen, zijn we vanaf de zomer van 2020 gericht bezig de samenwerking te professionaliseren. Overige, niet-gekwantificeerde doelstellingen op het gebied van Inkomen In de tekst vindt u de resultaten op de andere onderdelen van dit programma.
2.2 Prestatie-indicatoren Omvang uitkeringsbestand In 2020 nam het totale bestand af met bijna 3%. Een onverwachte ontwikkeling, het gevolg van een snelle daling in de laatste maanden van 2020, die de groei van het begin van het jaar meer dan compenseerde. De landelijke gegevens over 2020 zijn nog niet definitief, en dus houden we een kleine slag om de arm, maar het lijkt erop dat BBS op dit punt opnieuw relatief goed heeft gescoord. Helaas geldt dat niet overal even sterk: in Baarn is met -5,5% sprake van een forse afname, waar Bunschoten een (minieme) groei laat zien.
1.194 1.192
dec-20
1.200
nov-20
sep-20
1.190
okt-20
1.208 1.212 1.211
jul-20
1.193 1.196 1.198
aug-20
1.186
mei-20
jan-20
dec-19
okt-19
nov-19
sep-19
aug-19
jul-19
jun-19
mei-19
apr-19
mrt-19
1.193
jun-20
1.226 1.228 1.226
apr-20
1.219
feb-20
1.243 1.239
mrt-20
1.242 1.240
jan-19
1.260 1.240 1.220 1.200 1.180 1.160 1.140
feb-19
Aantal cliënten
Bestandsontwikkeling 1.251 1.246 1.254 1.247
1 Basistaken zijn taken die voor alle BBS-gemeenten worden uitgevoerd op dezelfde manier, bij plustaken is
sprake van extra kwaliteit of volume, maatwerktaken zijn taken voor één of twee gemeenten.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
6
Aantal personen met periodieke uitkering levensonderhoud Eind 2019
Baarn 372
Bunschoten 162
Soest 692
Totaal 1.226
Eind 2020
353
163
676
1.192
Een mogelijke verklaring is dat de bijstandspopulatie in Bunschoten al zo klein is (1,9% van de huishoudens is bijstandsafhankelijk, tegen 3,1% in Baarn, 3,5% in Soest en 5,2% in Nederland). Daarbij komt dat er in het afgelopen jaar relatief veel bijstandsgerechtigden naar Bunschoten verhuisden. Instroom, poortwachtersfunctie en gebruik van voorzieningen In 2020 meldden zich opnieuw minder mensen voor levensonderhoud dan een jaar ervoor. Die opvallende ontwikkeling in een jaar met een stagnerende economie lijkt het gevolg van de steun van de overheid, die veel bedrijven overeind hield. De poortfunctie werd sterker: in 2019 werd nog 15,7% van de aanvragen niet toegekend omdat er geen recht bestond, in 2020 was dat 18,9%. Volgens de meest recente landelijke benchmark scoort BBS in 2020 dan ook opnieuw erg gunstig op het gebied van (het beperken van de) instroom.
Aanvragen Levensonderhoud 261
Levensonderhoud 2020
322 332
Levensonderhoud 2019 0
50
Toegekend 100 150
Aangevraagd 200 250
300
394 350
400
450
Bij de bijzondere bijstand is het beeld anders: er is daar een beperkte stijging (4%) van het aantal aanvragen2, en een even grote stijging van het aantal toekenningen. Klanten hebben dus iets vaker een beroep moeten gedaan op de bijzondere bijstand. Doorlooptijden en afhandeling binnen wettelijke termijnen. De gemiddelde doorlooptijd is voor wat betreft de aanvragen levensonderhoud marginaal gestegen (waarschijnlijk een gevolg van het verschuiven van de aandacht naar de TOZO, zie pagina 9), maar blijft heel ruim binnen de wettelijke termijn van 56 dagen. Gemiddelde doorlooptijd in kalenderdagen
2
Soort aanvragen
2018
2019
2020
Levensonderhoud
28
31
33
Bijzondere bijstand
23
22
22
Minimaregelingen zijn hier niet meegeteld.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
7
De spreiding van doorlooptijden bleef ongeveer gelijk, al werden iets minder aanvragen heel snel afgehandeld. Ook hier ligt een link met de TOZO en het thuiswerken voor de hand. De ongeveer 1 op de 8 aanvragen waarbij de wettelijke termijn wordt overschreden betreft vrijwel alleen gevallen waarbij klanten te laat informatie overhandigen, waardoor de behandeltermijn opgeschort wordt. Percentage afgehandelde aanvragen levensonderhoud in termijnen < 4 weken < 6 weken < 8 weken > 8 weken (langer dan de wettelijke termijn)
2018 59% 20% 9% 12%
2019 56% 20% 10% 14%
2020 52% 22% 13% 13%
Maatregelen en Boetes In 2020 zijn maar mondjesmaat maatregelen en boetes opgelegd. De pandemie en de maatregelen ertegen zorgden er waarschijnlijk voor de er minder overtredingen waren, en dat ze bovendien minder zichtbaar waren. Bovendien zijn nut en wenselijkheid van dit soort maatregelen in Corona-tijd meer omstreden.
Handhaving en bestrijding van het overtreden van de inlichtingenplicht Ook voor handhaving golden in 2020 beperkingen als gevolg van de pandemie en de lockdowns. Bovendien waren de betrokken medewerkers tijdelijk actief voor de TOZO, zie hierna. Er werden minder aanvragen levensonderhoud onderzocht (7, tegen 15 in 2019), maar deze verdachte aanvragen werden wel alle zeven tegengehouden, tegenover maar 5 in 2019. Daarnaast kwamen er iets meer signalen binnen, 81, waarvan 52 aangaande een lopende uitkering (was 75 en 67). In totaal werden daarop 12 uitkeringen beëindigd (was 9) en werd in 5 gevallen teruggevorderd (net als in 2019). De andere zaken lopen nog. Al met al een behoorlijk resultaat in een moeilijk jaar. Voor 2021 verwachten we op dit terrein flinke vooruitgang, deels omdat de Coronamaatregelen zullen aflopen, en ook omdat we een meer ervaren team hebben. Het spreekt overigens in deze tijd vanzelf dat we daarbij extra goed letten op de juiste, menselijke maat. We willen niet dat mensen ten onrechte gebruik maken van sociale voorzieningen, maar we blijven ons wel heel goed realiseren dat we met (vaak heel kwetsbare) mensen te maken hebben.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
8
Klachten en bezwaren In 2020 zijn 30 bezwaarschriften ontvangen en 21 afgehandeld. Er is één bezwaarschrift gegrond verklaard. Het aantal klachten daalde opvallend snel, van 30 naar 12. Dat heeft er vooral mee te maken dat we meer dan voorheen proberen klanten goed uit te leggen waarom we een bepaald besluit nemen. Dat lukt vaak, klanten begrijpen en accepteren het, met als gevolg dat we veel minder formele klachten krijgen. TOZO Een groot deel van onze taak bestond afgelopen jaar uit de uitvoering van de TOZO, de Tijdelijke Overbruggings Regeling Zelfstandig Ondernemers. Voor die regeling werden meer dan 2900 aanvragen gedaan, en werden 2792 besluiten genomen (de overige aanvragen werden ingetrokken). Vooral in de periode half maart - 1 mei werd BBS letterlijk overstelpt, met in het begin meer dan 100 aanvragen per dag, dat wil zeggen tot 10 keer meer dan wat we gewend zijn. Voor ons een ongekende operatie op organisatorisch en logistiek gebied, nog extra complex door de aan het op locatie werken gestelde beperkingen en onze geringe mate van digitalisering. We zijn er trots op dat we ondanks die problemen de hele operatie snel en met weinig fouten hebben uitgevoerd, tegen relatief lage kosten.
Dat is te danken aan de snelle inhuur van goede externe medewerkers en aan hun grote inzet, maar ook, en tenminste net zo veel, aan de hoge mate van flexibiliteit en drive van de eigen medewerkers. Zij schakelden direct over op andere, soms volkomen nieuwe taken, en voerden die nauwgezet en efficiënt uit. Alle betrokkenen, intern en extern, hebben maandenlang keihard en met veel succes gewerkt aan een immens project. Een heel groot compliment aan alle betrokkenen is hier dan ook zeker op zijn plaats! Hoe goed er gewerkt is, blijkt uit de cijfers. Tegenover elk besluit staat een vaste vergoeding van het rijk (€ 450 voor een aanvraag levensonderhoud en € 800 voor een aanvraag bedrijfskrediet). De totale vergoeding komt voor BBS in 2020 daarmee op ruim € 1.300.000. In dit bedrag zitten alle uitvoeringskosten, ook de kosten die nodig zijn om te onderzoeken of er sprake is geweest van misbruik en oneigenlijk gebruik, en het terugvorderen van onterecht uitgekeerde gelden. Voor onderzoek en terugvordering zullen we nog aanzienlijke kosten maken, bovenop de tot dusver al gemaakte (inhuur-)kosten van € 780.000, maar het totaal zal heel fors verwijderd blijven van de inkomsten voor de uitvoering. In een aparte nota ‘voorstel besteding gecreëerde Tozo-reserves’ wordt dit in detail toegelicht, en doen we een voorstel over de besteding van hetgeen overblijft.
We stellen voor de kosten over de gemeenten te verdelen overeenkomstig de uitgaven per gemeente, zie de onderstaande tabel. Aantal TOZO-besluiten, 2020
Baarn
Bunschoten
542
305
TOZO 1 krediet
46
21
75
142
TOZO 2 LO
120
49
253
422
TOZO 1 LO
Soest
Totaal
1065
1912
TOZO 2 krediet
4
1
10
15
TOZO 3 LO
83
36
176
295
TOZO 3 krediet Totaal verdeelsleutel Verdeling kosten* €1000
0
1
5
6
795
413
1.584
2.792
28,6%
14,8%
56,7%
1
223
115
443
780
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
9
2.3
Wat heeft het gekost?
Saldo lasten Verklaring afwijkingen > € 50.000 178
167 141 133
1.154
780
De onderbesteding op de uitkeringen levensonderhoud is het gevolg van de onverwachte daling van het BBS-bestand in het derde en vierde kwartaal. Bij de loonkostensubsidies is geen verschil. In 2020 is veel minder beroep gedaan op de BBZ dan was begroot. De klanten konden vaak worden geholpen met de TOZO. De bijzondere bijstand is een openeinderegeling van het gemeentelijk beleid. Er is minder uitgegeven dan begroot, maar de uitgaven liggen in lijn met die in 2019. Op personeelskosten is een voordeel ontstaan doordat de voorgenomen formatieuitbreiding niet volledig gerealiseerd kon worden. Sinds het uitbreken van Corona zijn inkomensconsulenten erg moeilijk te vinden, omdat ze overal gevraagd worden voor uitvoering van de Tozo. De capaciteit is deels opgevangen door mensen die we zelf voor de Tozo inhuurden, in te zetten op reguliere werkzaamheden (al gebeurde het omgekeerde -het inzetten van vaste mensen op de Tozo- veel vaker). Voor een deel zijn activiteiten ook noodgedwongen tijdelijk op een lager pitje gezet. Het aantal Tozo-aanvragen kwam hoger uit dan gedacht, deels doordat de voorwaarden voor de regeling onverwacht soepel bleven. Uiteindelijk kwamen we meer dan een miljoen boven de geprognosticeerde uitgaven. De gemeenten worden hiervoor 100% gecompenseerd. In de zomernota gingen we uit van € 800.000 aan uitvoeringkosten; de werkelijke uitgaven liggen daarmee in lijn.
De verdeling van de kosten was op dat moment nog niet bekend, en daarom is hiervoor geen begrotingswijziging doorgevoerd.
Saldo Baten Verklaring afwijkingen > € 50.000 1.093
155
Het verschil tussen lasten en baten is te vinden in de bijdrage gemeente inkomensregelingen. Het betreft een boekhoudkundige handeling om de baten en lasten in evenwicht te krijgen. In 2020 is BBS begonnen met het terugvorderen van de TOZO gelden van cliënten die geen recht hebben omdat ze achteraf niet aan de volwaarde bleken te voldoen.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
10
3. Programma Participatie 3.1 Wat was de opdracht en wat hebben we bereikt?
Uitstroom naar werk (participatieladder trede 5 en 6) 12,5% van de klanten stroomt uit naar duurzaam (deeltijd) betaald werk met of zonder loonkostensubsidie (op basis van het klantenbestand per BBS-gemeente per 31-12-2019), oftewel 153 mensen. Dit target hebben we met 115 ‘uitstromers’ duidelijk niet gehaald.
Maatschappelijke Participatie (participatieladder trede 3 en 4) Iedereen doet mee en heeft een plan van aanpak. Als iemand nog niet betaald kan werken, dan bestaat de deelname uit maatschappelijke participatie. Vooral in de tweede helft van 2020 is hard ingezet op het verbeteren van de relatie met de externe partijen, die nodig zijn voor de maatschappelijke participatie. Deze inzet begint ondanks de pandemie vruchten af te werpen.
Bestrijding eenzaamheid (participatieladder trede 1 en 2) Dit doet BBS in samenwerking met maatschappelijke partners en uitvoerende teams die een verantwoordelijkheid hebben in het brede sociaal domein. Zie hierboven, er zijn concrete stappen gezet, ook voor wat betreft de indeling van klanten, die in de komende jaren tot een beter gerichte en efficiëntere aanpak zal leiden.
Samenwerking In 2020 werkt BBS samen met maatschappelijke organisaties om verbindingen en kansen in het Sociaal Domein te realiseren. Doel is om met minder middelen samen meer bereiken voor de doelgroep Participatiewet. Zie hierboven.
3.2 Prestatie-indicatoren Uitstroom naar Werk Als aangegeven, is het target op dit vlak duidelijk niet gehaald. De economische vooruitzichten waren vrijwel het hele jaar extreem onzeker, en leidden tot grote voorzichtigheid bij werkgevers. Er werd weinig geïnvesteerd en er werden weinig mensen aangenomen. De enorme economische en maatschappelijke veranderingen leidden overigens niet alleen bij werkgevers tot ander gedrag. Sommige klanten werden afwachtend of angstig, dachten dat ze toch niet zouden kunnen werken, enzovoorts. En voor onze eigen medewerkers was het zeker tijdens de lockdowns veel moeilijker om met veel klanten in contact te komen. Uitstroomdoel 2020 Uitkeringsgerechtigden naar reguliere baan Uitkeringsgerechtigden naar reg baan met Loonkostensubsidie Uitkeringsgerechtigden aan het werk als zelfstandige Niet-uitkeringsgerecht. begeleid naar werk met lks Totaal
153 in totaal (niet-gespecificeerd)
Gerealiseerd 78 10 22 5 115
Bovenstaande neemt niet weg dat we het ook in 2020 weer relatief goed gedaan hebben, met een uitstroompercentage dat volgens de landelijke benchmark opnieuw (iets) hoger ligt dan gemiddeld. Samen met de al genoemde lagere instroom, leidt dat tot een relatief gunstige bestandsontwikkeling. Dat resultaat is vooral mooi wanneer we ons realiseren dat tot 2020 de bestandsontwikkeling veelal in handen was van inhuurkrachten (grotendeels verantwoordelijk voor de uitstroom), en dat we dat dit jaar met eigen mensen doen. De gewenste overgang van een organisatie die zwaar leunt op inhuur naar een organisatie die zelf kennis en expertise op alle relevante terreinen in huis heeft en ontwikkelt, is daarmee tot dusver goed verlopen (al is het veel te vroeg om een uitspraak te doen over het effect op lange termijn).
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
11
Als bekend heeft BBS ook de verantwoordelijkheid voor het naar werk met loonkostensubsidie begeleiden van de ‘nuggers’ (niet-uitkeringsgerechtigden) die tot het doelgroepenregister behoort. Na een duidelijke groei in de voorgaande jaren, bleef het aantal mensen in deze categorie vorig jaar stabiel, op een kleine 80. Hier heeft de pandemie er mogelijk voor gezorgd dat potentiele nieuwe klanten liever wachten met pogingen om de arbeidsmarkt te betreden.
Maatschappelijke participatie, bestrijding eenzaamheid, samenwerking met maatschappelijke organisaties In 2020 zijn we gestart met het professionaliseren van de betrekkingen met de externe partijen die we inzetten bij de maatschappelijke participatie van klanten. Dat was een wens van ons, die goed bleek aan te sluiten bij de behoeften van veel betrokken organisaties. Ook hier heeft Corona het proces vertraagd en bemoeilijkt, maar inmiddels zijn met veel partijen betere, meer concrete afspraken gemaakt. In 2021 denken we de professionalisering verder te kunnen vormgeven, met als doel tot de best mogelijke match te komen tussen klanten en aanbieders van trajecten. Vanuit datzelfde perspectief zijn we eind 2019 gestart met het indelen in klanten op basis van hun afstand tot de arbeidsmarkt. In 2020 is deze indeling grotendeels afgerond (ook hier gooiden andere prioriteiten enige tijd roet in het eten).
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
12
Q4 -2019
Q4 -2020
De uitkomst is dat 5%3 van het klantenbestand in principe binnen drie maanden aan het werk kan. Dat wil niet zeggen dat dat ook echt gebeurt, niet als het economisch tij heel gunstig is, en nu al helemaal niet. Het betekent wel dat we geen in de persoon gelegen factoren zien die uitstroom naar de arbeidsmarkt verhinderen. Bij 15-20% van het bestand, zijn die factoren er wel, maar ze zijn zo gering dat ze in beperkte tijd (maximaal negen maanden) op te lossen moeten zijn. En bij nog eens 30-35% van het bestand is dat een langduriger kwestie. Elk van deze groepen heeft heel verschillende interventies nodig om het snelst financieel op eigen benen te staan, variërend van sollicitatietraining en het opstellen van een cv voor categorie A via bijvoorbeeld een taaltraining voor categorie B tot het opdoen van een dagritme als eerste stap voor mensen in categorie C. Voor rond 45% is toetreden tot de arbeidsmarkt ook op langere termijn niet realistisch. Dit betreft mensen met een zeer grote afstand tot werk, bijvoorbeeld als gevolg van psychiatrische problematiek of verslaving. Een groot deel betreft ook ouderen en statushouders met heel weinig kennis van het Nederlands. Voor deze groepen hebben we contact met welzijnsinstellingen, zorgaanbieders, vrijwilligersorganisaties en taalaanbieders.
Als vermeld op pagina 11 zijn we actief met het aantrekken van deze banden met al deze aanbieders, om op termijn de vooruitzichten van deze groepen te kunnen verbeteren. De indeling wordt dit jaar de leidraad voor onze activiteiten, en gaat ons helpen bij het efficiënt inzetten van tijd en middelen voor de groepen waar de opdrachtgever de nadruk op wil leggen.
Van degenen die nog niet zijn ingedeeld, hoort naar verwachting een groot deel tot categorie D. Dat is verwerkt in de hieronder genoemde percentages 3
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
13
3.2. Wat heeft het gekost?
Saldo lasten -108
74
Verklaring afwijkingen > € 50.000 In het eerste kwartaal 2020 maakte BSS nog veel gebruik van externe inhuur voor re-integratie trajecten. Deze kosten zijn verantwoord onder het kopje Participatie (werk en activering). In het tweede kwartaal is dit volledig afgebouwd door de specialisten die mensen begeleiden naar werk, zelf in dienst te nemen. Het tekort wordt bijna volledig gedekt door het voordeel op de personeelskosten bij het programma participatie. Voordeel personeelskosten participatie, niet alle beschikbare vacatureruimte is meteen volledig ingezet om bovenstaande te kort te kunnen opvangen van 108k.
4. Programma Zorgadministratie en Sociale/Lokale teams 4.1. Wat hebben we bereikt?
Opdracht aan BBS Basistaak: Zorg administratieve taken van de WMO en de Jeugdwet BBS is verantwoordelijk voor het geheel van de administratie van de zorg die door de drie aangesloten gemeenten wordt verstrekt. Uitgangspunt voor de inrichting van de administratieve processen is dat deze (op termijn) volledig gelijkgeschakeld wordt. Dit moet ervoor zorgen dat een zo groot mogelijke kwaliteit tegen zo laag mogelijke kosten wordt gerealiseerd. Hetzelfde geldt voor de rapportages en de monitoring. In 2020 is de beoogde gelijkschakeling niet verder gevorderd, mede als gevolg van de pandemie. Inmiddels is een project opgestart om in kaart te brengen welke verschillen er zijn, en hoe deze verkleind kunnen worden. We verwachten dit project in de zomer af ronden. Maatwerk: Werkgeverschap Sociale/lokale teams BBS voert het formeel werkgeverschap over de medewerkers van de sociaal teams in de aangesloten gemeenten. De taak is in 2020 gerealiseerd. In het lopend jaar wordt bepaald of deze taak moet worden voortgezet, en op welke manier (zie hieronder).
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
14
4.2. Prestatie-indicatoren Uitvoering administratieve taken In 2020 werden er bijna 10.300 voorzieningen afgegeven in de drie BBS-gemeenten samen, een stijging van 7% ten opzichte van het jaar ervoor, de grootste sinds de start van de Gemeenschappelijke Regeling. 12.000 10.000
10.273
9.130
9.436
9.617
4.861
4.867
4.777
4.943
2.429
2.568
2.748
2.985
1.840
2.001
2.092
2.345
2017
2018
2019
2020
8.000 6.000 4.000 2.000 0 Baarn
Bunschoten
Soest
Totaal
Analyse middels Datawarehouse In 2020 is het de gemeente Amersfoort gelukt om de werkzaamheden af te ronden aan het Datwarehouse, de opslagplaats van data voor zorg in de regio, waar BBS op is aangesloten. Daarbij is bovendien de technische afstemming tussen Amersfoort en BBS zodanig verbeterd, dat het nu in principe mogelijk is geworden om goede vergelijkingen en analyses van de uitgaven in de zorg te maken. In 2021 bepalen we samen met de opdrachtgevende gemeenten welke analyses nodig zijn, of BBS daar een rol in kan en moet spelen, en zo ja, welke. Formele werkgeverstaak voor Sociale teams Ook in 2020 is BBS formeel werkgever geweest voor de Sociale Teams. In praktijk leidt die rol soms tot ingewikkelde situaties, omdat BBS geen inhoudelijke verantwoordelijkheid heeft. In het evaluatierapport van Twijnstra & Gudde van november 2020 wordt dan ook een andere constructie bepleit. Mede in reactie daarop is intussen een werkgroep van de opdrachtgevende gemeenten gestart met het formuleren van de zogenoemde ‘stip op de horizon’. In een later stadium zal BBS daar bij aansluiten. Doel is een beeld te schetsen van de toekomst van het Sociaal Domein in de BBS-gemeenten, en de rol van BBS. Belangrijk onderdeel is de plaats van de Sociale Teams.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
15
4.3. Wat heeft het gekost?
Saldo lasten -67
Verklaring afwijkingen > € 50.000 Binnen de Sociale teams is extra ingehuurd i.v.m. ziekte en extra ondersteuning, bij alle 3 de teams zien we een kleine overschrijding.
5. Programma Overhead 5.1. Wat hebben we bereikt? In november 2019 is een vierjarenplan gepresenteerd aan de gezamenlijke gemeenteraden waarin we uiteen hebben gezet hoe we door Rijnconsult in 2018 verwoorde pijnpunten wilden oppakken. Het plan kende drie pijlers: 1) het naar binnen en buiten aanscherpen van de rol van BBS, 2) het optimaliseren van onze werkprocessen en 3) het creëren van een gezonde, positieve en gezamenlijke bedrijfscultuur. Hoewel 2020 voor BBS als geschetst een zeer bewogen jaar was waarin de focus niet steeds op de uitvoering van dit plan kon liggen, hebben we op alle onderdelen concrete vooruitgang geboekt. Op het gebied van het aanscherpen van de rol van BBS zijn we hard bezig gegaan met het verbeteren van de werkafspraken met externe partijen (zie 3.2) en zijn we zo goed als klaar met de indeling van ons klantenbestand volgens een methode die deze afspraken ondersteunt. De rol van de zorgadministratie richting de Sociaal Teams en de rol als werkgever voor de medewerkers van die teams worden beide dit jaar verder uitgewerkt en verhelderd. In februari zijn tientallen leden van de drie gemeenteraden met klanten en medewerkers in gesprek gegaan op ons kantoor. Corona heeft een vervolg tot nog toe onmogelijk gemaakt, maar we hopen dit soort ontmoetingen in de toekomst op regelmatige basis te organiseren.
De werkprocessen bij Werk en Inkomen hebben we het afgelopen jaar samen met de teams grondig tegen het licht gehouden, en vervolgens aangepast. Doel is te komen tot processen waarbij klanten minder verschillende contactpersonen hebben, we meer klanten goed kunnen helpen en we beter kunnen aansluiten op de lokale teams. Of die doelen ook behaald worden, zal nog moeten blijken: door de lockdown is het effect van de eind 2020 gestarte nieuwe werkwijze op dit moment nog slecht meetbaar. Wat we wel zien, is dat we erin geslaagd zijn gezamenlijk een beter proces op papier te zetten en uit te gaan proberen, en dat alleen al is grote winst. Het geeft aan dat de bedrijfscultuur, door Rijnconsult benoemd als zorgenkind, verbetert. Dit hoewel we er als gevolg van Corona en de lockdowns minder aandacht aan konden besteden
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
16
dan beoogd. Een duidelijke indicatie van de verbeterende bedrijfscultuur is de daling van het ziekteverzuim, van 11% in 2019 naar 7% in 2020 (en van 14 naar 7 als we de Sociaal Teams buiten beschouwing laten). Dit ondanks het feit dat veel medewerkers Corona hadden. Bovenstaande vooruitgang kon worden geboekt door een aantal maatregelen: De versterking van het MT. Dat bestaat anders dan voorheen alleen uit medewerkers in dienst, en is uitgebreid van drie naar vier leden om de noodzakelijke aandacht en tijd te geven aan zowel de medewerkers als de ontwikkeling van de organisatie. Er is afscheid genomen van een MT-lid dat vanaf de zomer van 2018 grotendeels was uitgevallen. Het opbouwen van een staf, die tot de lente van 2020 vrijwel geheel ontbrak. Het verbeteren van de verhouding tussen het aandeel medewerkers in dienst en het aantal inhuurkrachten (tot begin 2020 waren er disproportioneel veel inhuurkrachten, ook voor niet-tijdelijke klussen)4, als voorwaarde voor een cultuurverandering. We zijn er zeker nog niet, BBS is nog niet in alle opzichten die stabiele, gezonde organisatie die we nastreven. Op onderdelen zijn we nog aanwijsbaar kwetsbaar en lerend. Maar voor een eerste jaar van een vierjarenplan gaat het om goede resultaten, die hoopvol stemmen voor het vervolg. 5.2.
Prestatie indicatoren Er zijn geen directe prestatie-indicatoren, anders dan het al genoemde ziekteverzuimcijfer. 5.3. Wat heeft het gekost?
Saldo lasten
Verklaring afwijkingen
-86
In 2020 is een MT-lid uit dienst gegaan met een begeleidingstraject. Deze kosten worden gedekt uit het ziekteverzuimbudget en zijn begroot onder de uitvoeringsbudgetten ondersteuning primaire proces. Bij het opstellen van de zomernota zijn we ervanuit gegaan dat er voldoende budget was om het begeleidingstraject te kunnen financieren. Deze veronderstelling was echter niet juist omdat de dienstverleningsbijdrage 63k hoger is uitgevallen dan begroot. Bij het opstellen van de zomernota was dit al bekend, maar we hebben het per abuis niet meegenomen in de cijfers. Pas bij afrekening in december kwam deze omissie aan het licht.
5.4. Risico’s Zie de verantwoording in Hoofdstuk 6.
4 Voor het verwerken van alle TOZO-aanvragen moesten als eerder aangegeven uiteraard wel veel mensen worden ingehuurd.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
17
6. Verplichte paragrafen 6.1. Inleiding In het besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat aangegeven welke paragrafen verplicht opgenomen dienen te worden in de begroting. De paragrafen lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid zijn niet van toepassing voor BBS. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is deels van toepassing voor BBS omdat BBS geen weerstandsvermogen heeft. We besteden daarom alleen aandacht aan onze risico’s en de beheersing hiervan. 6.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Overzicht risico’s Jaarlijks vindt bij de jaarrekening een evaluatie plaats van de mate waarin ingeschatte risico’s zich ook daadwerkelijk hebben voorgedaan en wat de financiële gevolgen daarvan zijn. In de tabel op de volgende pagina is dit inzichtelijk gemaakt.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
18
Onderwerp
Oorzaak
Gevolg
Kans
Risico Bedrag Kans x omvang
Beheersmaatregel
2020
Hoger ziekteverzuim dan geraamd.
Afbouw verzuim lukt minder goed door werkdruk, arbeidsomstandigheden en/of persoonlijke omstandigheden. Economische verslechtering.
Stijging kosten.
M
91
Actief beleid vanuit MT en HR, nemen van vroegtijdige preventiemaatregelen.
In 2020 is het ziekteverzuim flink afgenomen. Het risico heeft zich niet voorgedaan.
Stijging kosten, oplopende doorlooptijden.
H
PM
Snel handelen vanuit MT (inhuur e.d).
L
16
Het bestand is niet gegroeid. Grote toestroom TOZO is goed opgevangen. De wijzigingen zijn opgevangen door de vaste formatie. Geen effect in 2020
Sneller oplopende klanten aantallen dan verwacht, te weinig capaciteit. Wet en regelgeving Zorgadministratie. Richtlijnen RISB zorg administratie.
Niet voldoen aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing.
Verplichte wettelijke wijzigingen.
Verplichte registraties en aanpassingen in de administratie die niet zijn meegenomen in de basisdienstverlening van BBS.
Stijging kosten.
M
L
BBS en gemeenten gaan afspraken over governance tegen het licht houden. Er wordt ook gekeken naar de administratieve impact van bepaalde beleidskeuzes en of wetgeving. PM
Functionaris gegevensbescherming is aangemeld bij autoriteit persoonsgegevens; we werken actief aan bewustwording bij medewerkers; er is een privacystatement opgesteld voor de klanten en dit is op website van BBS geplaatst; verwerkersovereenkomsten zijn opgesteld; datalekken worden geregistreerd, gerapporteerd en procesverbeteringen voorgeschreven. Medewerkers leren daarvan.
In 2020 hebben data-lekken plaatsgevonden, dit heeft niet geleid tot meerwerk buiten de formatie om.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
19
Effect voor BBS van de Corona crisis voor 2021
Als gevolg van de corona-crisis kunnen zelfstandige ondernemers een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of voor bedrijfskapitaal aanvragen (de Tozo). De maatregelen zijn voor 2021 verlengd en leiden tot meerwerk. We kunnen dat opvangen met de extra middelen die het Rijk heeft toegekend voor de uitvoeringskosten van de Tozo.
Voor de eerste helft van 2021 is sinds kort (met terugwerkende kracht) de TONK-regeling van kracht, de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten. BBS is belast met de uitvoering van deze regeling. Zowel de uitkeringen in het kader van de regeling als de uitvoering ervan worden vergoed door het rijk. De hoeveelheid werk is nog niet aan te geven.
Op langere termijn voorzien we een toename van het aantal aanvragen voor uitkeringen als gevolg van na-ijlende ontslagen en faillissementen. Op dit moment is van stijging nog geen sprake, en we verwachten dat de stijging ook in 2021 nog beperkt zal blijven. Dit in verband met de steun die vanuit de overheid geboden is en nog wordt aan ondernemers, en met het feit dat de ontwikkeling van de bijstandspopulatie altijd achter de wwontwikkeling aankomt. Voor de periode vanaf 2022 wordt op dit moment wèl rekening gehouden met een substantiële bestandstoename. Daarnaast zal het aantal aanvragen BBZ vermoedelijk toenemen op het moment dat de Tozo afloopt (de huidige regeling loopt tot 1 juli; het is nog niet duidelijk of er opnieuw een verlenging komt). Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor het aantal mensen met schulden, waar BBS in de gemeente Soest werkzaamheden voor verricht.
Teveel of onterecht verstrekte bijstand wordt teruggevorderd door BBS namens de gemeenten. Het is aannemelijk dat terugvordering complexer wordt indien de economische positie van voormalige klanten verslechtert. De gemeenten zullen dan ook wellicht minder inkomsten ontvangen. Welk effect dit heeft op de omvang van de vorderingen is nog lastig te voorspellen. We hopen een eventueel ongunstige ontwikkeling te kunnen pareren met de professionaliseringsslag die we dit jaar bij Terugvordering en Verhaal maken.
De langdurige Corona-pandemie genereert volgens deskundigen een toename van sociale problematiek, vooral onder jongeren. Het is goed mogelijk dat dit leidt tot meer aanvragen bij de Jeugdteams, en daarmee indirect ook tot meer werk voor de Zorgadministratie.
6.3. Financiering Op basis van de gemeenschappelijke regeling doen de deelnemende gemeenten bij voorschot betalingen voor de uitvoering van de taken door BBS. Voor BBS is een liquiditeitenplanning opgesteld. We kunnen geen liquiditeitstekorten overbruggen omdat er geen rekeningcourantkrediet is afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Een tekort wordt gedekt door de gemeenten.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
20
6.4. Bedrijfsvoering Dienstverleningsbijdrage (€ 63.000 nadeel) De doorbelasting vanuit de gemeenste Soest is 63k hoger dan we in de zomernota hebben opgenomen. In die nota is abusievelijk een oud cijfer meegenomen, dat al achterhaald was op het moment dat de zomernota werd gepresenteerd.
Misbruik en oneigenlijk gebruik TOZO In verband met het Corona-virus is de tijdelijke TOZO-maatregel van kracht. BBS verwerkt voor de drie deelnemende gemeenten ook deze TOZO-aanvragen. Dit betreft een versneld proces met aangepaste voorwaarden. Vanuit het Rijk zal een vergoeding worden verstrekt ter compensatie van deze uitkeringen. Vanuit de VNG is er een document opgesteld voor misbruik en oneigenlijk gebruik. Het document vormt de basis om een inschatting te kunnen maken op de risico’s die gelopen worden en hoe die ondervangen kunnen worden. Aan de hand van deze notitie heeft BBS haar TOZO proces geanalyseerd en een inschatting gemaakt van de risico’s op misbruik en oneigenlijk gebruik en maatregelen genomen om misbruik te reduceren. Om achteraf te controleren of een TOZO uitkering rechtmatig is verstrekt zullen we gebruik maken van de signalen vanuit het Inlichtingenbureau. Het inlichtingenbureau is instaat om te rapporteren of er een belemmering is voor rechtmatigheidsverstrekking van de TOZO of niet. In het eerste kwartaal van 2021 zijn we begonnen met het onderzoeken van de eventuele belemmeringen en zullen dit voor het einde van het jaar hebben afgerond voor TOZO 1,23 en 4. Indien een TOZO uitkering onrechtmatig is verstrekt zullen we de uitkering gaan terugvorderen. De terugvorderingen zullen worden verwerkt in de SiSa bijlage in de jaarrekening 2021.
Indien er naast de IB signalen andere meldingen zijn die een indicatie zijn voor oneigenlijk gebruik zullen we uiteraard aansluiten op ons reguliere fraudeonderzoeksproces. Misbruik en oneigenlijk gebruik reguliere participatiewet In 2021 zullen we daarnaast een uiteenzetting geven over de belangrijkste uitgangspunten van BBS om misbruik en oneigenlijk gebruik te bestrijden en welke maatregelen we nemen in de processen voor misbruikpreventie, opsporing van oneigenlijk gebruik en eventuele sancties binnen het kader van de wetgeving. In het IC plan geven we aan welke interne controles we gaan uitvoeren om het vastgestelde beleid te toetsen.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
21
7. Gemeente Baarn 7.1. Resultaatafspraken Werk & Inkomen
47 klanten stromen uit naar duurzaam parttime betaald werk, met of zonder loonkostensubsidie. De doelstelling is niet bereikt: er zijn 29 mensen aan het werk gegaan. Dit is in lijn met het regionale en landelijke beeld van een beperkte uitstroom. Zie voor de toelichting paragraaf 3.2.
Alle klanten hebben een Plan van aanpak naar vermogen. Deze doelstelling is bereikt.
7.2. Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom Tegen de verwachting en ook tegen het landelijk beeld in, is het bijstandsbestand in Baarn in 2020 opnieuw afgenomen, van 371 naar 353.
Bestandsontwikkeling Aantal Cliënten
390
382 383 384 384 384
380
379
383
386 373 373 373 372
370
361
360
358
361
358
363 365 362
357
353 353 352 353
350 340 dec-20
nov-20
okt-20
sep-20
aug-20
jul-20
jun-20
mei-20
apr-20
mrt-20
feb-20
jan-20
dec-19
okt-19
nov-19
sep-19
aug-19
jul-19
jun-19
mei-19
apr-19
mrt-19
feb-19
jan-19
330
Als aangegeven bleef de uitstroom naar werk dit jaar achter. Zie paragraaf 3.2. Uitstroomdoel 2020
Gerealiseerd
Reguliere baan
21
Reguliere baan met LKS
3
Zelfstandige
4
Loonkostensubsidie (nuggers) Totaal
1 47
29
Het bestand nam desondanks af, doordat de instroom nog harder daalde dan de uitstroom. Vooral in de zomer viel de instroom bijna stil.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
22
Toch was de crisis op enkele plekken zichtbaar: 25 instromers kwamen uit de ww, tegen maar 17 in 2019. Statushouders (9) en zelfstandigen (8) vormden de 2e en 3e groep instromers. 7.3. Meedoen naar vermogen In 2020 zijn we aanzienlijk gevorderd met de indeling van klanten naar gelang de afstand tot de arbeidsmarkt. De groep met een grote afstand is omvangrijk, maar het bestand kent ook meer kansrijke mensen. Dat betekent niet automatisch dat die mensen ook heel snel uitstromen, zie 3.2.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
23
Landelijk wordt de participatieladder gebruikt als indeling van de bijstandsbevolking.
Trede 6
Aantal 31-dec 1
5
35
4
80
3
60
2
145
1
22
Totaal
333
NB het totaal komt niet overeen met het aantal klanten, omdat een deel van de klanten nog niet gecategoriseerd is. De doelstelling van de BBS-gemeenten is dat iedereen meedoet naar vermogen en niemand in trede 1 blijft zitten. Dat vereist vooral goede contacten met partijen die zich op deze doelgroep richten. Hier hebben we in 2020 op ingezet, zie paragraaf 3.2, en die inspanningen zullen we in 2021 intensiveren. 7.1 Maatregelen en boetes Klanten die zich niet aan de arbeidsverplichtingen van de Participatiewet houden, kan een maatregel worden opgelegd. In 2020 is dat veel minder gebeurd dan in het jaar ervoor (in Baarn 6 in plaats van 13 maal). Dat komt doordat we tijdens de lockdown veel minder mensen konden en soms ook wilden oproepen en controleren dan in normale tijden. 7.2 Klachten en bezwaren In 2020 zijn 30 bezwaarschriften ontvangen en 21 afgehandeld. Er is één bezwaarschrift gegrond verklaard. Ee waren 4 klachten, tegen nog 13 in 2019. 7.3 Financieel overzicht gemeente Baarn
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
24
Saldo lasten 70 87
Verklaring afwijking > 50k De onderbesteding op de BUIG-gelden is een gevolg van de daling van het aantal klanten BBZ: veel klanten die in aanmerkingen komen, hebben nu Tozo ontvangen.
-200
Het aantal aanvragen Levensonderhoud Tozo kwam hoger uit dan verwacht, deels door de onverwacht soepele voorwaarden van Tozo 3.
-222
Extra inzet voor het behandelen van de Tozo aanvragen. De uitgaven liggen in lijn met hetgeen in de zomernota wordt genoemd. De kosten worden verdeeld naar aantal Tozobesluiten.
Saldo baten 200
Verklaring afwijking > 50k Het verschil tussen lasten en baten is te vinden in de bijdrage gemeente inkomensregelingen. Het betreft een boekhoudkundige handeling om de baten en lasten in evenwicht te krijgen.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
25
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
26
8. Gemeente Bunschoten 8.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen
21 klanten stromen uit naar duurzaam parttime betaald werk, met of zonder loonkostensubsidie. De doelstelling is niet bereikt: er zijn 15 mensen aan het werk gegaan. Dit is in lijn met het regionale en landelijke beeld van een beperkte uitstroom. Zie voor de toelichting paragraaf 3.2.
Alle klanten hebben een Plan van aanpak naar vermogen. De doelstelling is gerealiseerd.
8.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom Onderstaande grafiek toont de ontwikkeling van het cliëntenbestand, exclusief Tozo-klanten. De daling die in 2019 inzette, boog tegen de zomer van 2020 om. Aan het eind van het jaar eindigde het bestand daardoor met zegge en schrijve één klant meer dan het jaar ervoor.
170 165
165 165 165 165 164
162 162 163
164 163
162
160
166 165 159
156
155
154 154 153 154
156
159 158
163
150 dec-20
nov-20
okt-20
sep-20
aug-20
jul-20
jun-20
mei-20
apr-20
mrt-20
jan-20
feb-20
dec-19
nov-19
okt-19
sep-19
aug-19
jul-19
jun-19
mei-19
apr-19
mrt-19
feb-19
145 jan-19
Aantal cliiënten
Bestandsontwikkeling 168
De uitstroom naar werk bleef als vermeld duidelijk achter bij de doelstelling, zie ook 3.2. Uitstroomdoel 2020
Gerealiseerd
Reguliere baan
7
Reguliere baan met LKS
2
Zelfstandige
5
Loonkostensubsidie (nuggers)
1
Totaal
21
15
Hoewel ook de instroom over het jaar heen daalde, bleef deze net boven de totale uitstroom (naar werk, maar ook als gevolg van opleiding, pensionering, huwelijk, etc). Die extra instroom wordt veroorzaakt door meer verhuizingen naar Bunschoten (11 tegen 2 een jaar eerder).
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
27
8.3 Meedoen naar vermogen In 2020 zijn we aanzienlijk gevorderd met de indeling van klanten naar gelang de afstand tot de arbeidsmarkt. De groep met een grote afstand is omvangrijk, maar het bestand kent ook kansrijke mensen. Dat betekent helaas niet perse dat die laatsten ook heel snel uitstromen, zie 3.2.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
28
Landelijk wordt de participatieladder gebruikt om het bijstandsbestand in te delen. Trede 6
Aantal 31-12-2020 2
5
14
4
28
3
39
2
70
1
4
Totaal
153
NB het totaal komt niet overeen met het aantal klanten, omdat een deel van de klanten nog niet gecategoriseerd is. Doelstelling van de BBS-gemeenten is dat iedereen meedoet naar vermogen en niemand in trede 1 blijft. Dat vereist goede contacten met partijen die zich op deze groep richten. Hier hebben we in 2020 op ingezet, zie paragraaf 3.2, en die inspanningen gaan we intensiveren. 8.4 Maatregelen en boetes Klanten die zich niet houden aan de Participatiewet, kan een maatregel worden opgelegd. Dat is in Bunschoten in 2020 niet gedaan. 8.5 Klachten Er was in 2020 in Bunschoten, net als in 2019, sprake van 1 formele klacht. Er waren geen gegronde bezwaren. 8.6 Financieel overzicht gemeente Bunschoten
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
29
Saldo lasten
Verklaring afwijking > 25k
35
De uitgaven zijn lager in 2020 dan in 2019 doordat het aantal klanten minder is gestegen dan verwacht.
37
BBZ: minder aanvragen, omdat veel klanten geholpen konden worden met de Tozo. Onder de bijzondere bijstand vallen ook de minimaregeling en compensatieregeling eigen risico (CER). Het is een openeinderegeling van het beleid van de gemeenten. De bijzondere bijstand is een maatwerkvoorziening en daarom moeilijk te begroten. Het aantal aanvragen Levensonderhoud Tozo is hoger uitgekomen dan verwacht, deels door de soepele voorwaarden van Tozo 3.
36
-56 -115
Saldo Baten
In 2020 is extra inzet geweest om alle Tozo aanvragen te kunnen behandelen. De uitgaven liggen in lijn met de zomernota. Alle kosten worden verdeeld naar het aantal Tozo besluiten.
Verklaring afwijking > 25k Geen opmerkingen
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
30
Geen afwijkingen > 25k, geen toelichting
Geen afwijkingen > 25k, geen toelichting
Geen afwijkingen > 25k, geen toelichting
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
31
9. Gemeente Soest 9.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen
86 klanten stromen uit naar duurzaam parttime betaald werk, met of zonder loonkostensubsidie. De doelstelling is niet bereikt. Zie voor de toelichting paragraaf 3.2.
Alle klanten hebben een Plan van aanpak naar vermogen. De doelstelling is gerealiseerd.
9.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom In lijn met de landelijke ontwikkelingen, steeg ook in Soest het aantal mensen in de bijstand in het 1e en 2e kwartaal. In het vierde kwartaal was er echter een verrassende daling, die het aantal klanten uiteindelijk onder dat van 2019 bracht: 676 tegenover 692.
De instroom was verrassenderwijs relatief laag ten opzichte van voorgaande jaren. Daarbij valt op dat in de laatste maanden weinig mensen instroomden vanuit de ww. Anders dan we hadden verwacht nam de uitstroom toch weer toe in de tweede helft van het jaar.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
32
Dat neemt niet weg dat ook in Soest de uitstroomdoelstelling om 86 klanten te begeleiden naar duurzaam (deeltijd) betaald werk, met of zonder loonkostensubsidie, duidelijk niet is gerealiseerd.
Uitstroomdoel 2020 i
Gerealiseerd
Reguliere baan
49
Reguliere baan met Loonkostensubsidie
6
Zelfstandige
11
Loonkostensubsidie (nuggers)
4
Totaal
86
70
9.3 Meedoen naar vermogen In 2020 zijn we aanzienlijk gevorderd met de indeling van klanten naar gelang de afstand tot de arbeidsmarkt. De groep met een grote afstand is omvangrijk, maar het bestand kent ook meer kansrijke mensen. Helaas betekent dat niet automatisch dat die laatsten ook heel snel uitstromen, zie 3.2.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
33
Landelijk wordt de participatieladder gebruikt om het bijstandsbestand in te delen. Trede 6
Aantal 31-12-2020 9
5
67
4
150
3
143
2
274
1
18
Totaal *
661
NB het totaal komt niet overeen met het aantal klanten, omdat een deel van de klanten nog niet gecategoriseerd is. Doelstelling van de BBS-gemeenten is dat iedereen meedoet naar vermogen en niemand in trede 1 blijft. Dat vereist goede contacten met partijen die zich op deze groep richten. Hier hebben we in 2020 op ingezet, zie paragraaf 3.2, en die inspanningen gaan we intensiveren. 9.4 Maatregelen en boetes Als een klant zich niet aan de arbeidsverplichtingen van de Participatiewet houdt, kan een maatregel worden opgelegd en de uitkering tijdelijk worden verlaagd. Het aantal maatregelen in 2020 was in Soest 6, tegen 23 in 2019. Tijdens de lockdowns konden en wilden we veel minder mensen oproepen en controleren dan in normale tijden. 9.5 Klachten en bezwaren In totaal hebben we 50 bezwaarschriften ontvangen tegenover 70 in 2019. Daarvan werd er geen één gegrond verklaard. Er waren 7 formele klachten, tegen 16 in 2019. 9.6 Schuldhulpverlening Anders dan voor de andere gemeenten, voer BBS voor Soest taken uit op het gebied van schuldhulpverlening (SHV), waaronder de intake, het uitvoeren van beschikkingen en de inzet van trajecten. Mogelijk als gevolg van alle extra ondersteunende maatregelen in verband met Corona, daalde het aantal nieuwe aanmeldingen iets ten opzichte van 2019 (van 142 naar 130). Hetzelfde geldt voor het totale bestand, dat afnam van 305 naar 285.
De meeste doorverwijzingen, 101 stuks, gingen naar de Kredietbank. Nog eens 46 gingen er naar Welzin en 18 naar Zuidweg.
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
34
9.7 Financieel overzicht gemeente Soest
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
35
Saldo lasten 73 96
93 -899
-443
Saldo baten 876 75
Verklaring afwijking > 50k De onderbesteding op de BUIG-gelden wordt voornamelijk veroorzaakt door de daling van het aantal klanten. Onder de bijzondere bijstand vallen ook de minimaregeling en compensatieregeling eigen risico (CER). Het betreft een openeinderegeling van het beleid van de gemeenten. De bijzondere bijstand is een maatwerkvoorziening en daarom moeilijk te begroten. De onderbesteding op de personeelskosten is ontstaan door het niet volledig invullen van de vacatureruimte. Zie ook toelichting pagina 9. Het aantal aanvragen Levensonderhoud Tozo kwam hoger uit dan verwacht, mede door de soepele voorwaarden van Tozo 3.
In 2020 is extra inzet geweest om alle Tozo-aanvragen te kunnen behandelen. De uitgaven liggen in lijn met de zomernota. Alle kosten worden over de gemeenten verdeeld al naar gelang het aantal Tozobesluiten. Verklaring afwijking > 50k Het verschil tussen de lasten en baten komt tot uitdrukking op de activiteit bijdrage gemeente inkomensregelingen. Het gaat om een boekhoudkundige handeling die ervoor zorgt dat baten en lasten in evenwicht zijn. In 2020 is BBS begonnen met het terugvorderen van de TOZO gelden van cliënten die geen recht hebben omdat ze achteraf niet aan de volwaarde bleken te voldoen.
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting Saldo lasten -63
Verklaring afwijking > 50k De overbesteding op de re-integratie uitgaven wordt gecompenseerd door de onderbesteding bij de personeelskosten participatie en de personeelskosten inkomen.
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting
Jaarverslag 2020 | Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest
36
Geen afwijkingen > 50k, geen toelichting
10. Jaarrekening 10.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbestemming Inleiding Deze jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts opgenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegekend aan het boekjaar waarop zij betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, verlofaanspraken en dergelijke.