Schriftelijke mededeling

Schriftelijke mededeling Nummer 1221426 - Impuls sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2027 Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Rosan Hilhorst Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: r.hilhorst@bunschoten.nl Datum: 4-03-2025 Aanvullende stukken 1. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 2. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 3. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: Mededeling Onze gemeente staat voor drie grote, maar onderling samenhangende uitdagingen op het gebied van werk en participatie: - de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur; - de impuls sociale infrastructuur, inclusief toekomstplan sociaal ontwikkelbedrijf; en - de wet van school naar duurzaam werk voor jongeren Deze opgaven raken direct aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om iedereen een eerlijke kans te geven op volwaardige deelname aan de arbeidsmarkt. Deze schriftelijke mededeling gaat over de opgave ‘impuls sociale infrastructuur, inclusief toekomstplan sociaal ontwikkelbedrijf’. De opgave In november 2024 startte de regio Amersfoort met de opgave ‘Impuls sociale infrastructuur en toekomst sociaal ontwikkelbedrijf’.

De opgave is gericht op het versterken van de ondersteuning en begeleiding van personen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt in de regio Amersfoort. En het bepalen wat de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf hierin is. Een sociaal ontwikkelbedrijf biedt begeleiding en ontwikkeling aan personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het sociaal ontwikkelbedrijf verving de sociale werkvoorziening met de invoering van de Participatiewet in 2015. De opgave maakt onderscheid tussen een smal en breed sociaal ontwikkelbedrijf:  Een smal sociaal ontwikkelbedrijf: richt zich met name op het bieden van werk aan personen met een Wsw-indicatie. Het huidig sociaal ontwikkelbedrijf RWA/Amfors1 valt in deze categorie.  Een breed sociaal ontwikkelbedrijf: Dit sociaal ontwikkelbedrijf heeft een bredere doelgroep en sterkere focus op ontwikkeling en integratie in de reguliere arbeidsmarkt, dan een smal sociaal ontwikkelbedrijf. Van Wet sociale werkvoorziening naar Participatiewet Met de opgave voert de regio Amersfoort de opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), aan gemeenten, uit. De opdracht is om een plan te maken voor de ondersteuningsstructuur voor personen binnen de Participatiewet, en de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf hierin. 1

RWA/Amfors is het sociaal ontwikkelbedrijf van de gemeenten Amersfoort, Leusden, Baarn, Bunschoten, Woudenberg en Soest. Het sociaal ontwikkelbedrijf van de gemeente Nijkerk is de Inclusief Groep.

In 2015 verving de Participatiewet de Wet sociale werkvoorziening (hierna: Wsw). Het doel van de Participatiewet is dat zoveel mogelijk personen, met een afstand tot de arbeidsmarkt, werk hebben. En om een inclusieve arbeidsmarkt te creëren, met gelijke kansen voor iedereen. Vanaf de invoering van de Participatiewet is de Wsw alleen nog van toepassing voor inwoners met een Wsw-dienstbetrekking van voor 1 januari 2015. Dat betekent dat het aantal personen met een Wsw-indicatie daalt. Daarmee worden de budgetten voor gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven kleiner. De regio Amersfoort koos ervoor om inwoners direct vanaf de invoering van de Participatiewet te begeleiden naar (betaald) werk. Dit doet de regio met andere vormen van ondersteuning, zoals loonkostensubsidies en jobcoaches. Bestaande Wsw-medewerkers bleven bij het sociaal ontwikkelbedrijf RWA/Amfors. Voor inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt is het werken bij een reguliere werkgever echter niet (direct) haalbaar. Daarnaast neemt het aantal medewerkers bij sociaal ontwikkelbedrijven af. Daardoor heeft het sociaal ontwikkelbedrijf moeite om financieel gezond te blijven. En is het bieden van een stimulerende werkplek een grotere uitdaging. Regionale ambities De opgave sluit aan op verschillende regionale ambities:



De ambitie om personen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt beter te ondersteunen en begeleiden. Hiervoor ontwikkelt de regio Amersfoort en RWA/Amfors pilots voor de ondersteuning en ontwikkeling van een bredere doelgroep. Het aanbod voor andere groepen, dan de doelgroep met een Wswindicatie, willen we verder versterken. Het bieden van goede en passende ondersteuning en begeleiding aan onze inwoners staat hierbij centraal.

 De ambitie dat zoveel mogelijk inwoners betaald en duurzaam werk hebben. De huidige krapte op de arbeidsmarkt maakt dit extra belangrijk. Het biedt kansen en noodzaak om meer inwoners te begeleiden richting werk. Door de ondersteuning en begeleiding van personen met een afstand tot de arbeidsmarkt te versterken dragen we bij aan op deze ambitie.  De ambitie om aan te sluiten op de ontwikkelkansen van inwoners. De regio zet hier bijvoorbeeld op in met de implementatie van simpel switchen. Het doel is dat inwoners eenvoudiger stappen zetten tussen verschillende vormen van participatie. Zoals dagbesteding en beschut werk. Door met de ondersteuning en begeleiding aan te sluiten op de ontwikkelkansen van inwoners, dragen we bij aan deze ambitie. En biedt het project kansen voor de implementatie van simpel switchen. Beschrijving van de projectfasen De opgave bestaat in totaal uit vier fasen. Op dit moment voert de regio Amersfoort de eerste fase van de opgave uit (fase A). Onderstaand volgt een beschrijving van inhoud en doorlooptijd van deze fasen: A.

Inventarisatie sociale infrastructuur en uitgangspunten toekomst sociaal ontwikkelbedrijf (november 2024 t/m mei 2025) Hiermee brengen we in beeld welk regionaal aanbod er is om personen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen en ontwikkelen richting (betaald) werk, en welke kansen er zijn om deze sociale infrastructuur te versterken. 

Op basis van de kansen om de sociale infrastructuur te versterken doen de colleges van B&W in de regio een voorstel aan de gemeenteraden. Het gaat om een voorstel voor de uitgangspunten voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. De gemeenteraad wordt met een regionale raadssessie (12 juni 2025) voorbereid op het nemen van een besluit over de uitgangspunten.

B. Toekomstplan sociaal ontwikkelbedrijf (april 2025 t/m december 2025)

Hiermee beschrijven we verschillende scenario’s voor de sociale infrastructuur en de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf. Dit bevat ook de betrokken organisaties, samenwerking, doelgroep, werksoorten en capaciteit van het sociaal ontwikkelbedrijf binnen het scenario. 

Op basis van het toekomstplan doen de colleges van B&W een voorstel aan de gemeenteraden over de toekomst voor het sociaal ontwikkelbedrijf. Dit voorstel is gebaseerd op één van de beschreven scenario’s.

C. Implementatieplan toekomst sociaal ontwikkelbedrijf (januari 2026 t/m maart 2026) Hierin beschrijven we welke stappen de regio neemt om naar het nieuwe toekomstplan toe te werken. Onderdeel is een planning, rolverdeling en begroting. 

De colleges van B&W informeren de gemeenteraden over de inhoud van het implementatieplan.

D. Implementatie (vanaf maart 20262) In deze fase voert de regio het implementatieplan uit. 

De colleges van B&W informeren de gemeenteraden tijdens de implementatie over de stand van zaken op de implementatie van het sociaal ontwikkelbedrijf.

Financiën In 2024 ontvingen de regiogemeenten middelen om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken, via een ophoging van de Wsw bijdrage. De regiogemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Soest, Leusden en Woudenberg spraken af om het budget te reserveren, voor de uitvoering van het in deze schriftelijke mededeling beschreven project. Vanaf 2025 ontvangen gemeenten jaarlijks een impulsbudget om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. De gemeente Amersfoort ontvangt dit budget namens de gemeenten die bij Amfors zijn aangesloten. De regio zet de middelen bijvoorbeeld in voor het bekostigen van capaciteit en de implementatie van het implementatieplan. De verwachting is dat het impulsbudget voldoende ruimte biedt voor de uitvoering van de opgave. En dat de regio het impulsbudget met name tijdens de implementatiefase inzet. Een specifieke begroting is onderdeel van het implementatieplan (zie ‘Vervolgstappen). Participatie De gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest, Woudenberg, Baarn, Nijkerk en Bunschoten zijn onderdeel van de arbeidsmarktregio Amersfoort en voeren samen deze opgave uit. De gemeente Amersfoort is centrumgemeente. Starten voor de start De inhoud van het project is bepaald in samenwerking met een vertegenwoordiging van de gemeenten in de arbeidsmarktregio Amersfoort, RWA/Amfors en de Cliëntenraad Wsw.

Samenwerken Het project bestaat uit een projectgroep en klankbordgroepen:  Een projectgroep met een vertegenwoordiging van regiogemeenten (zowel beleid als uitvoering, met verschillende expertises) en Amfors.  Een klankbordgroep met een vertegenwoordiging vanuit alle regiogemeenten.  Een klankbordgroep met een vertegenwoordiging van het inwonersperspectief.  Een klankbordgroep met een vertegenwoordiging van het Werkbedrijf van de regio Amersfoort. Vervolgstappen De regio Amersfoort rondt de eerste fase van de opgave in juni 2025 af. De regio rondt deze eerste fase af met: 1. Een regionale raadsbijeenkomst op (12 juni 2025) 2

De afronding van deze fase is nader te bepalen in het implementatieplan (fase C).

In deze regionale raadsbijeenkomst informeren we de gemeenteraden over de uitkomsten van de inventarisatie. We brengen onder andere in beeld welke kansen er zijn om de sociale infrastructuur te versterken en wat de behoefte van de doelgroep is. Daarnaast bereiden we de gemeenteraden voor op de besluitvorming over de uitgangspunten voor het sociaal ontwikkelbedrijf. We informeren de gemeenteraden over de voorliggende uitgangspunten en gaan met de gemeenteraden in gesprek over deze uitgangspunten. 2. Een besluit van de gemeenteraden over de uitgangspunten voor het sociaal ontwikkelbedrijf. Het gaat om uitgangspunten voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Deze uitgangspunten vormen de basis voor de scenario’s die de regio onderzoekt in het toekomstplan (fase B). 3. Een schriftelijke mededeling over de inhoud en planning van fase B van deze opgave. De schriftelijke mededeling geeft de gemeenteraden informatie over de inhoud, planning en gevraagde besluitvorming op het toekomstplan van het sociaal ontwikkelbedrijf.