Schriftelijke mededeling

Schriftelijke mededeling Nummer 1174128 - Schriftelijke mededeling nieuwe wet inburgering Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: sociaal domein Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Auley Boermann Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: a.boermann@bunschoten.nl Datum: 12-12-2022 Aanvullende stukken 1. Titel: Nota invoering nieuwe Wet inburgering 2022 Bijlagen digitaal beschikbaar: X Ter inzage: 2. Titel: Klantreis nieuwkomers (Bron: RadarAdvies) Bijlagen digitaal beschikbaar: X Ter inzage: 3. Titel: Aantallen statushouders nieuwe wet Bijlagen digitaal beschikbaar: X Ter inzage: Mededeling De Wet inburgering 2021 is op 1 januari 2022 ingegaan. In toezegging 21/010 en 21/011 is beloofd de beleidskeuzes en de evaluatie van de Wet inburgering 2021 in de commissie Samenleving te bespreken. In februari verscheen al een nota over hoe de nieuwe wet (globaal) is ingericht (bijlage). In het kort is de gemeente wettelijk verplicht om onderstaande stappen in het inburgeringsproces voor asielstatushouders vorm te geven. In een PIP (Plan Inburgering en Participatie) wordt per individuele volwassen statushouder het inburgeringstraject uitgestippeld. Deze beschikking is een wederzijds plan van de klantmanager en de inburgeraar. Hierin wordt ook de uitslag van de leerbaarheidstoets opgenomen.

Daaruit blijkt de mate waarin de inburgeraar in staat wordt geacht binnen 3 jaar B1niveau Nederlands te halen. Verplichte componenten nieuwe wet inburgering 1. Maatschappelijke begeleiding 2. 6 maanden financieel ontzorgen 3. Begeleiding bij inburgering (intake, PIP, advies en voortgangsgesprekken) 4. Alfabetisering

5. Eén van de drie leerroutes 6. Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) 7. Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) 8. Participatieverklaringstraject (PVT)

Medio 2022 zijn de eerste statushouders gehuisvest die onder de nieuwe wet inburgering vallen. Zodra de inburgeraar gehuisvest is start het inburgeringsproces. Elke volwassen statushouder stelt samen met een klantmanager inburgering een Plan Inburgering en Participatie (PIP) op. Hierin staat onder andere welke leerroute de inburgeraar gaat volgen. Route Zelfredzaamheidsroute Onderwijsroute

B1-route

Voor wie Inburgeraars met een lage leerbaarheid Inburgeraars die na de route aan een opleiding (MBO, hbo of universitair) willen beginnen Alle overige inburgeraars

Taalniveau A2 B1 of hoger

B1

Inhoud Praktisch en gericht op de sociale basisinfrastructuur Diploma erkenning, loopbaanbegeleiding en toeleiding naar een vervolgopleiding Toeleiding naar werk

Beleidscontext Binnen de Wet inburgering 2021 wordt gesproken van een minimum verplichte aanbod. Nieuw is dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het inburgeringstraject. Voorheen moesten inburgeraars zelf zorgdragen voor een succesvolle inburgering, maar dat leverde niet de gewenste resultaten, mede door de complexiteit van Nederlandse (financiële) systemen. Ook werd binnen de oude Inburgeringswet van inburgeraars verwacht dat zij zichzelf aanmeldden bij een taalschool om Nederlands te leren. Dit zorgde ervoor dat het taalaanbod niet altijd op het gewenste niveau plaatsvond. Hierop is de Wet inburgering 2021 ingegaan om de kwaliteit van inburgering te verbeteren. Het college heeft hierin een aanbodplicht om te zorgen dat inburgeraars goed integreren in de Nederlandse samenleving. Voor gemeente Bunschoten wordt hiervoor samengewerkt met uitvoeringsorganisatie BBS, Vluchtelingenwerk Nederland en taalschool Danner & Danner. Tussen deze partijen vindt regelmatig afstemming plaats om het inburgeringstraject soepel te laten verlopen. Zo moeten gemeenten inburgeraars minimaal 6 maanden financieel ontzorgen. Inburgeringsplichtigen die de B1- of de Z-route volgen zijn verplicht om minimaal 40 uur praktijkervaring op te doen als tweede component van de Module Arbeid en Participatie (MAP).

Dat de MAP en het financieel ontzorgen onderdeel is van het inburgeringstraject is wettelijk vastgesteld. Voor elk onderdeel van het inburgeringstraject geldt dat de klantmanager inburgering regie voert. Deze rol is belegd bij uitvoeringsorganisatie BBS. Hierin is, naast de wettelijk verplichte onderdelen, maatwerk van belang. Uitgangspunt is dat de inburgeringsplichtige zo snel mogelijk zelfredzaam wordt gemaakt. In feite is het nog te vroeg om te kunnen onderdelen of de huidige invulling van de Wet inburgering 2021 doeltreffend genoeg is. Door de landelijke vertraagde uitstroom uit asielzoekerscentra van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) werden in eerste instantie nog veel inburgeraars gehuisvest die onder de oude Wet inburgering vielen. Deze mensen hebben hun verblijfsvergunning voorafgaand 1 januari 2022 gekregen. De eerste inburgeraars die onder de nieuwe Wet inburgering vallen kwamen deze zomer in Bunschoten wonen. Dat betekent dat de inburgeraars die onder de nieuwe Wet vallen nog vroeg in hun inburgeringstraject zitten en sommige onderdelen van het traject nog niet zijn gestart. De huidige praktijk laat zien dat verreweg de meeste inburgeraars in Bunschoten worden aangemeld voor het B1-traject. Lokale beslispunten Hoewel de gemeente verantwoordelijk is voor het inburgeringsaanbod is het aantal lokale keuzes dat te maken is beperkt.

Op dit moment wordt voldaan aan de wettelijke minimumvereisten voor het aanbod dat de gemeente aan inburgeraars moet doen. De Wet inburgering 2021 is erop gericht dat inburgeraars zo duurzaam en effectief mogelijk inburgeren en dat zij zo veel mogelijk aan het werk gaan. De dualiteit is hierin belangrijk en uit zich in de vorm van de MAP, waarbij inburgeraars zich oriënteren op de arbeidsmarkt. Bij uitvoeringsorganisatie BBS is een jobcoach anderstaligen aangesteld om inwoners die de Nederlandse taal nog niet vaardig zijn te begeleiden naar werk. Daarnaast wordt het inburgeringstraject zo ingericht dat de overgang naar werk zo soepel mogelijk verloopt. Bijvoorbeeld door taallessen, (vrijwilligers)werk en maatschappelijke begeleiding zo in te richten dat de inburgeraar doordeweeks zoveel mogelijk bezig is met taal en een ritme in zijn/haar dag krijgt. De maatschappelijke begeleiding vindt altijd lokaal plaats, waarbij de inburgeraar samen met een vrijwilliger van Vluchtelingenwerk op pad gaat om het dorp te leren kennen. Zo wordt de inburgeraar wegwijs gemaakt. Er zijn nog geen concrete aanvullende activiteiten opgezet voor inburgeraars in Bunschoten. Dit komt door het feit dat er nog sprake is van een overgang en door de beperkte Rijksmiddelen.

Indien de commissie wenst het inburgeringstraject voor nieuwkomers intensiever vorm te geven zal hier budget voor vrijgemaakt moeten worden. De gelden die het Rijk beschikbaar stelt voor de Wet inburgering 2021 moeten toereikend zijn om aan de minimale verplichtingen te voldoen. Er zijn landelijk wél signalen dat de ontvangen middelen hiervoor ontoereikend zijn. Of gemeenten in de toekomst meer middelen zullen ontvangen is nog onzeker. Bij aanvullend aanbod is te denken aan workshops, het faciliteren van ‘koken met taal’, een wandelmaatjesproject, een Taalcafé voor inburgeringsplichtigen, extra aanbod op het gebied van zelfdredzaamheid, stimuleren van sport of extra praktijkuren binnen de MAP

Evaluatie nieuwe wet inburgering Het is raadzaam om toezegging 21/010 pas op de toezeggingenlijst terug te laten komen op het moment dat we van enkele inburgeraars weten hoe het traject verloopt. Gezien inburgeraars drie jaar de tijd hebben om aan hun inburgeringsplicht te voldoen en de eerste ‘nieuwe wetters’ halverwege 2022 gehuisvest werden, betekent dat dat we pas medio 2025 weten of de Wet inburgering 2021 voor deze mensen ‘geslaagd’ is. Tot die tijd wordt u via de P&C cyclus op de hoogte gehouden van de voortgang van de Wet inburgering 2021.