Schriftelijke mededeling

Schriftelijke mededeling Nummer 1229368 - Bibob Expertise Team gemeenten basisteam BES Aan de commissie: Bestuur & Financiën Portefeuillehouder: burgemeester J.L. Geurts Beleidskader: Openbare orde & veiligheid Opmerkingen griffie: Team: samenleving Ambtenaar: Kimm Hendriks Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: k.hendriks@bunschoten.nl Datum: 12 januari 2026 Aanvullende stukken 1. Titel: Plan van aanpak Bibob Expertise Team BES-gemeenten Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: n.v.t. Mededeling De Wet Bevordering IntegriteitsBeoordelingen door het Openbaar Bestuur (de Wet Bibob) maakt het voor gemeenten mogelijk om de integriteit van personen en ondernemingen te toetsen bij vergunningaanvragen (bijv. horeca en bouw), vastgoed, subsidies en aanbestedingen (zorg). De Wet Bibob is een van de instrumenten die gemeenten kunnen inzetten in de aanpak van ondermijning. De aanpak van ondermijning staat bij alle vijf de BES-gemeenten (Baarn, Bunschoten, De Bilt, Eemnes en Soest) hoog op de agenda. Tevens hechten de BES-gemeenten veel waarde aan het inzetten van de Wet Bibob als een belangrijk instrument in deze aanpak. Ook blijkt dat voor het kunnen uitvoeren van alle gewenste Bibob onderzoeken door de vijf gemeenten, onvoldoende capaciteit en expertise voorhanden is. Eind 2024 is in de BES-Driehoek afgesproken om te gaan samenwerken bij de uitvoering van de Wet Bibob.

Om te onderzoeken of, en zo ja op welke manier de BES-gemeenten kunnen samenwerken bij het toepassen van de Wet Bibob, is subsidie aangevraagd en ontvangen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (via het CCV) en van de Provincie Utrecht. In april 2025 is de Kwartiermaker voor het Bibob Expertise Team (hierna: BET) voor de BES-gemeenten gestart met dit onderzoek/deze opdracht. Het toepassen van het Bibob-instrument op meerdere overheidsbesluiten zorgt voor hogere lasten bij de gemeente. Tegelijkertijd zal de het (uitdragen van de professionalisering en samenwerking) van toepassing van de wet Bibob veel voordeel opleveren. Zo worden bonafide ondernemers beschermd, wordt kennis gedeeld, zodat er efficiënter getoetst kan worden en ontstaat uiteindelijk het effect dat de gemeente (en regio) minder aantrekkelijke wordt om crimineel vermogen te stallen danwel criminele activiteiten te financieren met hulp van de overheid. Lokale borging en regionale samenwerking beperkt de kwetsbaarheid Het BET BES staat garant voor de borging van de kennis en expertise en streeft naar een maximale afscherming van de eigen gemeentelijke medewerkers. Op deze manier wordt ook het proces rond de Bibob toetsing minder kwetsbaar dan wanneer slechts één medewerker per gemeente zich ermee bezighoudt.

De Wet Bibob in combinatie met de beleidsregels Wet Bibob en de samenwerking, versterkt de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Door de Wet Bibob toe te passen, kan de gemeente zich beschermen tegen het ongewenst en/of onbewust faciliteren van criminele activiteiten. De gemeente toetst op grond van de Wet Bibob of er een risico bestaat dat met criminele activiteiten verkregen voordeel benut wordt of strafbare feiten worden gepleegd. Dit is bij ernstig gevaar en bij gevaar in mindere mate grond om een vergunning te weigeren of een eerder afgegeven beschikking in te trekken. Hierdoor biedt de toepassing van de Wet Bibob de mogelijkheid om de integriteit van de overheid te beschermen.

Versterken lokale borging en vergroten uniformiteit en samenwerking binnen het basisteam BES Het (overkoepelende) BET BES verzorgt de opleiding en begeleiding van (nieuwe) Bibob medewerkers en van collega’s van de vak-afdelingen die de Wet Bibob voor het eerst toepassen. Het BET BES gaat meedenken met de deelnemende gemeenten wanneer het tijd is voor nieuw Bibob beleid. Het BET BES zorgt voor een eenduidig Bibob werkproces met bijbehorende indicatorenlijsten en neemt indien gewenst de complexe(re) casussen over. Er gaat een preventieve werking uit van actueel Bibob-beleid en het uitdragen van gestructureerde gemeentelijke samenwerking Door het organiseren van samenwerking op gebied van de wet Bibob worden de BES-gemeenten minder aantrekkelijk voor criminelen. Een verzoek om nadere informatie te verstrekken voor en Bibobonderzoek kan ondernemers afschrikken die daadwerkelijk de bij een of meerdere gemeenten aangevraagde vergunning willen gebruiken om criminele activiteiten te ontplooien. Benodigde investeringen in de vak-afdelingen Op dit moment worden er nog weinig Bibob-toetsen uitgevoerd binnen de organisatie en worden alleen uitgevoerd door de Bibob-coördinator bij team veiligheid. Dat maakt dat we als gemeente risico lopen. Het beleid is nu op orde.

Om de vak-afdelingen te voorzien van kennis, gereedschap, tijd en enthousiasme waar het gaat om de zelfstandige uitvoering van de wet Bibob moeten de volgende stappen gezet worden, namelijk: duidelijkheid bieden in het instrument Bibob, procesbeschrijvingen en het bieden van kennis en opleidingen. Financiën De bijdrage voor BET Bes is nu ingeschat op € 1,00 per inwoner per jaar. Voor de gemeente Bunschoten (ca. 23.000 inwoners) komt dit neer op ongeveer € 23.000,- per jaar. De financiële bijdrage zal worden meegenomen in de eerste tussentijdse bestuursrapportage 2026 en in de kadernota 2027-2030 in het onderdeel Ontwikkelingen bestaand beleid noodzakelijk. Door de samenwerking blijft de financiële investering beperkt. Bij interne uitvoering zouden de kosten naar schatting vier- tot vijfmaal hoger uitvallen.