Schriftelijke mededeling

Schriftelijke mededeling Nummer 1218379 - Onderzoek aansluiting Stichting Leergeld Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Peter van Asselt Beleidskader: Integraal beleidskader Sociaal Domein 2024-2027 Gemeente Bunschoten Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Rosan Hilhorst Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: r.hilhorst@bunschoten.nl Datum: 6-11-2024 Aanvullende stukken 1. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 2. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: 3. Titel: Bijlagen digitaal beschikbaar: Ter inzage: Mededeling Inleiding Gemiddeld groeien 2 tot 3 kinderen per schoolklas op in armoede1. Deze kinderen kunnen om financiële redenen niet meedoen aan activiteiten die voor hun leeftijdsgenoten heel normaal zijn. Zij staan vaak letterlijk aan de zijlijn. Opgroeien in armoede heeft ook invloed op school. In 2022 is de minimaeffectrapportage verschenen over Bunschoten van onderzoeksbureau Kwiz, waarin onder meer de aanbeveling is gedaan om een regeling voor het bekostigen van schoolkosten voor kinderen uit arme gezinnen op te zetten. In het vastgestelde integrale beleidskader sociaal domein is daarom opgenomen dat onderzoek plaats gaat vinden of aangesloten kan worden bij Stichting Leergeld, welk budget hiervoor vereist is en welke (mogelijke) dienstverlening bij hen kan worden afgenomen.

Met Stichting Leergeld Baarn-Soest is contact gelegd om dit te inventariseren. Daarnaast is in het beleidskader opgenomen dat we kansengelijkheid willen bevorderen en stimuleren. Deelname aan de Stichting Leergeld kan hieraan bijdragen. Bovendien kan hierdoor sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met (tijdelijk) onvoldoende financiële middelen worden voorkomen. Tot slot zou het wenselijk zijn als de kinderen die in de regio Amersfoort onderwijs volgen, op dezelfde wijze deel kunnen nemen aan activiteiten, ongeacht in welke plaats zij wonen. Landelijke Stichting Leergeld Stichting Leergeld biedt ondersteuning aan die onder te verdelen is in vier categorieën: 1. Onderwijs: schoolkosten zoals de aanschaf van schoolspullen zoals een laptop, een fiets, een rekenmachine of gymkleding. 2. Sport: de contributie voor een sportclub of de benodigde sportkleding of -materialen 3. Cultuur: Activiteiten die te maken hebben met verschillende vormen van cultuur. Denk aan bijvoorbeeld muziek- of dansles. 4. Welzijn: Er zijn ook andere activiteiten die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen, maar die niet direct vallen onder onderwijs, sport of cultuur. Denk bijvoorbeeld aan een lidmaatschap van de scouting, het vieren van de verjaardag e.d. Onder deze landelijk stichting vallen 114 lokale stichtingen die 77% van alle gemeenten in Nederland bedienen.

In 77% van alle Nederlandse gemeenten is dus Stichting Leergeld actief. In de regio Amersfoort is Stichting Leergeld in Amersfoort, Baarn, Leusden, Soest en Nijkerk actief. 1

In gemeente Bunschoten zijn indicatoren dat dit percentage mogelijk lager ligt. Zo leeft 2% van de kinderen in een uitkeringsgezin. Landelijk is dit 6%. https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/dashboard/jeugd-en-jeugdhulpverlening

Het ministerie van SZW heeft dit jaar de landelijke stichting gefinancierd met een bedrag van 4,7 miljoen euro. Lokale stichtingen hebben een deel van dit bedrag kunnen ontvangen. Daarnaast wordt de landelijke stichting ook financieel ondersteund door organisaties zoals de Postcodeloterij en Stichting Kinderpostzegels. Stichting Leergeld in BBS-verband In Baarn en Soest is ook een lokale stichting Leergeld actief. Zij zijn al 15 jaar actief in Baarn en Soest. De organisatie heeft een bestuur van vier bestuursleden, waarvan één penningmeester. Tevens werken er zeven vrijwilligers die alle aanvragen behandelen. Inwoners kunnen zelf een aanvraag indienen. Ook kunnen zij doorverwezen worden door andere maatschappelijke partners. De vrijwilligers van Stichting Leergeld komen bij mensen thuis en signaleren op deze wijze heel veel, waardoor gezinnen ook op andere vlakken doorverwezen of geholpen kunnen worden. Stichting Leergeld Baarn-Soest is bereid om hun werkgebied uit te breiden naar gemeente Bunschoten. Een heel groot voordeel is dat er al een organisatie en bestuur staat, waardoor op korte termijn uitgebreid zou kunnen worden en geen nieuwe organisatie opgetuigd hoeft te worden. Ondersteuning voor gezinnen in Bunschoten Gemeente Bunschoten werkt al samen met het Jeugdfonds Sport en Cultuur.

Om deze reden heeft de inventarisatie vooral betrekking gehad op een situatie waarbij Stichting Leergeld haar werkgebied uitbreidt naar gemeente Bunschoten en daarbij ondersteuning biedt bij de onderdelen onderwijs (het aanschaffen van schoolspullen, een computer, gymkleding en bijles), welzijn (fiets) en schoolreisjes2. In de inventarisatie is uitgegaan dat een inkomensgrens gehanteerd wordt van 120% sociaal minimum. Dit is dezelfde inkomensgrens die gehanteerd wordt bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Doordat de Stichting met enkel vrijwilligers werkt, zijn de uitvoeringskosten zeer laag. Jaarlijks bedragen de uitvoeringskosten € 1500,-. Uitvoeringskosten bestaan onder meer uit contributieafdracht aan de landelijke stichting, automatiseringssysteem en onbezoldigde vrijwilligerskosten. Het budget wat Stichting Leergeld Baarn-Soest nodig heeft om het eerste jaar te kunnen starten in gemeente Bunschoten is € 20.000. Dit is inclusief opstartkosten. Mocht het budget van € 20.000 niet toereikend zijn, dan zal de stichting de extra kosten voor het eerste jaar dragen. Het relatief lage benodigde budget komt niet alleen door de lage uitvoeringskosten, maar ook omdat de lokale stichting profiteert van giften aan zowel de landelijke als lokale stichting.

Ook werken ze regelmatig samen met het Armoedefonds, waardoor inwoners ook geholpen worden zonder dat dit op het gemeentelijke budget rust (enkel de distributiekosten – zie verder in de schriftelijke mededeling). Fietsen (Welzijn) Op dit moment kan een kinderfiets ook gefinancierd worden uit de bijzondere bijstand, maar dit wordt nagenoeg op dit moment niet gedaan. Dit komt ook omdat er aan deze mogelijkheid geen ruchtbaarheid wordt gegeven en er dus nooit aanvragen worden ingediend door inwoners. Naast dat er geen ruchtbaarheid aan deze mogelijkheid wordt gegeven, heeft Stichting Leergeld een veel groter bereik en kan hierdoor veel meer kinderen faciliteren. Het beleid van Stichting Leergeld is dat zij nieuwe fietsen aanschaffen voor kinderen. Reparatiekosten zijn inbegrepen. Zij kopen de fietsen bij een lokale rijwielhandel. Eens per drie jaar kan een kind een nieuwe fiets krijgen. Hiervoor is gekozen, omdat fietsen dan te klein zijn geworden voor de kinderen. Sommige lokale stichtingen kopen opgeknapte tweedehands fietsen op. Stichting Leergeld BaarnSoest staat niet negatief tegenover dit concept, maar heeft dit concept nog niet uitgerold. Onderwijs Scholen zijn verantwoordelijk voor het aanschaffen van leerboeken en werkboeken. Daarbij kunnen scholen aan ouders vragen of zij een laptop of een tablet willen aan schaffen.

Als ouders dit niet doen, moet de school voor een volwaardig alternatief zorgen. Scholen pakken deze rol vaak onvoldoende op en bieden vaak alleen een alternatief op school aan. Thuis moeten jongeren huiswerk maken. Ook dan is toegang tot een laptop noodzakelijk in een samenleving die steeds digitaler wordt. Stichting Leergeld verstrekt aan elke jongere op de middelbare school (met ouders die een laag inkomen hebben) een laptop van maximaal € 450,-. Scholen, Sociaal Team de Lingt en De Boei herkennen de 2

Sommige gemeenten werken zowel samen met het Jeugdfonds Sport & Cultuur als Stichting Leergeld. Stichting Leergeld vergoedt dan het aanvullende bedrag als het Jeugdfonds Sport en Cultuur met maximale bedragen werkt.

problematiek dat niet altijd geld is in een gezin om een laptop aan te schaffen: zeker in gezinnen met meerdere kinderen. Ouders zijn verantwoordelijk voor persoonsgebonden materiaal. Denk hierbij aan een agenda, schriften, schooltas en een rekenmachine. Stichting Leergeld werkt samen met het Armoedefonds. Via het Armoedefonds krijgen kinderen een schooltaspas t.w.v. € 50,- waarmee ze schoolspullen kunnen kopen. De distributie neemt Stichting Leergeld op zich. Het aanschaffen van de schooltaspassen wordt gedaan door Stichting Armoedefonds. Het Armoedefonds geeft soms ook met behulp van Stichting Leergeld kledingbonnen uit voor schoenen of een winterjas. Bijles die door scholen aangeboden wordt, moet toegankelijk zijn voor alle kinderen op de desbetreffende school. Echter, bijles die ouders zelf inschakelen voor hun kind, is de financiële verantwoordelijkheid van ouders zelf. Gemeenten hebben hier geen verantwoordelijk in. Private bijles vergroot wel de kansenongelijkheid van kinderen. Juist kinderen van ouders die bijles niet kunnen betalen, hebben vaak al minder kansen. Zij krijgen veelal een structureel lager schooladvies van leerkrachten, minder ondersteuning/stimulering thuis, hebben een lagere woordenschat e.d. Vergoeding van bijles kan daarom bijdragen aan het bevorderen van kansenongelijkheid.

Schoolreisjes Scholen kunnen ouders een vrijwillige ouderbijdrage vragen voor extra activiteiten. Als ouders deze bijdrage niet voldoen, dan mag de school een leerling niet uitsluiten van deelname en ook geen kosteloos alternatief bieden. Het gaat hierbij om extra activiteiten buiten het verplichte onderwijsprogramma, georganiseerd door of onder verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag van de school. Hier vallen bijvoorbeeld ook schoolreisjes naar Londen onder. Stichting Leergeld vergoedt de vrijwillige bijdrage van schoolreisjes. Omdat scholen kinderen niet langer mogen weigeren van schoolactiviteiten (in of na schooltijd) is het overwegen waard om dit niet door Stichting Leergeld te laten vergoeden bij een eventuele aansluiting van Stichting Leergeld. Kanttekening hierbij is wel dat als veel ouders de vrijwillige eigen bijdrage niet betalen dit uiteindelijk effect heeft op het aanbod van activiteiten die een school kan aanbieden. Hierdoor kan ook kansenongelijkheid ontstaan. 3 Conclusie Gelet op de voorstaande informatie, kan Stichting Leergeld van meerwaarde zijn voor kinderen die in armoede opgroeien. Om Stichting Leergeld in gemeente Bunschoten te laten starten, bedragen de kosten het eerste jaar € 20.000. Op dit moment is geen financiële dekking in de begroting.

Dit betekent dat als de gemeenteraad graag een samenwerking met Stichting Leergeld aan gaat, er extra financiële middelen vrijgemaakt moeten worden in de kadernota volgend jaar.

3

https://open.overheid.nl/documenten/ronl-65e14da36338f9602fbb6be417da61e3b15ffaf3/pdf