RV 1164730 Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit

Raadsvoorstel Nummer 1164730 - Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. de Jong Beleidskader: Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit Opmerkingen griffie: Team: Omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Rieneke Gerkema Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: r.gerkema@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 16 december 2021 Aanvullende stukken 1. Titel: Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit Bijlagen digitaal beschikbaar: X Ter inzage: n.v.t. 2. Titel: Particpatiebijlage Bijlagen digitaal beschikbaar: X Ter inzage: n.v.t. Voorstel 1. Stel het ‘Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit’ vast, met als concrete vervolgstappen: - Het opstellen van een plan van aanpak om zonnepanelen op (bedrijfs)daken te stimuleren. - Het opstellen van een plan van aanpak om de mogelijkheden voor zonnevelden langs infrastructuur (A1) te onderzoeken. Inleiding Om de uitstoot van broeikasgassen en daarmee de opwarming van de aarde te beperken, is in het landelijke Klimaatakkoord afgesproken om in 2030 de CO2-uitstoot met 49% (t.o.v. 1990) te verminderen. Op het gebied van grootschalige duurzame elektriciteit op land heeft het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES) de doelstelling 35 Terawattuur (TWh) op te wekken in 2030.

De Regio Amersfoort, waar Bunschoten deel van uitmaakt, heeft aangegeven hier 0,5 TWh van voor haar rekening te nemen. Er zijn verschillende kansrijke locaties benoemd, die in de komende tijd verder worden uitgewerkt. Daarbij is afgesproken dat gemeenten samen met belanghebbenden de (on)mogelijkheden voor zonnevelden en windturbines in kaart brengen, in de vorm van een lokaal afwegingskader. In dit Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit is, in samenspraak met belanghebbenden, aangegeven waar en onder welke landschappelijke, maatschappelijke en financiële voorwaarden het mogelijk is om zonne- en windenergie op te wekken op Bunschotens grondgebied. Argumenten 1.1 Met het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit houden we als gemeente regie over de plaatsing van zonnevelden en windturbines Vanuit de RES 1.0 is de ambitie om binnen de regio Amersfoort 0,5 TWh aan duurzame elektriciteit op te wekken met wind- en zonne-energie. Met het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit geven we als gemeente Bunschoten aan waar, onder welke voorwaarden en op welke termijn we hier ruimte aan willen bieden. Zonnevelden en windturbines willen we niet overal in de gemeente toestaan, maar niets doen is geen optie.

In het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit zijn zoekgebieden opgenomen, die we stapsgewijs onderzoeken en afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek openstellen. Daarbij zijn randvoorwaarden opgenomen die gaan over landschappelijke inpassing, maatschappelijke betrokkenheid en financiële participatie. Op die manier houden we als gemeente regie over de plaatsing van zonnevelden en windturbines. 1.2 Gemeente Bunschoten zet in op bescherming van het open landschap en het Eemmeer Uitgangspunt van het afwegingskader is dat we ons waardevolle landschap zoveel mogelijk willen

behouden. Bij de vaststelling van de RES 1.0 in juli 2021 heeft de raad middels een amendement aangegeven geen zon- en windenergie te willen opwekken in de Eempolder en het Eemmeer. Omwille van het behoud van de openheid van het landschap worden windturbines in gemeente Bunschoten in ieder geval tot en met 2030 uitgesloten. Bij het zoeken naar mogelijkheden voor zonnevelden is gekeken naar de “rafelranden” van de gemeente; aan de rand van bedrijventerreinen en langs infrastructuur. Dit is conform de uitgangspunten en ambities, zoals die in de RES 1.0 zijn geformuleerd. Om een zorgvuldige landschappelijke inpassing te garanderen zijn in het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit hier randvoorwaarden over opgenomen. 1.3 Zonnepanelen op (bedrijfs)daken en zonnevelden langs infrastructuur heeft meeste draagvlak In het participatieproces met inwoners is gebleken dat de meeste inwoners niet zitten te wachten op zonnevelden en/of windturbines op Bunschotens grondgebied. Wel is er draagvlak voor zonnepanelen op (bedrijfs)daken. Als gemeente zetten we daar vol op in, door in 2022 een plan van aanpak op te stellen om dit te stimuleren. Tijdens een avond voor raads- en commissieleden over het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit is de mogelijkheid om zonnevelden langs infrastructuur (A1) te onderzoeken ingebracht.

Er worden kansen gezien bij de nog aan te leggen ontsluitingsweg voor Vathorst-West en langs de A1. In 2022 wordt een plan van aanpak opgesteld om de potentie hiervan te onderzoeken. 1.4 Het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit biedt duidelijkheid aan inwoners, initiatiefnemers en andere belanghebbenden In de afgelopen tijd hebben verschillende ontwikkelaars de gemeente benaderd met vragen over de mogelijkheden voor het aanleggen van een zonneveld. Deze initiatieven passen niet binnen het huidige ruimtelijke beleid (Bestemmingsplan Buitengebied) van de gemeente Bunschoten. Er is behoefte bij de gemeente om duidelijkheid te kunnen geven aan initiatiefnemers over de (on)mogelijkheden voor duurzame energie-opwekking binnen de gemeente Bunschoten, en de voorwaarden waaraan een initiatief moet voldoen. Het afwegingskader schept ook duidelijkheid naar inwoners en andere belanghebbenden. 1.5 Het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit draagt bij aan het robuuster maken van de RES Regio Amersfoort In de RES 1.0 is aangegeven dat gemeenten een lokaal afwegingskader (ook wel uitnodigingskader genoemd) opstellen, dat dient als input voor de regionale energieopgave.

Er staat: “gemeenten werken aan lokale uitnodigingskaders om nieuwe zoekgebieden voor zon- en windenergie te identificeren en om randvoorwaarden vast te stellen om initiatieven voor zon- en windenergie in de eigen gemeente doorgang te laten vinden". De vervolgstappen die we als gemeente in het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit hebben geformuleerd dragen bij aan het robuuster maken van de RES Regio Amersfoort: het realiseren van 0,5 TWh aan zonne- en windenergie in 2030. Kanttekening 1. Knelpunten op het hoogspanningsnet worden door TenneT onderzocht In de afgelopen jaren zijn op steeds meer plekken initiatieven voor het opwekken van zonne- en windenergie gerealiseerd. De snelheid van deze ontwikkelingen en de snelheid waarmee het elektriciteitsnet hierop wordt aangepast, gaan niet meer hand in hand. Op 12 oktober 2021 heeft TenneT (landelijke netbeheerder) een bericht openbaar gemaakt dat de grens is bereikt voor teruglevering van duurzame elektriciteit op het elektriciteitsnet, voor nieuwe grootschalige zonne- en windenergieprojecten in de provincie Utrecht. Kleinschalige initiatieven (tot circa 200 zonnepanelen) voor duurzame energieopwekking, zoals op daken van woningen, vallen hier niet onder. De gemaakte (beleids)plannen voor grootschalige energieprojecten, zoals de RES 1.0, zijn onderdeel van de uitbreidingsplannen van Stedin (regionale netbeheerder).

Deze uitbreidingsmogelijkheden van het elektriciteitsnet zijn echter afhankelijk van een aantal factoren. In lijn met de huidige wetgeving werkt Stedin volgens het ‘first come, first serve’-principe, de netbeheerder helpt klanten in volgorde van aanvraag. Dit vraagt om vroegtijdige afstemming tussen overheden en Stedin over de planning van uitvoering van energieprojecten uit o.a. de RES 1.0. Het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit dient als input voor de RES Regio Amersfoort en wordt daarmee meegenomen in de

regionale afstemming. TenneT onderzoekt op dit moment de uitbreidingsmogelijkheden van het elektriciteitsnet en verwacht de resultaten van het onderzoek begin 2022 te kunnen delen. Ook het tekort aan gespecialiseerde technici is een beperkende factor en (blijvend) aandachtspunt bij uitbreiding van het elektriciteitsnet en de uitvoering van energieprojecten. 2. Een stabiel netwerk heeft zonne- én windenergie nodig Het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit sluit tot 2030 de gehele gemeente Bunschoten uit voor windenergie. Landelijk is aangegeven dat een verhouding van 4:1 tussen windenergie en zonne-energie de beste balans op het elektriciteitsnetwerk geeft gedurende het jaar. Zonne-energie kent een grote piek in de elektriciteitsproductie in de zomer en midden op de dag. Door in Bunschoten enkel in te zetten op zonne-energie, ontstaan hogere netwerkkosten om de pieken aan te kunnen en zijn in de wintermaanden aanvullende technieken nodig om de gemeente van voldoende (duurzame) elektriciteit te voorzien. Financiën Met het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit worden partijen op termijn uitgenodigd om bij te dragen aan de regionale ambitie om 0,5 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteit op te wekken.

Vanuit de gemeente worden een plan van aanpak voor zonnepanelen op bedrijfsdaken en een plan van aanpak voor het onderzoeken van zonnevelden langs infrastructuur (A1) uitgewerkt. Mogelijke kosten hiervoor (bijv. een onderzoek door een adviesbureau) worden in de plannen van aanpak uitgewerkt. Uitvoering Na vaststelling van het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit door de raad, wordt de bijdrage van de gemeente Bunschoten aan de RES Regio Amersfoort ingebracht bij de regio. In 2022 worden de volgende vervolgstappen ondernomen: -

Het opstellen van een lokaal plan van aanpak om zonnepanelen op bedrijfsdaken te stimuleren. Aangesloten blijven op het lopende regionale onderzoek naar de mogelijkheden van zonnepanelen in de bermen en geluidsschermen langs de A1. Het opstellen van een plan van aanpak om de mogelijkheden voor zonnevelden bij de toekomstige ontsluitingsweg en langs infrastructuur in Bunschoten te onderzoeken.

Communicatie Over het Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit wordt gecommuniceerd via de gebruikelijke kanalen.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 2 november 2021, nummer 1164728; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1. Het ‘Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit vast te stellen, met als concrete lokale vervolgstappen: - Het opstellen van een plan van aanpak om zonnepanelen op bedrijfsdaken te stimuleren. - Het opstellen van een plan van aanpak om de mogelijkheden voor zonnevelden langs infrastructuur te onderzoeken. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 16 december 2021, Griffier Drs. E. Hoogstraten Voorzitter M. van de Groep