RV 1164161 Gemeentelijk Water en Rioleringsplan 2022-2026

Raadsvoorstel Nummer 1164161 Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan (GWRP) 2022-2026 Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. de Jong Beleidskader: Riolering Opmerkingen griffie: Team: Beheer en Realisatie Openbare Ruimte Ambtenaar: Aad Voorwinden Telefoonnummer: 033 - 299 1553 E-mailadres: a.voorwinden@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 16 december 2021 Aanvullende stukken 1. Titel: 20211010 GWRP Bunschoten 2022-2026 definitief Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: nee Voorstel 1. Stel het Gemeentelijk Water-, Riolering Plan (GWRP) Bunschoten 2022-2026 vast; 2. Neem de in het plan opgenomen tarieven voor rioolheffing op in de betreffende kadernota’s; 3. Stel twee subsidieregelingen in met een plafondbedrag van elk € 25.000,-/jaar voor de jaren 2022 t/m 2026 en laat deze regelingen verder uitwerken in 2022 voor: 1. het afkoppelen van verhard oppervlak; 2. de aanleg van groene daken. Inleiding Riolering heeft de grootste bijdrage geleverd aan de volksgezondheid over de gehele wereld. Ook (schoon) water is daarbij belangrijk geweest. Beiden zijn belangrijk voor een goede leef- en werkomgeving. Het “kapitaalgoed” Riolering vertegenwoordigt in Bunschoten een waarde van ca. 100 miljoen euro. Jaarlijks spant de ambtelijke organisatie (en de bedrijven die daarvoor opdracht krijgen) zich in dit stelsel in de meest optimale staat te houden.

Middelen die daarvoor benodigd zijn komen uit de jaarlijkse rioolheffing die bij bewoners en bedrijven geïnd wordt. Het voorliggende Gemeentelijk Water- en Riolering Plan 2022-2026 (in het vervolg plan genoemd) is vermoedelijk het laatste verplichte Gemeentelijk Riolering Plan (GRP). Riolering en water worden in de nieuwe Omgevingswet onderdeel van de gemeentelijke omgevingsvisie en het omgevingsplan. Bij de indeling van het voorliggende plan is hier al rekening mee gehouden. Visie In het plan is de gemeentelijke visie op de watertaken, en de daarbij behorende taakopvattingen, gegeven. Onder de watertaken valt de zorg voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. De laatste is van groot belang voor het opvangen, bergen en afvoeren van regenwater en is onmisbaar als onderdeel van de infrastructuur om wateroverlast te beperken. Het oppervlaktewater wordt samen met het waterschap beheert. Met de genoemde watertaken streven we naar een goede, schone en prettige omgeving, een bijdrage aan de volksgezondheid en een goede dienstverlening naar onze bewoners en bedrijven. De inspanningen die we verrichten zijn doelmatig, beperken nadelige gevolgen voor het milieu en zijn op een circulaire economie gericht. Huishoudelijk afvalwater is ondertussen geen afvalstroom meer maar levert grondstoffen.

We zoeken naar samenwerking met bedrijven en bewoners maar ook met andere waterbeheerders bij de inspanningen die we verrichten. Immers water houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Ons afvalwater wordt getransporteerd naar de rioolwaterzuivering in Amersfoort. Gemeente Bunschoten

werkt met 18 regiogemeenten en het waterschap samen in het Platform Water Vallei en Eem. Kennis en kunde worden gedeeld. Ambitie In het plan is de gemeentelijk visie op de watertaken gegeven. Maar daar passen ook ambities bij. Er zijn in Bunschoten een aantal knelpunten. Bij die knelpunten voldoet het systeem nog niet aan het niveau. Er zijn voor deze knelpunten maatregelen opgesteld om ze in de planperiode 2022-2026 op te lossen. De rioolvervanging gaat volgens planning door met de kanttekening dat we in dit plan gaan werken met risico gestuurd beheer. Een uitvoerige uitleg daarover is in het plan gegeven. Van belang zijn de klimaatmaatregelen die genomen worden, waarin klimaat adaptatie centraal staat. Schoon water willen we schoonhouden. Met de aanleg van regenwaterriolen scheiden we regenwater van vuilwater. In de oudere wijken waar we riolen vervangen leggen we gescheiden stelsels aan. Onze ambitie is om ons beleid van afkoppelen van regenwater in de openbare ruimte voort te zetten. Verder willen we de inwoners stimuleren ook af te koppelen. Dit willen we vanaf medio 2022 bereiken met een afkoppelsubsidie van € 10,-/m2 tot maximaal € 2.500,- per woning. De subsidieregeling heeft een subsidieplafond van € 25.000,- per jaar. Ook het vasthouden van water (niet direct afvoeren) is een belangrijk onderdeel in de wateropgave.

Het aanleggen van groene daken is een maatregel waarbij regenwater vastgehouden wordt. We willen vanaf medio 2022 bewoners stimuleren groene daken aan te leggen. Ook hiervoor stellen we een bijdrage in de aanlegkosten voor van € 20,-/m2. De subsidieregeling heeft een subsidieplafond van € 25.000,- per jaar. In het kostendekkingsplan is met beide subsidieregelingen rekening gehouden. Zie tabel 3 op blz. 18 van het plan. Beide regelingen moeten verder uitgewerkt worden. Wij zullen u hiervoor in 2022 voorstellen doen toekomen. Verder is in het plan invulling gegeven aan de motie “Steenbreek” opgenomen waarin de gemeente medewerkers van de Stichting Steenbreek inzet voor het enthousiasmeren van inwoners om te vergroenen. In de motie is ook gevraagd een wedstrijd te organiseren voor de meest inspirerende groene tuin. Programma In het plan zijn programma’s opgenomen voor onderzoeken en rioleringsplannen, reinigen en inspecteren, onderhouden en renoveren, vervangen, verbeteren, uitbreiden en communiceren. Wij verwijzen u naar het plan voor de inhoud van deze programma’s. Argumenten 1.1 In dit Gemeentelijk Water- en Riolering Plan 2022-2026 is het beleid voor de gemeentelijke watertaken vastgelegd. Met het voorliggende GWRP 2022-2026 is het beleid voor de komende 5 jaar vastgelegd. Er ligt een visie waaraan ambities en programma’s zijn gekoppeld.

Met het vaststellen van dit plan geeft u invulling aan het realiseren van de visie op een doelmatige en kosten efficiënte wijze. In het plan zijn ook mogelijkheden opgenomen voor het stimuleren van bewoners en bedrijven om duurzaam om te gaan met regenwater. 1.2 Het plan voldoet aan wat er gesteld is in de door de raad vastgestelde Notitie Onderhoud en Voorzieningen. Het GWRP 2022-2026 geeft antwoord op de vragen: Wat hebben we te onderhouden (inventarisatie)? Welke kwaliteit heeft wat we hebben (veiligheid)? Welke kosten maken we om wat we hebben in stand te houden (middelen)? Wat doen we voor de gemaakte kosten (werkzaamheden en maatregelen)? Wanneer voeren we de maatregelen uit (planning)? 2.1 Met de berekende tarieven voor rioolheffing kunnen het beheer en de investeringen gefinancierd worden. In de kostendekkingsberekening 2021 zijn alle exploitatiekosten en investeringen in de tijd gezet. Hieruit volgen de tarieven voor de rioolheffing in de komende jaren zoals weergegeven in het plan. De uit het plan overgenomen tabel 4 “berekende heffingstarieven” staat bij de kop

Financiën. De tarieven stijgen in 5 jaar naar € 168,45. De tarieven liggen daarmee nog ver onder het landelijk gemiddelde. 3.1 Het instellen van subsidieregelingen stimuleert bewoners en bedrijven meer duurzaam om te gaan met regenwater. Bewoners en bedrijven worden zich steeds meer bewust van water in het algemeen. Veel water (extreme buien) en weinig water (langere droge periodes) maken de bewoners bewuster van de ontwikkelingen van het klimaat. Door het leveren van een financiële bijdrage zijn bewoners eerder te bewegen klimaatmaatregelen te treffen. Met het instellen van een subsidie voor het afkoppelen van verhard oppervlak en een subsidie voor het aanleggen van groene daken stimuleert u deze ontwikkelingen. Wij zijn overigens van mening dat niet alleen een financiële prikkel bewustwording moet creëren maar dat ook door middel van het proactief geven van informatie via (social) media bewoners meer kennis over klimaat bijgebracht kan worden. De communicatie paragrafen in het plan vormen daar de aanzet voor. Kanttekening Het plan bevat scenario’s voor acceptatie van schade bij regenval (tabel 1 op blz. 8). Deze scenario’s zijn doorgerekend met modelbuien maar ook met extreme regenbuien die “echt” zijn gevallen en geregistreerd (het zogenaamde toetsingskader). De maatregelen in het voorliggende plan zijn hierop gebaseerd. Hiermee lijkt het dan “geregeld” te zijn.

Bunschoten kan echter (net als elke andere willekeurige gemeente) getroffen worden door een regenbui die groter en zwaarder is dan de extreme regenbui die gebruikt is in het toetsingskader. Financiën In het hoofdstuk Financiën van dit plan worden de gebruikte werkwijzen en de resultaten beschreven waaronder de benodigde heffingstarieven. Beheerkosten en investeringen De totale kosten zijn opgebouwd uit de beheerkosten en de investeringen. De beheerkosten zijn de jaarlijks terugkerende vaste kosten. Gemiddeld ligt dit rond de € 835.000,-/jaar. De investeringen variëren duidelijk meer. In figuur 2 op blz. 19 van het plan is te zien dat medio deze eeuw de vervangingskosten stijgen. Dit heeft te maken met de aanleg van de grotere uitbreidingswijken vanaf de jaren ’80. De levensduur van de riolen bereikt dan, in theorie, het einde van de leeftijd van 60 jaar. Kostendekking Het huidige tarief (2021) van de rioolheffing is € 156,37 per jaar per woning (tot 500 m3 waterverbruik). Voor percelen zonder waterverbruik is dit voor 2021 € 62,55 per jaar.

Jaar 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Inflatiecorrectie 2,2% 1,4% 1,5% 1,5% 1,5% 1,5%

Tarief 153,00 156,37 158,56 160,93 163,35 165,80 168,28

Tabel 1: Berekende heffingstarieven

Volgens de kostendekkingsberekening zijn extra tariefstijgingen niet nodig in de planperiode 20222026 en blijven deze beperkt tot de inflatiecorrectie (2022 1,4% conform de kadernota en vanaf 2023 een aanname van 1,5% per jaar). In het aflopende GRP 2013-2018 was nog uitgegaan van hogere heffingen voor de jaren in de planperiode van het voorliggende plan. In de grafiek op blz. 20 van het plan geeft de zwarte lijn de tarieven van het oude GRP. De blauwe lijn geeft de berekende tarieven voor dit plan weer.

Uitvoering Wij hebben tot op heden de ingeslagen weg uit het voorgaande GRP 2013-2018 gevolgd en zullen na het vaststellen van het voorliggende GWRP 2022-2026 hierop verder gaan. Communicatie Er zal over dit onderwerp op gebruikelijke wijze via de media worden gecommuniceerd.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 december 2021 nummer 1164161; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1) Het Gemeentelijk Water- en Riolering Plan 2022-2026 vast te stellen; 2) De tarieven voor rioolheffing volgens dit voorstel op te nemen in de betreffende kadernota’s; 3) Twee subsidieregelingen in te stellen, elk met een plafondbedrag van € 25.000,- per jaar, voor de jaren 2022 t/m 2026 en deze regelingen in 2022 verder uit te laten werken voor: 1. het afkoppelen van verhard dakoppervlak; 2. het aanleggen van groene daken.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 16 december 2021, Griffier Drs. E. Hoogstraten Voorzitter M. van de Groep