RV 1162674 Regiovisie 'Samen in de wijk'

Raadsvoorstel Nummer 1162674 Aan de commissie: Samenleving Portefeuillehouder: P. van Asselt Beleidskader: Integraal Beleidskader Sociaal Domein Opmerkingen griffie: Team: Samenleving Ambtenaar: Nichon Ruizendaal Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: n.ruizendaal@bunschoten.nl Datum raadsvergadering: 23 september 2021 Aanvullende stukken 1. Titel: Regiovisie ‘Samen in de wijk’ Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: 2. Titel: Publieksversie ‘Samen in de wijk’ Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: 3. Titel: Matrix met vragen, antwoorden en verwerkte aanpassingen in de regiovisie nav feedbackronde Bijlagen digitaal beschikbaar: ja Ter inzage: Voorstel 1. Stel de regiovisie ‘Samen in de wijk’ vast. Inleiding Per 1 januari 2022 wordt gestart met de doordecentralisatie van beschermd wonen. Dit betekent dat niet langer alleen de centrumgemeenten verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen, maar dat alle gemeenten hiervoor verantwoordelijk worden. Beschermd wonen is een regeling voor iedereen die niet meer zelfstandig kan wonen vanwege psychische en/ of psychosociale problematiek. Om bepaalde vormen van deze ondersteuning, ook in de toekomst, te kunnen blijven garanderen is het belangrijk dat gemeenten met elkaar samenwerken. Dit doen we in de regio Amersfoort met de gemeenten Amersfoort, Baarn, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg.

In VNG verband is afgesproken dat gemeenten met elkaar niet vrijblijvende afspraken maken over hun samenwerking. Dit is uitgewerkt in de Norm voor het Opdrachtgeverschap (NvO). Onderdeel van de NvO is dat de samenwerkende gemeenten een regiovisie opstellen, waarin zij het volgende vastleggen: - Op welke onderdelen zij regionaal samenwerken; - Wat zij willen bereiken, aan welke veranderingen zij werken; - Hoe aan de (boven) regionale samenwerking uitvoering wordt gegeven. De regiovisie ‘Samen in de wijk’ vormt het kader voor de regionale samenwerking in beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2021 – 2026). Het bouwt voort op het beleidskader Moed Moet (2017) en de principeafspraken (2020) over de samenwerking na de doordecentralisatie van beschermd wonen. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang noemen we samen ‘ondersteuning met noodzakelijk verblijf’ (omnv). Deze ondersteuning is onderdeel van de brede ondersteuning in het sociaal domein. De hoofdlijnen van de regiovisie samengevat: De regiovisie vormt het kader voor onze samenwerking de komende vijf jaar en is daarmee een belangrijke onderlegger voor de regionale inkoop. In paragraaf 2 is beschreven waar we staan sinds in 2018 Moed Moet is vastgesteld, het regionale beleidskader Opvang en Bescherming. − Er is een Centrale Toegang tot OMNV georganiseerd

− − − − −

Er is door de gemeenten individueel en gezamenlijk gewerkt aan versterking van het ondersteuningscontinuüm We hebben regionale afspraken doordecentralisatie beschermd wonen gemaakt en daarmee bevestigd dat ook na 2021 regionaal wordt samengewerkt. De Wlz is opengesteld voor mensen die blijvend zijn aangewezen op de geestelijke gezondheidszorg (Ggz) vanwege hun kwetsbaarheden of beperkingen(en), waardoor het aantal Beschermd Wonen plekken is afgenomen We werken regionaal samen aan een passend zorglandschap, met gezamenlijke inkoop en bestuurlijke samenwerking We bereiden ons voor op belangrijke ontwikkelingen in de komende periode, waaronder de invoering van een objectief verdeelmodel per 2023, het verdwijnen van de centrumgemeente functie en de uittreding van gemeente Veenendaal uit de regio.

In paragraaf 3 zijn de inhoudelijke uitgangspunten uitgewerkt. In Moed Moet zijn inhoudelijke richtinggevende keuzes gemaakt, die in de regiovisie zijn aangescherpt en aangevuld op basis van de samenwerkingsafspraken (2020) en gesprekken met stakeholders. De keuzes zijn: 1. Groei van zelfredzaamheid en participatie is het doel. Aanscherping: OMNV is gericht op herstel, groei en zelfredzaamheid. 2. De eigen kracht van de inwoners en zijn omgeving is het vertrekpunt van de oplossing. Aanscherping: OMNV wordt zo veel als mogelijk geboden in de eigen omgeving; thuis, tenzij… 3. De ondersteuningsvraag van de inwoners staat centraal. Aanscherping: het aanbod OMNV is ingericht vanuit de ondersteuningsbehoefte van de cliënt: de ondersteuningsbehoeften van de cliënten bepalen het regionale aanbod, niet andersom. 4. Niemand tussen wal en schip Aanscherping: het regionale OMNV aanbod is een sluitend aanbod 5. Partijen werken vraag- en resultaatgericht. Aanscherping: het aanbod is niet meer ingericht op basis van specifieke diagnose/problematiek, maar op de fase van herstel. 6. We doen lokaal wat kan en regionaal waar meerwaarde ontstaat. Aanscherping: er is een evenwichtige, regionale spreiding van het aanbod OMNV. 7. Elke gemeente is en blijft verantwoordelijk voor de eigen inwoners Toelichting: preventief, tijdens en bij uitstroom is de gemeente verantwoordelijk. 8.

We willen zoveel mogelijk voorkomen dat OMNV nodig is Toelichting: Waar het kan wordt preventief inzet gepleegd om verhuisbewegingen te voorkomen en de situatie voor de klant en zijn omgeving te verbeteren. 9. OMNV is in principe tijdelijk Toelichting: De WLZ zorgt voor de langdurige ondersteuning. 10. Er is aandacht voor de naasten en de omgeving. Toelichting: We richten die ondersteuning niet alleen op de cliënt, maar ook op het netwerk waar mensen een (groot) beroep op doen. En we ondersteunen de buurt. Deze keuzes leiden tot een nieuw toekomstig zorglandschap: van aanbodgericht naar vraaggericht, van voorzieningsgericht naar functiegericht. In paragraaf 4 is beschreven hoe we lokaal aan de basisinfrastructuur werken. Hoe de basisinfrastructuur eruit ziet, is voor iedere gemeente anders. Iedere gemeente is immers verschillend in omvang en bevolkingssamenstelling. We maken daarom een set met basisafspraken over de wijze waarop gemeenten de basisinfrastructuur inrichten en hoe we met elkaar kritisch het gesprek aangaan over de manier waarop dit uitwerkt. Daarnaast gaat paragraaf 4 in op toegang tot OMNV. Deze specifieke ondersteuning vraagt om goede eenduidige triage en regie, maar ook de specifieke kennis

van de problematiek en omgeving. Daarom streven we naar een zo herkenbaar mogelijke toegang voor alle ondersteuning met noodzakelijk verblijf. Als het mogelijk is organiseren we één toegang. Hoe we de regionale samenwerking hebben ingericht – de governance tussen gemeenten- is uitgewerkt in paragraaf 5. Wij geven invulling aan de opgaven door in de regio, waar nodig, intensief en op basis van gezamenlijke verantwoordelijkheid samen te werken. De samenwerking tussen de gemeenten is in de regio Amersfoort voor het sociaal domein vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten. OMNV wordt opgenomen in deze dienstverleningsovereenkomsten. In lijn met de gemaakte afspraken in het sociaal domein, wordt gemeente Amersfoort als accounthoudende gemeente de extern bestuurlijk vertegenwoordiger van de regio. Dit doet gemeente Amersfoort samen met de gemeente Nijkerk, die in het BOSD ook is aangesteld als trekker van de opgave. In aansluiting op paragraaf 2 –veranderende zorglandschap- zijn in paragraaf 6 de inrichtingsprincipes voor de regionale inkoop uitgewerkt. 1. Voldoende en kwalitatief goede hulp en ondersteuning 2. Duurzame relaties in partnerschap, samenwerking met beperkt aantal aanbieders 3. Afspraken op taakopgaven: transformatie en netwerksamenwerking 4. Gebiedsgericht werken, regionaal gebonden organisaties met lokale inbedding 5.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor monitoring: op KPI’s maar ook softere indicatoren 6. Effectievere inzet van accountmanagement, intensieve relatie met de aanbieders Argumenten 1.1 De regiovisie voldoet aan de richtlijnen van de Norm voor het opdrachtgeverschap (NvO) die we in VNG verband met elkaar hebben afgesproken. In de regiovisie hebben we uitgewerkt op welke onderdelen we regionaal samenwerken in ondersteuning met noodzakelijk verblijf, wat we willen bereiken en hoe we onze samenwerking hebben vormgegeven. 1.2 De regiovisie is in lijn met de landelijk ingezette beweging ‘van Beschermd wonen naar beschermd thuis’ en sluit aan op bestaand beleid Van ‘Beschermd wonen naar beschermd thuis’ is een beweging die vanuit het Rijk is ingezet. Zoals de naam al aangeeft, is het de bedoeling dat het aantal mensen met psychische problematiek dat in een instelling woont afneemt. In plaats daarvan blijven zij vaker op zichzelf wonen en ontvangen zij daar de benodigde begeleiding. Dit vanuit de gedachte dat dit beter is voor de integratie van deze mensen en voor het behoud van hun zelfstandigheid. Dit bevordert hun herstel en maakt daardoor dat ondersteuning eerder kan worden afgeschaald.

De regiovisie sluit ook aan op bestaand beleid, waaronder het regionale beleidskader Moed Moet dat in 2017 is vastgesteld en de principeafspraken in 2020 over de samenwerking na de doordecentralisatie van beschermd wonen. 1.3 De regiovisie geeft helderheid over de inhoudelijke transformatie die we beogen en hoe we hieraan werken. De regiovisie vormt het kader voor de verdere uitvoering, zoals in de regionale inkoop 2023. Om te kunnen transformeren kiezen gemeenten ervoor via de inkoop het zorglandschap te vereenvoudigen en samen te werken met een beperkt aantal aanbieders. Kanttekening Transformatie en verandering van het zorglandschap kan gevolgen hebben voor zorgorganisaties en hun cliënten. De beoogde veranderingen van het zorglandschap geven we lokaal en regionaal vorm middels transformatie en uitvoeringsprogramma’s en via de inkoop. Dit kan gevolgen hebben voor zorgorganisaties en hun cliënten. Dit zal mogelijk leiden tot onrust en onzekerheden. Door goed overleg, communicatie en waar nodig overgangsmaatregelen wordt dit zoveel mogelijk beperkt. Voor de cliënten is een belangrijke randvoorwaarde die wordt meegenomen in de inkoop, dat zij hun zorgtraject af kunnen maken (continuïteit van zorg). De overgang van de huidige ingekochte ondersteuning met noodzakelijk verblijf naar het nieuwe zorglandschap vraagt inzet van iedere regiogemeente

De sociale basisinfrastructuur moet op orde zijn, er moeten voldoende passende woningen zijn en wijken moeten ondersteund worden bij de beweging naar beschermd thuis in de wijk: gebeurt dat niet, dan zijn er zowel voor de cliënt, als ook voor de deelnemende organisaties en gemeenten zorginhoudelijke, organisationele en financiële gevolgen. Dit moet dus in nauwe samenhang gebeuren tussen regiogemeenten, lokale teams, centrale toegang en zorgaanbieders in aansluiting op de ondersteuningsbehoefte van inwoners. De komende periode wordt hierop nadrukkelijk, samen, ingezet. Financiën De gemeenten in de regio Amersfoort financieren beschermd wonen gezamenlijk. Het uitgangspunt zijn de beschikbare Rijksmiddelen. In de principeafspraken in 2020 is afgesproken dat het financiële model wordt ingericht op basis van solidariteit en het principe van verevening. In de loop van 2021 worden hiervoor verschillende scenario's uitgewerkt. Besluitvorming over hoe de verevening eruit komt te zien, volgt in een later stadium.

De regiovisie sluit aan op de gemaakte afspraken. Derhalve zijn er geen directe financiële consequenties. Over uitwerking van de visie in lokale en regionale transformatie- en uitvoeringsprogramma vindt afzonderlijke besluitvorming plaats, waarbij de financiële consequenties in beeld worden gebracht. Zo wordt over de hoogte van de bijdrage aan de regionale samenwerking aparte afspraken tussen de regiogemeenten gemaakt. Daarnaast wordt bij de inkoop van ondersteuning met noodzakelijk verblijf vooraf, in samenwerking met de regiogemeenten, een raming gemaakt van de lasten. Uitvoering Na vaststelling in de gemeenteraden wordt de regiovisie gebruikt als kader voor de lokale en regionale uitvoering, waaronder de nieuwe regionale inkoop in 2023. Communicatie Op 15 maart jl. heeft er een regionale raadsbijeenkomst plaatsgevonden, waarin er een toelichting is gegeven op de inhoudelijke uitgangspunten en het proces rondom de regiovisies jeugd en beschermd wonen. Op 24 juni jl. heeft er een regionale raadsbijeenkomst plaatsgevonden, waarin een toelichting is gegeven op de taakgerichte inkoop. Bij het ontwikkelen van de regiovisie is gekozen voor de aanpak om een ontwerp versie op te stellen en actief feedback op te halen bij de stakeholders, zodat input aan de voorkant kon worden meegenomen. Via o.a.

de Nieuwsbrief Sociaal Domein van de gemeente Amersfoort zijn aanbieders uitgenodigd om hun input te geven op de ontwerp-versie. De zorgaanbieders hebben met name gereageerd op het nieuwe zorglandschap. Over het algemeen staan de aanbieders achter het zorglandschap zoals het in de regiovisie is omschreven, maar op een aantal punten werd verduidelijking gevraagd en de functies die zijn omgeschreven. De tekst is op een aantal punten aangescherpt. Er werd aandacht gevraagd voor de overgang naar wonen in de wijk en de inrichting van de sociale basisinfrastructuur. Ook is er op het belang van het maken van goede afspraken over ieders rol in de transformatie. Er zijn aanbevelingen gedaan die worden meegenomen in de overwegingen over de inkoop 2023. Ook de adviesraden Sociaal Domein zijn uitgenodigd om te reageren. Met de adviesraden is een gesprek geweest, waarin de regiovisie is toegelicht en waarin procesafspraken tussen de adviesraden zijn gemaakt. De adviesraden hebben in dit overleg afgesproken afzonderlijk te reageren en hun reacties met elkaar te delen. Uiteindelijk zijn er veertien reacties gegeven op de regiovisie, zoals de adviesraden, huisartsenvereniging Eemland, een ervaringsdeskundige, Stichting Wijkteams Amersfoort en verschillende zorgaanbieders. In een matrix zijn alle reacties verwerkt, met het antwoord en de wijze waarop dit is verwerkt in de regiovisie.

Ter informatie is deze matrix bijgevoegd als bijlage.

De raad van de gemeente Bunschoten, Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 29 juni 2021, nummer 1162673; Gelet op de Gemeentewet: Besluit 1. De Regiovisie ‘Samen in de wijk’ vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Bunschoten van 23 september 2021, Griffier Drs. E. Hoogstraten Voorzitter M. van de Groep