RV 1161521 bijlage BP herziening bestemmingsplan Spakenburg - Centrum
Tekst van het document
Herziening bestemmingsplan Spakenburg - Centrum Gemeente Bunschoten Ontwerp
Herziening bestemmingsplan Spakenburg - Centrum Gemeente Bunschoten Ontwerp
Rapportnummer:
P01871_2
IMRO-identificatienummer:
NL.IMRO.0313.herziening1801-0201
Datum:
19 februari 2021
Opdrachtgever:
Gemeente Bunschoten
Concept
oktober 2019
Voorontwerp
januari 2020
Ontwerp
februari 2021
Projectteam BRO:
WdR, TA
Bron foto kaft:
BRO
Beknopte inhoud:
Enkele wijzigingen in de bestemmingsplanregels bestemming ‘Centrum’ en begripsbepalingen.
BRO Hoofdvestiging Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel T +31 (0)411 850 400 E info@bro.nl
Toelichting
Inhoudsopgave
pagina
1. INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Leeswijzer
2 2 2
2. PLANBESCHRIJVING 2.1 Overzicht wijzigingen 2.2 Borgen van de rol van de horeca adviescommissie 2.3 Afhaalzaken 2.4 Kennelijke omissie
3 3 3 4 4
3. BELEIDSKADER
5
4. OMGEVINGSASPECTEN
7
5. JURIDISCHE PLANOPZET 5.1 Inleiding 5.2 Plansystematiek
8 8 8
6. UITVOERBAARHEID 6.1 Economische uitvoerbaarheid 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
10 10 10
BIJLAGEN Bijlage 1: Centrumvisie ‘Bunschoten-Spakenburg 2017-2023 Bijlage 2: Reactienota inspraak en vooroverleg
Inhoudsopgave
1
1.
INLEIDING 1.1 Aanleiding Op 25 januari 2018 is het bestemmingsplan ‘Spakenburg - Centrum’ vastgesteld. Het plan is nu ruim anderhalf jaar in gebruik en er blijkt een verschil te zijn tussen de Centrumvisie ‘Bunschoten-Spakenburg 2017-2023 (zie bijlage 1) en het bestemmingsplan. Uitgangspunt van de Centrumvisie is dat er een goede balans blijft tussen horeca en winkels rond de Museumhaven en op het Spuiplein (het horecaconcentratiegebied). De horecafunctie is hier de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het huidige Spuiplein heeft een goede mix van functies. Dit moet zo blijven. Ook is het van belang dat er sprake is van een aanvulling op het bestaande aanbod aan horeca. Het horecaconcentratiegebied dient een gebied te blijven met een afwisseling van verschillende vormen van detailhandel en horeca, waar het zowel overdag als ’s avonds prettig is om te winkelen, te verblijven en neer te strijken op een terras. In de Centrumvisie wordt geadviseerd om een horeca-adviescommissie te laten oordelen over nieuwe vestigingen van horeca in het horecaconcentratiegebied rond de Museumhaven en het Spuiplein. De commissie ziet toe op de balans op het plein en beoordeelt in hoeverre er sprake is van een aanvulling op het bestaande aanbod. Deze rol van de adviescommissie is niet goed opgenomen in het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’.
Om dit te herstellen is onderhavig bestemmingsplan in procedure gebracht, dat alleen zal voorzien in wijzigingen binnen de regels van het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’. Voor al het overige blijft het vigerende bestemmingsplan onverkort van toepassing.
1.2 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2, waarin een beschrijving is gegeven van de gewenste wijzigingen in de onderliggende bestemmingsplannen. In hoofdstuk 3 wordt kort op het beleidskader ingegaan en in hoofdstuk 4 wordt beschreven waarom geen onderzoek naar de omgevingsaspecten benodigd is. In hoofdstuk 5 is de juridische toelichting op de planopzet gegeven, waarbij ingegaan wordt op welke manier de gewenste wijzigingen in de plannen zijn doorgevoerd. In hoofdstuk 6 komt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan aan de orde.
Hoofdstuk 1
2
2.
PLANBESCHRIJVING 2.1 Overzicht wijzigingen In dit hoofdstuk wordt per onderwerp kort ingegaan op de wijzigingen in het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’.
2.2 Borgen van de rol van de horeca adviescommissie In het bestemmingsplan ‘Centrum – Spakenburg’ is de rol van de horeca adviescommissie niet goed gewaarborgd conform de Centrumvisie. Er is een horecaconcentratiegebied vastgelegd in de regels en de verbeelding. Binnen dit gebied is alle horeca rechtstreeks toegestaan. Buiten dit horecaconcentratiegebied en binnen de bestemming ‘Centrum’ is overal winkelondersteunende horeca rechtstreeks toegestaan (horeca van categorie A). Op deze manier is er geen rol weggelegd voor de horeca adviescommissie. Het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’ wordt partieel herzien om zo de rol van de adviescommissie wel goed te borgen en haar de mogelijkheid te geven om nieuwe horecaontwikkelingen te toetsen en B&W hierover te adviseren. Hiermee wordt gewaarborgd dat er een goede balans blijft tussen winkels en horeca en een goede mix blijft tussen de verschillende vormen van horeca binnen het kernwinkelgebied. De bestemming ‘Centrum’ zal daarom worden gewijzigd. Alleen bestaande horeca wordt rechtstreeks toegestaan. Via een afwijkingsbevoegdheid is nieuwvestiging van horeca binnen het horecaconcentratiegebied mogelijk. Via de afwijkingsbevoegdheid worden de volgende vormen van horeca toegestaan: 1.
Horeca van categorie A: Ondersteunende horeca, te weten horeca als ondergeschikte nevenactiviteit, die deel uitmaakt van winkels of maatschappelijke voorzieningen, of inpandig is gesitueerd in besloten winkels, waarvoor de sluitingstijden van de hoofdfunctie worden aangehouden, en die gericht is op het winkelend publiek c.q. bezoekers. 2. Horeca van categorie B: (eet)cafés, restaurants, koffieshops, lunchrooms, brasserieën, cafetaria's, snackbars en soortgelijke gelegenheden en al of niet in combinatie met elkaar, waaronder in ieder geval niet begrepen: cateringbedrijven, maaltijdbezorgdiensten, nachtclubs, bardancings en discotheken. 3. Horeca van categorie D: Een daghorecabedrijf dat tot hoofddoel heeft het verstrekken van kleine etenswaren en maaltijden voor consumptie ter plaatse, met als nevenactiviteit het verstrekken van dranken, zoals daar zijn een ijssalon, koffie- /theehuis, lunchroom, bistro, crêperie en brasserie. 4. Horeca van categorie E: Een inrichting die geheel of in overwegende mate is gericht op het verstrekken van nachtverblijf. Daaronder worden begrepen: hotel, motel, pension en overige logiesverstrekkers.
Hoofdstuk 2
3
De voorwaarde hiervoor is onder andere dat de horeca adviescommissie een positief advies dient te verlenen. Voor de gebieden buiten het horecaconcentratiegebied is alleen nieuwvestiging van ondersteunende horeca toegestaan (horeca van categorie A); ook weer via een wijzigingsbevoegdheid.
2.3 Afhaalzaken In de gemeente Bunschoten, met name in het centrum van Spakenburg komen veel aanvragen binnen voor de vestiging van een afhaalpizzeria’s en/of andere afhaalzaken. Door de aanwezigheid van afhaalzaken wordt de dynamiek van het centrumgebied aangetast en wordt de doelstelling om een levendig en aantrekkelijk centrum te realiseren niet behaald. Te veel afhaalzaken in het horecaconcentratiegebied is in strijd met de Centrumvisie. Om dit middels het bestemmingsplan goed te reguleren worden de regels op de volgende punten aangevuld en aangepast. 1. De afhaalzaken worden in de regels specifiek gedefinieerd als een vorm van detailhandel. Dit is conform vaste jurisprudentie. De definitie luidt als volgt: “Detailhandelsvestiging waar in hoofdzaak kant en klare maaltijden en kleine etenswaren, alsmede alcoholvrije drank en consumptie-ijs worden verkocht voor directe consumptie anders dan ter plaatse”. 2. Afhaalzaken worden binnen het winkelconcentratiegebied niet rechtstreeks toegestaan, maar alleen via een afwijkingsbevoegdheid. Een van de voorwaarden is dat de horeca adviescommissie een positief advies dient te verlenen. 3. De definitie van horecabedrijf wordt zodanig gewijzigd, dat het duidelijk is dat een afhaalzaak geen horeca betreft. De definitie komt als volgt te luiden: “Het bedrijfsmatig verschaffen c.q.
verstrekken van logies, dranken, maaltijden en/of kleine eetwaren – overwegend voor nuttiging ter plaatse-, zoals een hotelbedrijf, een restaurant bedrijf, een snackbar, een café of een combinatie van twee of meer van deze bedrijven”. Een afhaalzaak valt hier niet onder, omdat daar dranken, maaltijden etc niet ter plaatse worden genuttigd. 4. De definitie van ‘horeca van categorie B, wordt om dezelfde reden gewijzigd. Deze definitie komt als volgt te luiden: “(eet)cafés, restaurants, koffieshops, lunchrooms, brasserieën, cafetaria's, snackbars en soortgelijke gelegenheden en al of niet in combinatie met elkaar, waaronder in ieder geval niet begrepen: cateringbedrijven, maaltijdbezorgdiensten afhaalzaken, nachtclubs, bardancings en discotheken.
2.4 Kennelijke omissie In het vigerende bestemmingsplan is onder artikel 5.1.1 lid e, horeca van categorie D toegestaan voor zover geheel of gedeeltelijk gelegen binnen de aanduiding 'overige zone – horecaconcentratiegebied. In dit artikel is onbedoeld niet vermeld dat horeca van categorie D uitsluitend op de begane grond is toegestaan. Deze kennelijke omissie is hersteld in de regels van onderstaande bestemmingsplan.
Hoofdstuk 2
4
3.
BELEIDSKADER Centrumvisie Bunschoten – Spakenburg 2017-2023 Voor de gemeente Bunschoten is een goed functionerend centrum van Spakenburg van essentieel belang. Het centrum is de plek voor de inwoners van Bunschoten-Spakenburg om te winkelen, elkaar te ontmoeten, voor een horecabezoek of een bezoek aan de weekmarkt. Daarnaast heeft het centrum ook een belangrijke functie voor toerisme en recreatie. Het centrumgebied van Spakenburg moet compact zijn, aantrekkelijk en compleet. Het moet gaan functioneren als een centrumgebied waar de consument terecht kan voor boodschappen doen, winkelen, vermaak en verblijf passend bij de omvang en verzorgingsfunctie van Spakenburg. Echter er kan nog sterker worden ingezet op de verbondenheid tussen het ‘oude’ en het ‘nieuwe’ deel van het centrum. Daarnaast heeft de dynamiek in retail die zich landelijk heeft ontsponnen, ook zijn effecten op het centrum van Spakenburg gehad. Uit onderzoek is gebleken dat de binding van de lokale bevolking aan de niet-dagelijkse winkels in het centrum afneemt. Ook is er sprake van leegstand in het centrum. De gemeente ziet de noodzaak om het centrum nog sterker te profileren en heeft daarom een Centrumvisie opgesteld. De visie zorgt ervoor dat goed ingespeeld kan worden op huidige uitdagingen en tegelijkertijd geanticipeerd kan worden op toekomstige ontwikkelingen.
De visie is als Bijlage 1 bij deze toelichting opgenomen. In de visie wordt uitgegaan van één centrumgebied, waarin onderscheid wordt gemaakt in verschillende deelgebieden: kernwinkelgebied: een aaneengesloten gebied in het centrumgebied, met een hoge concentratie aan detailhandels- en horecazaken en commerciële dienstverlening; aanloopstraten: straten in het centrumgebied die direct aanhaken op het kernwinkelgebied (B- en C-milieu), maar waar de winkel- en horecafunctie niet dominant is. Er is sprake van een mengmilieu; broedplaats: een plek in het centrum waar naast commerciële functies, ook de woonfunctie aanwezig is op de begane grond. Rond de Museumhaven en op het Spuiplein is de horeca geconcentreerd. Dit is het gebied om te verblijven en neer te strijken op een terras. Ook in de huidige structuur is de horeca hier veelal gevestigd. De horecafunctie is hier de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het Spuiplein heeft in de huidige situatie een goede mix van functies. Het is van belang om een goede balans tussen horeca en winkels op het plein te behouden. Er moet worden voorkomen dat de horeca de detailhandel te veel verdringt. Het advies is daarom om initiatieven voor verdere uitbreiding van horeca (eten & drinken) te laten beoordelen door een adviescommissie.
Deze commissie ziet toe op de balans op het plein en beoordeelt in hoeverre er sprake is van een aanvulling op het bestaande aanbod.
Hoofdstuk 3
5
Verder is in het hele centrumgebied beperkte uitbreiding van winkel ondersteunende horeca mogelijk ter versterking van de centrumsfeer. Ook hierover kan de adviescommissie horeca adviseren. Doorwerking plangebied Door middel van deze herziening van het bestemmingsplan ‘Spakenburg Centrum’ wordt geregeld, dat: nieuwvestiging van horeca en afhaalzaken in het horeca concentratiegebied alleen mogelijk wordt via een afwijkingsbevoegdheid. Een van de voorwaarden is dat de horeca adviescommissie hierover positief heeft geadviseerd; buiten het horeca concentratiegebied alleen nieuwvestiging van winkel ondersteunende horeca is toegestaan via een afwijkingsmogelijkheid. Nieuwvestiging van andere categorieën horeca is niet mogelijk.
Hoofdstuk 3
6
4.
OMGEVINGSASPECTEN Onderhavige herziening van het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’ voorziet uitsluitend in wijzigingen ten aanzien van de regels met betrekking tot de functie ‘horeca’ en ‘detailhandel’. In deze regeling wordt de rol van de horeca adviescommissie gewaarborgd en wordt de vestiging van afhaalzaken gereguleerd. Deze herziening betreft verder geen wijzigingen in de bouwmogelijkheden. Gelet op de omvang en aard van dit bestemmingsplan is verdere toetsing aan gebruikelijke aspecten, zoals archeologie, flora en fauna, water, geluidhinder, bodemkwaliteit, luchtkwaliteit etc. niet noodzakelijk. De opgenomen afwijkingsbevoegdheden zijn zodanig gebonden aan voorwaarden dat een goed woon- en leefklimaat in beginsel mogelijk is. Bovendien kunnen burgemeester en wethouders nog nadere voorschriften verbinden aan een omgevingsvergunning voor afwijken van het bestemmingsplan.
Hoofdstuk 4
7
5.
JURIDISCHE PLANOPZET In dit hoofdstuk wordt de juridische opzet van het bestemmingsplan beschreven.
5.1 Inleiding Het bestemmingsplan is een juridisch bindend plan dat bestaat uit een verbeelding (plankaart) en regels en gaat vergezeld van een toelichting. De verbeelding en de regels vormen het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan, waarbij de regels de gebruiks- en bouwmogelijkheden van de gronden regelen en de verbeelding de rol heeft van visualisering van de bestemmingen. De toelichting heeft geen bindende werking, maar heeft wel een belangrijke functie bij de weergave, verantwoording en onderbouwing van het bestemmingsplan en als uitleg bij de verbeelding en regels. De Wet ruimtelijke ordening (Wro) bepaalt dat het bestemmingsplan langs elektronische weg beschikbaar wordt gesteld. Dit brengt met zich mee dat het bestemmingsplan digitaal uitwisselbaar en op vergelijkbare wijze moet worden gepresenteerd. Met het oog hierop stellen de Wro en de onderliggende regelgeving eisen waaraan het bestemmingsplan moet voldoen. Zo bevat de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP 2012) bindende afspraken waarmee bij het maken van bestemmingsplannen rekening moet worden gehouden. De SVBP 2012 kent (onder meer) hoofdgroepen van bestemmingen, een lijst met functie- en bouwaanduidingen, gebiedsaanduidingen en een verplichte opbouw van de planregels en het renvooi.
Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld in overeenstemming met de SVBP 2012 en wordt op de voorgeschreven wijze digitaal beschikbaar gesteld.
5.2 Plansystematiek Hoofdstuk 1: Inleidende regels De regels van het bestemmingsplan bestaan uit 4 hoofdstukken. In hoofdstuk 1 worden de begrippen weergegeven die worden toegevoegd of gewijzigd in het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’. Hoofdstuk 2: Bestemmingsregels In dit hoofdstuk wordt in artikel 2 aangegeven dat het bepaalde in het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’ onverkort van toepassing is, met uitzondering van de wijzigingen en aanvullingen die in dit bestemmingsplan zijn opgenomen. Vervolgens zijn die wijzigingen en aanvullingen uitgeschreven in artikel 3. De bestemming ‘Centrum’ (artikel 5 van het bestemmingsplan ‘Spakenburg – Centrum’) wordt gewijzigd. Binnen de bestemming ‘Centrum’ zijn uitsluitend bestaande afhaalzaken en horeca toegestaan. Middels een afwijkingsbevoegdheid is het mogelijk om nieuwe afhaalzaken en horeca te vestigen als voldaan wordt aan een aantal voorwaarden.
Hoofdstuk 5
8
Hoofdstuk 3: Algemene regels De regels van dit bestemmingsplan hebben betrekking op de aanduiding ‘overige zone – herziening regels’’, zoals aangegeven op de verbeelding’. Hoofdstuk 4: overgangs- en slotregels Dit hoofdstuk bevat het voor elk bestemmingsplan verplichte overgangsrecht voor bouwen en gebruik en de slotregel met daarin de citeertitel van de planregels.
Hoofdstuk 5
9
6.
UITVOERBAARHEID In artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat een bestemmingsplan vergezeld gaat van een toelichting waarin de inzichten over de uitvoerbaarheid van het plan zijn neergelegd. Dit hoofdstuk gaat in op de uitvoerbaarheid, waarbij eerst de economische uitvoerbaarheid aan bod komt en vervolgens de maatschappelijke uitvoerbaarheid.
6.1 Economische uitvoerbaarheid Onderhavig bestemmingsplan heeft een conserverend karakter. Uit onderzoek naar de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan is derhalve gebleken dat er hoofdzakelijk kosten optreden verband houdende met het opstellen van het bestemmingsplan. Hiervoor staan dekkende fondsen uit de algemene middelen van de gemeente ter beschikking. Het bestemmingsplan is derhalve economisch uitvoerbaar binnen de planperiode van tien jaar.
6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid Vooroverleg en inspraak Het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.1) geeft aan dat burgemeester en wethouders bij de voorbereiding van een bestemmingsplan overleg plegen met de besturen van betrokken gemeenten en waterschappen en met die diensten van provincie en Rijk die betrokken zijn bij de zorg voor de ruimtelijke ordening of belast zijn met de behartiging van belangen welke in het plan in het geding zijn. De instanties die in kennis gesteld moeten worden van dit bestemmingsplan zijn geïnformeerd. Hierop is alleen een reactie binnengekomen van de provincie Utrecht. De provincie schrijft dat het bestemmingsplan geen aanleiding geeft om opmerkingen te plaatsen in het kader van het provinciaal belang, zoals dat is opgenomen in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013-2028 (herijking 2016) en de Provinciale Ruimtelijke Verordening, Provincie Utrecht 2013 (herijking 2016). Na een positief advies van de commissie Ruimte op 7 oktober 2020 is het plan gedurende 6 weken ter inzage (inspraak) gelegd in de periode van 29 oktober tot en met 9 december 2020. Op het voorontwerp-bestemmingsplan is geen inspraakreactie ontvangen. Van een en ander is een reactienota inspraak en vooroverleg opgesteld, dat als bijlage 2 bij deze toelichting is gevoegd. Op dinsdag 12 januari 2021 heeft het college deze inspraaknotitie vastgesteld.
Hoofdstuk 6
10
Vaststelling bestemmingsplan Volgens artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening wordt het ontwerpbestemmingsplan ter visie gelegd: ook gedurende een periode van zes weken. Gedurende deze periode kan eenieder zijn zienswijzen kenbaar maken tegen het plan. Afhankelijk van deze zienswijzen wordt het bestemmingsplan al dan niet gewijzigd ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Beroep Na vaststelling wordt het bestemmingsplan voor de tweede maal zes weken ter visie gelegd. Gedurende deze periode kunnen belanghebbenden tegen het vaststellingsbesluit beroep instellen bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Indien geen beroep wordt ingesteld, is het plan na deze beroepstermijn onherroepelijk en treedt het plan in werking.
Hoofdstuk 6
11
BIJLAGEN
Hoofdstuk 6
1
Bijlage 1: Centrumvisie ‘Bunschoten-Spakenburg 2017-2023
Hoofdstuk 6
2
Rijke geschiedenis,
klaar voor een dynamische toekomst!
CENTRUMVISIE
BUNSCHOTEN-SPAKENBURG
Inhoudsopgave 1. Woord vooraf 4 2. Centrum-Spakenburg
6
K laar voor een dynamische toekomst
3. Actieprogramma 12 4. Onderbouwing : 18 Resultaten onderzoeksstappen 4.1 Huidige situatie Spakenburg-centrum 18 4.2 Kwalitatieve gebiedsanalyse 28 4.3 Trends en ontwikkelingen 38
Bijlagenboek
Centrumvisie 2017-2023
3
1. Woord vooraf Voor u ligt de centrumvisie Spakenburg met de titel: Rijke geschiedenis, klaar voor een dynamische toekomst. Deze titel is niet voor niets gekozen.
D
e dynamiek in centrumgebieden door heel Nederland is groot. Vaak met leegstand en teruglopende bezoekersaantallen tot gevolg. Het centrum van Spakenburg kent eveneens haar nodige uitdagingen, maar heeft tegelijkertijd ook unieke kwaliteiten vanuit haar geschiedenis en het DNA van Spakenburg. Dit maakt dat Spakenburg-centrum zich onderscheidt van andere centrumgebieden. Om goed in te kunnen spelen op de huidige uitdagingen en tegelijkertijd te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen is deze centrumvisie opgesteld.
Doel centrumvisie De centrumvisie Spakenburg dient als ‘stip op de horizon’ voor de ontwikkeling van het centrum voor de komende 5 jaar met een doorkijk naar een langere periode. Een visie waarin scherpe keuzes zijn gemaakt voor het versterken van het centrumgebied. Een centrumgebied
4
Centrumvisie 2017-2023
dat compact is, aantrekkelijk en compleet, maar ook een sterke eigenheid heeft en vervlochten is met de toeristische functie van Spakenburg. Naast de visie bevat het een concreet uitvoeringsprogramma om tot deze ‘stip op de horizon’ te kunnen komen. Acties voor de korte en langere termijn om het centrum toekomstbestendig te maken. Het dient als inspiratiebron om aan de slag te gaan!
Alleen samen bereiken we ons doel Een toekomstbestendig centrumgebied kan alleen gerealiseerd worden als gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden hieraan samen werken. Om dat te bereiken is bij het tot stand komen van deze visie ook samengewerkt met deze partijen. In diverse werkvormen, zoals een gebiedsschouw, interviewrondes, een online consumentenenquête en
interactieve bijeenkomsten (zie o.a. inspiratieschetsen bijlage 3) is gezamenlijk nagedacht over de toekomst van Spakenburg-centrum. Met deze centrumvisie als resultaat.
Centrumvisie De inspanningen in het centrum van Spakenburg moeten erop gericht zijn om te komen tot een compact centrum dat één geheel vormt. Een centrum dat haar rijke verleden omarmt, maar ook haar andere kwaliteiten profileert. Een eigentijds centrum met eigenheid en karakter. Een centrum dat in eerste instantie gericht is op het faciliteren van de vraag vanuit de kern zelf en daarnaast bezoekers van buitenaf trekt, vooral door haar modisch aanbod en historische kwaliteiten. Een centrum dat gericht is op het faciliteren van de groei van haar eigen ondernemers in het kernwinkelgebied. Hierbij staat voorop dat een compact centrum wordt bewerkstelligd, waar-
bij diverse milieus worden gecreëerd. Bijvoorbeeld een versstraatje, shopmilieu en horecagebied. Dit kan door branches verder te clusteren en de openbare ruimte aan te laten sluiten bij deze diverse milieus. Daarnaast kunnen de randvoorwaarden in het centrum verbeterd worden. Het verbeteren van de routing en de functionele invulling op cruciale delen van het centrumgebied zullen de toekomstbestendigheid van het centrum vergroten. Maar dat is zeker niet genoeg. Een toekomstbestendig centrum kan alleen gerealiseerd worden door gezamenlijke acties van alle partijen. Blijvend moet gewerkt worden aan het behouden en aantrekken van de consument. In de uitvoeringsstrategie en het actieprogramma worden handvatten geboden om uitvoering aan deze centrum-
visie te kunnen geven, handvatten voor nu, maar ook voor de verdere toekomst.
aspecten van het centrum komen aan bod. Ook worden de trends en ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor Spakenburg besproken. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een samenvattende SWOTanalyse.
,,Een toekomstbestendig centrum kan alleen gerealiseerd worden door gezamenlijke acties van alle partijen." Leeswijzer Actie en samenwerking zijn belangrijke sleutelwoorden in deze centrumvisie. In de opbouw is dan o o k b e w us t g e kozen om te starten met een toelichting op de centrumvisie: de stip op de horizon. In hoofdstuk drie komen de uitvoeringsstrategie, acties en maatregelen aan bod. Hoofdstuk vier dient ter onderbouwing van de centrumvisie. Er wordt ingegaan op feiten & cijfers, maar ook kwalitatieve
Kopgroep centrumvisie BunschotenSpakenburg Centrumvisie 2017-2023
5
2. Spakenburg-centrum: Klaar voor een dynamische toekomst Voor een gemeente is een goed functionerend centrum van essentieel belang.
H
et centrum is de plek voor de inwoners van Bunschoten-Spakenburg, Eemdijk en Zevenhuizen om te winkelen, elkaar te ontmoeten, voor een horecabezoek of een bezoek aan de weekmarkt. Daarnaast heeft het centrum ook een belangrijke functie voor toerisme en recreatie. Het centrum van Bunschoten-Spakenburg wordt in eerste instantie gekenmerkt door haar authenticiteit rondom het havengebied. Fraaie historische gebouwen, een unieke botterwerf, een mooie haven en veel lokaal ondernemerschap. Deze kwaliteiten zorgen voor een aantrekkingskracht voor dagjesmensen en toeristen die in de buurt op vakantie zijn. Toch kent het centrum, net zoals veel vergelijkbare centrumgebieden, haar nodige uitdagingen. In 2008 is het centrum uitgebreid in de omgeving van het Oostpoortplein. Dit deel kent een heel andere, strak-moderne uitstraling en heeft zowel landelijk als lokaal (MKB) echte trekkers.Er kan nog sterker worden ingezet op de verbondenheid tussen het ‘oude’ en het
6
Centrumvisie 2017-2023
‘nieuwe’ deel van het centrum. De dynamiek in retail die zich landelijk heeft ontsponnen, heeft ook zijn effecten op het centrum van BunschotenSpakenburg gehad. De laatste gegevens van het koopstromenonderzoek laten zien dat de binding van de lokale bevolking aan de niet-dagelijkse winkels in het centrum afneemt en er is sprake van leegstand in het centrum. Centrumgebieden moeten hard werken om bezoekers te blijven trekken. Iets kopen kan altijd en overal, online, onderweg, thuis bezorgd of in de periferie. Het betekent dat de functie van het centrum verandert en beleving, persoonlijke service, gemak en vermaak steeds belangrijker worden. Ook voor Spakenburg heeft het veranderend consumentengedrag gevolgen en is er de noodzaak om het centrum nog sterker te profileren. Om in te spelen op huidige uitdagingen en tegelijkertijd te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen is een nieuwe centrumvisie opgesteld op basis van de feiten, cijfers, trends en ontwikkelingen, zoals
beschreven onder ‘Onderbouwing’ (hoofdstuk 4). Onder de inwoners van Bunschoten-Spakenburg staat het centrum bekend als "het dorp" of Spakenburg-centrum. In deze visie wordt daarom verder gesproken over Spakenburg-centrum.
eigenheid, dat is een goede basis voor een toekomstbestendig centrum. Bij toekomstige ontwikkelingen moet eerst gekeken worden naar mogelijkheden in het centrum, bij voorkeur in het kernwinkelgebied, voordat naar mogelijkheden daarbuiten wordt gekeken.
2.1 De opgave voor Spakenburg
2.2 Doelgroep Spakenburg centrum
De consument wil het centrum als geheel ervaren en daar ligt een belangrijke opgave voor Spakenburg. Het centrumgebied van Spakenburg moet compact zijn, aantrekkelijk en compleet. Het moet gaan functioneren als een centrumgebied waar de consument terecht kan voor boodschappen doen, winkelen, vermaak en verblijf passend bij de omvang en verzorgingsfunctie van Spakenburg. De juiste mix van functies, op korte afstand van elkaar en op de goede manier met elkaar vervlochten. De randvoorwaarden zoals ‘schoon, heel en veilig’ en parkeren moeten op orde zijn, want gemak staat voorop. Spakenburg heeft bijzondere kwaliteiten en een sterke
Daarnaast moet er een basispakket zijn aan niet-dagelijks aanbod en horeca. De regiobezoeker komt voor het onderscheidende winkelaanbod en een bezoek aan de horeca. De dagrecreant/toerist wil graag een dag verblijven en vermaakt worden in het centrum: een bezoek aan de museumhaven,
gebiedsprofielen Onderscheid maken in functionele deelgebieden in het centrum heeft als doel om het centrum als geheel te versterken, in zowel functionele als ruimtelijke zin. Uitgangspunt is om een compact en helder kernwinkelgebied met daaromheen onderscheidende deelgebieden die via een duidelijke routing met elkaar zijn verbonden. De toekomstbestendigheid van het centrum op de langere termijn staat hierbij centraal. De visie moet inspireren en dienen als ‘stip op de horizon’. Ondernemers moeten verleid worden om te bewegen naar een locatie met toekomstperspectief voor de desbetreffende functie. Niemand zal gedwongen worden om te verplaatsen, maar de visie moet ondernemers en vastgoedeigenaren wel aanzetten tot nadenken over hun eigen locatie in het centrum.
,,Het centrum van BunschotenSpakenburg wordt in eerste instantie gekenmerkt door haar authenticiteit rondom het havengebied."
Spakenburg centrum heeft drie belangrijke doelgroepen: de inwoners van de gemeente Bunschoten, bezoekers uit de regio en dagrecreanten/ toeristen. Alle doelgroepen moeten goed bediend worden in het centrum en vragen (deels) andere kwaliteiten en functies. Voor de inwoners van BunschotenSpakenburg heeft het centrum een belangrijke functie voor de dagelijkse boodschappen. Het aanbod in het centrum moet hiervoor compleet zijn.
museum en even ‘shoppen’ bij de onderscheidende winkels, een rondje over de markt en neerstrijken op een terras. De doelgroepen komen samen in het centrum, waarbij het shopmilieu de plek is waar de doelgroepen elkaar ontmoeten.
2.3 Functionele
Centrumvisie 2017-2023
7
Een toelichting op de visie:
De volgende deelgebieden worden onderscheiden:
Centrumgebied:
Het afgebakend deel van Spakenburg met een grote verscheidenheid aan centrumfuncties (naast een woonfunctie), waaronder detailhandel, horeca, vermaak/ cultuur en dienstverlening. Het centrumgebied bestaat uit een kernwinkelgebied (KWG), aanloopstraten, broedplaats en gebieden met vooral een woonfunctie.
Kernwinkelgebied:
Een aaneengesloten gebied in het centrumgebied, met een hoge concentratie aan detailhandels- en horecazaken en commerciële dienstverlening (detailhandelsfunctie domineert, bij voorkeur dubbelzijdig, winkels in branches mode&luxe en vrije tijd, horeca winkelondersteunend). Dit deel van het centrum heeft de hoogste passantenintensiteit (bezoekersaantallen) en het hoogste huurniveau.
8
Centrumvisie 2017-2023
Aanloopstraten:
Straten in het centrumgebied die direct aanhaken op het kernwinkelgebied (B- en C-milieu), maar waar de winkel- en horecafunctie niet dominant is. Er is sprake van een mengmilieu. Zakelijke dienstverlening ambacht, cultuur en andere commerciële functies hebben een plek op de begane grond. De winkels en horeca in de aanloopstraat worden vooral doelgericht bezocht en zijn doorgaans kleinschalig en met veel MKB. De straten liggen vaak nabij een bronpunt van verkeer of zijn zelf autotoegankelijk. De aanloopstraten vervullen een belangrijke functie tussen het kernwinkelgebied en de bronpunten en parkeervoorzieningen.
Broedplaats:
Delen van het centrum waar naast commerciële functies, ook de woonfunctie aanwezig is op de begane grond. Dit deel van het centrum fungeert als plaats voor starters/ambachten en dienstverlening. De
huurprijs ligt ook lager dan in andere delen van het centrum, waardoor er ruimte is voor experimenteren en het ontstaan van nieuw ondernemerschap. In figuur 2.3.1 (pag.11) is de visie weergegeven, waarin ook de diverse functionele deelgebieden (centrum, kernwinkelgebied, aanloopstraten en broedplaatsen) zijn afgebakend. Tevens zijn er clusters van branches en ontwikkelopgaven weergegeven.
Het centrum van Spakenburg heeft twee functies: een lokaal en regionaal verzorgende functie en een recreatieve/ toeristische functie. De functies voor de regiobezoeker en de dagrecreant/toerist zijn met name geclusterd aan de noordzijde van het centrum. Aan de zuidzijde zijn meer de dagelijkse en hoogfrequente niet-dagelijkse winkels gevestigd. Deze hebben met name een functie voor de inwoners van Bunschoten-Spakenburg. Op het snijvlak van deze twee gebieden ligt het winkelhart van Spakenburg ‘het shopmilieu’. Hier komen beide functies en de doelgroepen samen om te winkelen, te verblijven en te ontmoeten. De plek heeft een belangrijke schakelfunctie in het centrum.
Bronpunten en trekkers
Bronpunten in het centrum zijn grotere parkeerterreinen en winkels die als publiekstrekker functioneren voor het centrum. Het zijn vaak de plekken waar een consument zijn bezoek aan het centrum start. Voor Spakenburg-centrum functioneren de Jumbo en de Aldi in combinatie met de parkeergarage en de Lidl in combinatie met het parkeerterrein Visrokersplein en het parkeerterrein Schansplein als bronpunten/trekkers voor het centrum. Voor het optimaal
functioneren van deze bronpunten moet de vindbaarheid en de verbinding met de rest van het centrum uitstekend zijn. De opgave voor Spakenburg is om dit verder te verbeteren door middel van een goede bewegwijzering naar met name de parkeergarage, een opwaardering van de openbare ruimte en een functionele opwaardering van de verbindingsroutes vanaf de bronpunten naar de rest van het centrum.
Dagelijks
De aankoop van dagelijkse boodschappen is de belangrijkste bezoekreden aan het centrum. Het dagelijks aanbod (levensmiddelen en persoonlijke verzorging) in het centrum van Spakenburg is verspreid. Er is in de huidige structuur geen duidelijk cluster aan te wijzen waar het dagelijks aanbod zich concentreert, waardoor het doen van de dagelijkse boodschappen en combinatiebezoek (bezoek aan supermarkt in combinatie met een bezoek aan een versspeciaalzaak of drogisterij) in het centrum lastig is. Er zijn twee locaties in het centrum waar de dagelijkse functie verder kan worden versterkt, waardoor dit combinatiebezoek wel kan worden gestimuleerd. De eerste plek is de omgeving van de Lidl-vestiging. Hier ligt tevens een ontwikkelopgave om de supermarktfunctie te versterken. Daarnaast kunnen versspecialisten hier geclusterd worden (versstraat). Zij kunnen dan profiteren van de trekkracht van de supermarkt, maar ook van de andere versspecialisten. Een tweede mogelijkheid is de omgeving van Jumbo. Daar zijn al enkele dagelijkse winkels gevestigd, waardoor deze functie in de toekomst verder versterkt kan worden.
Shopmilieu
De winkels voor het recreatief winkelen (het segment van mode&luxe en vrije tijd) zijn geclusterd in het rondje Spuiplein, Blokkenmakerssteeg, Zeilmakersplein en Sluisweg, met een uitloper richting De Ziel. Er liggen belangrijke opgaven in de functionele invulling van de Sluisweg om de winkelfunctie te versterken en de commerciële invulling van enkele panden die nu of op termijn beschikbaar zijn/komen. Dit biedt kansen om het shopmilieu in dit deel van het centrum verder te versterken en de zichtlijnen en verbinding met het Spuiplein te verbeteren.
Horeca
Rond de Museumhaven en op het Spuiplein is de horeca geconcentreerd. Dit is het gebied om te verblijven en neer te strijken op een terras. Ook in de huidige structuur is de horeca hier veelal gevestigd. De horecafunctie is hier de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het Spuiplein heeft in de huidige situatie een goede mix van functies. Het is van belang om een goede balans tussen horeca en winkels op het plein te behouden. Er moet worden voorkomen dat de horeca de detailhandel teveel verdringt. Het advies is daarom om initiatieven voor verdere uitbreiding van horeca (eten & drinken) te laten beoordelen door een adviescommissie. Deze commissie ziet toe op de balans op het plein en beoordeelt in hoeverre er sprake is van een aanvulling op het bestaande aanbod. Verder is in het centrumgebied beperkte uitbreiding van winkelondersteunende horeca mogelijk ter versterking van de centrumsfeer. Ook hierover kan de adviescommissie horeca adviseren.
Centrumvisie 2017-2023
9
42-
37
696 /9 66/95 / 69469/ /3 62 9/ 1
ns tra a
69
65
20 -2 7
Vis
t
67
63
61
rok ers ple i
n
nde
6-9
P
Vis
1
rss
31 -4 tee
g
5
ven
kort
ter
sst
6
9
1 8
4
't Sp
Kerks traat
74
57 55-6
2
*Figuur 2.3.1(pag .11) Alleen hier een retail functie faciliteren op het moment dat de rest van het centrum goed op gang is en het initatief qua omvang niet elders past in het centrum en het een versterkende functie heeft voor het centrum als geheel. Dit dient 10
Centrumvisie 2017-2023
make
26
51 49
20
47
18
45 43
19
54 -5 6
41
-3 0 12-3
32 34
12/1 12/2 12/3 12/4
42
24-26
8-26
43
Dagelijks
Oos tpo
2-2 18
14
13 11
10
9
4
4a
Mee
10
9
8
7
6
5
5a
1
Ta lma st raa t 2 4
6 8
4 3-3a 2-2a
1-1a
3
3a
5
1
8
aan
5
6
2
4
4
6
5
4
3
2
1
9
5a
2 54
9/1 9/9 2/3 9/49/5 9/6
3
80
del
6
10
5 3
Wei 11
14 12
7
Sch
erb loe m kst
12
3-3c 2-2a
7
4 2
1
7 12
11
9
tsi n
16
13
8 6
Oos
5
18
0
9
27
Wet
centrumgebied
Pin
8a
5-2
2
1
12 10
67a
6-1
23
7-1 1
14
9-9a
Kerkst raat
20
35 2 6 -30
10-
at
7d7c 7 b
3-2
4-2
De
38- 37- 32-3 40 41 6 31-
1
Spuist ra
32 b
114
3
nt
421-6 70
32 c
32 a
56
ort 1-2
13-14
15 a
54
45-49 2-27
13 11
32 d
eg
53
m
33 31
isw
52
15
kort
41-26
3
8
P
16
7-9 5
Slu
48
50
20
36
104
6
13
23
5 18 5
38
34
2 100 10
11
44
46
rbl oe
35
76
2
11
17 15
42 40
39
74
7072
68
9
Bot e
37
65
59 61 63
57
4
40
13-1 3a
19
50 48
78
66 64
38
36
2
14
21
31 35
44 46
40 42
53 55
49 51
21
18
23
36 38
98
16 -0 6 16 a
14-
8
27 29
12/10
21-22c
Ku yp er st ra at
6
23 25
Schans
Nieuwe
in
6 12 7
4448 42 42a b-42 -42 d c
4a
ute Redo
25-
52
50
20
nsp le
19 21
34
1-5 8-2810
6
13
3
ein eg spl is w ker Sl u lma Zei
18-2 27 2 8 2
21-21a
11
1
22-22c
20 -2 0d
66
2-24 4 - 2
23
lang
53
24 22
24 1
9
43
eeg 39 2 1
3
iel
55
Sch a
60-65 2-4j 1-15
30
1517
12/5 12/6 7 2/ 12/9-1
De Z
57
28
28
kort
8
Slui sweg
3
Kerkst raat
P
59
6
11
21-5136
4 3
at
34 32 30
9b
P
12 10
1
9
57
7
eg
8
rsst
11
36
10
78
4a50 -4c
Spuist ra
Sa vo rn in Lo hm an st ra at
57
de
53 5 5
ste
9
2a5-12 b
Zeil
13
12a
shopmilieu
2c48 -2e
15
Co li jn st ra at
De Visserssteeg is gemarkeerd als broedmilieu. Voor leegstaande of vrijkomende winkelpanden kan worden bekeken of de functiemogelijkheden kunnen worden uitgebreid met een woonfunctie. Voor winkelfuncties is deze locatie niet geheel optimaal. Het ontbreekt aan trekkracht en de Visserssteeg is onvoldoende onderdeel van de routing door het centrum. De steeg is echter door haar ligging en lagere huren wel uitermate geschikt als broedplaats/ startersmilieu, waar naast commerciële functies de woonfunctie aanwezig kan zijn. Bijvoorbeeld in woon/ werkconcepten of ZZP-werkplekken.
Parkeerterreinen op korte afstand tot of in het kernwinkelgebied moeten bestemd worden voor kort parkeren (blauwe zone). Voordeel van kortparkeren is dat er meer doorstroming komt in de parkeerruimte. Voor een langer bezoek kan er geparkeerd worden op de terreinen aan de randen van het centrum. De consument is voor een langer bezoek ook bereid om een langere afstand af te leggen.
17
lstraa t
De omgeving Spuistraat/Kerkstraat en Oude Schans/Museumhaven zijn aangewezen als aanloopstraten/mengmilieus. Deze straten zijn belangrijke routes richting het centrum, zowel vanuit de kern zelf als per boot vanaf het randmeer of vanuit De Eemhof. Deze straten hebben een commerciële functie. Naast enkele horeca en doelgerichte winkels (in/om huis en stop&go) zijn hier nadrukkelijk ook andere commerciële functies gevestigd zoals diensten, ambacht en cultuur et cetera.
Broedmilieu/ambacht
Parkeren
22a
Co li jn st ra at
Aanloopstraten/ mengmilieus
door onderzoek te worden aangetoond door de initiatiefnemer.
6
Blok kenm akers stee g 52
21
Tot slot ontstaan door de trend van 'blurring'megformules waarin horeca ondergeschikt aan de detailhandelsfunctie een plek kan krijgen in een winkel.
ers
4
3 3a 5- 5 a 9a Nie uwe Sch ans 14 16 18 20 2 22 4 2
5 aak
11 46 11
18
75
4-4a
19
76-7
69-7
6 et eri ng
4
80-8 79a0a
n plei
g
Spui
ste e
16
1 0-
dem
2
78
2a 4-
15
103
Dagelijks
de Br oe rsw
ers
Net ten 69boe 1a 69a ter sst eeg
8
Sa vo rn in
10 -1 0a
rok
Spui stra at
12
Lo hm an st ra at
14
7 Ma atj es ste eg
22
88
2
14
102
70
60
5
-1 2
1c
81
3
20
2
at
64
58
48
26
18
8
Man
Pal ing
Hoekst ra
68-72
66
45
21
14
6
2-2 c a
2-3
10
1-1 b
ui
1
16
12
5
Horeca
59
r st ek
t aa
49 a 47
1010a
8
eeg
11
Ho wal Turf
17 19 15
43
41
59
7
ans
ohm a
3-4 Taa
13
5-9 1-1 3 b a -3a
42-68 225
eeg
6/2 10-
in L
sst
4 13
1
10 27
Vis ser
73
Sav orn
34a 28
Broedplaats/ambacht
9
57
gel
1
n
68
55
ng
Dw ars k
43
34
23 0-7 26
4
53
51
33
2
17
16
eri
3
e Oud
3
40-4 6
l
uul st raa t
41
Have
Oude
41
42b
36
7 en Hav
lang
89-90
47
43
39
45
P
64-64a 63
31 5
49 47
18
59
tee g
7
51
de
ers
lang
29
33
37
P
27
26
86-86a
fwa
25
68 b
Tu r
23
35
16
18 53
21
14
56 Wat
Oude
12
20
2
19
Scha ns
17
Scha ns
10
22
65-
1
15
An ke r
Oude
Vo or
8
Brinksteeg
Figuur 2.3.1 Visie Spakenburg-centrum
9/8 9/7 9/9 90 /11 9/1
1
Bronpunt/ trekker
X X X X X voorzijde commerciële functie
afbakening KWG
lokale functie
afbakening centrumgebied
toeristische-recreatieve functie
Centrumvisie 2017-2023
11
3. Actieprogramma Het centrum is dé plek voor inwoners om elkaar te ontmoeten en tevens een belangrijke plek voor werkgelegenheid. Het blijvend werken aan je centrum, zeker in lastige tijden, is cruciaal.
T
e vaak belanden visiedocumenten ergens in een lade of komen plannen niet of slechts gedeeltelijk tot uitvoering. Om dit te voorkomen is in de totstandkoming van dit visiedocument op diverse wijzen gewerkt aan draagvlak en bevat het document een concrete uitvoeringsstrategie en actieprogramma. In dit hoofdstuk komt de uitvoering aan bod. Wat kunnen de ondernemers, eigenaren en de gemeente de komende periode van elkaar verwachten, op welke wijze wordt er samengewerkt en welke acties en maatregelen worden doorgevoerd?
Uitvoeringsstrategie Met het opstellen van het visiedocument is het centrum van Spakenburg er nog niet. Het echte werk begint nu! En alle partijen zijn daarvoor nodig. Centraal staat de opgave om
zijn (richtinggevende) keuzes gemaakt, maar de visie is geen blauwdruk, wel een ‘levend document’. De visie moet richting geven, inspirerend werken en tegelijk realistisch zijn. Het moet ruimte bieden aan nieuwe ontwikkelingen en kansen. Pandeigenaren, ondernemers, gemeente en bewoners, iedereen is nodig om de visie tot uitvoering te brengen. De uitvoeringsstrategie is gericht op het gedurende lange tijd faciliteren van kansrijke initiatieven die een aanvulling vormen op het bestaande aanbod en tegelijktijdig ongewenste ontwikkelingen ontmoedigen. Regie is daarbij essentieel. Uiteraard is het zaak om niet alleen maar in te zetten op veranderingen die veel tijd vragen. De aanpak zal bestaan uit een mix van korte- en (middel)lange termijn maatregelen.
,,Centraal staat de opgave om tot een toekomstbestendig centrum te komen: een centrum dat compact is, aantrekkelijk en compleet, maar ook een sterke eigenheid heeft. "
12
Centrumvisie 2017-2023
tot een toekomstbestendig centrum te komen: een centrum dat compact is, aantrekkelijk en compleet, maar ook een sterke eigenheid heeft. De visie dient als stip op de horizon. In de ruimtelijke structuur
Convenant Om de samenwerking tussen ondernemers, eigenaren en de gemeente te optimaliseren en het vertrouwen in de aanpak te geven, wordt een convenant opgesteld. Hierin onderschrijven alle betrokken partijen de inhoud van deze visie. Afgesproken wordt om de uitvoering gezamenlijk ter hand te nemen.
Aanjaagteam en klankbordgroep Uit het convenant volgt een aanjaagteam dat aan de slag gaat met het uitvoeringsprogramma en bijhorende middelen en instrumentarium. Dit is een klein team van actieve ondernemers, vastgoedeigenaren, centrummanager en ambtenaren dat gezamenlijk verantwoordelijk is voor het aanjagen van de diverse acties in het actieplan.
Voor het werven van leden van het aanjaagteam wordt een kort functieprofiel opgesteld met eigenschappen en competenties. Een brede klankbordgroep van winkeliers, horecaondernemers, eigenaren en bewoners fungeert op de achtergrond, maar heeft ook een nadrukkelijke ondersteunende rol voor het aanjaagteam in de realisatie van de acties en maatregelen uit het actieprogramma. Tevens vervult zij een belangrijke functie naar de eigen achterban. Het initiatief ligt bij ondernemers en de eigenaren. De gemeente faciliteert deze actieve opstelling en ondersteunt het door inzet van haar netwerk, uitvoering van gemeentelijke taken en inzet van beschikbaar instrumentarium.
de markt leidt vaak tot stilstand en een groeiende afstand tussen publieke en private partijen.
De rol van de overheid is door de jaren heen veranderd naar een meer faciliterende rol. De financiële middelen voor grote investeringen zijn geringer geworden, maar het volledig overlaten van het initiatief aan
Centrumvisie 2017-2023
13
Actieprogramma In onderstaande tabellen staan acties opgesomd die bijdragen aan de opgave voor Spakenburg-centrum. Per actie is een trekker aangewezen.
Tabel 3.2 Actieprogramma 2e fase Tabel 3.1 Actieprogramma 1e fase Actie/maatregel
Toelichting
Trekker
Convenant en aanjaagteam
Onderteken een convenant met alle betrokken partijen als startpunt en bekrachtiging van de visie (inhoud en uitvoering). Dit dient als formeel besluit om concreet vervolg te geven aan het traject en gezamenlijk op te trekken in de uitvoering ervan. Formeer daarnaast een aanjaagteam dat aan de slag kan hiermee.
Gemeente
Pandenbank
Stel een pandenbank (digitale lijst) op van de beschikbare panden in het centrum.
Aanjaagteam
Periodiek overleg vastgoedeigenaren
Intensiveer de contacten met vastgoedeigenaren door middel van een periodiek overleg op bestuurlijk niveau. Vastgoedeigenaren spelen een belangrijke rol in het realiseren van de toekomstvisie.
Gemeente
Kort parkeren stimuleren en verlengen openingstijden garage
Verbeter de mogelijkheden voor kort parkeren in de parkeergarage op zaterdag en op de parkeerterreinen direct grenzend aan het kernwinkelgebied. Verleng daarnaast de openingstijden van de garage om ze beter aan te laten sluiten bij de openingstijden van de avondhoreca en bij evenementen.
Gemeente
Beeldkwaliteitsplan actualiseren
Actualiseer het huidige beeldkwaliteitsplan (indien nodig) om het aan te laten sluiten bij het gewenste beeld in het centrum. Pas het plan vervolgens ook toe bij aanvragen voor nieuwe ontwikkelingen of verbouwingen.
Gemeente
Onderzoek dagrecreanten/ toeristen
Doe een onderzoek naar de bezoekmotieven, leefstijlen en wensen van de Bestuur Stichting regiobezoekers, dagrecreanten en toeristen in Spakenburg, zodat de marketing Dynamisch strategie daarop afgestemd kan worden. Spakenburg
14
Centrumvisie 2017-2023
Actie/maatregel
Toelichting
Verbeteren bewegwijzering
Verbeter de bewegwijzering naar het centrum, bepaalde parkeervoorzieningen Gemeente en het toeristisch aanbod om daarmee de vindbaarheid van bepaalde centrumdelen te vergroten en te verknopen met het toeristisch aanbod.
Trekker
Verbeteren bereikbaarheid
Verbeter de bereikbaarheid van de omgeving Oostpoortplein / De Ziel door de Aanjaagteam mogelijkheden te onderzoeken om een doorsteek voor voetgangers en fietsers te maken ter hoogte van de Noorderkerk.
Oplossen leegstand
Zoek actief contact met vastgoedeigenaren van leegstaande panden op crucia- Aanjaagteam le plekken in het kernwinkelgebied. Activeer netwerk voor goede functionele invulling passend binnen de visie.
Verrommeling aanpakken
Verbeter de uitstraling van de omgeving kruising Sluisweg / De Ziel door het verwijderen of herplaatsen van diverse elementen in de openbare ruimte.
Gemeente
Accentueren routing
Accentueer op speelse/ludieke wijze de belangrijkste looproutes door het centrum om de vindbaarheid van de centrumdelen te vergroten.
Aanjaagteam
Marketing & promotie BunschotenSpakenburg
Ga werken aan een goed marketinginstrument afgestemd op de uitkomsten van het onderzoek onder dagjesmensen en toeristen. Draag het positieve beeld en de bijzondere en onderscheidende kwaliteiten, niet alleen de historische, aan recreanten en toeristen in de omgeving uit, waardoor de centrumfunctie meer vervlochten kan worden met de toeristische functie. Trek hierin samen op met de toeristische aanbieders in de omgeving en pas je eventing, communicatie en promotieacties hierop aan.
Bestuur stichting dynamisch Spakenburg
Onlineproof centrum
Zorg voor de online zichtbaarheid van het centrum. Ontwikkel bijvoorbeeld een website en maak gebruik van social media afgestemd op marketingstrategie.
Bestuur stichting dynamisch Spakenburg
Beleving Spuiplein
Ontwikkel een activiteitenprogramma om de belevingswaarde van het Spuiplein te vergroten. Bijvoorbeeld activiteiten voor kinderen.
Aanjaagteam
Onderzoek naar fiets/ voetgangersfunctie Spuiplein
Onderzoek de mogelijkheden om de combinatie fiets- en voetgangersfunctie op het Spuiplein veiliger te maken.
Gemeente
Oplossen tekort aan fietsenstallingen
Vergroot het aantal fietsenstallingen op daartoe geschikte locaties nabij het kernwinkelgebied
Gemeente
Centrumvisie 2017-2023
15
Tabel 3.3 Actieprogramma 3e fase
Tabel 3.4 Actieprogramma 4e fase
Actie/maatregel
Toelichting
Herinrichting openbare ruimte
Stel een plan op voor het realiseren van een kwaliteitsimpuls openbare ruimte Gemeente voor de verbindingsroutes tussen de bronpunten en het kernwinkelgebied. Daarnaast voor aanpassingen in de openbare ruimte omgeving Oostpoortplein / De Ziel ter vergroting van de sfeer, beleving en toegankelijkheid. Bijvoorbeeld door verlaging plein, toevoeging straatmeubilair, groen of waterelementen. Verbeter de toegankelijkheid van de parkeergelegenheid Broerswetering. Tevens optimaliseren van inrichting Spuiplein, verwijderen overbodige elementen en pleinfunctie verder versterken. Tot slot: verbeter de zichtlijnen voor een sterkere verbinding tussen de diverse centrumdelen.
Autotoegankelijkheid
Trekker
Onderzoek de effecten van afsluiting van de Sluisweg en Het Spui/Oude Schans (omgeving Museumhaven) voor autoverkeer tijdens de zomerperiode ten behoeve van het verblijfsklimaat. Mogelijkheden voor Shared Space, waardoor de autotoegankelijkheid tijdens de winterperiode wel overeind blijft (dan is de verblijfsfunctie ook verminderd).
Gemeente
Wijkeconomie
Verken de mogelijkheden voor inpassing van wijkeconomie in aanloopgebieden en verkenning voor toepassing ambulante handel (sterk in het DNA van Bunschoten-Spakenburg) op een permanente locatie in het kernwinkelgebied.
Aanjaagteam
Opstelling markt
Onderzoek doen naar optimale opstelling van de zaterdagmarkt. Een Gemeente / opstelling waardoor het centrum als geheel op zaterdagen maximaal profiteert Aanjaagteam van de bezoekersstromen in het centrum. Afstemming tussen belangen markt en horeca gewenst.
Kwaliteitsimpuls terrassen en stimuleren winterterras
Stimuleer een gezamenlijke kwaliteitsimpuls van de terrassen van de horeca aan het Spuiplein ter verhoging van het verblijfsklimaat. Stimuleer winterterrassen om ook verblijf tijdens voor- en naseizoen te bevorderen.
Aanpak Visserssteeg
Het ‘van kleur laten verschieten’ van kwetsbare gebieden buiten het kerGemeente / nwinkelgebied, waarbij extra functies mogelijk worden. In samenwerking met Aanjaagteam vastgoedeigenaren en ondernemers in de Visserssteeg, waarbij de extra woonfunctie ook ruimtelijk wordt ondersteund.
Adviescommissie Horeca
Richt een adviescommissie Horeca op dat een zwaarwegend advies kan geven over het wel of niet faciliteren van nieuwe initiatieven voor horeca aan het Spuiplein en in andere delen van het centrumgebied. De adviescommissie kan ook een aanjagende functie hebben op het moment dat een uitbreiding van horeca op een specifieke locatie gewenst is.
16
Centrumvisie 2017-2023
Gemeente / Aanjaagteam
Actie/maatregel
Toelichting
Trekker
Bestemmingsplan
Actualiseer het bestemmingsplan waarin de visie wordt bestendigd. Buiten kernwinkelgebied in bestemmingsplan ruimte bieden aan functiemenging. Wonen op begane grond wordt in transformatiegebieden ook mogelijk gemaakt. Op termijn herbestemmen van detailhandel- en horecabestemmingen buiten kernwinkelgebied waar dat aan de orde is (bijvoorbeeld door verplaatsing). Beperk nieuwe detailhandel buiten het centrum en handhaaf waar geen detailhandel is toegestaan.
Gemeente
Shopmilieu versterken
Benader actief en stimuleer shopwinkels (mode&kleding en vrije tijd) van Aanjaagteam buiten het kernwinkelgebied of buiten het centrum om zich te vestigen binnen het shopmilieu, om daarmee het recreatief winkelen te versterken.
Ontwikkelen belangrijke locaties Sluisweg
Stel een projectplan op voor de ontwikkeling van belangrijke locaties aan de Sluisweg die leegstaan of op termijn vrijkomen. Deze sleutellocaties kunnen gezien hun ligging midden in het kernwinkelgebied een belangrijke toekomstige schakel vormen tussen het Spuiplein en Oostpoortplein. De invulling van de begane grond met een passende commerciële functie is hiervoor noodzakelijk. Mogelijk zijn aanpassingen in de huidige architectuur van deze sleutellocaties nodig om deze schakelfunctie goed te kunnen vervullen.
Gemeente / Aanjaagteam
Aanpak Sluisweg
Stel een totaalplan op voor de aanpak van de Sluisweg, waarin naast de functionele invulling ook de inrichting van de openbare ruimte en de verkeersfunctie worden meegenomen. De Sluisweg is een belangrijke schakel tussen beide centrumdelen en het creëren van een goede routing door het kernwinkelgebied.
Gemeente / Aanjaagteam
Onderzoek mogelijkheden uitbreiding supermarkten
Onderzoek de mogelijkheden voor uitbreiding van de bestaande supermarGemeente / kten op huidige locatie met behoud van voldoende parkeervoorzieningen. Aanjaagteam Een goede inpassing in het centrum is nodig, waardoor beide functies elkaar kunnen versterken. Mogelijkheden voor het realiseren van een dagelijks cluster (versstraat) in de nabijheid moeten in deze verkenning worden meegenomen.
Gemeente / aanjaagteam / Stichting Dynamisch Spakenburg
Centrumvisie 2017-2023
17
4. Onderbouwing: resultaten onderzoeksstappen In dit hoofdstuk beschrijven we de huidige economische-functionele situatie in Spakenburg-centrum, de trends en ontwikkelingen, de distributieplanologische (DPO-)berekeningen en haalbare metrages en ruimtelijke-economische structuur. We eindigen met een beknopte SWOT-analyse (sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen) en enkele conclusies. Deze analyse dient als onderbouwing van de visie
4.1 Huidige situatie Spakenburg-centrum De gemeente Bunschoten telt circa 20.850 inwoners (bron: CBS). Het centrum van Spakenburg bestaat uit 127 verkooppunten, waarvan 69 winkels (detailhandel), 27 leisure (horeca, vermaak en cultuur) 19 dienstverleners en 12 leegstaande panden (bron: Locatus. Peildatum februari 2016). Deze cijfers laten zien dat een centrumgebied meer is dan alleen winkels. Sinds begin 2016 zijn hierin verschillende mutaties opgetreden. Dat is een continu proces. Voor de cijfers in deze rapportage wordt februari 2016 als peildatum genomen. Tabel 4.1.1 geeft inzicht in het detailhandelsaanbod in het centrum, zowel in aantallen verkooppunten als in vierkante meters winkelvloeroppervlak. Hieruit blijkt dat het centrum van Spakenburg primair een belangrijke functie heeft voor de dagelijkse boodschappen. De supermarkten zijn essentiële trekkers voor het centrum. In
18
Centrumvisie 2017-2023
het centrum zijn een Aldi, Jumbo, en Lidl gevestigd. Daarnaast zijn er diverse versspeciaalzaken gevestigd: bakkers, een slager, groentewinkel, viswinkels, delicatessenzaak, vlaaienwinkel en zoetwaren. Daarnaast is er het nodige niet-dagelijkse aanbod. Bijna een derde van het aantal vierkante meters in het centrum betreft de branche mode & luxe. Opvallend is het hoge aandeel zelfstandige ondernemers in deze branche en het relatief hoogwaardige aanbod. Het aanbod in het midden- en lage segment is relatief beperkt.
Veel hoogwaardig aanbod
Centrumvisie 2017-2023
19
Tabel 4.1.1 Aanbod detailhandel Spakenburg-centrum Aantal winkels
Aantal m2 WVO
Detailhandel overig
20 30 6 12 1
4.466 3.689 708 2.143 289
Totaal
69
11.295
Dagelijks Mode & Luxe Vrije Tijd In/Om Huis
Me t e e n gem iddelde w inke lomvang van 98m 2 w vo zijn d e winkels in S pakenbu rg ce ntrum aan de k lein e ka n t. In vergelijkb are ce n tru m-geb ieden z ijn d e win kels gemiddeld 116 m2 w vo (Lo catus 2016). D a t ka n verk laard worden d o or h e t historische deel va n h e t centrum waar de pa n d e n relatief k lein z ijn. D e filia liseringsgraad is me t 50 ,1% van de detailh a n d e lsmeters in vergelijk in g me t 53,5% in so or tge lijke centra enigsz ins la a g. I n verko oppunten ligt h e t p ercentage kete n s / filialen in het Spake n bu rgse centrum op 24 % in vergelijk ing m et 28 ,7 % . Trekkers in het ce n tru m z ijn sup erm arkte n A ld i, Lidl, Jum b o en gro ot winkelb edrijf HEMA. D a a r n a ast z ijn er diverse ste rke MKB -b edrijven met re gion a le trekk racht. D e we e k markt op z aterdag is d a a r naast o ok een zeer b e la n grijke trekker vo or h e t ce n trum.
Benchmark Om het winkelaanbod in Spakenburg centrum te vergelijken met het winkelaanbod in plaatsen van gelijke omvang is een benchmark uitgevoerd. Voor de benchmark zijn de volgende selectiecriteria gebruikt:
•Ongeveer gelijk aantal inwoners; •Korte afstand tot kern met groter winkelaanbod; •Toeristische functie.
Tabel 4.1.2 Benchmark
Trekkers in het centrum zijn de supermarkten, hoogwaardige MKB en de weekmarkt
20
Centrumvisie 2017-2023
Plaatsen in de benchmark Bunschoten-Spakenburg Driebergen-Rijssenbrug Nunspeet Oisterwijk Schagen Volendam
Aantal inwoners
Plaats in de buurt
20.850 18.500 19.500 20.000 18.500 21.500
Amersfoort Zeist Harderwijk Tilburg Alkmaar Purmerend
Centrumvisie 2017-2023
21
Bunschoten-Spakenburg
1750
4200
Driebergen-Rijsenburg
1400
6000
Nunspeet
2300
8100
Oisterwijk
2600
4100
2100 600
Schagen Tabel 4.1.5 A anbod m2 WVO Volendam (GROEP)
Bunschoten-Spakenburg
Tabel 4.1.3 Winkelaanbod Spakenburg-centrum
Aantal m2 WVO centrum 12.656 15.907 34.231 19.483 31.759 14.063
200
5800
600
2100
400
11900
2000
8100
600
3900
700
2200
100
9900
12400
2200
2600
500
2800
5800
100
2500
1900
Nunspeet
Oisterwijk
Schagen
Volendam
12000 10000 8000 6000 4000
Bron: Locatus februari 2016
2000
19
14
4
Nunspeet
20
30
50
12
24
4
Oisterwijk
18
22
52
6
14
2
Schagen
19
35
82
12
21
4
22
46
2
18
24
Driebergen-Rijsenburg
Nunspeet
Oisterwijk
Schagen
Bunschoten-Spakenburg 0 22
0 34 32 2300 Nunspeet 0 42 28 Oisterwijk 2600 0 55 42 Schagen Tabel 4.1.6 A anbod m2 WVO 182100 1 41 600 Volendam (BRANCHE)
Volendam
Bunschoten-Spakenburg
90
251750
Bron: Locatus februari 20161400 Driebergen-Rijsenburg
Driebergen-Rijsenburg
4200
Vrije Tijd
3900
ui s
Mode & Luxe
O ve rig
31
Dagelijks
In/Om Huis
ai lh
27
Leegstand 18
400
et
9
28
D
Driebergen-Rijsenburg
2
H
1
In /O m
12
Ti jd
6
e
30
Vr ij
20
Lu xe
12
4.5 BENCHMARK CENTRUM: AANBOD M2 WVO (BRANCHE)
Diensten
&
Bunschoten-Spakenburg
1 Volendam Tabel 4.1.4 Aanbod verkooppunten
0 Leisure
Transp&Brand
od e
Detailh Overig
M
In/Om Huis
s
Vrije Tijd
ag el ijk
Mode & Luxe
D
Dagelijks
ta nd
4.4 BENCHMARK CENTRUM: AANBOD VERKOOPPUNTEN
Le eg s
Aantal VKP in centrum 127 146 207 187 224 179
Bunschoten-Spakenburg
2100
14000
Gemeente Bunschoten-Spakenburg Driebergen-Rijssenburg Nunspeet Oisterwijk Schagen Volendam
Leegstand
400
Driebergen-Rijsenburg
3900
Detailh Overig
2100
200
6000
5800
600
2100
400
8100
11900
2000
8100
600
4100
3900
700
2200
100
9900
12400
2200
2600
500
2800
5800
100
2500
1900
Nunspeet
Oisterwijk
Schagen
Volendam
14000
80 12000
70 60
10000
50
8000
40
6000
30
4000
20
2000
10 0
verkooppunten in de centrumgebieden vergeleken. In alle branches is het aanbod in Spakenburg in aantal verkooppunten relatief klein. Dat geldt in sterkere mate voor dagelijkse winkels en mode&luxe. Ook 1
het aantal dienstverleners en leisure voorzieningen in het centrum is relatief laag.
weinig vierkante meters dagelijks, mode&luxe en vrije tijd in Bunschoten-Spakenburg.
Figuur 4.1.5 is een weergave naar vierkante meters winkelvloeroppervlak. Er zijn relatief
In figuur 4.1.6 is dit nader uitgesplitst naar hoofdbranches. Hieruit blijkt dat met name het
rig
s
D
et
In
ai lh
/O
m
O
H
ve
ui
Ti jd e
Lu & e M
od
Vr ij
xe
s ijk el ag D
st eg Le
D ie
ns
te
an
d
n
e ur is Le
ra &B sp
lh ai et D
In figuur 4.1.4 is het aantal
Tr an
ve O
H m /O
winkelvloeroppervlak in het centrum. Spakenburg scoort op beide punten het laagst van alle centrumgebieden in de benchmark.
nd
rig
s ui
Ti jd In
& e od M
Centrumvisie 2017-2023
Vr ije
xe Lu
ijk s el D ag
Le
eg
st
an
d
0
In tabel 4.1.3 is voor de plaatsen in de benchmark een vergelijking gemaakt in het aanbod in het centrum. Opvallend in deze benchmark is het relatief lage aantal verkooppunten en vierkante meters
22
2
aanbod in detailhandelsmeters in de hoofdbranches levensmiddelen, kleding&mode en huishoudelijke & luxe artikelen achter blijft in vergelijking met centrumgebieden in de benchmark.
Centrumvisie 2017-2023 3
23
CENTRUM: AANBOD M2 WVO (BRANCHE) 4.5 BENCHMARK CENTRUM: AANBOD4.5 M2BENCHMARK WVO (BRANCHE) CENTRUM: AANBOD4.5 M2BENCHMARK WVO (BRANCHE) 1300 7100 Bunschoten-Spakenburg
3800 8007100 1300 Bunschoten-Spakenburg
70038001300
Doe-Het-Zelf & FietsSport Bruin & Witgoed & Dier HuishoudelijkeHobby Sport Antiek & Kunst Huishoudelijke& Juwelier & Optie Media & Spel Antiek &Pant Kunst && Optiek & & Spel& Kleding & Mode Warenhuis Persoonlijke Lev Bruin & WitgoedHobby PantAuto & Dier Media Hobby SportMedia & Spel& Juwelier Antiek Kunst Schoenen HuishoudelijkeJuwelier & Optiek Schoenen & Kleding & Mode Luxe art Luxe art Lederwaren Verzorging Luxe art Lederwaren 3000 8007100 300 7003800 1503000 800 1000 300 700 100 1503000 11001000 300 250 100 150 90011001000 3100 250 100 700 9001100 9003100 2
900<= Inwklasse 4000 m2 WVO 015000 Figuur 4.1.7 A<020000 anbod
2900 900<= Inwklasse 900 4000 015000 <020000
5502900 900
2100 9004000
Detailhandel Overig
00
Wonen
Doe-Het-Zelf AutoWonen & Fiets Detailhandel Overig
Detailhandel Wonen Bruin & Witgoed Overig PantAuto & Dier Doe-Het-Zelf & Fiets
450 5502900
502100 900
(KERN)
Bunschoten-Spakenburg
015000 <= Inwklasse <020000 Bunschoten-Spakenburg