Risicoanalyse integriteit kandidaat-wethouders DEF.pdf
Tekst van het document
Betreft: Risicoanalyse integriteit kandidaat wethouders
Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeer ik u over de risicoanalyse integriteit die in mijn opdracht is uitgevoerd naar de aanbevolen kandidaat-wethouders in het licht van de vorming van een college na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Aanleiding Integriteit vormt een essentiële pijler onder het vertrouwen dat onze inwoners in het gemeentebestuur mogen stellen. In het kader van de vorming van een nieuw college acht ik het van belang u te informeren over de uitkomsten van de integriteitstoetsing van kandidaat‑wethouders. De risicoanalyse die in dit proces is uitgevoerd, is een instrument om eventuele kwetsbaarheden tijdig te signaleren en te duiden. Deze analyse betreft geen oordeel over de persoon of diens geschiktheid, maar draagt bij aan een zorgvuldig en verantwoord benoemingsproces. Als burgemeester heb ik Necker van Naem Integriteit B.V. opdracht gegeven om een risicoanalyse integriteit uit te voeren naar de kandidaten die door de coalitiefracties, CAP de Dorpspartij, CDA, SGP en VVD zijn aanbevolen voor het wethouderschap, te weten: de heer Jonathan Koelewijn, de heer Ariean van de Groep, de heer Bram van Goor en de heer Wim van der Es. Aanpak Risicoanalyse De kandidaten hebben een uitgebreide vragenlijst ingevuld en aanvullende relevante informatie en documentatie moeten overleggen.
Gelijktijdig heeft het onderzoeksbureau een open bronnen onderzoek uitgevoerd. Vervolgens zijn er persoonlijke gesprekken geweest tussen de onderzoekers van het onderzoeksbureau en de kandidaten. Van het onderzoeksbureau heb ik een rapportage ontvangen over de bevindingen van de wethouders kandidaten. De rapportage (bijlage 3, waar ik geheimhouding op heb gelegd met oog op de privacy van kandidaten) ligt ter inzage bij de griffier. Alle kandidaten hebben een geldende Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) moeten overleggen.
1
Bevindingen Door het bureau zijn aandachtspunten en beheersmaatregelen geformuleerd om integriteitsrisico’s te voorkomen en te mitigeren. Ik ga ervan uit dat de kandidaat wethouders op verantwoorde wijze omgaan met deze geïdentificeerde aandachtspunten en de beheersmaatregelen opvolgen. Ten aanzien van de heer Jonathan Koelewijn speelt dat de (levens)partner van de kandidaat tevens raadslid is namens dezelfde partij als die van de kandidaat. Vanwege deze relatie heeft de kandidaat zelf afspraken gemaakt met zijn partner om (de schijn van) belangenverstrengeling en ongewenste informatie-uitwisseling te voorkomen. In bijlage 1 deel ik de door hen gemaakte afspraken die met mij zijn gedeeld. Gezien de situatie en mogelijke gevolgen in de toekomst heb ik advies gevraagd aan het Steunpunt Integriteitonderzoek Politieke Ambtsdragers. Het Steunpunt Integriteitonderzoek Politieke Ambtsdragers (SIPA) is in 2015 gestart naar aanleiding van Kamervragen en wetenschappelijk onderzoek naar de afwikkeling van (onderzoek naar) integriteitschendingen in Nederland. Hieruit kwam naar voren dat beslissers over onderzoek naar bestuurlijke integriteit ondersteuning behoeven bij deze voor hen schaarse casuïstiek. Het Steunpunt adviseert derhalve over de aard van gestelde schendingen en de juiste opvolging daarvan.
Het Steunpunt treedt al doende op geen enkele wijze in de bevoegdheid die gremia hebben om een oordeel te vellen over de integriteit van politieke ambtsdragers. Het zijn opvattingen gebaseerd op ervaring. De conclusie die ik uit het advies haal, is: er zijn geen wettelijke belemmeringen, maar in de praktijk kunnen zich situaties voordoen die niet te ondervangen zijn. Te denken valt dan onder andere aan: -
-
makkelijk wijzen naar de relatie als raadsleden of het electoraat denkt dat de relatie van invloed is op bijvoorbeeld stemgedrag; ook met goede afspraken kunnen er altijd verdenkingen zijn over opgelegde vertrouwelijkheid. Deze is niet altijd gelijk voor bestuur en volksvertegenwoordiging; wethouders moeten op dossiers kunnen worden vervangen. Dat kan de gemaakte afspraken doorkruisen als bijvoorbeeld de partner van de vervangende wethouder juist op dat dossier woordvoerder is;
Het gehele advies (bijlage 2, waar ik geheimhouding op heb gelegd met oog op de privacy van kandidaten) ligt ter inzage bij de griffier. Samen met de gemeentesecretaris en griffier heb ik vervolgens met elke kandidaat wethouder een open gesprek gevoerd over de conclusies en aanbevelingen. Conclusie: geen beletselen kandidaat-wethouders Concluderend kan ik u, op grond van de uitgevoerde risicoanalyse en de daaruit voortvloeiende nader gemaakte afspraken, meedelen dat er vanuit het oogpunt van integriteit en wetgeving geen beletselen zijn om alle aanbevolen kandidaten te benoemen tot wethouder.
2
Met bovenstaande heb ik beoogd dat er maximale transparantie is aan de voorkant (met oog voor de privacy van kandidaten) en wil ik een ieder meegeven dat we als raad en college de komende periode een open oog houden voor de praktijk. Met vriendelijke groeten,
J.L. (Jaco) Geurts Burgemeester
3
Bijlage 1: Afspraken inzake rolzuiverheid en het voorkomen van belangenverstrengeling In verband met het feit dat één van ons kandidaat-wethouder is en de ander lid van de gemeenteraad, zijn de volgende afspraken gemaakt: 1. Algemene uitgangspunten •
Wij handelen te allen tijde in het algemeen belang van de gemeente en met inachtneming van de geldende, door de raad vastgestelde integriteitsregels.
•
Volledige transparantie richting samenleving, raad en college staat centraal.
2. Scheiding van rollen •
Wethouder en raadslid opereren onafhankelijk van elkaar in hun respectieve rollen.
•
Er vindt geen inhoudelijke afstemming of overleg plaats over politieke dossiers in de privésfeer.
•
Vertrouwelijke en/of niet-openbare informatie wordt niet gedeeld.
3. Deelname aan beraadslaging en besluitvorming •
Het raadslid neemt geen deel aan politieke beraadslaging over het functioneren van de wethouder.
•
Het raadslid treedt nooit op als woordvoerder in een portefeuille van de wethouder.
•
Indien twijfel bestaat, wordt vooraf afstemming gezocht met de griffier en/of burgemeester.
•
Het raadslid controleert onverminderd, zoals ieder raadslid, het college met een kritische blik.
4. Woordvoering en zichtbaarheid •
Het raadslid treedt niet op als woordvoerder in dossiers die binnen de portefeuille van de wethouder liggen.
•
Wij vermijden gezamenlijke publieke optredens (in een politiek-bestuurlijke context) die tot verwarring kunnen leiden over onze rollen.
5. Fractie en interne overleggen •
Binnen de fractie wordt transparant omgegaan met deze situatie.
•
Het raadslid bewaakt met de fractie (volgens de dualiteit) een onafhankelijke positie en neemt eigenstandige standpunten in zonder beïnvloeding door de wethouder.
6. Transparantie • Deze afspraken worden openbaar gemaakt en zijn voor iedereen inzichtelijk. •
Wij zijn door ieder (burger)raadslid, medewerker van de gemeente of anderszins belanghebbende aanspreekbaar op de naleving hiervan.
7. Evaluatie • De werking van deze afspraken wordt periodiek, tenminste eenmaal per jaar geëvalueerd, en zo nodig aangepast. Leonie Gerth Jonathan Koelewijn
4