Regionale terugkoppeling 2020 IVP BES

Regionale terugkoppeling 2020 en vooruitblik 2021 Uitvoeringsplannen Integraal Veiligheidsplan 2019-2022

Ondermijning Zorg en Veiligheid High Impact Crimes Jeugdoverlast- en criminaliteit

Ondermijning Welke doelen zijn genoemd in het IVP? In het integraal veiligheidsplan 2019-2022 van de BES-gemeenten zijn de volgende doelen voor ondermijning benoemd: • •

• • •

Het vergroten van het zicht op ondermijning door onze informatiepositie te versterken; Het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid. Daarmee voorkomen we dat de ondermijnende en georganiseerde misdaad misbruik maakt van gemeentelijke dienstverlening of bestuurlijke structuren. We mobiliseren hiervoor ook de samenleving; Het zoveel mogelijk terugdringen van criminele activiteiten door eenduidig Bibob-beleid in het gehele BES-gebied; Een gerichte aanpak van drugshandel- en productie. We richten ons daarbij specifiek op de facilitators in de autobranche en het buitengebied; Het zoveel mogelijk terugdringen van de georganiseerde criminaliteit. Dit doen we door signalen van ondermijning op te pakken en integraal informatie uit te wisselen in een lokaal ondermijningsoverleg.

Welke doelen zijn genoemd in het uvp Ondermijning In de aanpak voor de BES-gemeenten is het volgende vastgesteld vanaf 2020: • Vergroten zicht op ondermijning door informatiepositie te versterken, o.a. door campagnes in de Week van de Veiligheid en informatieverstrekking via de gemeentepagina op sociale media en in de krant. • Vergroten van bestuurlijke weerbaarheid o.a. door aan te sluiten op het Regionale Programma Bestuurlijke weerbaarheid, het activeren van een meldpunt Ondermijning en trainingen onder medewerkers. • Het zoveel mogelijk terugdringen van criminele activiteiten door eenduidig BIBOB-beleid in de BES-gemeenten. • Het zoveel mogelijk terugdringen van de georganiseerde criminaliteit door signalen van ondermijning op te pakken en integraal informatie uit te wisselen en integrale handhavingsacties op te zetten. Welke doelen zijn gerealiseerd in 2020? Door de komst van corona in Nederland en de daarmee gepaard gaande maatregelen is het niet mogelijk geweest om alle activiteiten conform planning uit te voeren. • • • •

• •

De BES-gemeenten hebben een meldpunt ondermijning opgezet. Inwoners kunnen hun meldingen indienen via een lokaal emailadres, wat binnenkomt bij de gemeente. Gezamenlijk met politie wordt een onderzoek ingesteld. Ter versterking van de informatieposities zijn een aantal pers- en nieuwsberichten gepubliceerd. Handhavers domein 1 en 11 en bouwinspecteurs uit de BES-gemeenten hebben deelgenomen aan een training bewustwording ondermijning voor handhavers. Alle gemeenten hebben input gegeven aan het RIEC MN op het programma Weerbare Overheid. De resultaten daarvan worden in 2021 gedeeld, samen met adviezen om de weerbaarheid te verhogen. Deze adviezen worden meegenomen in de doorontwikkeling van het gemeentelijk beleid bestuurlijke weerbaarheid. Het BES-brede BIBOB-beleid is in december 2020 geactualiseerd en zal zo spoedig mogelijk door de gemeenten worden vastgesteld en geïmplementeerd. Samenwerking met het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum) zijn versterkt onder andere door het delen van ervaringen.

Is er een trend van de BES-gemeenten uit de RVS-cijfers waar te nemen? De RVS-cijfers laten onvoldoende een beeld van ondermijnende criminaliteit zien. Als gekeken wordt naar het specifieke onderdeel drugshandel, -vervaardiging en -bezit laten Baarn, Bunschoten en De Bilt een daling zien en Eemnes en Soest een stijging. Van een trend is dus geen sprake.

Welke doelen zijn niet gerealiseerd in 2020? Door de komst van corona is er bewust voor gekozen om verschillende activiteiten niet te laten plaatsvinden. Voorbeelden hiervan zijn het betrekken van burgers bij de Week van de Veiligheid, bepaalde trainingen/opleidingen, integrale acties, enzovoorts. Welke doelen zijn er voor 2021? Gezien het feit dat niet alle activiteiten hebben kunnen plaatsvinden, zullen in 2021 eerdergenoemde doelen centraal staan, te weten: • • •

Ten minste één integrale toezicht- en handhavingsactie per jaar in 2021 en 2022 in elke BES- gemeente. Gemeentelijk beleid aangaande bestuurlijke weerbaarheid doorontwikkelen 2021. Hierbij wordt aangehaakt op het Programma Weerbare Overheid van het RIEC MN. Implementatie van het regionale BIBOB-beleid.

In aanvulling hierop: •

•

•

Communicatiestrategie en -berichten Hierbij wordt ingezet op een drietal doelstellingen, te weten (1) het creëren van bewustzijn over betekenis, bestaan en impact van ondermijnende criminaliteit, (2) ervoor zorgen dat alle doelgroepen ondermijnende criminaliteit onacceptabel vinden en (3) de meldingsbereidheid vergroten en aanzetten tot preventie acties. Vanaf 2021 worden diverse thema’s centraal gesteld, zoals drugs, witwassen, uitbuiting en mensenhandel. Interne deskundigheidsbevordering: opleidingen, trainingen en indien mogelijk kennisdeling voor de BES-gemeenten in expertmeetings. Aan de training die in 2020 aan handhavers domein I en II en bouwinspecteurs uit de BES-gemeenten is gegeven, zal een vervolg worden gegeven. Daarnaast zal gekeken worden naar andere mogelijkheden om het bewustzijn en kennisniveau van ondermijning te vergroten. Binnen de BES-gemeenten zullen eventuele nieuwe ideeën met elkaar gedeeld worden. Kennisdeling BES-gemeenten in expertmeetings Om kennis en ervaring tussen de OOV-professionals uit de BES-gemeenten uit te wisselen zou er naar gekeken kunnen worden om in samenwerking en onder begeleiding van het RIEC Midden-Nederland een expertmeeting te organiseren. Zo kan er BES-breed een professionaliseringsslag plaatsvinden.

Zorg en Veiligheid Welke doelen zijn genoemd in het IVP? In het integraal veiligheidsplan 2019-2022 van de BES-gemeenten zijn de volgende doelen voor Zorg en Veiligheid benoemd: • • • •

Een grotere meldingsbereidheid creëren bij inwoners en professionals Meer expertise over de zorgproblemen en de aanpak hiervan. Structurele integrale aanpak van alle relevante problematiek op het gebied van zorg en veiligheid. Een afname van het totaal aantal casussen op gebied van complexe casuïstiek.

Welke doelen zijn genoemd in het uvp Zorg en Veiligheid • Structurele integrale aanpak van woonoverlast door gezamenlijk beleid Wet Woonoverlast (art. 151d Gemeentewet). • Structurele integrale aanpak van relevante problematiek op gebied van zorg en veiligheid. • Grotere meldingsbereidheid creëren bij inwoners en professionals in het kader van zorgelijk gedrag van personen. In het verlengde hiervan: een afname van onveiligheid door sociale problematiek. • Meer expertise over de zorgproblemen en de aanpak hiervan. • Door samenwerking op gebied van de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) voorkomen dat zorgcasussen moeten opschalen naar ‘complexe casuïstiek’. • Regionale samenwerking op gebied van de nieuwe Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz). Welke doelen zijn gerealiseerd in 2020? • Alle BES-gemeenten beschikken over de mogelijkheid om de Wet Woonoverlast toe te passen bij casuïstiek. • De verbinding tussen zorg en veiligheid, en daarmee een integrale aanpak bij relevante problematiek, is versterkt. In sommige gemeenten door middel van een bestuurlijk zorgen veiligheidsoverleg waarin lokale casuïstiek wordt besproken en afgestemd, in andere gemeenten middels bestaande overlegstructuren zoals het lokale PGA-overleg. • De BES-gemeenten hebben naar eigen capaciteit en ruimte aandacht gegeven aan verschillende meldpunten, zoals o.a.

het gemeentelijke meldpunt, Meld Misdaad Anoniem, 112 en Meldpunt Bezorgd. • De Persoonsgerichte Aanpak wordt binnen de BES-gemeenten uitgevoerd in samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis regio Utrecht. Een PGA-specialist voert de taken uit voor de BES-gemeenten. In 2020 is het privacyreglement met betrekking op de lokale PGA geactualiseerd en vastgesteld. Daarnaast is er een praktisch toepasbare PGA-monitor opgesteld. Dit levert een bijdrage aan de eenduidigheid van de lokale PGA en biedt kansen in de samenwerking. • Waar mogelijk wordt gezamenlijk met de BES-gemeenten opgetrokken bij de nazorg en reintegratie van ex-gedetineerden. Indien geschikt kan woningruil tussen overlastgevenden of gedetineerden op incidentele basis plaatsvinden. • De voorbereiding op de inwerkingtreding van de wet verplichte GGZ heeft met regionale samenwerking plaatsgevonden. Waar nodig wordt samenwerking gezocht in de uitvoering van deze nieuwe wet. Is er een trend van de BES-gemeenten uit de RVS-cijfers waar te nemen? • In de BES-gemeenten is een stijgende trend van het aantal meldingen van jongerenoverlast te constateren. Deze stijging is onder andere te verklaren aan de coronamaatregelen. • In regio Midden-Nederland is het aantal meldingen van overlast door personen met verward gedrag gestegen met 21%. In de BES-gemeenten is er geen eenduidige trend waar te nemen.

In de ene gemeente is er sprake van een stijging, in de andere gemeente is er sprake van een daling.

•

Het aantal gevallen van huiselijk geweld is in regio Midden-Nederland gedaald met 9%. Ook in de BES-gemeenten is een dalende trend waar te nemen.

Welke doelen zijn nog niet gerealiseerd in 2020? • De regionale beleidsregels omtrent de aanpak van woonoverlast zijn nog niet vastgesteld. • Vaststelling van regionale beleidsregels voor de uitvoering van Wet Bibob. Welke doelen zijn er voor 2021? Gezien het feit dat niet alle activiteiten hebben kunnen plaatsvinden, zullen in 2021 eerdergenoemde doelen centraal staan, te weten: •

• • •

Een communicatiecampagne ter vergroting van de meldingsbereidheid. Om de (gemeentelijke) communicatiecampagne rondom de coronacrisis niet te verstoren, wordt dit project gestart na de coronacrisis. Vaststellen van regionale beleidsregel omtrent de aanpak van woonoverlast (art. 151d Gemeentewet). Vaststelling van de regionale beleidsregels over de uitvoering van de wet Bibob. Opleveren van een best-practice over de uitvoering van de lokale Persoonsgerichte aanpak (PGA) bij veelvoorkomende problematiek.

High Impact Crimes Welke doelen zijn genoemd in het IVP? In het integraal veiligheidsplan 2019-2022 van de BES-gemeenten zijn de volgende doelen voor high impact crimes benoemd: • •

• • • • •

•

Nog nadrukkelijker monitoren van trends. Inzetten op quick response, zoals het onderling delen van een tekstkar en het gezamenlijk aanschaffen van een of meerdere Mobeye alarmsystemen om inbrekers op heterdaad te kunnen betrappen. Afstemmen van preventieve maatregelen op de actuele werkwijze van daders. Versterken van de samenwerking tussen de BOA’s en politie en het vergroten van de nabijheid, herkenbaarheid en hun toegankelijkheid. De PGA, daar waar dat nog niet gebeurt, uitbreiden naar het gezin om aanwas van broertjes en zusjes in het criminele circuit te voorkomen. Verder inzetten op de zelfredzaamheid van onze inwoners: hen bewust maken zodat zij alert zijn op verdachte situaties en op de inbraakbestendigheid van hun woningen. Versterken van de preventie en verhogen van de heterdaadkracht door de betrokkenheid van burgers verder te vergroten. Actief stimuleren van nieuwe initiatieven in het kader van buurtpreventie. Blijven inzetten op het verkleinen van de drie factoren die overlast en criminaliteit veroorzaken als het gaat om HIC: een gemotiveerde dader, aantrekkelijk/beschikbaar doelwit en gelegenheid

Welke doelen zijn genoemd in het uvp over High Impact Crimes Aangiftebereidheid en meldingsbereidheid slachtoffers vergroten • Zodra er vanuit het VIS of op andere wijze door middel van politiegegevens een trend wordt waargenomen van bepaalde criminele activiteiten dan wordt hierop gelijk geanticipeerd door middel van communicatie via het zogenoemde ‘Quick Respons’ principe. Er wordt hierbij op korte termijn passende communicatie ingezet als middel om de trend een halt toe te roepen. • Actieve inzet op voorlichting door middel van de inzet van het Mobile Media Lab van de politie en/ of het organiseren van een zogenoemde Veiligheidsdag. Tijdens deze dag wordt er onder andere advies gegeven over woninginbraken als onderdeel van High Impact Crimes. • Tijdens de ‘Week van de Veiligheid’ organiseren wij een themabijeenkomst voor onze inwoners en/of bedrijven. • Aansluiten bij landelijke campagnes ( Week van de Veiligheid, Donkere Dagen Offensief) • Vanuit de landelijke overheid wordt gestimuleerd om vermoeden van (ernstig) huiselijk geweld te melden. Wanner huiselijk geweld geconstateerd is werken gemeente, politie en zorgaanbieders nauw samen met als resultaat het opleggen van een huisverbod en aanbieden van een zorgtraject zodat gewerkt kan worden naar een duurzame oplossing. • Er wordt maandelijks een zogenoemd ‘pop up politiebureau’ georganiseerd.

Tijdens deze ‘pop up’ kan er laagdrempelig contact worden gezocht met de politie en boa. Er kunnen vragen gesteld worden en om adviezen worden gevraagd. Dit onder het mom ‘wij brengen de politie en boa naar u toe’. Pakkans daders vergroten en slachtofferkans beperken • Continueren van het uitlezen en verwerken cijfers vanuit het VIS om inzicht te krijgen in locaties, inbraakmethodes en daderprofielen en hierop in te spelen • Het gezamenlijk aanschaffen van een of meerdere Mobeye voor inbraakdetectie. • Afstemmen van preventieve maatregelen op de actuele werkwijze van daders. • Handhavingstraject opstarten door middel van het opleggen van een last onder dwangsom bij het vervoeren van inbrekerswerktuigen • Subsidie Politiekeurmerk Veilig Wonen. Door de subsidie te vertrekken kan er beter ingezet worden op preventieve inbraakwerende maatregelen. • In Eemnes loopt de subsidie tot en met 31 december 2019. In Baarn is het maximumbudget reeds bereikt.

• • • • • • • • •

Onderzoek verrichten naar de mogelijkheid om de Persoongerichte Aanpak, daar waar dat nog niet gebeurt, uitbreiden naar het gezin om aanwas van broertjes en zusjes in het criminele circuit te voorkomen. verstevigen informatiepositie van en informatie uitwisseling tussen alle betrokken partners. Inzetten op zelfredzaamheid van onze inwoners door hen bewust te maken en alert te maken op verdachte situaties en inbraakbestendigheid van hun woning. Inzet Burgernet, WhatsApp/Buurtpreventie door politie en/of inwoners bij verdachte situaties. Preventieve en flexibele inzet van Boa’s op hotspots en hottimes ( Donkere dagen, Zomeroffensief) Meer en beter gebruikmaken van de kennis van de ‘ogen en oren’ van de stad zoals buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), toezichthouders, politie, wijkagenten, woningcorporaties, bewoners en ondernemers. terugdringen van het aantal recidivisten door het verbeteren van de persoonsgerichte aanpak. Verbeteren en versterken van de samenwerking Boa’s en politie en het vergroten van de nabijheid, herkenbaarheid en toegankelijkheid. Zo wordt er elke maand een zogenoemde ‘Pop Up’ georganiseerd en er worden samen ‘diensten’ gedraaid. Het Digitaal opkopersregister (DOR) uitrollen binnen de gemeente en hierop controles uitvoeren. Gemeente Eemnes start hiermee.

Welke doelen zijn gerealiseerd in 2020? • • • • • •

Er zijn intussen de nodige ervaringen opgedaan met het opleggen van een last onder dwangsom bij vervoeren inbrekerswerktuigen. Dit is onderdeel geworden van de integrale aanpak. Er is bij voorkomende inbraakgolven communicatief gereageerd door gemeente en politie. Burgernet en Whatsapp/Buurtpreventie wordt actief benut en gestimuleerd dor informatievoorziening aan en faciliteren van inwoners. BOA-inzet is geflexibiliseerd en kunnen breder worden ingezet. De BOA’s, wijkagenten, maar in het bijzonder de operationeel experts hebben een significante bijdrage geleverd aan het signaleren van ontwikkelingen en advisering aan de gemeente op het gebied van woning- en auto-inbraak. Persoonsgerichte aanpak op beruchte jongeren is onverminderd voortgezet.

Is er een trend van de BES-gemeenten uit de RVS-cijfers waar te nemen? Door de coronacrisis is in bijna alle gemeenten een daling te zien. Door veel thuisblijven/-werken en schrappen van geplande vakanties is er minder gelegenheid geweest voor inbraken. Uitzondering is Bunschoten, hoewel een deel van de inbraken nog van voor de coronagolf is geweest. In ieder geval zijn de cijfers lager dan 2017, 2018 en in de meeste gevallen, 2019. Welke doelen zijn niet gerealiseerd in 2020? Door de komst van corona is er bewust voor gekozen om verschillende activiteiten niet te laten plaatsvinden. Voorbeelden hiervan zijn het betrekken van burgers bij de Week van de Veiligheid, bepaalde fysieke voorlichtingscampagnes. Uitgangspunt voor alle activiteiten was dat er een digitale mogelijkheid was en hoge prioriteit in relatie tot corona. Dit betekent dat alleen via digitale kanalen voorlichting is gegeven waar dit nodig was. Gemeenten met een sterke daling hebben uitsluitend aan de donkere dagen kort aandacht besteed. Welke doelen zijn er voor 2021? Gezien het feit dat niet alle activiteiten hebben kunnen plaatsvinden, zullen in 2021 eerdergenoemde doelen centraal staan, te weten: •

•

Voor 2021 zijn de ambities beperkt. Door een aanhoudende lockdown is de verwachting dat het aantal inbraken beperkt blijft. Waar inbraken toenemen of van excessen sprake is, wordt gericht gecommuniceerd. Bij geconstateerde of verwachte inbraakgolven, wordt een (digitale) voorlichtingsavond georganiseerd, dit wordt naar behoefte herhaald. In communicatie wordt ingezet op een drietal doelstellingen, te weten het creëren van bewustzijn over betekenis, bestaan en impact van criminaliteit met hoge persoonlijke impact (High Impact Crimes), kennis van de actuele werkwijze en mogelijke tegenacties en

•

het onder de aandacht brengen van deelname aan buurtpreventiegroepen en mogelijkheden tot fysieke preventiemaatregelen en geldende subsidies daarvoor. Intensivering van de samenwerking tussen BOA’s, politie en (waar van toepassing) particuliere beveiliging wordt doorontwikkeld. Daar profiteren we van op alle veiligheidsdomeinen, en dus ook in de preventie van criminaliteit met een hoge persoonlijke impact. Actieve informatie-uitwisseling en direct schakelen in communicatieactiviteiten is essentieel gebleken in een effectieve taakuitvoering.

Jeugdoverlast en -criminaliteit Welke doelen zijn genoemd in het IVP? • Voorkomen dat jongeren overlast veroorzaken en zich misdragen door vroegtijdig signalen op te pakken. • Jeugd en veiligheid goed verbinden. Zorgen die er zijn over jongeren worden adequaat opgepakt en er is goede samenwerking tussen de zorg en veiligheidspartners. • Problematische jeugdroepen worden ‘op maat’ aangepakt in samenwerking met o.a. jongerenwerk, politie en Openbaar Ministerie. • Intensieve persoonsgerichte aanpak gericht op jongeren die structureel overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen. Deze persoonsgerichte aanpak is integraal en wordt lokaal of in extremere situaties in het Veiligheidshuis opgepakt. • Minder jeugdigen maken zich schuldig aan criminaliteit. • Het veiligheidsgevoel van bewoners gerelateerd aan jeugdoverlast verbeteren. Welke doelen zijn genoemd in het uvp Jeugdoverlast en - criminaliteit • Voorkomen dat jongeren overlast veroorzaken en zich misdragen door vroegtijdig signalen op te pakken. • Jeugd en veiligheid goed verbinden. Zorgen die er zijn over jongeren worden adequaat opgepakt en er is goede samenwerking tussen de zorg en veiligheidspartners. Ook scholen vervullen een rol als samenwerkingspartner. • Problematische jeugdgroepen worden ‘op maat’ aangepakt in samenwerking met o.a. jongerenwerk, politie en Openbaar Ministerie. •

Intensieve persoonsgerichte aanpak gericht op jongeren die structureel overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen. Deze persoonsgerichte aanpak is integraal en wordt lokaal of in extremere situaties in het Veiligheidshuis opgepakt.

Welke doelen zijn gerealiseerd in 2020? • Een integrale aanpak bij jeugdcriminaliteit is versterkt door de verbinding tussen zorg en veiligheid te verbeteren. In sommige gemeenten door middel van een bestuurlijk zorg- en veiligheidsoverleg waarin lokale casuïstiek wordt besproken en afgestemd, in andere gemeenten middels bestaande overlegstructuren zoals het lokale PGA-overleg. • Er is een aantal succesvolle trajecten gelopen waarin jongeren overlast en criminaliteit multidisciplinair en ‘op maat’ is aangepakt. • Door de coronacrisis is de samenwerking tussen politie, boa’s en jongerenwerk waar het gaat om het vroegtijdig in beeld brengen van de doelgroep en het monitoren van de ‘hotspots’ in een stroomversnelling geraakt. Hiermee is er een beter beeld ontstaan en is er vroeger gesignaleerd. Dat heeft tot een toename van effectieve interventies geleid, dit is echter niet te becijferen omdat er primair is ingezet op naleving van coronamaatregelen. Is er een trend van de BES-gemeenten uit de RVS-cijfers waar te nemen? • 2020 was een bijzonder jaar vanwege Corona. Dit is ook terug te zien in een grote stijging van de registraties van jongerenoverlast. • Jongeren konden niet naar school en sport en in combinatie met het thuiswerken en het mooie weer zorgde dat voor meer ervaren overlast en een verhoging van de meldingsbereidheid.

• De hogere meldingsbereidheid zou effect kunnen hebben op een afname van het veiligheidsgevoel van inwoners. Welke doelen zijn nog niet gerealiseerd in 2020? • Minder jeugdigen maken zich schuldig aan criminaliteit. • Het veiligheidsgevoel van bewoners gerelateerd aan jeugdoverlast verbeteren. Welke doelen zijn er voor 2021? • Het is belangrijk lokale keuzes over welke interventies op welke hotspots nodig zijn, nog meer te baseren op een combinatie van de BVH-registraties jongerenoverlast en de praktijkervaring van onze collega’s in het veld (wijkagenten, boa’s, jongerenwerkers).

•

Overlast is en blijft een subjectief begrip, het verdient aanbeveling om buurtbewoners mee te nemen in de aanpak. In extreme gevallen of rond hotspots is door het creëren van wederzijds begrip tussen klager(s) en pleger(s) veel winst te behalen.