Realisatie elektriciteitsstations TenneT en Stedin

Schriftelijke mededeling Geheimhouding opgelegd bij besluit van het college d.d 12 maart 2024 Nummer 1214285 - Realisatie elektriciteitsstations TenneT en Stedin Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. De Jong Beleidskader: Omgevingsontwikkeling Opmerkingen griffie: Team: Omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Karin Loman Telefoonnummer: 033 - 299 1411 E-mailadres: k.loman@bunschoten.nl Datum: 12 maart 2024 Mededeling Het college van Burgemeester en Wethouders informeert uw via deze schriftelijke mededeling over het proces en de eerste uitkomsten van het locatieonderzoek door TenneT en Stedin voor de bouw van nieuwe elektriciteitstations met kabeltracés ten noorden van Amersfoort. Inleiding In een eerdere schriftelijke mededeling over de ondertekening van de Samenwerkingsovereenkomst Gemeente-Stedin voor de realisatie van de binnenstedelijke opgaven hebben wij aangegeven dat naast de binnenstedelijke opgave er twee grote elektriciteit stations (of één gezamenlijke voorziening voor beide partijen) in opdracht van TenneT/Stedin buiten het stedelijk gebied gerealiseerd moeten worden. Met TenneT/Stedin en de gemeente Amersfoort en gemeente Nijkerk zijn mogelijk geschikte locaties voor deze twee elektriciteit stations in beeld gebracht.

Noodzaak Door de snelgroeiende hoeveelheid duurzaam opgewekte energie, elektrificatie van bedrijfsprocessen en economische groei is de grens bereikt van wat het landelijke hoogspanningsnet van TenneT in de provincie Utrecht aan kan. Ook delen van het regionale elektriciteitsnet bereiken hun limiet. Wanneer wij niet gezamenlijk de opgave voor uitbreiding aanpakken ontstaat er netcongestie voor elektriciteitsaansluitingen. Voor meer informatie over deze opgave verwijzen wij u naar de volgende video: https://www.stedin.net/zakelijk/energietransitie/beschikbare-netcapaciteit/congestie-encongestiemanagement/provincie-utrecht Voor welke opgave staat de regio Amersfoort? De regio Amersfoort staat voor de opgave van realisatie van vier stations met bijbehorende kabel tracés. In een afbeelding ziet dit er als volgt uit:

1. 2. 3. 4.

Station TenneT Station Stedin Station Liander Station Stedin

Daarnaast realisatie van kabels van TenneT naar Stedin en Liander

Het Station TenneT heeft een oppervlakte van ca 6 ha (12 voetbalvelden) nodig en het Station Stedin heeft een oppervlakte van ca 0,5 ha (één voetbalveld) nodig. Bepalen zoekgebied voor realisatie van de stations Voor het bepalen van de zoekgebieden heeft TenneT/Stedin de volgende uitgangspunten gehanteerd: • De nieuwe stations moeten tussen de bestaande stations in Bunschoten, Soest en Nijkerk in liggen • Niet direct onder de hoogspanningslijn • Het TenneT-station mag maximaal 2 km vanaf de bestaande hoogspanningsverbinding komen te staan. Op basis van deze beoordeling is het zoekgebied van TenneT binnen de stippellijn als volgt bepaald:

Het zoekgebied voor het Stedin-station beperkt echter zich tot het verzorgingsgebied van Stedin (het roze gebied) en beslaat een veel kleiner gebied. Tennet/Stedin heeft rekening houdend met ruimtelijke belemmeringen, zoals wegen met beheerszones, woongebieden, lintbebouwing, stedelijke functies en natuurgebieden binnen dit zoekgebied - in samenwerking met de gemeenten - zes deelgebieden bepaald waarin mogelijk een station gerealiseerd kan worden: Vier gebieden voor TenneT en Stedin gezamenlijk (1 t/m 4), en twee voor alleen een TenneT-station (5 en 6). Er is onderzocht of de deelgebieden ruimte kunnen bieden aan een station. Het haalbaarheidsonderzoek geeft aan dat niet op elke onderzochte locatie realisatie mogelijk is: Deelgebied 1: Een station in deelgebied 1 is strijdig met het huidige ruimtelijk beleid om dit gebied open te houden. Een goede landschappelijke inpassing is daarom van belang. De overige aandachtspunten in dit gebied zijn mitigeerbaar. Deelgebied 2: De realisatie van een station in deelgebied 2 is niet haalbaar, vanwege de te krappe ruimte tussen de gasleiding en de beheerszone van de A1. Deelgebied 3: In deelgebied 3 is een station moeilijk ruimtelijk in te passen in verband met de ligging van een gasleiding en de geplande ontsluitingsweg. Wanneer de gasleiding verlegd wordt, kan voldoende ruimte ontstaan.

Een verlegging van de gasleiding kost minimaal anderhalf tot twee jaar tijd, vanwege ontwerpwerkzaamheden en extra uitvoeringswerkzaamheden. Ook zijn hier extra maatschappelijke kosten aan verbonden. Het gaat hierbij minimaal om 5 tot 10 miljoen euro, dit is een toename ten opzichte van de tot nu toe voorziene kosten van ca 170 miljoen euro. Deelgebied 4: Een station in dit deelgebied moet worden ingepast in reeds voorziene ruimtelijke ontwikkelingen (woonwijk, sportpark, ontsluitingsweg). Bij realisatie moeten extra voorzieningen getroffen worden in verband met verontreinigingen van bodem en grondwater. Sanering hiervan is tijdrovend en kan tot 2 jaar vertraging leiden. Deelgebied 5 en 6: In de deelgebieden 5 en 6 is een station van TenneT haalbaar, de aandachtspunten in dit gebied zijn mitigeerbaar. Deze locaties liggen niet in het verzorgingsgebied van Stedin. Wanneer het TenneT station op de locaties 5 of 6 wordt gebouwd, realiseert Stedin op één van de locaties 1 t/m 4 een station en moeten er kabels tussen beide stations gerealiseerd worden.

Kabelverbindingen Naast de bouw van de elektriciteitstations moeten ook kabeltracés worden aangelegd. Deze kabels worden in het landelijk gebied op een diepte van 1,80 meter onder maaiveld gelegd. Bij infrastructuur

gaat dit via boring. De kabels moeten in geval van storingen te allen tijde bereikbaar zijn. Daarom mag er op de tracés niet gebouwd worden en mag er ook geen diep wortelend groen op geplant worden. Verder gelden er ook de volgende voorwaarden voor de kabeltracés: • Zo kort mogelijk zijn, • Zo min mogelijk ruimtelijke belemmeringen opleveren, • Zo min mogelijk door waardevolle gebieden lopen, • Zo goed mogelijk aansluiten bij ruimtelijke structuren, • Rekening houden met aanwezigheid van infrastructurele belemmeringen, zoals wegen, kanalen, kabels en leidingen. Om die reden geven Tennet/Stedin er de voorkeur aan om de stations gezamenlijk op één locatie te realiseren omdat er dan geen kabelverbinding tussen beide stations nodig is. Daarnaast geeft gelijktijdige uitvoering mogelijk minder overlast voor omgeving en milieu. Er is slechts sprake van één planproces en één participatietraject. Ook is er dan sprake van lagere kosten door minder materiaalgebruik (duurzamer) en mogelijk is er sprake van schaalvoordeel dat wordt behaald, zoals het ruimtegebruik en de landschappelijke inpassing. Mogelijk tracés zien er dan als volgt uit:

Beoordeling Tracés: Tracédeel N is niet kansrijk vanwege ruimtelijke belemmeringen die in combinatie met elkaar lastig te mitigeren zijn. Tracédeel D is niet kansrijk vanwege de zoeklocatie voor een zonnepark (Nijkerk) De tracédelen J en K moeten ingepast worden in de woonwijk en onderdoorgang Zevenhuizen Tracedelen A en G vormen een kansrijkere corridor. De tracédelen M en E kansrijker dan J en K. Via de tracédelen M en E is deelgebied 4 niet bereikbaar, alle andere deelgebieden zijn via de tracédelen M en E wel bereikbaar. De overige tracédelen zijn ruimtelijk haalbaar mits rekening wordt gehouden met algemene aandachtspunten, zoals de aanwezigheid van dassen, bevers en ganzen, cultuurhistorische en landschappelijke waarden.

Reden van geheimhouding Het college heeft op deze schriftelijke mededeling geheimhouding opgelegd. De grondslag voor het opleggen van geheimhouding is te vinden in artikel 87 van de Gemeentewet juncto artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder b en i van de Woo. Het openbaar maken van informatie kan achterwege blijven voor zover het belang daarvan niet opweegt tegen respectievelijk de economische en financiële belangen van - onder meer - de gemeente en het goed functioneren van de gemeente. De uiteindelijke locatie moet nog in eigendom worden verworven door TenneT/Stedin. Openbaarmaking van de informatie kan daarmee gevolgen hebben voor de onderhandelingspositie en het onderhandelingsproces van de gemeente met TenneT en Stedin. Geheimhouding is daarom gerechtvaardigd. Aangezien het college geheimhouding heeft opgelegd en de informatie waarop het college geheimhouding heeft opgelegd is verstrekt aan de gemeenteraad is artikel 89 van de Gemeentewet van toepassing. Dit houdt in dat de gemeenteraad gaat over de opheffing van de geheimhouding. Vervolgproces TenneT en Stedin zijn nog niet gestart met participeren, omdat zij eerst de technische haalbaarheid toetsen (haalbaarheidsonderzoek) en een investeringsplan opstellen. Het college zal de eerste resultaten van het haalbaarheidsonderzoek met u delen omdat dit project een ruimtelijke impact zal hebben in de regio Amersfoort.

Na een vastgesteld investeringsplan zal de ruimtelijk procedure met participatieproces worden opgestart. TenneT en Stedin zijn de initiatiefnemers en betrokken gemeenten zijn in basis faciliterend. Tennet/Stedin gaan hierbij uit van de volgende planning: In het eerste half jaar van 2024 start het omgevingsproces voor participatie en locatiekeuze. In het derde kwartaal 2024 zal de voorkeurslocatie worden vastgesteld om vervolgens in het 4 e kwartaal de ruimtelijke procedure voor realisatie te starten.