Raad memo

Memo Nummer 1232209 - ODU ontwerp programmabegroting 2027 voor zienswijzen Aan de commissie: Ruimte Portefeuillehouder: W. de Jong Team: Omgevingsontwikkeling Ambtenaar: Judith Stijger Telefoonnummer: 033 - 299 1457 E-mailadres: j.stijger@bunschoten.nl Datum: 3 april 2026

Op 27 maart 2026 heeft het Algemeen Bestuur van de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) bijgevoegde ontwerp programmabegroting (inclusief beleidsuitgangspunten) vastgesteld. Daarbij is besloten deze begroting voor zienswijzen aan te bieden. Aan de gemeenteraad wordt dan ook op grond van artikel 59 van de Wet Gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid geboden om zienswijzen tegen de begroting binnen de wettelijke termijn van twaalf weken kenbaar maken. U treft de ontwerp programmabegroting 2027 met aanbiedingsbrief als bijlagen aan. Deze programmabegroting bevat ook een beleidsbegroting; de Kadernota 2027. Aanleiding Per 1 januari zijn de omgevingsdiensten RUD en ODRU opgegaan in de ODU. Tijdens de voorbereidingen in de jaren 2024/2025 is daarbij als uitgangspunt gehanteerd dat deze fusie voor de deelnemers (alle Utrechtse gemeenten en de Provincie Utrecht) niet tot een verhoging van de deelnemersbijdrage zou leiden. Voor het jaar 2026 is dit uitgangspunt gehanteerd; mede door de Provincie Utrecht, die een deel van de regionale kosten voor haar rekening heeft genomen. Op 5 februari 2026 heeft onze gemeente (samen met een groot aantal andere Utrechtse gemeenten) aan haar gemeenschappelijke regelingen een brief gestuurd. Deze brief is daarmee ook naar de ODU gestuurd met als boodschap vanwege het ravijnjaar waar mogelijk kostenbesparing door te voeren.

Beleidskader De begroting 2027 vormt naast het financiële ook het beleidsmatige kader voor het tweede jaar na oprichting van de ODU en markeert een overgang in de ontwikkeling van de organisatie. Waar de jaren 2025 en 2026 in het teken stonden van samenvoeging, harmonisatie en het creëren van organisatorische stabiliteit, is 2027 een richtinggevend jaar: het jaar waarin de ODU vanuit een geconsolideerd fundament expliciete keuzes maakt die bepalend zijn voor de ontwikkeling naar de omgevingsdienst van de toekomst. Hoewel 2027 geen jaar is van majeure beleidsintensiveringen of taakuitbreidingen, is het nadrukkelijk ook geen beleidsarm jaar. Juist in deze fase is het noodzakelijk om richting te geven aan de ontwikkeling van de ODU, ten aanzien van landelijke ontwikkelingen, regionale opdrachten, sturing op kwaliteit en maatschappelijke effecten en de inzet van financiële en personele middelen. Belangrijke beleidsuitgangspunten zijn dan ook vakmanschap, eigenaarschap en leiderschap maar ook zaken als gezondheid en duurzaamheid. In 2026 wordt een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden voor doorontwikkeling van de bouwtaken binnen de ODU. Momenteel voert de ODU de bouwtaken uit voor vier deelnemers. In de verkenning worden onder meer de beperkingen, organisatorische en financiële consequenties, kwaliteitsaspecten en samenwerkingsmogelijkheden in beeld gebracht.

Daarbij wordt gekeken naar efficiency, uniformiteit van werkwijzen, kwetsbaarheid, expertiseopbouw en de mate waarin regionale bundeling kan bijdragen aan toekomstbestendige uitvoering van de bouwtaken binnen de ODU. Op basis van de uitkomsten van deze verkenning wordt bestuurlijke richting bepaald. In 2027 wordt de gekozen ontwikkelrichting nader uitgewerkt en geïmplementeerd.

Memo Nummer 1232209 - ODU ontwerp programmabegroting 2027 voor zienswijzen In het bestuurlijk overleg over deze ontwerpbegroting heeft onze bestuurder, samen met een aantal andere deelnemers, aangegeven hier zeer terughoudend in te staan. Financiën Enkele belangrijkste financiële kenmerken zijn: • Er is sprake van een sluitende begroting; • Beperkte stijging deelnemersbijdragen: 2,9%: Dit is lager dan de septembercirculaire 2025. De daarin opgenomen autonome gewogen prijsontwikkeling is circa 4,6%), waarmee ODU 1,7% onder deze index blijft. • In de programmabegroting 2026 is reeds voor circa € 950.000 aan ombuigingen gerealiseerd ombuigingen (o.a. via efficiency door samenvoeging). Dit is ook weer ingezet voor regionale en gezamenlijke taken. Daarnaast zijn investeringen ten behoeve van de robuustheidscriteria gerealiseerd. • In 2027 volgen nieuwe kostenbesparingen voor ruim € 750.000; • Uurtarief 2027: €83,75, een stijging van 2,5% t.o.v. 2026; • De begroting bevat géén incidentele baten of lasten; deze worden gedurende het jaar verwerkt via bijvoorbeeld aanvullende opdrachten. ODU voldoet sinds 2026 aan alle landelijke robuustheidscriteria. De samenvoeging van ODRU en RUD Utrecht levert zowel in 2026 als 2027 efficiencywinst op.

Deze besparingen zijn gebruikt voor: • kwaliteitsontwikkeling (opleiding 3% loonsom); • innovatie (1% begroting, € 480.000); • versteviging van bedrijfsvoering en regionale samenwerking; • beperken van de stijging van de deelnemersbijdragen De bijdrage voor gemeente Bunschoten is op basis van de begroting 2027 als volgt:

Vaste bijdrage Variabele bijdrage Totale bijdrage

2026

2027

verschil

€ 226.450,€ 405.235,€ 631.685,-

€ 237.856,€ 419.336,€ 657.192,-

€ 11.406,€ 14.101,€ 25.507,-

De netto stijging varieert per deelnemers en bestaat uit: - de stijging in de deelnemersbijdrage bedraagt 2,9% door kostenverhogingen; - de correctie van de eenmalig extra middelen in 2026 voor de voormalig RUD-deelnemers voor deze regionale en gezamenlijke uren. De gemiddelde stijging van de deelnemersbijdragen bedraagt 2,9%, terwijl de gewogen prijsontwikkeling op basis van de septembercirculaire 2025 voor de ODU uitkomt op circa 4,6%. Daarmee blijft ODU circa 1,7% onder de autonome kostenontwikkeling. ODU geeft aan kennisgenomen te hebben van de brief die wij als gemeente Bunschoten, tezamen met een groot aantal andere Utrechtse gemeenten, hebben verstuurd. Zij hebben begrip voor de financiële druk en onzekerheid waarmee deelnemers de komende jaren worden geconfronteerd. Tegelijkertijd wordt de kostenontwikkeling van ODU in overwegende mate beïnvloed door loonontwikkelingen uit cao-afspraken, die een eigen prijsverloop kennen en niet één-op-één aansluiten bij generieke indexcijfers. De ODU blijft onder procentuele stijging op basis van de septembercirculaire. Ondanks dat blijft kostenbeheersing en besparing een aandachtspunt. In de ontwerp-begroting is ook een post opgenomen voor "doorontwikkeling bouwtaken". Deze wordt vooralsnog ingevuld door een inventarisatie uit te voeren bij de gemeenten.

Hierover is ambtelijk gesproken met diverse gemeenten en wij willen zijn hier terughouden mee omgaan, omdat er bij ons geen behoefte bestaat de bouwtaken bij de ODU in te brengen.

2/3

Memo Nummer 1232209 - ODU ontwerp programmabegroting 2027 voor zienswijzen Advies Gezien bovenstaande wordt voorgesteld zienswijzen in te dienen door middel van bijgevoegde raadsbrief. Planning De zienswijzeperiode loopt tot vrijdag 19 juni 2026, waarna de ontwerpbegroting 2027, gelezen eventuele zienswijzen, wordt vastgesteld. De rapportages (met bijbehorende stukken) zullen op de gebruikelijke wijze worden gepubliceerd.

3/3